Keratitis en andere ooginfecties: bindvliesontsteking, iritis en endoftalmitis
Keratitis is een ontsteking van het hoornvlies, het heldere venster aan de voorkant van uw oog, en anders dan de meeste bindvliesontstekingen kan een infectieuze keratitis binnen enkele dagen blijvende schade aan uw zicht geven. Op deze pagina leest u hoe u keratitis, bindvliesontsteking, regenboogvliesontsteking en endoftalmitis herkent, wanneer het gevaarlijk is en hoe het wordt behandeld. In Istanbul worden infecties van het hoornvlies en van de binnenkant van het oog beoordeeld door Doç. Dr. Muhammet Derda Özer, onze specialist in hoornvlies en netvlies, en Op. Dr. Aysan Bayram.
Kort gezegd: keratitis is een ontsteking van het hoornvlies. Een infectieuze keratitis is een spoedgeval: bij pijn, lichtschuwheid of slechter zien gaat u dezelfde dag naar de huisarts of oogarts, voor gerichte, intensieve oogdruppels. Een gewone bindvliesontsteking gaat meestal binnen 1 tot 2 weken vanzelf over. In Istanbul stellen Doç. Dr. Muhammet Derda Özer en Op. Dr. Aysan Bayram de diagnose, behandelen zij ooginfecties en geven zij een tweede mening als een infectie niet geneest.
Wanneer een ooginfectie niet kan wachten
Bel vandaag nog uw huisarts, of 's avonds en in het weekend de huisartsenpost (in België uw huisarts of de huisartsenwachtpost), als u een van deze klachten hebt:
- pijn in het oog, niet alleen een zanderig gevoel
- lichtschuwheid: fel licht doet pijn
- slechter zien, wazig zien dat niet wegknippert
- een wit vlekje op het gekleurde deel van uw oog
- een rood of pijnlijk oog terwijl u contactlenzen draagt: haal de lenzen er direct uit. Thuisarts.nl adviseert de huisarts direct te bellen als uw ogen 12 uur na het uitdoen van de lenzen nog steeds pijnlijk of rood zijn
- een baby van minder dan een maand oud met rode, plakkerige oogjes
- een rood, pijnlijk of wazig oog in de dagen na een oogoperatie of een injectie in het oog: bel dan direct de afdeling of arts die u heeft behandeld
Dit zijn de waarschuwingssignalen van Thuisarts.nl, de Britse NHS en de American Academy of Ophthalmology. Reis niet eerst ergens heen voor behandeling: keratitis en endoftalmitis kunnen het zicht binnen dagen beschadigen. Bent u al in Istanbul of elders in Turkije, neem dan contact met ons op en wij regelen een spoedonderzoek ({{urgent appointment availability}}).
Ooginfecties in één oogopslag: bindvlies, hoornvlies of binnenkant van het oog?
Een ooginfectie is een infectie door bacteriën, virussen, schimmels of parasieten van het oogoppervlak, het hoornvlies of de binnenkant van de oogbol. Waar de infectie zit, bepaalt hoe ernstig ze is en hoe ze wordt behandeld.
| Bindvliesontsteking (conjunctivitis) | Keratitis (hoornvliesontsteking) | Endoftalmitis | |
|---|---|---|---|
| Waar | Het bindvlies: het dunne, doorzichtige vlies over het oogwit en aan de binnenkant van de oogleden | Het hoornvlies: het heldere venster voor de iris en pupil | Binnen in de oogbol (glasvocht en oogvocht) |
| Gebruikelijke oorzaak | Virussen, bacteriën, allergie (geen infectie) | Bacteriën, herpesvirus, schimmels, Acanthamoeba | Bacteriën of schimmels die binnenkomen na een operatie, injectie of verwonding, of via het bloed |
| Belangrijkste klachten | Rood, tranend of plakkerig oog, branderig, jeuk | Pijn, lichtschuwheid, wazig zien, wit vlekje op het hoornvlies | Toenemende pijn, roodheid, gezwollen oogleden, snel slechter zien |
| Zicht | Meestal normaal | Vaak minder | Sterk verminderd |
| Spoed? | Meestal zelfzorg of huisarts | Spoed: dezelfde dag | Spoed: dezelfde dag |
| Gebruikelijke behandeling | Tijd, schoonmaken, kunsttranen; antibiotica alleen bij bacteriën, allergiedruppels bij allergie | Intensieve antibiotische, antivirale of antischimmel-druppels; hoornvliestransplantatie bij een blijvend litteken | Antibiotica die in het oog worden gespoten; vitrectomie bij ernstige gevallen |
Een vierde vorm, de regenboogvliesontsteking (iritis), is meestal geen infectie maar een ontsteking binnen in het oog; die bespreken we verderop.
Keratitis: wat is een hoornvliesontsteking?
Keratitis is een ontsteking van het hoornvlies. Komt die door een infectie, dan kan er een open wondje in het hoornvlies ontstaan, een hoornvlieszweer (ulcus corneae). De American Academy of Ophthalmology (AAO) waarschuwt dat een hoornvlieszweer zonder behandeling het zicht ernstig en blijvend kan beschadigen, en zelfs tot blindheid kan leiden.
Keratitis oog: de symptomen
De klachten van keratitis volgens de AAO zijn: een rood oog, flinke pijn, het gevoel dat er iets in uw oog zit, tranen, afscheiding, wazig zien, lichtschuwheid, gezwollen oogleden en soms een wit vlekje op het hoornvlies. Het verschil met een gewone bindvliesontsteking zit vooral in de pijn, de lichtschuwheid en het slechtere zicht: die horen niet bij een bindvliesontsteking.
Is een hoornvliesontsteking gevaarlijk?
Ja, een infectieuze hoornvliesontsteking is gevaarlijk en hoort dezelfde dag bij een arts. Thuisarts.nl schrijft dat een ontsteking het hoornvlies voor altijd kan beschadigen. Een Nederlands registeronderzoek in het tijdschrift Cornea (2023) telde tussen 2007 en 2017 1.111 hoornvliestransplantaties in Nederland vanwege een infectieuze keratitis: 437 na een virusinfectie, 271 na een bacteriële infectie en 121 na Acanthamoeba. Hoe sneller de juiste behandeling start, hoe kleiner de kans op een litteken.
