Bijziendheid laseren in Istanbul: van min-bril naar scherp zien

Bijziend zijn betekent dat u voorwerpen in de verte niet scherp ziet, terwijl dichtbij wel scherp blijft. De Britse NHS noemt het "een zeer veelvoorkomende oogaandoening" waarbij u veraf niet duidelijk kunt zien. De medische naam is myopie; in het Engels heet het short-sightedness of nearsightedness. Het is een brilafwijking, geen oogziekte: het oog stelt het licht verkeerd scherp.

Wat er in een bijziend oog gebeurt. Volgens het Amerikaanse National Eye Institute (NEI) ontstaat bijziendheid wanneer de oogbol van voor naar achter te lang groeit, of wanneer het hoornvlies of de ooglens het licht te sterk breekt. Het licht komt dan vóór het netvlies samen in plaats van erop. De American Academy of Ophthalmology (AAO) zegt het eenvoudig: het hoornvlies is te bol, of het oog is langer dan normaal.

Hoe bijziend zien eruitziet. Uw telefoon en boek zijn scherp, maar verkeersborden, de ondertiteling op tv, gezichten aan de overkant van de straat of het bord in de klas zijn wazig. Mensen die bijziend zijn:

• knijpen hun ogen samen om in de verte te kijken
• houden hun telefoon, boek of scherm dicht bij het gezicht
• hebben last van vermoeide ogen en, minder vaak, hoofdpijn
• merken dat hun zicht 's avonds en 's nachts slechter is

Lichte bijziendheid geeft soms helemaal geen klachten. Daarom raadt het NEI regelmatige oogcontroles aan.

Wanneer het begint en wanneer het stopt. Bijziendheid begint meestal tussen het 6e en 14e jaar en neemt toe tot begin twintig (NEI). Volgens de NHS kan het verslechteren tot het oog is uitgegroeid, meestal rond het 20e jaar. Het Britse Royal College of Ophthalmologists (RCOphth) voegt toe dat natuurlijke veranderingen in sterkte op elke leeftijd kunnen optreden. Daarom moet uw sterkte stabiel zijn voordat u gaat laseren.

Hoe vaak komt het voor? Heel vaak. Een studie van Holden en collega's in Ophthalmology (2016) schatte dat in 2010 ongeveer 28% van de wereldbevolking bijziend was (2 miljard mensen), en verwacht 50% (ongeveer 5 miljard mensen) in 2050. Bijziendheid zit vaak in de familie, en het NEI meldt dat kinderen die meer tijd buiten doorbrengen minder vaak bijziend worden.

Is bijziend min of plus? Min. Bijziendheid staat op uw brilrecept als een negatieve sterkte in dioptrie (D), bijvoorbeeld S −3,00. De AAO noemt minder dan 3 D lichte bijziendheid, 3 tot 6 D matige bijziendheid en meer dan 6 D hoge bijziendheid. Staat er ook een cilinder op uw recept, dan heeft u daarnaast astigmatisme; dat wordt bij laseren in dezelfde behandeling meegenomen.

Een bijziend oog krijgt een min-bril: negatieve glazen die het licht iets spreiden, zodat het beeld weer precies op het netvlies valt. Een bril bij bijziendheid is de eenvoudigste en veiligste correctie, ook voor kinderen. Contactlenzen werken op dezelfde manier en zijn een alternatief voor wie geen bril wil dragen.

Hoe hoger de min, hoe dikker de glazen aan de rand worden. Met contactlenzen heeft u dat niet, maar lenzen hebben een eigen nadeel: het RCOphth schat dat ongeveer 1 op de 3.000 contactlensdragers per jaar een ernstige hoornvliesinfectie krijgt.

Vergoeding van een bril bij bijziendheid. Volgens de Rijksoverheid worden gewone brillen en contactlenzen in Nederland niet vergoed uit de basisverzekering; alleen medisch noodzakelijke lenzen en speciale brillen vaak wel. Kijk daarom in uw aanvullende polis. Ooglaseren geldt in Nederland en België als cosmetisch en wordt door de basisverzekering of het ziekenfonds in de regel ook niet vergoed. Wie jaren een bril of lenzen betaalt, zet die kosten daarom vaak af tegen een eenmalige behandeling.

Bijziendheid gaat bij volwassenen niet vanzelf over; een bril, lenzen of een operatie zijn de enige manieren om scherp in de verte te zien. Oefeningen of voeding veranderen de lengte van het oog niet. Wat wel kan: bij kinderen kan de toename worden afgeremd (zie verderop), en bij volwassenen kan bijziendheid blijvend worden gecorrigeerd met laser, een ICL of lensvervanging.

Na de groei blijft het meestal gelijk. Volgens de AAO worden bijziende kinderen meestal steeds bijziender, maar stabiliseert de sterkte meestal rond de twintig, en verandert er tussen 20 en 40 jaar meestal weinig. Juist die stabiele periode is het beste moment om te laten laseren.

Wordt bijziendheid beter met ouder worden?

