Gele vlek in oogwit of maculadegeneratie? Behandeling van de gele vlek en de Scharioth-maculalens in Istanbul

Een gele vlek in oogwit, dus op het witte deel van uw oog, is meestal een onschuldig bultje op het bindvlies en geen ziekte van de "gele vlek". Met de gele vlek bedoelen oogartsen de macula: het centrum van het netvlies, achter in het oog. Bij maculadegeneratie raakt die beschadigd. Natte maculadegeneratie wordt behandeld met injecties in het oog; bij gevorderde droge maculadegeneratie kan de Scharioth-maculalens, een klein vergrotend implantaat, het lezen weer makkelijker maken. In Istanbul beoordelen netvliesspecialisten Doç. Dr. Muhammet Derda Özer of Op. Dr. Aysan Bayram uw ogen, altijd eerst met een OCT-scan.

  • Medisch nagekeken door {{surgeon}} · Laatst nagekeken {{date}}
Netvliesscan met de oogzenuw en de bloedvaten

Kort gezegd: leeftijdsgebonden maculadegeneratie beschadigt de gele vlek (macula), het deel van het netvlies waarmee u scherp recht vooruit ziet. Natte maculadegeneratie behandelt de oogarts snel met anti-VEGF-injecties. Droge maculadegeneratie is niet te genezen, maar AREDS2-vitaminen remmen het middenstadium. Bij een laat stadium in beide ogen vergroot de Scharioth-maculalens letters ongeveer 2,2 keer. In Istanbul behandelen Doç. Dr. Özer en Op. Dr. Bayram maculadegeneratie; de lens kost vanaf {{€ prijs}} per oog, hotel en transfers apart.

Gele vlek in oogwit of gele vlek in het oog: wat is het verschil?

Een gele vlek in het oogwit zit aan de buitenkant van het oog en is meestal een pinguecula; de "gele vlek" waar maculadegeneratie over gaat, zit binnenin, achter in het oog, en kunt u zelf niet zien. Omdat beide "gele vlek" heten, worden ze vaak door elkaar gehaald.

Gele vlek of gele vlekjes in het oogwitDe gele vlek (macula)
WaarOp het oogwit, meestal aan de neuskantIn het centrum van het netvlies, achter in het oog
Zichtbaar in de spiegel?JaNee, alleen bij oogonderzoek of op een OCT-scan
Wat is het meestal?Een pinguecula: een geelachtig, iets verheven bultje op het bindvliesGezond weefsel dat scherp zien mogelijk maakt
KlachtenSoms droog, jeukerig of een zanderig gevoelBij ziekte: golvende lijnen, een wazige of donkere vlek midden in uw zicht
Gevaar voor uw zicht?Meestal nietJa, bij maculadegeneratie, een maculagat of een macula pucker

Wat is een pinguecula? Volgens de American Academy of Ophthalmology (AAO) is een pinguecula een geelachtige, verheven aangroei op het bindvlies, het dunne vlies over het oogwit. Er kunnen eiwit-, vet- of kalkafzettingen in zitten. Men denkt dat zonlicht (uv-licht), wind en stof de oorzaak zijn. Vaak is behandeling niet nodig; bevochtigende oogdruppels verlichten irritatie, bij een ontsteking kan de oogarts ontstekingsremmende druppels voorschrijven, en een operatie is meestal niet nodig of niet aangeraden. Een zonnebril helpt uv-licht te beperken.

Wordt uw hele oogwit geel? Dat is iets anders dan een vlekje. Een geel oogwit, zeker samen met een gele huid, jeuk, donkere urine of lichte ontlasting, kan wijzen op geelzucht. De Britse NHS adviseert dan een spoedafspraak bij de huisarts. Neem in dat geval dezelfde dag contact op met uw huisarts.

Zoekt u hulp voor de gele vlek binnen in het oog, lees dan verder: de rest van deze pagina gaat over de macula en maculadegeneratie.

Wat is de macula (gele vlek) en wat doet die?

De macula is het centrale deel van het netvlies, de lichtgevoelige laag achter in het oog, en zorgt voor scherp zien recht vooruit (Amerikaans National Eye Institute, NEI). U gebruikt de macula om te lezen, gezichten te herkennen, auto te rijden en details en kleuren te zien. Uw zijzicht komt van de rest van het netvlies. Daarom maakt beschadiging van de gele vlek het midden van wat u bekijkt wazig, terwijl de randen meestal goed blijven.

De macula in getallen (Koksaldi e.a., Clinical anatomy of the macula, 2025):

DeelGrootteFunctie
Macula (macula lutea, letterlijk "gele vlek")ongeveer 5,5 mm doorsnedeCentraal netvlies, vooral kegeltjes voor detail en kleur
Foveaongeveer 1,5 mm, midden in de maculaDe hoogste dichtheid aan kegeltjes: uw scherpste zicht
Foveolaongeveer 0,35 mm, de bodem van de foveaAlleen kegeltjes; precies het punt waar u naar kijkt

De macula is geel door twee pigmenten, luteïne en zeaxanthine, die het dichtst in de fovea zitten. Ze filteren blauw licht en werken als antioxidant. Daarom zitten ze ook in de AREDS2-vitaminen verderop op deze pagina.

Beschadiging van de gele vlek kan verschillende oorzaken hebben. De bekendste is leeftijdsgebonden maculadegeneratie. Andere oorzaken zijn een maculagat, een macula pucker (een vliesje op de macula) en vocht bij diabetes. Ze geven soms vergelijkbare klachten, maar de behandeling verschilt sterk. Een OCT-scan laat zien welke het is.