Soorten infectieuze keratitis
| Soort | Typische oorzaak of risico | Behandeling |
|---|---|---|
| Bacterieel | Contactlenzen, vooral als u ermee slaapt; Staphylococcus, Streptococcus en Pseudomonas veroorzaken ongeveer 80% van de gevallen (EyeWiki) | Intensieve antibiotische druppels, bij ernstige gevallen elk uur, dag en nacht |
| Viraal (herpes simplex, gordelroos) | Het koortslipvirus, dat kan terugkomen bij stress, ziekte of zonlicht | Antivirale zalf, druppels of tabletten; soms langdurig tabletten tegen terugkeer |
| Schimmel | Verwonding met plantaardig materiaal, warm klimaat, corticosteroïde druppels, contactlenzen | Antischimmeldruppels (natamycine eerst bij draadschimmels) en tabletten, vaak wekenlang |
| Acanthamoeba (parasiet) | Contactlenzen die in contact komen met kraanwater, zwembad- of open water; meer dan 80% van de gevallen bij lensdragers | Speciale anti-amoebedruppels, maandenlang; de pijn is vaak veel erger dan het oog eruitziet |
Acanthamoeba keratitis: een groeiend probleem bij lensdragers in Nederland
Acanthamoeba keratitis is een zeldzame maar zeer ernstige hoornvliesontsteking door een eencellig organisme dat in water en aarde leeft. In Nederland neemt ze toe:
- Een landelijk onderzoek in PLoS One (2019) zag het aantal gevallen stijgen van 16 in 2009 naar 49 in 2015. Dat kwam neer op ongeveer 1 op de 21.000 dragers van zachte lenzen per jaar in 2015. Van de patiënten droeg 95% contactlenzen, meestal zachte.
- Bij 39% van de ogen mislukte de behandeling (blijvend slecht zicht of een transplantatie nodig). Een hogere leeftijd, een later stadium en het gebruik van corticosteroïde druppels vóór de diagnose voorspelden een slechtere uitkomst; vroege verwijzing naar een hoornvliesspecialist gaf betere resultaten.
- Een Nederlands patiënt-controleonderzoek in Acta Ophthalmologica (2026) met 220 patiënten (181 met Acanthamoeba, 39 met de schimmel Fusarium) en 1.020 lensdragers zonder infectie vond als risicofactoren: eerder oogletsel, contact met oppervlaktewater voor werk of hobby, lenzen schoonmaken of spoelen met kraanwater, blootstelling aan sigarettenrook en een dutje doen met lenzen in.
- In dat onderzoek mislukte de behandeling bij 47% van de Acanthamoeba-gevallen en 66% van de Fusarium-gevallen, en moest bij 5% respectievelijk 14% het oog uiteindelijk worden verwijderd.
- Een laboratoriumonderzoek naar 16 lenzenvloeistoffen van de Nederlandse markt (Pathogens, 2023) vond dat, bij gebruik volgens de fabrikant, maar weinig vloeistoffen goed genoeg werkten tegen de actieve vorm van Acanthamoeba en geen enkele tegen de cysten. Goede hygiëne en water vermijden blijven dus de belangrijkste bescherming.
Typisch voor Acanthamoeba keratitis is pijn die veel heviger is dan het oog eruitziet. Volgens EyeWiki geneest ongeveer 86% met polyhexamethyleenbiguanide-druppels (PHMB), die meestal maandenlang worden gebruikt.
Keratitis marginalis: een ontsteking aan de rand van het hoornvlies
Keratitis marginalis is geen infectie maar een afweerreactie van het hoornvlies op stoffen van de Staphylococcus aureus-bacterie, die bij veel mensen op ontstoken ooglidranden (blefaritis) leeft. Volgens EyeWiki ontstaan er kleine witte infiltraten aan de rand van het hoornvlies, ongeveer 1 tot 2 mm van de rand en met een strookje helder hoornvlies ertussen. U merkt een rood, branderig of pijnlijk oog met lichtschuwheid. De behandeling bestaat uit ontstekingsremmende corticosteroïde druppels onder controle van een oogarts, ooglidhygiëne met warme kompressen en zo nodig antibiotische zalf of tabletten tegen de blefaritis. Meestal geneest het in 2 tot 3 weken zonder blijvende schade, maar zonder behandeling van de ooglidranden komt het vaak terug. Omdat een beginnende infectieuze keratitis er hetzelfde kan uitzien, beslist een oogarts of steroïden veilig zijn.
Hoe wordt keratitis behandeld?
Keratitis wordt behandeld met middelen die precies passen bij de verwekker, want antibiotica, antivirale middelen en antischimmelmiddelen werken alleen op hun eigen soort. De oogarts bekijkt het hoornvlies met een spleetlamp en fluoresceïne (een gele kleurstof die wondjes zichtbaar maakt) en neemt vaak eerst een klein schraapsel voor kweek in het laboratorium. EyeWiki adviseert een kweek bij grotere zweren (meer dan 2 mm), diepe zweren en zweren die het zicht bedreigen.
- Bacterieel: antibiotische druppels, vaak extra sterk (versterkt) en in het begin elk uur. In het Amerikaanse SCUT-onderzoek gaven steroïddruppels die vroeg werden toegevoegd (binnen 2–3 dagen na de antibiotica) iets beter zicht na 3 maanden, maar steroïden start alleen de specialist, als het juiste antibioticum aanslaat.
- Herpes: volgens Thuisarts.nl begint de behandeling vaak met aciclovir-oogzalf, 5 keer per dag, en komt de ontsteking bij de helft van de mensen terug. In de Amerikaanse Herpetic Eye Disease Study (703 patiënten, gepubliceerd in 1998) verminderden aciclovirtabletten (400 mg twee keer per dag, een jaar lang) het terugkomen van herpes in het oog met 41%, en van de diepere vorm in het hoornvlies met 50%.
- Schimmel: in de Mycotic Ulcer Treatment Trial gaf natamycine minder perforaties en transplantaties dan voriconazol, en hadden Fusarium-zweren duidelijk beter zicht met natamycine.
