Vitrectomie: de glasvochtoperatie uitgelegd, ook in Istanbul
Een vitrectomie is een inwendige oogoperatie waarbij het glasvocht, de heldere gelei achter in het oog, wordt verwijderd zodat de chirurg het netvlies kan behandelen. Op deze pagina leest u waarom en hoe de operatie gebeurt, wat u kunt verwachten van het herstel, wat die zwarte vlekjes na de operatie zijn en wat het kost. In Istanbul wordt de vitrectomie gepland en uitgevoerd door Doç. Dr. Muhammet Derda Özer of Op. Dr. Aysan Bayram. U weet vooraf wie u opereert, u krijgt de volledige prijs op papier en een persoonlijke tolk is bij elke afspraak aanwezig.
Kort gezegd: bij een vitrectomie (pars plana vitrectomie) haalt de oogarts het glasvocht weg via openingen kleiner dan 1 mm, om een maculagat, een vliesje op het netvlies (macula pucker), een bloeding in het oog, diabetisch littekenweefsel of een netvliesloslating te behandelen. Dat gebeurt meestal onder plaatselijke verdoving en duurt vaak 30 tot 90 minuten. Met een gasbel in het oog mag u niet vliegen. In Istanbul doen Doç. Dr. Özer of Op. Dr. Bayram de operatie vanaf {{€ prijs}} per oog; hotel en transfers zijn extra.
Wat is een vitrectomie?
Een vitrectomie is een operatie waarbij het glasvocht uit het oog wordt verwijderd, zodat de oogarts bij het netvlies kan. Het woord komt van vitreum, de medische naam voor glasvocht, en ectomie, verwijderen. In Nederland heet het ook wel een glasvochtoperatie of een inwendige netvliesoperatie. Het netvlies is de lichtgevoelige laag aan de binnenkant van het oog; het glasvocht ligt er direct tegenaan. Zit dat glasvocht vol bloed, of trekt het aan het netvlies, dan is het weghalen ervan vaak de enige manier om het zicht te herstellen of te beschermen.
De volledige naam is pars plana vitrectomie (PPV). De pars plana is een smalle strook van de oogwand vlak achter de iris. Volgens EyeWiki (American Academy of Ophthalmology) gaan de instrumenten 3 tot 4 mm vanaf de rand van het hoornvlies naar binnen, op een plek waar ze het netvlies en de lens niet raken.
Hebt u uw glasvocht nodig? Voor het zien niet, als het oog volgroeid is. Tijdens de operatie wordt het glasvocht vervangen door een heldere zoutoplossing, die uw oog daarna zelf vervangt door eigen oogvocht. Aan het eind kan de chirurg lucht, gas of siliconenolie in het oog achterlaten om het netvlies op zijn plaats te houden terwijl het geneest.
Hoe gaat een vitrectomie operatie, stap voor stap?
- Drie kleine poortjes in het oogwit. EyeWiki beschrijft de standaard "3-poortsopstelling": één voor een infuus dat de oogdruk stabiel houdt, één voor een lichtvezel en één voor het vitrectomiemesje.
- Het glasvocht wordt verwijderd. Het mesje is een minuscuul sondetje dat de gelei knipt en opzuigt; moderne apparaten halen 10.000 knipbewegingen per minuut of meer, zodat de chirurg heel dicht bij het netvlies kan werken.
- Het netvlies wordt behandeld. Afhankelijk van uw aandoening pelt de chirurg een vliesje of de dunne binnenste laag van het netvlies af, verwijdert hij of zij bloed of littekenweefsel, legt een losgelaten netvlies terug of last scheurtjes dicht met een laser.
- Het oog wordt gevuld. Met zoutoplossing, lucht, een langer werkend gas of siliconenolie (een "tamponade").
- De poortjes worden verwijderd. Bij moderne dunne instrumenten sluiten de openingen meestal vanzelf, zodat hechtingen vaak niet nodig zijn.
Oogartsen.nl noemt een totale operatietijd van 30 tot 90 minuten, inclusief het steriel klaarleggen, en meestal minder dan een uur. Het merendeel gebeurt onder plaatselijke verdoving, in dagbehandeling.
Vitrectomie-techniek: wat betekent "gauge"?
Vitrectomie-instrumenten worden ingedeeld in gauge: hoe hoger het getal, hoe dunner het instrument. Bij de dunne systemen gaan de instrumenten door kleine buisjes (trocars) die volgens EyeWiki zonder hechtingen kunnen, met minder ongemak en kortere operatietijden.
| Gauge | Doorsnede instrument | Meestal |
|---|---|---|
| 20-gauge | 0,9 mm | Oudere standaard; openingen worden gehecht |
| 23-gauge | 0,6 mm | Dun, meestal zonder hechtingen |
| 25-gauge | 0,5 mm | Dun, meestal zonder hechtingen |
| 27-gauge | 0,4 mm | Dunste gangbare maat (sinds 2010) |
Met groothoek-kijksystemen ziet de chirurg tijdens de operatie tot ongeveer 130 graden van het netvlies. De operatie heeft een lange geschiedenis: Robert Machemer voerde in 1971 de eerste gesloten vitrectomie uit, en de moderne 3-poortstechniek bestaat sinds 1974.
Techniek die wij gebruiken: {{vitrectomy system name and gauges used, e.g. "23/25/27-gauge"}}, een groothoek-kijksysteem, endolaser en {{tamponade options available: air / SF6 / C2F6 / C3F8 / silicone oil}}, in een volledig uitgeruste, door het Turkse ministerie van Volksgezondheid erkende operatiekamer in Istanbul.