{{Macula diagram: labelled cross-section of the eye showing retina, macula (gele vlek), fovea and optic nerve, Dutch labels (illustration to be created)}}
Oogonderzoek met de spleetlamp

Hoe ziet u met natte maculadegeneratie?

Bij natte maculadegeneratie zien rechte lijnen er golvend of krom uit en ontstaat er een wazige of donkere vlek midden in uw zicht, vaak binnen enkele weken. Het NEI beschrijft het late stadium zo:

  • rechte lijnen (deurposten, tegels, regels tekst) lijken golvend of scheef; oogartsen noemen dit metamorfopsie
  • een wazig of leeg gebied vlak bij het midden van uw zicht, dat groter kan worden
  • kleuren lijken minder fel
  • zien bij weinig licht wordt moeilijker
  • dingen kunnen kleiner lijken dan ze zijn (micropsie)

Sommige mensen met veel zichtverlies zien levendige, stille beelden van patronen, mensen of plaatsen die er niet zijn. Dit heet het syndroom van Charles Bonnet. De Britse richtlijn van NICE beschrijft dit als hallucinaties die samenhangen met het beschadigde netvlies, en vraagt oogartsen mensen met maculadegeneratie hierover te vertellen. Het is geen teken van een psychische aandoening.

Plotselinge vervorming of een nieuwe donkere vlek is spoed. De Britse NICE-richtlijn vraagt om mensen met mogelijk natte maculadegeneratie normaal gesproken binnen 1 werkdag door te verwijzen. Merkt u dit, neem dan dezelfde dag contact op met uw huisarts of de huisartsenpost, of in België met uw oogarts. Wacht niet op een reis naar het buitenland.

Hoe wordt maculadegeneratie vastgesteld? OCT-scan en Amsler-test

Maculadegeneratie wordt vastgesteld door het netvlies te onderzoeken en bevestigd met een OCT-scan. Optische coherentietomografie (OCT) is een pijnloze scan zonder aanraking die de lagen van de macula in doorsnede laat zien. Zo is vocht bij natte maculadegeneratie zichtbaar, en kan de oogarts zien hoe goed een behandeling werkt (EyeWiki). NICE adviseert een OCT-scan bij iedereen met vermoeden van natte maculadegeneratie. Is de OCT niet duidelijk, dan kan een fluorescentieangiografie (kleurstoffoto's van de bloedvaatjes in het netvlies) volgen.

Thuis raadt de AAO mensen met maculadegeneratie aan om elk oog apart te controleren met een Amsler-rooster of door te lezen, zodat ze veranderingen vroeg opmerken.

Maculadegeneratie: nieuwe behandeling en alle opties in 2026

Welke behandeling bij maculadegeneratie past, hangt af van het type en het stadium. Geen enkele behandeling herstelt maculacellen die al zijn afgestorven. Het doel is daarom het zicht dat u nog hebt te beschermen (natte maculadegeneratie, intermediaire droge maculadegeneratie) of er beter gebruik van te maken (laat stadium).

Uw diagnoseBehandelingWat het doet
Vroege droge maculadegeneratieGeen bewezen behandeling (AAO). Stoppen met roken, gezond eten, regelmatige controleVerlaagt het risico op verergering
Intermediaire droge maculadegeneratie (één of beide ogen)AREDS2-vitaminen en mineralenDe oorspronkelijke AREDS-formule verminderde de overgang naar het late stadium met ongeveer 25% (NEI)
Natte maculadegeneratie (actief)Anti-VEGF-injecties in het oog (ranibizumab, aflibercept, bevacizumab, faricimab en andere)Stopt lekkende vaatjes; eerste keus (AAO)
Late droge maculadegeneratie (geografische atrofie)Injecties met complementremmers, sinds 2023 goedgekeurd in de VS; niet toegelaten in de EURemmen de groei van de atrofie; herstellen geen zicht
Laat stadium in beide ogen, stabielHulpmiddelen voor slechtzienden en revalidatie; Scharioth-maculalens bij geschikte ogenVergroot het beeld om lezen en dichtbijwerk te helpen

Anti-VEGF-injecties bij natte maculadegeneratie (de "oogspuit")

VEGF is een groeisignaal dat de afwijkende vaatjes aanstuurt. Door het te blokkeren met een injectie met een heel dun naaldje in het oog, na verdovende druppels, wordt natte maculadegeneratie het meest effectief behandeld (AAO). In de belangrijke MARINA-studie ging 33% van de ogen die maandelijks ranibizumab kregen na 2 jaar 15 letters of meer vooruit op de letterkaart, en ging maar 10% 15 letters of meer achteruit. Bij onbehandelde ogen was dat 4% en 47%.

In de grote studies werd elke 4 of 8 weken geïnjecteerd. In de praktijk gebruiken oogartsen vaak een "treat-and-extend"-schema: zolang de macula droog blijft, wordt de tijd tussen twee injecties stap voor stap langer. Met nieuwere middelen zoals faricimab kunnen veel patiënten 3 maanden of langer tussen twee injecties gaan (EyeWiki). Volgens NICE is er geen klinisch belangrijk verschil in werkzaamheid of veiligheid tussen aflibercept, bevacizumab en ranibizumab.