- Acanthamoeba: maandenlang anti-amoebedruppels zoals PHMB (zie hierboven).
Wanneer is een operatie nodig? Als medicijnen niet genoeg helpen, het hoornvlies doorbreekt (perforeert) of er na genezing een dicht litteken overblijft, kan een hoornvliestransplantatie weer een helder venster geven (AAO). Bij schimmelkeratitis heeft volgens EyeWiki 31–38% van de ogen een transplantatie nodig. Dit is meestal een geplande operatie door een hoornvliesspecialist als het oog rustig is, of een spoedoperatie bij een perforatie.
Bindvliesontsteking: symptomen en oorzaken
Een bindvliesontsteking (conjunctivitis) is een ontsteking van het bindvlies, het dunne vlies over het oogwit en aan de binnenkant van de oogleden. Volgens Thuisarts.nl is het oog rood, traant het, voelt het branderig, en kan er slijm of pus uitkomen waardoor de oogleden 's ochtends aan elkaar plakken. Eén of beide ogen kunnen meedoen, en de oorzaak verraadt zich vaak in de details:
- Door een virus: rood, branderig oog met waterige afscheiding, vaak samen met een verkoudheid. Volgens Thuisarts.nl is dit de meest voorkomende oorzaak. Zeer besmettelijk.
- Door bacteriën: pijnlijk rood oog met veel geel-groene, plakkerige pus. Ook besmettelijk.
- Door een allergie: veel jeuk, rode, tranende en gezwollen ogen, meestal beide tegelijk. Niet besmettelijk.
De Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention (CDC) noemen adenovirussen als veelvoorkomende virussen, en stafylokokken en streptokokken als bacteriën. Minder vaak komt een bindvliesontsteking door chemische stoffen, contactlenzen of bepaalde seksueel overdraagbare infecties.
Hoe lang duurt een bindvliesontsteking?
Een bindvliesontsteking duurt meestal 1 tot 2 weken; Thuisarts.nl schrijft dat het oog vaak vanzelf binnen 1 of 2 weken geneest.
| Soort | Hoe lang meestal | Besmettelijk? |
|---|---|---|
| Virale bindvliesontsteking | 1–2 weken | Ja |
| Epidemische keratoconjunctivitis (een heftige adenovirusvorm) | Tot 3 weken | Ja: van enkele dagen vóór tot ongeveer 14 dagen na het begin van de klachten (CDC) |
| Bacteriële bindvliesontsteking | 1–2 weken; antibiotica kunnen dat verkorten | Ja |
| Allergische bindvliesontsteking | Zolang u met de prikkel in contact bent | Nee |
Wat helpt bij een bindvliesontsteking?
De behandeling hangt af van de oorzaak, en begint voor de meeste mensen thuis.
- Maak het oog schoon. Thuisarts.nl adviseert het oog een paar keer per dag schoon te maken met een washandje of watje met kraanwater, van de buitenste naar de binnenste ooghoek (naar de neus toe).
- Verzacht de klachten. Een koel washandje op de gesloten ogen en kunsttranen helpen tegen het branderige gevoel; een zonnebril helpt bij fel licht.
- Lenzen eruit. Doe uw lenzen meteen uit en draag een bril. Thuisarts.nl adviseert zachte lenzen weg te gooien en een nieuw lenzendoosje met nieuwe vloeistof te nemen.
- Voorkom besmetting. Was vaak uw handen, gebruik uw eigen handdoek en washandje, en wrijf niet in uw ogen. Gebruik even geen oogmake-up.
Antibiotica helpen alleen bij bacteriën. Thuisarts.nl, de NHS en de AAO zijn het erover eens: antibiotica werken niet tegen een virus of allergie. In Nederland schrijft de huisarts antibiotische oogdruppels of -zalf, zoals chlooramfenicol of fusidinezuur, volgens Thuisarts.nl alleen voor als het nodig is, bijvoorbeeld bij mensen met een oogziekte, na een recente oogoperatie of met een verminderde afweer. Werk of school: volgens de NHS hoeft u niet thuis te blijven, tenzij u zich erg ziek voelt. Kinderdagverblijven hebben soms hun eigen regels.
Lensdragers zijn een uitzondering. De CDC adviseert lensdragers met een bacteriële bindvliesontsteking hun lenzen uit te doen, antibiotische druppels te gebruiken en snel door een oogarts te laten kijken, omdat zij een groter risico op keratitis hebben.
Oogdruppels bij een bindvliesontsteking: welke?
| Druppel | Waarvoor | Opmerking |
|---|---|---|
| Kunsttranen | Verlichting bij elke soort | Zonder recept |
| Antibiotische druppels of zalf (bijvoorbeeld chlooramfenicol, fusidinezuur) | Bacteriële bindvliesontsteking | Via de huisarts, alleen als het nodig is |
| Antihistaminica-druppels (bijvoorbeeld ketotifen, olopatadine) | Allergische bindvliesontsteking | Eerste keus bij jeukende, allergische ogen |
| Mestcelstabilisatoren (bijvoorbeeld cromoglicinezuur, lodoxamide) | Langdurige of seizoensgebonden allergie | Werken pas na een paar dagen |
| Corticosteroïde druppels | Alleen onder controle van een oogarts | Kunnen herpes- en schimmelinfecties veel erger maken |
Allergische bindvliesontsteking: jeuk zonder infectie
Een allergische bindvliesontsteking komt door een allergie, niet door een bacterie of virus, dus ze is niet besmettelijk en antibiotica helpen niet. Ze treft meestal beide ogen, jeukt hevig en gaat vaak samen met hooikoorts of een allergie voor huisstofmijt of huisdieren. Volgens EyeWiki (AAO) en Britse apotheekrichtlijnen begint de behandeling met het vermijden van de prikkel, koele kompressen en antihistaminica-druppels; mestcelstabilisatoren komen erbij bij langdurige klachten, en combinatiedruppels (zoals olopatadine of ketotifen) doen allebei.
Is een bindvliesontsteking gevaarlijk?
Een gewone bindvliesontsteking is meestal niet gevaarlijk en geneest vanzelf. Ze wordt wel een reden voor spoed als er pijn, lichtschuwheid of slechter zien bij komt, omdat dan het hoornvlies mee kan doen (keratitis), als u contactlenzen draagt, of bij een pasgeboren baby. Ziet u na een week geen verbetering, of wordt het erger, neem dan contact op met uw huisarts.
