Nastaar symptomen en de YAG-laserbehandeling in Istanbul

Het belangrijkste symptoom van nastaar is dat u na een aanvankelijk goed resultaat van uw staaroperatie geleidelijk weer slechter gaat zien. Thuisarts.nl, de patiëntensite van de Nederlandse huisartsen, vat het samen als "je gaat steeds minder goed zien". De American Academy of Ophthalmology (EyeWiki) noemt deze klachten:

• wazig of mistig zien, alsof er een waas of matglas voor uw oog zit
• verblinding (glare) en halo's of kringen rond lampen, vooral in het donker en bij tegenliggers
• gevoeligheid voor fel licht, bijvoorbeeld bij laagstaande zon
• minder contrast: gezichten, traptreden en stoepranden zijn lastiger te onderscheiden
• moeite met lezen, ook met een goede leesbril

De klachten ontstaan langzaam en zijn niet pijnlijk. Het oog is niet rood en er komen geen plotselinge flitsen of vlekken bij. Vaak merkt u het eerst bij autorijden in het donker of bij lezen bij kunstlicht. Een nieuwe bril helpt meestal maar kort of nauwelijks, omdat het probleem niet in uw sterkte zit maar in het troebele kapsel.

Hoe snel na een staaroperatie krijg je nastaar?

Nastaar kan weken, maanden of jaren na de staaroperatie ontstaan (US National Eye Institute, NEI); EyeWiki beschrijft dat de klachten meestal na maanden tot enkele jaren optreden. Het kan in het ene oog eerder beginnen dan in het andere, ook als beide ogen in hetzelfde jaar zijn geopereerd.

Hoe vaak komt nastaar voor?

Nastaar is de meest voorkomende late klacht na een staaroperatie. De cijfers verschillen per bron en per definitie:

• Thuisarts.nl: 5 jaar na de operatie heeft 1 op de 4 mensen last van nastaar.
• NEI: tot 2 op de 5 mensen krijgen het na een staaroperatie.
• EyeWiki: 20 tot 50% binnen twee tot vijf jaar.
• In een Britse praktijkstudie van 20.763 ogen had 5,8% tot 19,3% binnen vijf jaar een YAG-laserbehandeling nodig, afhankelijk van het lensmodel (Ursell e.a., Eye, 2020).

Het verschil zit erin dat niet iedereen met een licht troebel kapsel er ook last van heeft; alleen wie er echt slechter door ziet, heeft de laser nodig.

Nastaar (posterieure kapselopacificatie of secundaire cataract) is het troebel worden van het dunne lenszakje waarin uw kunstlens zit. Bij een staaroperatie verwijdert de chirurg uw troebele eigen lens, maar laat hij het heldere omhulsel, het kapsel, bewust zitten: daarin wordt de nieuwe kunstlens geplaatst. Een paar achtergebleven lenscellen kunnen later over de achterkant van dat kapsel groeien en het troebel maken. De staar zelf komt dus niet terug, want uw eigen lens is weg.

Wie heeft meer kans op nastaar? Volgens EyeWiki is een jongere leeftijd bij de staaroperatie een belangrijke risicofactor. Ook diabetes, uveïtis (oogontsteking), myotone dystrofie, retinitis pigmentosa en staar door een ongeluk verhogen de kans; bij kinderen ontstaat het tot in 100% van de gevallen. Het ontwerp van de kunstlens telt mee: lenzen met een scherpe, rechthoekige achterrand gaan samen met minder nastaar.

Hoe werkt de YAG-laser? "YAG" staat voor Nd:YAG, een neodymium-yttrium-aluminium-granaat-laser. De laser die oogartsen gebruiken, geeft onzichtbaar infrarood licht van 1064 nm in extreem korte pulsen. Die pulsen branden niet, maar vormen piepkleine plasmabelletjes die het weefsel mechanisch splijten (fotodisruptie). Daardoor werkt de laser dwars door het heldere voorste deel van het oog heen, zonder snee (EyeWiki). Bij een YAG-laser capsulotomie richt de oogarts de pulsen net achter de kunstlens en maakt hij een kleine, heldere opening in het midden van het troebele kapsel. Het licht valt dan weer ongehinderd op het netvlies. Thuisarts beschrijft het zo: de laser maakt een kleine opening in het troebele lenszakje, en de nastaar verdwijnt.

EyeWiki noemt de behandeling niet-invasief, snel en effectief, maar niet zonder risico. Daarom gebruikt de chirurg zo weinig energie als nodig en houdt hij de opening niet groter dan nodig. Een overzichtsartikel van Turkse oogartsen (Karahan e.a., 2014) kwam tot dezelfde conclusie: minder totale energie en kleinere openingen geven minder complicaties.