Nieuwe injecties bij geografische atrofie: wel in de VS, niet in Europa

Bij "maculadegeneratie nieuwe behandeling" gaat het vaak om twee middelen voor het late stadium van droge maculadegeneratie. De Amerikaanse FDA keurde pegcetacoplan goed in februari 2023 en avacincaptad pegol in augustus 2023. Beide remmen de groei van het beschadigde gebied, maar brengen geen zicht terug; volgens de samenvatting van de FDA remde avacincaptad pegol na 12 maanden de groei van de atrofie vergeleken met placebo. In september 2024 bevestigde het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) dat pegcetacoplan niet wordt toegelaten, omdat het voordeel niet zinvol genoeg werd gevonden voor patiënten. In Nederland en België zijn deze middelen daarom niet gewoon verkrijgbaar. Vraag uw arts of een van beide voor u beschikbaar is en of het bij uw ogen zinvol is. {{Confirm whether any geographic-atrophy medicine is available in Istanbul}}

Laser en fotodynamische therapie

Fotodynamische therapie en laser spelen nu nog maar een kleine rol. NICE raadt fotodynamische therapie af als enige behandeling of als standaard aanvulling bij natte maculadegeneratie, en raadt een warmtelaser (argon- of diodelaser) af voor de drusen van vroege maculadegeneratie. Een argonlaser is dus geen behandeling voor droge maculadegeneratie.

Wordt behandeling van maculadegeneratie vergoed in Nederland en België?

Medisch noodzakelijke zorg voor maculadegeneratie bij uw eigen oogarts, zoals onderzoek, OCT-scans en injecties, is in Nederland medisch-specialistische zorg uit het basispakket; u betaalt wel eerst uw eigen risico. Volgens de Rijksoverheid is het verplichte eigen risico in 2026 € 385. Dat is anders dan bij ooglaseren, dat als cosmetisch geldt. Woont u in België, vraag dan bij uw ziekenfonds na wat u terugkrijgt.

Of uw verzekeraar een behandeling in het buitenland, zoals de Scharioth-maculalens in Istanbul, (deels) vergoedt, hangt af van uw polis: {{note on foreign-care reimbursement, to be confirmed per insurer}}. Patiënten uit Nederland en België komen meestal naar Istanbul voor de maculalens, die niet overal wordt aangeboden, voor een second opinion, voor een staaroperatie gecombineerd met de maculalens, of omdat ze een netvliesspecialist willen die Turks en Engels spreekt.

Wat is de Scharioth-maculalens?

De Scharioth-maculalens (SML) is een klein, opvouwbaar extra lensje dat in het oog werkt als ingebouwd vergrootglas om te lezen. De lens is genoemd naar de oogchirurg die hem bedacht, Dr. Scharioth, en wordt gemaakt door Medicontur. Hij komt vóór de kunstlens die u al hebt van een staaroperatie, in de smalle ruimte achter de iris (de sulcus ciliaris).

Zo werkt de lens (Srinivasan e.a., BMJ Open Ophthalmology 2019):

  1. Een sterk centraal deel vergroot. De middelste 1,5 mm van de optiek van 6 mm heeft een extra sterkte van +10 dioptrie. Houdt u tekst op ongeveer 15 cm van uw oog, dan wordt het beeld op het netvlies ongeveer 2,2 keer groter, zodat gezonder netvlies rond het beschadigde centrum de letters kan oppikken.
  2. De buitenrand is neutraal. Het meeste licht gaat door de heldere buitenrand, zodat uw zicht in de verte en uw gezichtsveld grotendeels blijven. In de studie met 50 patiënten bleef het zicht in de verte na 1 jaar gelijk.
  3. De lens gaat in één oog, meestal het beste oog; het andere oog blijft zoals het is voor de verte.
  4. De lens kan eruit. Omdat hij op uw bestaande kunstlens ligt, kan hij zo nodig worden verwijderd, bijvoorbeeld als er een betere behandeling voor maculadegeneratie komt (Bereczki, 2019).

Wat het onderzoek laat zien:

  • Europese multicenterstudie (2019): 50 ogen van 50 patiënten met droge maculadegeneratie of behandelde, stabiele natte maculadegeneratie. Het gemiddelde zicht dichtbij steeg na 1 jaar van 0,23 naar 0,57 (decimaal). Er waren geen complicaties tijdens de operatie; één lens werd verwijderd vanwege verblinding en halo's (lichtkringen).
  • Eerste serie (Scharioth, 2015): het zicht dichtbij verbeterde bij 7 van de 8 ogen, gemiddeld 4,4 regels vergeleken met een leesbril op 40 cm.
  • Geografische atrofie (Nekolova e.a., 2023): bij 20 patiënten met een gemiddelde leeftijd van 81 jaar verbeterde het zicht dichtbij zonder bril duidelijk na 6 maanden, en een vragenlijst over kwaliteit van leven liet minder moeite met dichtbijwerk zien.
  • Elektrofysiologische studie (2021): bij 14 patiënten met droge maculadegeneratie verbeterde het zicht dichtbij duidelijk, met een kleine maar meetbare afname van het zicht in de verte en aan de zijkant.

De onderzoekers noemden de lens veilig en effectief voor zicht dichtbij, en gaven aan dat gegevens over de lange termijn nog nodig zijn. De lens behandelt maculadegeneratie niet, stopt de ziekte niet en brengt het centrale zicht niet terug. Het is een leeshulp in het oog.

Wat bij u wordt gebruikt: {{confirm the macula lens model offered, e.g. Scharioth macula lens (Medicontur), and the surgeon who implants it}}. De operatie vindt plaats in een volledig uitgeruste, door het Turkse ministerie van Volksgezondheid erkende operatiekamer in Istanbul.