Het bindvlies van mijn oog laat los: wat is dat?
Als het lijkt alsof het bindvlies "loslaat", is er meestal sprake van een van twee dingen:
- Chemosis: het bindvlies zwelt op door vocht en ziet eruit als een glazig blaasje of geleiachtige wal over het oogwit. EyeWiki noemt chemosis als een teken van een allergische bindvliesontsteking; het komt ook voor bij andere ontstekingen of irritatie.
- Conjunctivochalasis: los, overtollig bindvlies dat met de jaren slapper wordt, meestal onderaan het oog. Volgens EyeWiki geeft het een vreemdlichaamgevoel, branden, droogheid en tranen, en wordt het soms aangezien voor droge ogen. Lichte vormen worden behandeld met kunsttranen; bij veel klachten kan een oogarts het overtollige bindvlies verwijderen of strakker maken.
Een bindvlies dat plotseling opzwelt na een klap, bij hevige pijn of met slechter zien hoort dezelfde dag bij een arts.
Bindvliesontsteking bij een pasgeboren baby
Een rood, gezwollen, plakkerig oog in de eerste weken na de geboorte (ophthalmia neonatorum) moet altijd dezelfde dag door een arts worden bekeken. Plakkerige oogjes zonder rood oogwit komen bij baby's vaak door een verstopte traanbuis, en dat gaat volgens Thuisarts.nl bijna altijd vanzelf over voordat de baby 1 jaar is; bel de huisarts als uw baby een rood oog krijgt. Een overzichtsartikel in Community Eye Health (2018) legt uit dat de ernstige vorm meestal 2 tot 14 dagen na de geboorte begint en vooral komt door chlamydia of gonorroe die bij de bevalling van de moeder is overgegaan:
- Gonorroe begint 2–5 dagen na de geboorte, met veel pus en sterke zwelling, en kan het hoornvlies snel doen perforeren.
- Chlamydia begint 5–14 dagen na de geboorte en verloopt meestal milder.
Beide worden behandeld met antibiotica via de mond of een injectie, niet alleen met druppels; een arts beslist.
Regenboogvliesontsteking (iritis): ontsteking binnen in het oog
Een regenboogvliesontsteking (iritis, of uveitis anterior) is een ontsteking van de iris en het voorste deel van het vaatvlies (uvea). Volgens de AAO begint ze vaak plotseling met een rood oog (met of zonder pijn), lichtschuwheid, wazig zien en soms vlekjes in het zicht, en de klachten kunnen weken duren of steeds terugkomen.
Een regenboogvliesontsteking is meestal geen infectie van buitenaf. Volgens de AAO hangt ze samen met virussen (gordelroos, herpes), bacteriële infecties (zoals syfilis of de ziekte van Lyme), toxoplasmose, ontstekingsziekten zoals reuma, lupus of ontstekingen van de darm, oogletsel en roken. De behandeling bestaat meestal uit ontstekingsremmende corticosteroïde druppels en druppels die de pupil wijd maken; soms zijn injecties of tabletten nodig, in overleg met een reumatoloog. De AAO benadrukt dat uveitis meteen behandeld moet worden om blijvende schade te voorkomen. In Istanbul is uveitis het aandachtsgebied van Doç. Dr. Özer.
Endoftalmitis: een infectie binnen in het oog
Endoftalmitis is een infectie van de weefsels of het vocht binnen in de oogbol, en de AAO noemt het een medisch spoedgeval dat tot blindheid kan leiden als het niet snel wordt behandeld.
Oorzaak. Meestal komen bacteriën of schimmels het oog binnen tijdens een operatie, een injectie in het oog of een doordringende verwonding (exogeen). Minder vaak verspreidt een infectie elders in het lichaam, bijvoorbeeld in het bloed of de urine, zich naar het oog (endogeen).
Hoe vaak. Volgens EyeWiki is het risico na een staaroperatie ongeveer 0,08–0,68%, en na anti-VEGF-injecties ongeveer 0,008–0,092%. De European Society of Cataract and Refractive Surgeons (ESCRS) toonde in een in 2007 gepubliceerd onderzoek aan dat een antibioticum (1 mg cefuroxim) dat aan het eind van de staaroperatie in het oog wordt gegeven, endoftalmitis ongeveer vijf keer minder vaak laat voorkomen; de ESCRS-richtlijnen bevelen dat nu aan.
Klachten. Na een staaroperatie begint het meestal binnen 1–2 weken, vaak 3–5 dagen na de operatie. In de Amerikaanse Endophthalmitis Vitrectomy Study (EVS) had 94% van de patiënten wazig zicht, 82% een rood oog en 74% pijn; ruim 1 op de 4 had dus geen pijn. Elke achteruitgang van het zicht na een oogoperatie is een reden om dezelfde dag uw chirurg te bellen.
Behandeling. Antibiotica of antischimmelmiddelen worden direct in het oog gespoten, soms samen met steroïden. Bij ernstige gevallen verwijdert een vitrectomie het geïnfecteerde glasvocht. In de EVS gaf een directe vitrectomie, als men alleen nog licht kon waarnemen, drie keer zoveel kans op goed zicht (20/40) als alleen een injectie (33% tegenover 11%).
Behandeling van keratitis en ooginfecties in Istanbul: voor wie?
Onze zorg voor ooginfecties is bedoeld voor mensen die veilig in Istanbul onderzocht kunnen worden, zonder dat spoedzorg wordt uitgesteld. Meestal betekent dat:
- U bent al in Istanbul of elders in Turkije, op vakantie, voor familiebezoek of als inwoner, en krijgt een rood, pijnlijk of plakkerig oog.
- Uw keratitis geneest niet na behandeling thuis, of komt steeds terug (bijvoorbeeld herpeskeratitis), en u wilt de mening van een hoornvliesspecialist.
- Een infectie heeft een litteken achtergelaten op uw hoornvlies waardoor u wazig ziet, en u denkt aan een hoornvliestransplantatie.