Onze techniek: {{YAG laser platform name}}, in een volledig uitgeruste operatiekamer in Istanbul met een vergunning van het Turkse ministerie van Volksgezondheid.

U komt in aanmerking voor nastaar laseren als u een staaroperatie of lensvervanging hebt gehad, uw zicht langzaam weer troebel is geworden en het oogonderzoek een troebel kapsel laat zien dat uw klachten verklaart. Het gaat om hoeveel last u in het dagelijks leven hebt, niet alleen om wat de oogarts ziet.

Meestal niet, of later, als (EyeWiki):

• het oog nog ontstoken is, of er kort geleden vocht in het centrale netvlies zat (cystoïd macula-oedeem)
• een netvliesaandoening niet stabiel is, of u kort geleden nieuwe zwevende vlekjes kreeg door een glasvochtloslating
• de kunstlens misschien nog gedraaid of gewisseld moet worden. Dat is belangrijk als u niet tevreden bent met een trifocale of torische lens: na het openen van het kapsel wordt het wisselen van de lens lastiger, dus die beslissing komt eerst.
• er een vermoeden is van een sluimerende infectie in het oog

Extra voorzichtigheid en strengere controles zijn nodig bij glaucoom of een hoge oogdruk, gevorderde schade aan de oogzenuw, sterke bijziendheid op jongere leeftijd, een eerdere netvliesscheur of -loslating, eerder macula-oedeem, uveïtis of actieve natte maculadegeneratie (EyeWiki). Dat sluit de laser meestal niet uit, maar verandert de planning en de nacontrole.

Timing na de staaroperatie. Een Franse landelijke studie van 6.210 patiënten (de YAG 2-studie, Ophthalmology, 2023) vond meer bijwerkingen, vooral macula-oedeem, als de laser binnen het eerste jaar na de staaroperatie werd gedaan dan later. Een eerdere studie, samengevat door Karahan e.a., zag weinig macula-oedeem als de capsulotomie langer dan zes maanden na het plaatsen van de lens werd uitgesteld. Uw chirurg weegt dat af tegen hoeveel last u van de waas hebt.

Hebt u nog geen staaroperatie gehad? Dan is een YAG-capsulotomie niet aan de orde: staar in uw eigen lens wordt behandeld met een staaroperatie.

Voor de meeste mensen in Nederland en België is nastaar laseren bij de eigen oogarts de eenvoudigste en goedkoopste keuze, en dat zeggen we eerlijk. Anders dan ooglaseren is een YAG-laserbehandeling bij nastaar medische zorg. In Nederland valt medisch-specialistische zorg onder het basispakket van de zorgverzekering (Rijksoverheid); u betaalt eerst uw verplichte eigen risico, in 2026 € 385 per kalenderjaar. Is dat eigen risico dat jaar al op, dan betaalt u voor de laser niets extra. In België vraagt u bij uw ziekenfonds na wat u terugkrijgt.

Hebt u uw staaroperatie in Istanbul gehad, dan kunt u nastaar later ook gewoon in Nederland of België laten behandelen. U krijgt van ons een operatieverslag mee met het exacte lensmodel, zodat elke oogarts weet welke lens er in uw oog zit.

Bij Laser Istanbul Clinic kost een YAG-laser capsulotomie bij nastaar vanaf {{€ YAG capsulotomy price}} per oog, en een laser-iridotomie vanaf {{€ laser iridotomy price}} per oog. Uw chirurg bevestigt uw exacte prijs schriftelijk na het bekijken van uw oogverslag, voordat u iets boekt.

Niet inbegrepen: vluchten, hotel en luchthaventransfers. Hotel en transfers zijn een aparte kostenpost; we regelen ze graag voor u als u dat wilt.

Een YAG-laserbehandeling is routine en weinig belastend, maar niet zonder risico. Dit zijn de echte cijfers.

Na een laser-iridotomie (EyeWiki)

• Een tijdelijk hogere oogdruk is de meest voorkomende complicatie, meestal in de eerste 4 uur: een stijging van minstens 8 mmHg komt voor bij 6–10% van de patiënten. Preventieve druppels verkleinen die kans.
• Een kleine bloeding uit de iris komt vaak voor en stopt meestal door lichte druk met het contactglas.
• Lichtverschijnselen zoals een lichtstreep, verblinding of dubbele contouren worden gemeld bij 2–16%; een streepvormige verblinding bij 2–3%. De meeste verbeteren binnen zes maanden.
• Het gaatje groeit dicht bij 1% na 2 weken en tot 20% binnen 6 maanden; de behandeling kan dan worden herhaald.
• Sneller ontstaan van staar is gemeld in de jaren na een iridotomie.

Uw chirurg bespreekt uw persoonlijke risico's schriftelijk en via uw tolk voordat u voor de behandeling kiest.