Voor wie is de Scharioth-maculalens geschikt, en voor wie niet?

U komt mogelijk in aanmerking voor de Scharioth-maculalens als:

  • u in beide ogen minder goed dichtbij ziet door laat-stadium maculadegeneratie: droge maculadegeneratie of geografische atrofie, of natte maculadegeneratie die is behandeld en minstens 6 maanden stabiel (rustig) is
  • u al een staaroperatie hebt gehad (er zit een kunstlens in); de lens is ontworpen als aanvulling daarop
  • uw zicht verminderd maar niet verloren is: de Europese studie nam mensen boven de 55 op met een zicht in de verte tussen 0,4 en 0,1 (decimaal)
  • u slaagt voor de voortest: lezen met een sterke +6,0 D-lens op 15 cm verbetert uw zicht dichtbij met minstens 3 regels vergeleken met een gewone leesbril op 40 cm. Deze test voorspelt hoeveel het implantaat helpt.
  • u gemotiveerd bent om dichtbij (op ongeveer 15 cm) te lezen en te oefenen met visuele revalidatie

De lens is meestal niet geschikt bij: actieve natte maculadegeneratie die nog vaak injecties nodig heeft, pseudo-exfoliatie, uveïtis in het verleden, een eerdere staaroperatie met complicaties, of als u niet naar de controles kunt komen (de uitsluitingscriteria van de studie). Hebt u nog uw eigen ooglens, dan bespreekt uw arts of eerst een staaroperatie nodig is.

Vóór uw onderzoek stuurt u uw recentste OCT-scans op en, bij natte maculadegeneratie, een overzicht van uw injecties. Aan de hand daarvan beoordeelt uw arts of de reis zinvol is.

Maculadegeneratie behandelen in Istanbul: prijs en wat er is inbegrepen

Bij Laser Istanbul Clinic kost de Scharioth-maculalens vanaf {{€ prijs}} per oog. Een netvliesonderzoek met OCT kost vanaf {{€ prijs}}, en een anti-VEGF-injectie vanaf {{€ prijs}} per injectie, afhankelijk van het middel. Uw arts bevestigt uw exacte prijs schriftelijk na het bekijken van uw scans, voordat u iets boekt.

BehandelingPrijs bij Laser Istanbul Clinic
Netvliesonderzoek met OCT-scan (en fluorescentieangiografie indien nodig)vanaf {{€ prijs}}
Anti-VEGF-injectie, per oog per injectievanaf {{€ prijs}} (afhankelijk van het middel)
Scharioth-maculalens, één oogvanaf {{€ prijs}}
Staaroperatie plus maculalens, één oog (als u nog uw eigen lens hebt)vanaf {{€ prijs}}

Inbegrepen in de prijs van uw operatie:

  • volledig oogonderzoek en scans vóór de operatie bij uw arts, inclusief OCT en de +6,0 D-leestest
  • de operatie door uw vaste, met naam genoemde arts
  • medicijnen en oogdruppels voor uw herstel
  • controles in Istanbul bij dezelfde arts
  • een persoonlijke tolk, een vaste coördinator en nazorg op afstand als u weer thuis bent

Niet inbegrepen: vliegtickets, hotel en luchthaventransfers. Hotel en transfers zijn een aparte kostenpost; op verzoek regelen wij ze voor u.

Een offerte aanvragen gaat in drie stappen: stuur uw recentste OCT-scans, het verslag van uw oogarts en, bij natte maculadegeneratie, een lijst van de injecties die u al hebt gehad. Uw arts antwoordt binnen {{response time}} met passende opties en een schriftelijke offerte.

Uw artsen voor maculadegeneratie

Doç. Dr. Muhammet Derda ÖzerNetvlies en uveïtis · hoornvlies en keratoconus · hoornvliestransplantatie · oogtumoren · staar"Doç." staat voor doçent, de Turkse titel die overeenkomt met universitair hoofddocent (associate professor). Doç. Dr. Özer studeerde aan de medische faculteit van de Universiteit van Istanbul en werd in 2021 doçent in de oogheelkunde. Hij heeft de FICO-kwalificatie van de International Council of Ophthalmology en 27 artikelen op PubMed. Bij hem komen patiënten met complexe netvlies- en oogontstekingsproblemen. Hij spreekt Turks en Engels.
Op. Dr. Aysan BayramNetvliesaandoeningen · staaroperatie · ooglaserenOp. Dr. Bayram is sinds 1999 oogarts. Zij studeerde aan de Trakya-universiteit en volgde haar specialistenopleiding aan de Yüzüncü Yıl-universiteit. Het opsporen en behandelen van netvliesaandoeningen en staaroperaties horen bij haar aandachtsgebieden. Zij spreekt Engels, en patiënten die liever door een vrouwelijke arts worden behandeld, kunnen voor haar kiezen.

Uw traject voor de maculalens, stap voor stap

  1. Gratis beoordeling online.

    U stuurt uw OCT-scans, oogverslagen en injectiegeschiedenis. Een netvliesspecialist laat u weten of de maculalens, injecties of geen van beide waarschijnlijk helpen, en stuurt een schriftelijke offerte.

  2. Data kiezen.

    Reken op 5–7 dagen in Istanbul, net als bij andere lensoperaties. Wij helpen u data te kiezen die passen bij de agenda van uw arts.

  3. Volledig onderzoek (dag 1).

    Zichttests voor veraf en dichtbij, de +6,0 D-leestest, oogdruk, een netvliesonderzoek met verwijde pupillen en een OCT-scan. Is de kans klein dat de lens u helpt, dan zegt uw arts dat eerlijk en legt de alternatieven uit.