- U hebt endoftalmitis gehad en hebt netvlieszorg of een vitrectomie nodig zodra de acute infectie onder controle is.
- U wilt laseren, een lens laten plaatsen of staar laten opereren en hebt een voorgeschiedenis van ooginfecties, zodat uw oogoppervlak eerst gecontroleerd en behandeld moet worden.
Wie er niet voor moet reizen: iedereen met de waarschuwingssignalen uit het kader hierboven. Laat u eerst thuis behandelen; wij kunnen uw verslagen daarna bekijken.
Hoe wij een ooginfectie vaststellen: onderzoeken en techniek
De juiste diagnose is het belangrijkste deel van de behandeling, want elk middel werkt maar op één soort verwekker. Uw onderzoek bestaat uit:
- Spleetlamponderzoek met fluoresceïne om zweren, krasjes en ontsteking op het hoornvlies te zien
- Hoornvliesschraapsel en kweek bij een vermoedelijke keratitis, zodat de behandeling past bij de verwekker ({{laboratory and culture availability}})
- Oogdrukmeting en een netvliesonderzoek met wijde pupil
- B-scan-echografie van de binnenkant van het oog als die niet goed te zien is, bijvoorbeeld bij endoftalmitis
- {{Confocal microscopy for Acanthamoeba and fungal keratitis, if available}}
Een eventuele operatie vindt plaats in een volledig uitgeruste operatiekamer in Istanbul met een vergunning van het Turkse ministerie van Volksgezondheid.
Wat kost de behandeling van keratitis in Istanbul, en wat wordt vergoed?
Een onderzoek bij een oogspecialist voor een ooginfectie kost {{€ prijs consult ooginfectie}}. Voor de meeste bindvliesontstekingen is meer niet nodig. Is verdere behandeling of een operatie nodig, dan bevestigt uw arts de prijs schriftelijk voordat er iets gebeurt.
| Behandeling | Laser Istanbul Clinic | Gebruikelijke gepubliceerde prijzen (2025–26, USD) |
|---|---|---|
| Onderzoek door een oogspecialist bij een ooginfectie | {{€ prijs consult ooginfectie}} | — |
| Medische behandeling van keratitis (onderzoeken, druppels, controles) | {{€ prijs keratitisbehandeling}} na onderzoek | — |
| Hoornvliestransplantatie na een litteken (per oog) | vanaf {{€ prijs hoornvliestransplantatie}} | Istanbul ongeveer $4.000–7.000 · VK $8.000–14.000 · VS $13.000–28.000 |
| Vitrectomie (per oog) | vanaf {{€ prijs vitrectomie}} | Istanbul ongeveer $3.200–6.500 · VK $8.000–13.400 · VS $8.000–14.000 |
Gepubliceerde prijzen zijn gebruikelijke prijsklassen die klinieken in 2025–26 adverteerden, geen offertes, in de oorspronkelijke valuta. Voor Nederland en België zijn geen betrouwbare gepubliceerde particuliere prijzen beschikbaar. Gepubliceerde prijzen in Istanbul zijn vaak pakketten inclusief hotel.
Bij een geplande operatie zit in de prijs: het onderzoek en de scans vooraf, de operatie door uw vaste arts, medicatie, de controles in Istanbul, een persoonlijke tolk, een coördinator en nazorg op afstand als u weer thuis bent.
Niet inbegrepen: vluchten, hotel en luchthaventransfers. Hotel en transfers worden apart gerekend; als u dat wilt, regelen wij ze voor u.
En in Nederland of België? Bij een ooginfectie is de huisarts in Nederland uw eerste aanspreekpunt, en voor huisartsenzorg (ook de huisartsenpost) betaalt u volgens de Rijksoverheid geen eigen risico. Zorg door een oogarts valt onder het basispakket, maar daarvoor betaalt u eerst uw eigen risico, in 2026 € 385. Dat is anders dan bij ooglaseren, dat als cosmetisch geldt en niet uit de basisverzekering wordt vergoed. Woont u in België, vraag dan bij uw ziekenfonds na wat u terugkrijgt. Of een geplande behandeling in het buitenland (deels) wordt vergoed, hangt af van uw polis: {{note on foreign-care reimbursement, to be confirmed per insurer}}.
Uw specialisten voor ooginfecties
Doç. Dr. Muhammet Derda ÖzerHoornvlies en keratoconus · hoornvliestransplantatie · netvlies · uveïtis · oculaire oncologie · staar"Doç." staat voor doçent, de Turkse titel die overeenkomt met universitair hoofddocent (associate professor). Doç. Dr. Özer studeerde aan de medische faculteit van de Universiteit van Istanbul en werd in 2021 doçent in de oogheelkunde. Hij heeft de FICO-kwalificatie van de International Council of Ophthalmology en 27 artikelen op PubMed. Bij hem komt u met hoornvliesinfecties, littekens op het hoornvlies en ontstekingen binnen in het oog, zoals een regenboogvliesontsteking. Hij spreekt Turks en Engels.
Op. Dr. Aysan BayramNetvliesaandoeningen · staaroperatie · ooglaserenOp. Dr. Bayram is sinds 1999 oogarts, na haar studie geneeskunde aan de Trakya Universiteit en haar specialisatie aan de Yüzüncü Yıl Universiteit. Haar aandachtsgebied omvat de diagnose en behandeling van netvliesaandoeningen. Ze spreekt Engels, en wie liever door een vrouwelijke arts wordt behandeld, kan naar haar vragen.Uw behandeling van een ooginfectie, stap voor stap
Vertel ons wat er aan de hand is.
Stuur foto's van uw oog, uw klachten en eventuele verslagen of de druppels die u gebruikt. Hebt u waarschuwingssignalen en bent u niet in Istanbul, dan zeggen wij u eerlijk: laat u vandaag nog thuis onderzoeken.
Onderzoek.
Bent u in Istanbul, dan onderzoekt een specialist u ({{urgent appointment availability}}), met een tolk als u dat wilt.
Diagnose en testen.
Spleetlamponderzoek, en zo nodig een hoornvliesschraapsel of een echo.
Behandelplan.
U gaat naar huis met de juiste druppels en een schriftelijk schema. Een ernstige keratitis kan in het begin elk uur druppels vragen, met frequente controles.