Veel mensen merken rond hun 45e dat ze opeens zonder bril kunnen lezen en denken dat hun bijziendheid verbeterd is met ouder worden. Meestal is dat niet zo. Er spelen twee dingen:

1. Ouderdomsverziendheid. EyeWiki meldt dat de eerste klachten van presbyopie gemiddeld tussen 42 en 44 jaar beginnen. Mensen die bijziend zijn en hun bril afzetten, hebben volgens dezelfde bron minder moeite met dichtbij zien dan anderen, omdat hun oog van nature al op korte afstand scherpstelt. De min in de verte blijft; alleen het lezen voelt makkelijker.
2. Beginnende staar. Op latere leeftijd kan een verharding van de kern van de ooglens het oog juist bijziender maken. EyeWiki noemt het plotseling zonder leesbril kunnen lezen na het 55e jaar, en vaak wisselende brilsterktes, als mogelijke tekenen van staar. Merkt u dat, laat dan uw ogen controleren.

Kort gezegd: bijziendheid verbetert niet echt met de jaren. Wel verandert wat u nodig heeft, en daarom adviseren onze chirurgen boven de 45 soms een andere oplossing dan laser alleen.

In het donker worden uw pupillen groter, en daardoor worden veel mensen 's nachts iets bijziender dan overdag. De AAO noemt dit "nachtmyopie": koplampen en straatlantaarns krijgen een waas of een kring van licht, en verre voorwerpen worden vager. Halo's kunnen ook komen door astigmatisme, droge ogen, een verouderde bril of, later, staar. Is uw nachtzicht veranderd, laat dan eerst uw sterkte en ooggezondheid controleren; vaak is een nieuwe bril genoeg.

Ook ooglaseren kan in het begin halo's geven. Het RCOphth meldt dat de meeste patiënten in de eerste periode wat schittering, halo's of stervormige lichtjes zien, vooral na behandeling van een hogere sterkte; met moderne lasers is dat meestal mild en neemt het binnen enkele maanden af. Uw chirurg meet uw pupilgrootte in gedempt licht en plant de behandelzone daarop.

Bij bijziendheid laseren maakt de laser het midden van het hoornvlies iets platter, zodat het licht minder sterk wordt gebroken en het beeld weer op het netvlies valt. Het RCOphth beschrijft drie soorten. Alle drie gebeuren onder verdovende oogdruppels, meestal voor beide ogen in ongeveer een half uur, en geven na drie maanden even goede resultaten:

1. Femto-LASIK. Een femtosecondelaser maakt een dun flapje, een excimerlaser verwijdert daaronder een nauwkeurig berekend lensvormig laagje, en het flapje wordt zonder hechtingen teruggelegd. Het zicht herstelt het snelst; veel mensen werken de volgende dag weer.
2. SMILE Pro / ReLEx SMILE (lenticule-extractie). Een femtosecondelaser vormt in het hoornvlies een dun lensje van weefsel, dat de chirurg via een kleine opening verwijdert, zonder flap. In de VS heeft de FDA SMILE goedgekeurd voor −1,00 tot −10,00 D bijziendheid met maximaal −3,00 D astigmatisme.
3. PRK, LASEK en no-touch Trans-PRK (oppervlaktelaseren). Het dunne bovenste laagje van het hoornvlies wordt verwijderd en de excimerlaser vormt het hoornvlies direct. Er is geen flap, maar het oog is enkele dagen pijnlijk terwijl het laagje teruggroeit, en volgens het RCOphth kan het een week of langer duren voordat u weer aan de eis voor autorijden voldoet.

Waarom de hoogte van uw min uitmaakt. Hoe hoger de min, hoe meer hoornvliesweefsel de laser moet weghalen, en uw hoornvlies moet daarna dik genoeg blijven om stevig te zijn. Een overzichtsartikel uit 2019 in Community Eye Health vermeldt dat LASIK vroeger tot −15 D werd gebruikt, maar dat de aanbevolen grens nu −10 D is, vanwege het risico dat het hoornvlies verzwakt (ectasie), en dat oppervlaktelaseren het best werkt tot ongeveer −6 D. Ook is het resultaat bij een lagere min voorspelbaarder: volgens EyeWiki's samenvatting van het onderzoek zag een mediaan van 98% van de ogen met lichte tot matige bijziendheid na LASIK 20/20 (100%) of beter zonder bril, tegenover een mediaan van 89% bij hoge bijziendheid.

Technologie die wij gebruiken: {{femtosecond laser platform name}} en {{excimer laser platform name}}, in een volledig uitgeruste operatiekamer in Istanbul met een vergunning van het Turkse ministerie van Volksgezondheid. Uw onderzoek omvat hoornvliestopografie en -dikte, uw pupilgrootte in gedempt licht, een controle op droge ogen en een netvliescontrole met pupilverwijdende druppels.

Ooglaseren voor bijziendheid is een van de best onderzochte operaties in de geneeskunde. De cijfers zijn geruststellend, maar niet nul.

Resultaten. Het RCOphth meldt dat meer dan 95% van de patiënten tevreden is over ooglaseren. In een audit over 18 jaar van 53.731 met LASIK behandelde ogen, samengevat op EyeWiki, verloor 0,37% twee of meer regels van het best gecorrigeerde zicht.

Bij een ICL is het belangrijkste risico op lange termijn eerder staar; andere risico's zijn een verhoogde oogdruk en verlies van cellen aan de binnenkant van het hoornvlies, die uw chirurg bij de controles in de gaten houdt. Later in uw leven: vertel elke oogarts dat u gelaserd bent. Het RCOphth meldt dat laseren de meting van de oogdruk bij glaucoomcontroles te laag kan laten uitvallen, vooral na behandeling van hoge bijziendheid, en dat het de berekening voor een latere staaroperatie verandert.

Uw chirurg legt uw persoonlijke risico's schriftelijk en via uw tolk uit voordat u iets ondertekent.