  4. Operatie (dag 1 of 2).

    Met verdovende druppels. De lens wordt opgevouwen en via een heel klein sneetje van ongeveer 2,2–2,7 mm in het hoornvlies ingebracht en achter de iris geplaatst. De ingreep zelf duurt ongeveer 10–15 minuten, en u gaat dezelfde dag terug naar uw hotel.

  5. Eerste controle (de volgende dag).

    Uw arts controleert het oog, de positie van de lens en de oogdruk.

  6. Leren lezen en naar huis.

    U leert tekst op ongeveer 15 cm te houden, met goed licht. De meeste patiënten kunnen ongeveer 3–7 dagen na een lensoperatie vliegen, nadat de arts het oog heeft gecontroleerd. Uw coördinator houdt contact, en uw arts volgt uw herstel via videogesprekken op afgesproken momenten.

Herstel na de Scharioth-maculalens

WanneerWat u kunt verwachten
Eerste dagEen licht schurend gevoel en wazig zien. Gebruik uw druppels precies zoals voorgeschreven; draag 's nachts de oogkap als dat is geadviseerd.
Dag 1Eerste controle. Het zicht dichtbij begint vaak binnen enkele dagen te verbeteren: in de Europese studie was het gemiddelde zicht dichtbij op dag 1 al 0,42 en na een week 0,53.
Eerste 4 wekenOngeveer 4 weken ontstekingsremmende druppels. Niet in het oog wrijven.
Vanaf week 4Visuele revalidatie: oefenen met lezen op ongeveer 15 cm bij goed licht. In de studie kregen alle patiënten revalidatie vanaf week 4.
Maand 1–12Controles (in de studie na 1, 3, 6 en 12 maanden), met OCT. Het zicht dichtbij bleef in de studie stabiel tot 1 jaar.
LevenslangDe maculadegeneratie zelf gaat door: blijf naar uw netvliescontroles gaan en test elk oog met de Amsler-test. Meld nieuwe vervorming of een nieuwe donkere vlek meteen.

Neem direct contact op met uw coördinator bij toenemende pijn, roodheid, slechter zien of nieuwe lichtgevoeligheid.

Oogchirurgen bekijken samen scans in een onderzoeksruimte

Risico's en bijwerkingen

De Scharioth-maculalens. Zoals bij elke operatie in het oog zijn er kleine risico's, zoals ontsteking, een hogere oogdruk en infectie. In de Europese studie met 50 patiënten waren er geen complicaties tijdens de operatie, bleef de oogdruk gemiddeld gelijk en bleef de macula op de OCT-scan na 1 jaar onveranderd; één lens op de 50 werd verwijderd vanwege verblinding en halo's. Eén studie vond een kleine afname van het zicht in de verte en aan de zijkant na de operatie. In een serie van 15 patiënten werd bij één patiënt met eerder behandelde natte maculadegeneratie de ziekte na 3 maanden weer actief, waarvoor behandeling nodig was. Daarom blijven regelmatige netvliescontroles nodig.

Anti-VEGF-injecties. De AAO noemt infectie binnen in het oog (endoftalmitis), ontsteking, een hogere oogdruk en netvliesloslating als de belangrijkste risico's. Ze zijn zeldzaam: in de MARINA-studie was de kans op infectie 0,05% per injectie. Neem meteen contact op met uw oogarts als uw oog na een injectie steeds pijnlijker, roder of waziger wordt.

Realistische verwachtingen. Hulpmiddelen en implantaten helpen u het zicht te gebruiken dat u nog hebt; ze maken het zicht niet zoals vóór de maculadegeneratie. De AAO wijst erop dat loepen en elektronische leeshulpen mensen helpen effectiever te lezen, maar niet zo goed als vóór de ziekte.

Macula pucker en maculagat: andere aandoeningen van de gele vlek

Een macula pucker en een maculagat zijn geen maculadegeneratie, maar ze treffen ook de gele vlek en geven soortgelijke klachten. Het NEI benadrukt dat het om heel verschillende aandoeningen gaat. Ze worden niet met injecties of een maculalens behandeld, maar zo nodig met een vitrectomie: een kijkoperatie waarbij de arts het glasvocht verwijdert en op het netvlies werkt.

Macula pucker (epiretinaal membraan)Maculagat
Wat het isEen dun vliesje littekenweefsel op de macula dat die doet rimpelenEen klein gaatje door de hele dikte van de macula
KlachtenGolvend of vervormd zien; rechte lijnen lijken krom (NEI)Eerst wazig of golvend zien, later verlies van het centrale zicht (NEI)
BehandelingBij milde klachten alleen controle; bij hinder een vitrectomie met verwijdering van het vliesjeBij kleine gaatjes nauwkeurige controle; bij de meeste gaatjes een operatie met een gasbel

Macula pucker: helpen oefeningen?

Er zijn geen oefeningen die een macula pucker wegnemen of de macula gladstrijken. Het NEI noemt twee mogelijkheden: bij milde klachten is meestal geen behandeling nodig, wel regelmatige oogcontroles; maakt de pucker lezen of autorijden moeilijk, dan kan een operatie het vliesje verwijderen. Wat u wél kunt doen, is veranderingen zelf in de gaten houden door elk oog apart te testen met de Amsler-test.

Ervaringen met een macula pucker-operatie: wat kunt u verwachten?