Controles.
De controles gaan door tot de infectie onder controle is; daarna nazorg op afstand via video, en een volledig verslag voor uw eigen huisarts of oogarts.
Zo nodig een geplande operatie.
Blijft er een litteken of een netvliesprobleem over, dan plant uw arts een hoornvliestransplantatie of vitrectomie en bevestigt de prijs schriftelijk.
Herstel: hoe lang duurt het voordat een ooginfectie geneest?
| Infectie | Gebruikelijk herstel |
|---|---|
| Virale bindvliesontsteking | 1–2 weken; tot 3 weken bij epidemische keratoconjunctivitis |
| Bacteriële bindvliesontsteking | Enkele dagen tot 2 weken; vaak sneller met antibiotica |
| Allergische bindvliesontsteking | Zakt als de prikkel wordt vermeden en de druppels zijn gestart |
| Keratitis marginalis | Meestal 2–3 weken |
| Bacteriële keratitis | Weken; er kan een litteken overblijven |
| Schimmel- of Acanthamoeba keratitis | Weken tot maanden behandeling |
| Endoftalmitis | Weken tot maanden; het zicht hangt af van de verwekker en hoe snel de behandeling begon |
Gebruik uw druppels tijdens het herstel precies zoals voorgeschreven, kom naar alle controles en laat uw lenzen uit tot uw arts zegt dat het weer mag.
Vliegen. {{Your surgeons' guidance on flying during active keratitis and after a corneal transplant or vitrectomy, including gas-bubble restrictions.}}
Risico's, complicaties en ooginfecties voorkomen
De meeste ooginfecties genezen volledig, maar infecties van het hoornvlies en binnen in het oog kunnen blijvende schade geven. Mogelijke complicaties zijn littekens op het hoornvlies en slechter zien, een perforatie van het hoornvlies, de noodzaak van een hoornvliestransplantatie, terugkeer (vooral bij herpes) en, zelden, verlies van het oog: volgens EyeWiki moet bij 15–20% van de ogen met een schimmelkeratitis het oog uiteindelijk worden verwijderd. Uw specialist legt uw persoonlijke risico's uit, schriftelijk en via uw tolk.
Zo voorkomt u een keratitis bij contactlenzen (adviezen van de CDC en de AAO, aangevuld met de Nederlandse risicofactoren):
- Was en droog uw handen voordat u uw ogen of lenzen aanraakt.
- Slaap niet met lenzen in, ook niet voor een dutje, tenzij uw oogarts dat heeft voorgeschreven. Volgens de CDC verhoogt slapen met lenzen het risico op een lensinfectie zes- tot achtvoudig.
- Houd water weg van uw lenzen: doe ze uit voor zwemmen, douchen of watersport in open water, en spoel of bewaar ze nooit in kraanwater.
- Gebruik elke keer verse lenzenvloeistof, maak het doosje schoon en vervang het minstens elke drie maanden.
- Draag een beschermende bril bij tuinieren, klussen en sport.
- Gebruik geen corticosteroïde oogdruppels zonder controle door een oogarts.
- Deel geen handdoeken, kussens of oogmake-up.
Keratitis en bindvliesontsteking: veelgestelde vragen
Keratitis is een ontsteking van het hoornvlies, het heldere venster aan de voorkant van het oog. Ze kan komen door bacteriën, virussen (vooral herpes), schimmels of de parasiet Acanthamoeba, of door een afweerreactie zoals bij keratitis marginalis. Typische klachten zijn pijn, lichtschuwheid, wazig zien en een rood oog. Een infectieuze keratitis hoort dezelfde dag bij een arts.
Ja. Een infectieuze hoornvliesontsteking kan een litteken achterlaten, het hoornvlies laten perforeren en in ernstige gevallen tot blindheid leiden. In Nederland kregen tussen 2007 en 2017 ruim 1.100 mensen een hoornvliestransplantatie na een infectieuze keratitis. Snelle behandeling verkleint die kans sterk.
Acanthamoeba keratitis is een zeldzame, zeer pijnlijke hoornvliesontsteking door een eencellig organisme uit water en aarde. Bijna alle patiënten dragen contactlenzen. Nederlandse onderzoeken noemen contact met oppervlaktewater, lenzen spoelen met kraanwater, eerder oogletsel en een dutje doen met lenzen in als risico's. De behandeling met speciale druppels duurt maanden.
Keratitis marginalis is een ontsteking aan de rand van het hoornvlies door een afweerreactie op stafylokokken, meestal bij ontstoken ooglidranden. Het is geen infectie en niet besmettelijk. Een oogarts behandelt het met ontstekingsremmende druppels en ooglidhygiëne; meestal geneest het binnen 2 tot 3 weken, maar het kan terugkomen.
Meestal 1 tot 2 weken; volgens Thuisarts.nl geneest het oog vaak vanzelf binnen die tijd. Een heftige adenovirusvorm kan tot 3 weken duren. Een allergische bindvliesontsteking duurt zolang u met de prikkel in contact bent. Ziet u na een week geen verbetering, bel dan de huisarts.
Meestal niet: een gewone bindvliesontsteking gaat vanzelf over. Ze wordt wel gevaarlijk als er pijn, lichtschuwheid of slechter zien bij komt, omdat dan het hoornvlies mee kan doen. Lensdragers en pasgeboren baby's met een rood oog horen altijd snel bij een arts.
Meestal niet. De meeste bindvliesontstekingen komen door een virus, en daartegen werken antibiotica niet; bij een allergie ook niet. In Nederland schrijft de huisarts antibiotische druppels of zalf alleen voor als het nodig is, bijvoorbeeld bij een oogziekte, na een oogoperatie of bij een verminderde afweer.
Een bindvliesontsteking door een virus of bacterie is zeer besmettelijk, via slijm en pus op handen, handdoeken en kussens. Een allergische bindvliesontsteking is niet besmettelijk. Was vaak uw handen en gebruik uw eigen handdoek en washandje.