Na een operatie voor een macula pucker verbetert het zicht geleidelijk, over drie tot zes maanden, bij 70–80% van de patiënten (Britse NHS-informatie). Volgens dezelfde informatie is er 2–5% kans dat het zicht minder wordt en 1 op 1.000 kans op volledig verlies van zicht in dat oog. De kans dat het vliesje terugkomt, wordt geschat op ongeveer 1% (EyeWiki) tot ongeveer 10% (NHS-informatie). Staar ontstaat na een vitrectomie vaak sneller.

Maculagat: wel of niet opereren?

Bij de meeste maculagaten adviseren oogartsen een operatie, omdat behandeling het best werkt als het gaatje vroeg wordt ontdekt. Het NEI noemt nauwkeurige controle bij kleine gaatjes en een operatie in de meeste gevallen, vooral als het gaatje groter wordt, verergert of het zicht ernstig hindert. Een vroege operatie kan het zicht vaak herstellen.

Ervaringen met een maculagat-operatie: wat kunt u verwachten?

Volgens Britse NHS-informatie sluit ongeveer 90–95% van de maculagaten na één operatie. Daarna moet u vaak 3 tot 7 dagen met het gezicht naar beneden liggen of zitten, 45–50 minuten van elk uur overdag, zodat de gasbel op de goede plek drukt. Zolang er gas in het oog zit, mag u niet vliegen. Het zicht kan nog vele maanden, tot een jaar, verbeteren. Risico's volgens dezelfde informatie: netvliesloslating bij ongeveer 1 tot 2 op de 100, infectie bij ongeveer 1 op 2.000, een gaatje dat niet sluit bij 5–10%, en slechter zicht dan vooraf bij minder dan 1 op de 50.

Maculadegeneratie voorkomen: kan dat?

Maculadegeneratie volledig voorkomen kan niet, omdat leeftijd en erfelijkheid een grote rol spelen, maar u kunt het risico verlagen en de ziekte afremmen.

  1. Stop met roken.

    Het is de belangrijkste risicofactor die u zelf kunt veranderen. Volgens de AAO is het risico na meer dan 20 jaar niet roken vergelijkbaar met dat van mensen die nooit hebben gerookt. Meeroken verhoogt het risico ook.

  2. Eet op zijn Middellands-Zees:

    veel groenten, bladgroenten, fruit, peulvruchten en vis. In samengevoegde Europese gegevens van meer dan 4.000 mensen ging dit eetpatroon samen met een 41% lager risico op laat-stadium maculadegeneratie (AAO).

  3. Houd bloeddruk, cholesterol en gewicht gezond en blijf actief

    (NHS, NEI).

  4. Neem AREDS2-vitaminen alleen als uw oogarts intermediaire maculadegeneratie vaststelt.

    De formule bevat vitamine C 500 mg, vitamine E 400 IE, zink 80 mg, koper 2 mg, luteïne 10 mg en zeaxanthine 2 mg (NEI). Ze remt verergering, maar voorkomt maculadegeneratie niet bij mensen die het nog niet hebben. De oudere formule met bètacaroteen verhoogde het risico op longkanker bij rokers en ex-rokers.

  5. Laat uw ogen controleren.

    Laat vanaf uw vijftigste regelmatig uw ogen onderzoeken, en test elk oog thuis met de Amsler-test als u maculadegeneratie hebt.

Gele vlek en maculadegeneratie: veelgestelde vragen

Een gele vlek of gele vlekjes in het oogwit zijn meestal een pinguecula: een geelachtig, iets verheven bultje op het bindvlies, vaak aan de neuskant. Volgens de AAO is behandeling vaak niet nodig; bevochtigende druppels helpen bij irritatie. Wordt het hele oogwit geel, dan kan dat geelzucht zijn en belt u dezelfde dag uw huisarts. Met maculadegeneratie heeft een vlek op het oogwit niets te maken.

Maculadegeneratie betekent dat de macula, de gele vlek in het centrum van het netvlies, met de jaren beschadigd raakt. Daardoor gaat het centrale zicht achteruit: lezen, gezichten herkennen en autorijden worden moeilijker. Het zijzicht blijft meestal goed, dus volledige blindheid ontstaat niet (NHS).

Bij een droge macula wordt de macula langzaam dunner en hopen zich afzettingen (drusen) op; dit is 85–90% van de gevallen en gaat meestal over jaren. Bij een natte macula groeien er lekkende bloedvaatjes onder de macula, wat binnen weken zicht kan kosten. Natte maculadegeneratie wordt met injecties behandeld; droge niet.

Voor natte maculadegeneratie zijn er nieuwere injecties, zoals faricimab, waarmee veel patiënten 3 maanden of langer tussen twee injecties kunnen gaan. Voor het late stadium van droge maculadegeneratie zijn sinds 2023 in de VS twee injecties goedgekeurd, maar in de EU zijn ze niet toegelaten. De Scharioth-maculalens is een nieuwere mogelijkheid om bij een laat stadium weer beter te lezen, maar geneest de ziekte niet.

Er is geen behandeling die droge maculadegeneratie terugdraait. AREDS2-vitaminen remmen het intermediaire stadium. Bij een laat stadium in beide ogen kunnen hulpmiddelen voor slechtzienden en de Scharioth-maculalens het lezen makkelijker maken.

Bij Laser Istanbul Clinic kost de Scharioth-maculalens vanaf {{€ prijs}} per oog. Daarbij zijn inbegrepen: onderzoek en scans, de operatie, medicijnen, controles in Istanbul, een tolk, een coördinator en nazorg op afstand. Vliegtickets, hotel en transfers zijn niet inbegrepen. Uw arts bevestigt de prijs schriftelijk na het bekijken van uw OCT-scans.