Meestal is het chemosis, een zwelling van het bindvlies door vocht, bijvoorbeeld bij een allergie, of conjunctivochalasis, los bindvlies dat met de leeftijd slapper wordt. Chemosis zakt meestal als de oorzaak wordt behandeld; conjunctivochalasis helpt vaak met kunsttranen en soms met een kleine ingreep. Gaat het samen met pijn, een klap of slechter zien, ga dan dezelfde dag naar een arts.
Een regenboogvliesontsteking (iritis) is een ontsteking van de iris binnen in het oog, met een rood oog, lichtschuwheid en wazig zien. Ze is meestal geen infectie en hangt soms samen met reuma, darmontstekingen of virussen. De behandeling met ontstekingsremmende druppels moet snel beginnen om blijvende schade te voorkomen.
Nee. Doe uw lenzen bij het eerste teken van een rood of pijnlijk oog meteen uit en draag een bril tot uw arts zegt dat de infectie over is. Gooi zachte lenzen weg en neem een nieuw lenzendoosje met nieuwe vloeistof. Zijn uw ogen 12 uur na het uitdoen nog pijnlijk of rood, bel dan direct de huisarts.
Nee. Een actieve infectie of ontsteking moet eerst helemaal behandeld en genezen zijn. Uw chirurg controleert uw oogoppervlak bij het onderzoek vooraf en stelt de operatie zo nodig uit.
Bij een acuut pijnlijk oog met slechter zicht laat u zich vandaag behandelen waar u bent; wacht niet om te reizen. Bent u al in Turkije, of geneest uw keratitis niet, komt ze steeds terug of heeft ze een litteken achtergelaten, dan kunnen Doç. Dr. Özer of Op. Dr. Bayram u onderzoeken. Stuur eerst uw verslagen voor een gratis beoordeling.
Bronnen voor de informatie op deze pagina
- Thuisarts.nl (NHG), Ik heb een oogontsteking: "het buitenste vlies van het oog ontstoken"; usually a cold virus, sometimes bacteria; red, watery, mucus/pus, burning, lids stuck in the morning; "Vaak geneest het oog vanzelf binnen 1 of 2 weken"; clean with tap water and a washcloth a few times a day; sunglasses; no eye make-up; antibiotics usually unnecessary, chloramphenicol or fusidic acid only for people with eye disease, recent surgery or reduced immunity; lenses out immediately, glasses on, discard soft lenses, new case and solution; very contagious, own towels, hand washing; call the huisarts directly for eye pain, reduced vision or light sensitivity. https://www.thuisarts.nl/rood-oog/ik-heb-oogontsteking
- Thuisarts.nl, Ik draag contactlenzen en heb last van mijn ogen: lenses out immediately; corneal inflammation "is gevaarlijk, omdat de ontsteking het hoornvlies voor altijd kan beschadigen"; call the huisarts directly if eyes are still painful or red 12 hours after removing lenses, or if there is a white spot on the coloured part of the eye. https://www.thuisarts.nl/klachten-bij-contactlenzen/ik-draag-contactlenzen-en-heb-last-van-mijn-ogen
- Thuisarts.nl, Ik heb oogontsteking door herpes: pain, light sensitivity, worse vision, red eye; aciclovir eye ointment 5 times a day for up to 2 weeks; recurs "bij de helft van de mensen"; can damage the eye. https://www.thuisarts.nl/oogontsteking-door-herpes/ik-heb-oogontsteking-door-herpes
- Thuisarts.nl, Mijn baby heeft vieze oogjes: usually a blocked tear duct, almost always resolves before age 1; call the huisarts if the baby gets a red eye. https://www.thuisarts.nl/vieze-oogjes-bij-babys/mijn-baby-heeft-vieze-oogjes
- Randag AC et al. The rising incidence of Acanthamoeba keratitis: a 7-year nationwide survey and clinical assessment of risk factors and functional outcomes. PLoS One 2019;14(9):e0222092: 224 patients 2009–2015 in the Netherlands; 95% lens wearers (74% soft); 16 cases in 2009 to 49 in 2015; incidence ~1 in 21,000 soft lens wearers in 2015; treatment failure 39%; older age, higher stage and corticosteroids before diagnosis predicted failure; early referral to a cornea specialist associated with better outcomes. https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0222092 (PMID 31491000)
- Peckeu-Abboud L, Randag AC et al. Risk factors for acquisition and severity of Acanthamoeba and Fusarium keratitis in contact lens users — a case-control and clinical-epidemiological study, 2009–2020. Acta Ophthalmol 2026 (online 2 July 2026), doi:10.1111/aos.70186: AK and FK increasing in NL since 2015; 220 cases (181 AK, 39 FK) vs 1,020 lens-wearing controls; risk factors previous eye injury, occupational/recreational surface water contact, rinsing lenses with tap water, cigarette smoke exposure, napping in lenses; treatment failure 47% AK, 66% FK; evisceration/enucleation 5% AK, 14% FK; corticosteroids before diagnosis linked to AK failure. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42393849/
- Randag AC et al. In vitro effectiveness of soft contact lens solutions available on the Dutch market against Acanthamoeba species. Pathogens 2023;12(2):214: 16 solutions tested; few effective against trophozoites at the recommended time; none against cysts; hygiene essential. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36839486/
- Veugen JMJ et al. Corneal transplantation for infectious keratitis: a prospective Dutch registry study. Cornea 2023;42(11):1414–1421: 1,111 keratoplasties for infectious keratitis in the Netherlands 2007–2017; viruses 437, bacteria 271, Acanthamoeba 121. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10538606/
- EyeWiki (AAO), Marginal Keratitis: inflammatory response to S. aureus antigens, usually with staphylococcal blepharitis; not infectious; infiltrates 1–2 mm from the limbus with a clear zone; pain, foreign-body sensation, photophobia, redness; topical corticosteroids, lid hygiene, warm compresses, antibiotic ointment or oral antibiotics; resolves in 2–3 weeks; recurrence common without blepharitis treatment. https://eyewiki.org/Marginal_Keratitis
- EyeWiki (AAO), Conjunctivochalasis: loose, redundant, non-oedematous conjunctiva with ageing, usually inferior; foreign-body sensation, burning, dryness, tearing; mistaken for dry eye; lubricants, surgical excision or cautery. https://eyewiki.org/Conjunctivochalasis