De lens verbetert het zicht dichtbij, niet in de verte. In de Europese studie werd het gemiddelde zicht dichtbij na 1 jaar meer dan twee keer zo goed, van 0,23 naar 0,57 (decimaal), met tekst op ongeveer 15 cm. De voortest met een +6,0 D-lens geeft vooraf een goed beeld van wat u kunt verwachten.

Ja. Uw arts kan natte maculadegeneratie met een OCT-scan vaststellen en in Istanbul injecties geven. Omdat injecties maanden tot jaren doorgaan, krijgen de meeste patiënten uit Nederland en België hier hun diagnose en eerste behandeling en gaan ze daarna verder bij hun eigen oogarts, met een volledig schriftelijk verslag. In Nederland vallen injecties bij uw eigen oogarts onder het basispakket (met eigen risico). {{Confirm your surgeons' approach to injections for international patients}}

Maculacellen die zijn afgestorven, groeien niet terug. Bij natte maculadegeneratie kan snelle behandeling met injecties het zicht wel beschermen en soms verbeteren: in de MARINA-studie ging een derde van de behandelde ogen duidelijk vooruit. Bij een maculagat kan een vroege operatie het zicht vaak herstellen (NEI).

Niet helemaal, maar u kunt het risico verlagen: stop met roken, eet Middellands-Zees met veel bladgroenten en vis, en houd bloeddruk en gewicht gezond. AREDS2-vitaminen helpen pas als intermediaire maculadegeneratie is vastgesteld. Regelmatige oogcontroles vangen veranderingen vroeg op.

Maculadegeneratie maakt niet volledig blind, omdat het zijzicht blijft (NHS). Lezen, autorijden en gezichten herkennen kunnen wel heel moeilijk worden. Snelle behandeling van natte maculadegeneratie en goede hulpmiddelen maken in het dagelijks leven een groot verschil.

In de gepubliceerde studies werd de Scharioth-maculalens alleen in één oog geplaatst, meestal het beste oog, zodat het andere oog voor de verte blijft. Uw arts legt uit wat bij uw ogen past.

Wat onze netvliespatiënten zeggen

★★★★★ Thomas K., Verenigd Koninkrijk

Netvliesoperatie · Doç. Dr. Muhammet Derda Özer · maart 2025

Ik ging naar Dr. Derda voor een spoedoperatie vanwege een netvliesloslating. Ik kon meteen bij hem terecht, hij stelde een diagnose en legde mijn opties volledig uit. De operatie was pijnloos en efficiënt, en ik ben erg tevreden over mijn nabehandeling. Ik raad Dr. Derda en zijn team zonder voorbehoud aan.

Bron: WUPDoc · vertaald uit het Engels

★★★★★ Müge A., Turkije

Netvliesoperatie · Doç. Dr. Muhammet Derda Özer · januari 2025

We leerden Dr. Derda kennen nadat de lens was afgezakt na een staaroperatie die door een andere arts was uitgevoerd. Hij heeft een zeer riskante vitrectomie succesvol uitgevoerd. In de woorden van mijn moeder heeft hij een heel lichte hand en is hij een geweldige chirurg.

Bron: WUPDoc · vertaald uit het Turks

Andere netvliesbehandelingen in Istanbul

Maculadegeneratie is een van de aandoeningen die onze netvliesspecialisten behandelen. De behandelingen hieronder zijn geen alternatieven voor elkaar; elke behandeling past bij een ander probleem.

Anti-VEGF-injectiesScharioth-maculalensArgonlaserVitrectomie
Belangrijkste gebruikNatte maculadegeneratie, vocht bij diabetes, adertromboseZicht dichtbij bij stabiele laat-stadium maculadegeneratieNetvliesscheurtjes, diabetische retinopathieNetvliesloslating, maculagat, macula pucker, bloeding in het oog
Hoe vaakHerhaald, elke 4–8 weken of langerEén keerMeestal één of enkele sessiesEén keer
Rol bij maculadegeneratieEerste keus bij natte maculadegeneratieLeeshulp; behandelt de ziekte nietNiet bij droge maculadegeneratie (NICE)Soms bij een grote bloeding onder de macula

Injecties in het oog (anti-VEGF)

Medicijn dat in het oog wordt gespoten om lekkende vaatjes bij natte maculadegeneratie en diabetische oogziekte op te drogen.

Injecties in het oog: de oogspuit bij natte maculadegeneratie

Argonlaser

Netvlieslaser die scheurtjes dichtlast en diabetische retinopathie behandelt. Geen behandeling voor droge maculadegeneratie.

Argonlaser (netvlieslaser, laserfotocoagulatie)

Vitrectomie

Kijkoperatie waarbij het glasvocht wordt verwijderd om het netvlies te herstellen, een maculagat te sluiten, een macula pucker te verwijderen of een bloeding op te ruimen.

Vitrectomie in Istanbul

Operatie bij netvliesloslating

Een spoedoperatie om het netvlies terug te leggen. Plotselinge lichtflitsen, nieuwe zwarte vlekjes of een schaduw in uw zicht horen dezelfde dag bij een arts thuis.

Netvliesloslating: operatie en herstel
Bronnen voor de informatie op deze pagina
  1. NHS, Age-related macular degeneration (AMD) and treatment page. https://www.nhs.uk/conditions/age-related-macular-degeneration-amd/ · https://www.nhs.uk/conditions/age-related-macular-degeneration-amd/treatment/
  2. US National Eye Institute, Age-Related Macular Degeneration. https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/age-related-macular-degeneration
  3. NEI, AREDS 2 supplements for AMD. https://www.nei.nih.gov/eye-health-information/eye-conditions-and-diseases/age-related-macular-degeneration/nutritional-supplements-age-related-macular-degeneration
  4. NEI, About AREDS and AREDS2. https://www.nei.nih.gov/research/clinical-trials/age-related-eye-disease-studies-aredsareds2/about-areds-and-areds2
  5. American Academy of Ophthalmology, Age-Related Macular Degeneration Preferred Practice Pattern (2024). https://www.aao.org/Assets/f832e5ac-c047-4d1c-bdab-c5e52173623d/638760137410500000/age-related-macular-degeneration-ppp-pdf
  6. EyeWiki (AAO), Age-Related Macular Degeneration. https://eyewiki.org/Age-Related_Macular_Degeneration
  7. NICE guideline NG82, Age-related macular degeneration (2018). https://www.nice.org.uk/guidance/ng82/chapter/Recommendations
  8. US FDA, Drug Trials Snapshots: IZERVAY. https://www.fda.gov/drugs/drug-trials-snapshots/drug-trials-snapshots-izervay
  9. European Medicines Agency, Syfovre: refusal of marketing authorisation (2024). https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/syfovre · https://www.ema.europa.eu/en/news/meeting-highlights-committee-medicinal-products-human-use-chmp-16-19-september-2024
  10. Wong WL et al., Lancet Glob Health 2014 (PMID 25104651). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25104651/
  11. Koksaldi S et al., Clinical anatomy of the macula, 2025. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12330045/
  12. Srinivasan S et al., BMJ Open Ophthalmol 2019 (Scharioth macula lens multicentre trial). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6615881/
  13. Scharioth GB, J Cataract Refract Surg 2015. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26432110/
  14. Bereczki Á, Rom J Ophthalmol 2019. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6626938/
  15. Nekolova J et al., Graefes Arch Clin Exp Ophthalmol 2023. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9388354/
  16. Kremláček J et al., Doc Ophthalmol 2021. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8266777/
  17. Moorfields Eye Hospital NHS Foundation Trust, Macular hole: diagnosis and treatment: 90–95% closure; face-down 3–7 days, 45–50 min per hour; no flying with gas; improvement up to a year; detachment 1–2 in 100, infection 1 in 2,000, failure to close 5–10%, worse vision < 1 in 50. https://www.moorfields.nhs.uk/eye-conditions/macular-hole/diagnosis-and-treatment
  18. Moorfields Eye Hospital NHS Foundation Trust, Epiretinal membrane: diagnosis and treatment: vision improves over 3–6 months in 70–80%; 2–5% reduced vision; 1 in 1,000 total loss; about 10% recurrence; cataract. https://www.moorfields.nhs.uk/eye-conditions/epiretinal-membrane/diagnosis-and-treatment
  19. EyeWiki (AAO), Epiretinal Membrane: recurrence about 1%. https://eyewiki.org/Epiretinal_Membrane
  20. American Academy of Ophthalmology, What Are Pinguecula and Pterygium (Surfer's Eye)?: pinguecula = yellowish, raised growth on the conjunctiva, usually on the nose side, may contain protein, fat or calcium; caused by UV light, wind and dust; symptoms include a yellow spot or bump on the white of the eye, dryness, itching, grittiness; often no treatment needed; lubricating drops; steroid drops if inflamed; surgery usually not recommended or needed for pinguecula. https://www.aao.org/eye-health/diseases/pinguecula-pterygium
  21. NHS, Jaundice: the whites of the eyes may look yellow; ask for an urgent GP appointment if the skin or the whites of the eyes look yellow. https://www.nhs.uk/conditions/jaundice/
  22. National Eye Institute, Macular Pucker: mild cases need no treatment but regular eye exams; surgery if it makes reading or driving hard; wavy/distorted vision; not the same as AMD. (Treatment section lists no drops, medicines, supplements or exercises.) https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/macular-pucker
  23. National Eye Institute, Macular Hole: close observation for small holes, surgery for most cases; surgery if the hole is getting bigger, worse or causing serious vision problems; early treatment can often restore vision; not the same as AMD; symptoms. https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/macular-hole
  24. Rijksoverheid, Eigen risico zorgverzekering: verplicht eigen risico 2026 € 385. https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/zorgverzekering/vraag-en-antwoord/eigen-risico-zorgverzekering
  25. Rijksoverheid, Wat zit er in het basispakket van de zorgverzekering?: medical specialist care in the basispakket, under the eigen risico. https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/zorgverzekering/vraag-en-antwoord/wat-zit-er-in-het-basispakket-van-de-zorgverzekering

Ontdek gratis of de maculalens of een andere behandeling u kan helpen

Stuur ons uw recentste OCT-scans en oogverslagen. Doç. Dr. Özer of Op. Dr. Bayram laat u weten of injecties, de Scharioth-maculalens of een andere behandeling uw zicht kan helpen, en wat het kost, zonder verplichtingen.

  • Prof. Dr. Ahmet SatıcıProf. Dr. Ahmet Satıcı
  • Doç. Dr. Muhammet Derda ÖzerDoç. Dr. Muhammet Derda Özer
  • Op. Dr. Aysan BayramOp. Dr. Aysan Bayram