- EyeWiki (AAO), Allergic Conjunctivitis: chemosis listed among examination findings ("Bilateral conjunctival injection, chemosis, watery discharge"); also the treatment ladder used in the master. https://eyewiki.org/Allergic_Conjunctivitis
- American Academy of Ophthalmology, What Is Uveitis?: inflammation of the uvea; anterior uveitis (iritis) starts suddenly, can last weeks, chronic or recurrent; red eye, light sensitivity, blurred vision, floaters; causes incl. shingles, herpes, syphilis, Lyme disease, toxoplasmosis, IBD, rheumatoid arthritis, lupus, trauma, smoking; corticosteroid drops and dilating drops, injections or tablets, rheumatologist; must be treated right away. https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-uveitis
- Rijksoverheid, Eigen risico zorgverzekering: "Het verplichte eigen risico voor 2026 is € 385"; no eigen risico for "huisartsenzorg (waaronder de huisartsenpost)". https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/zorgverzekering/vraag-en-antwoord/eigen-risico-zorgverzekering
- Rijksoverheid, Wat zit er in het basispakket van de zorgverzekering?: medical-specialist care in the basispakket, under the eigen risico. https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/zorgverzekering/vraag-en-antwoord/wat-zit-er-in-het-basispakket-van-de-zorgverzekering
- NHS, Conjunctivitis: symptoms; urgent signs (eye pain, light sensitivity, vision changes, very red eye, baby under 30 days with red sticky eyes); antibiotics only for bacterial; no need to stay off work/school unless very unwell. https://www.nhs.uk/conditions/conjunctivitis/
- American Academy of Ophthalmology, Pink Eye (Conjunctivitis): viral/bacterial/allergic features; antibiotics only for bacterial. https://www.aao.org/eye-health/diseases/pink-eye-conjunctivitis
- CDC, Conjunctivitis (healthcare personnel): viral 1–2 weeks; EKC up to 3 weeks, contagious from a few days before to ~14 days after onset; bacterial 1–2 weeks, antibiotics may shorten. https://www.cdc.gov/infection-control/hcp/healthcare-personnel-epidemiology-control/conjunctivitis.html
- CDC, Clinical Overview of Pink Eye: contact lens wearers with bacterial conjunctivitis should remove lenses, use antibiotics and see an ophthalmologist promptly. https://www.cdc.gov/conjunctivitis/hcp/clinical-overview/index.html · Pink Eye: Causes (adenoviruses, staph and strep): https://www.cdc.gov/conjunctivitis/causes/
- NHS Scotland community pharmacy, A guide to the treatment of allergic conjunctivitis (2021): antihistamine drops first line; mast-cell stabilisers take a few days. https://www.communitypharmacy.scot.nhs.uk/media/4607/allergic-conjunctivitis.pdf
- Olusanya BA, Baiyeroju AM. Emergency management: ophthalmia neonatorum. Community Eye Health 2018: onset 2–14 days; gonococcal 2–5 days, chlamydial 5–14 days; perforation; systemic antibiotics. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6253317/
- American Academy of Ophthalmology, Corneal Ulcer (Keratitis): definition, causes, symptoms incl. white spot, slit lamp and fluorescein, antimicrobial drops, corneal transplant, risk of blindness. https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-keratitis
- CDC, Contact Lens–Related Corneal Infections — United States, 2005–2015 (MMWR 2016;65(32)): sleeping in lenses increases risk 6–8-fold. https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/65/wr/mm6532a2.htm
- CDC, Keeping Water Away from Contact Lenses and Preventing Eye Infections When Wearing Contacts: remove before swimming/showering, never rinse or store in water, replace case at least every 3 months. https://www.cdc.gov/contact-lenses/about/healthy-habits-keeping-water-away-from-contact-lenses.html · https://www.cdc.gov/contact-lenses/prevention/index.html
- EyeWiki (AAO), Bacterial Keratitis: Staphylococcus, Streptococcus, Pseudomonas ~80%; cultures for infiltrates > 2 mm, deep or vision-threatening; fortified antibiotics hourly; SCUT steroid timing. https://eyewiki.org/Bacterial_Keratitis
- EyeWiki (AAO), Acanthamoeba Keratitis: > 80% in lens wearers; pain out of proportion; PHMB cure rate 86%; months of treatment. https://eyewiki.org/Acanthamoeba_Keratitis
- EyeWiki (AAO), Fungal Keratitis: risk factors; natamycin; keratoplasty in 31–38%; evisceration 15–20%. https://eyewiki.org/Fungal_Keratitis · Mycotic Ulcer Treatment Trial 1 & 2: https://eyewiki.org/Mycotic_Ulcer_Treatment_Trial_1_%26_2
- National Eye Institute, Antiviral drug sharply reduces return of herpes of the eye (HEDS, 1998): 703 patients; acyclovir 400 mg twice daily for 12 months; recurrence reduced 41%, stromal keratitis 50%. https://www.nei.nih.gov/about/news-and-events/news/antiviral-drug-sharply-reduces-return-herpes-eye
- American Academy of Ophthalmology, What Is Endophthalmitis?: emergency; exogenous vs endogenous; intravitreal antibiotics, vitrectomy. https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-endophthalmitis
- EyeWiki (AAO), Endophthalmitis: 0.08–0.68% after cataract surgery; 0.008–0.092% after anti-VEGF; onset 1–2 weeks, often 3–5 days; EVS symptoms (94% / 82% / 74%); EVS 33% vs 11%. https://eyewiki.org/Endophthalmitis
- ESCRS, The Endophthalmitis Study: published 2007, fivefold reduction with 1 mg intracameral cefuroxime. https://www.escrs.org/education/research-portals/the-endophthalmitis-study/
Keratitis of een ooginfectie die niet overgaat? Vraag gratis een hoornvliesspecialist
Stuur ons foto's van uw oog, uw klachten en eventuele verslagen. Doç. Dr. Özer of Op. Dr. Bayram laat u weten wat er volgens hen aan de hand is en wat de volgende stap is, ook als dat betekent dat u zich vandaag nog thuis moet laten onderzoeken.
Prof. Dr. Ahmet Satıcı
Doç. Dr. Muhammet Derda Özer
Op. Dr. Aysan Bayram