Phaco-vitrectomie: staar en glasvocht in één operatie
Bij een phaco-vitrectomie worden een staaroperatie (phaco-emulsificatie) en een vitrectomie in één operatie gecombineerd. Oogartsen.nl schrijft dat hier vaak voor wordt gekozen, omdat de chirurg dan het glasvocht beter kan verwijderen en de rand van het netvlies beter kan behandelen; er wordt meteen een kunstlens op sterkte geplaatst. Het voordeel voor u: na een vitrectomie ontstaat bij mensen die hun eigen lens nog hebben vrijwel altijd staar (zie de risico's hieronder), dus met de gecombineerde operatie voorkomt u een tweede ingreep later. Of het voor uw oog zinvol is, hangt af van uw leeftijd, uw lens en de reden van de vitrectomie; uw chirurg bespreekt dit met u. {{confirm whether combined phaco-vitrectomy is offered and how it is priced}}
Waarom wordt een vitrectomie gedaan?
Een vitrectomie wordt gedaan als een probleem in het glasvocht of op het netvlies niet van buitenaf te behandelen is. EyeWiki, de AAO en oogartsen.nl noemen deze redenen:
| Aandoening | Wat er mis is | Wat de vitrectomie doet |
|---|---|---|
| Maculagat | Een klein gaatje door de volle dikte van de macula, het centrum van het netvlies waarmee u leest en gezichten herkent | Haalt het glasvocht weg en pelt het binnenste laagje van het netvlies af; een gasbel helpt het gat te sluiten |
| Macula pucker (epiretinaal membraan) | Een dun laagje littekenweefsel trekt plooien in de macula; u ziet vertekend en wazig | Haalt het glasvocht weg en pelt het vliesje van het netvlies |
| Vitreomaculaire tractie | Het glasvocht blijft aan de macula vastzitten en trekt eraan | Heft de trekkracht op |
| Glasvochtbloeding | Bloed in het glasvocht blokkeert het zicht | Verwijdert het bloed en behandelt de oorzaak, vaak met laser |
| Proliferatieve diabetische retinopathie | Afwijkende bloedvaten bloeden en littekenweefsel trekt aan het netvlies | Verwijdert bloed en littekenweefsel, legt het netvlies terug, voegt laser toe |
| Netvliesloslating | Het netvlies is losgekomen van de achterkant van het oog | Haalt het trekkende glasvocht weg, legt het netvlies terug, last scheurtjes dicht; gas of olie houdt het op zijn plaats |
| Endoftalmitis | Infectie binnen in het oog | Verwijdert geïnfecteerd glasvocht zodat antibiotica beter werken |
| Complicaties na een staaroperatie | Een verschoven kunstlens of lensresten in het glasvocht | Haalt ze op of zet ze terug |
| Oogletsel | Bloeding, netvliesschade of een vreemd voorwerp in het oog | Herstelt de schade en verwijdert het voorwerp |
| Siliconenolie verwijderen | Olie die na een eerdere operatie is achtergebleven | Een tweede, meestal kortere operatie haalt de olie weg |
Bloeding bij diabetes: wanneer opereren? Het Amerikaanse National Eye Institute (NEI) adviseert een vitrectomie als het netvlies veel bloedt of er veel littekens in het oog zitten. Volgens oogartsen.nl is suikerziekte de oorzaak van 40 tot 50% van alle glasvochtbloedingen. Bij iemand met bekende, al met laser behandelde diabetische retinopathie kan 3 tot 6 maanden afwachten redelijk zijn (EyeWiki); een nieuwe, dichte bloeding zonder bekende oorzaak, of een bloeding met een scheur of loslating op de echo, vraagt om een snelle vitrectomie. Veel chirurgen geven 1 tot 7 dagen vóór een diabetische vitrectomie een oogspuit (anti-VEGF) om afwijkende vaten te laten krimpen en bloeding te beperken.
Vitrectomie bij floaters: kan het en is het verstandig?
Ja, een vitrectomie kan storende floaters (mouches volantes) weghalen, maar het gebeurt zelden. Oogartsen.nl schrijft dat troebelingen kunnen worden verwijderd als ze echt als storend worden ervaren. De American Academy of Ophthalmology waarschuwt dat een operatie voor floaters risico's heeft en zelden nodig of aan te raden is. De meeste floaters worden met de tijd minder of vallen minder op. Bij een beperkte vitrectomie, waarbij het achterste glasvochtmembraan niet wordt verwijderd, noemt oogartsen.nl een kans van ongeveer 14% dat de troebelingen terugkomen.
Let op: een plotselinge regen van nieuwe vlekjes, lichtflitsen of een donker gordijn is iets anders. Dat kan wijzen op een netvliesscheur en moet dezelfde dag worden onderzocht.
Is er een alternatief voor vitrectomie?
Soms wel: of er een alternatief voor vitrectomie is, hangt af van de aandoening. Niet elk netvliesprobleem vraagt om een inwendige operatie:
| Aandoening | Mogelijk alternatief | Wanneer toch vitrectomie |
|---|---|---|
| Netvliesscheur zonder loslating | Laserbehandeling (argonlaser) op de polikliniek | Als het netvlies al loslaat |
| Netvliesloslating | Uitwendige operatie (scleral buckle/cerclage) of een gasinjectie (pneumatische retinopexie) | Volgens oogartsen.nl is een uitwendige operatie niet altijd voldoende, bijvoorbeeld bij complexe loslatingen |
| Glasvochtbloeding bij diabetes | Enkele weken tot maanden afwachten, laser en oogspuiten | Als het bloed niet oplost, of bij een scheur of loslating op de echo |
| Lichte macula pucker | Afwachten en controleren | Als u vertekend ziet of het zicht achteruitgaat, zodat lezen of autorijden moeilijk wordt (NEI) |
| Floaters | Afwachten; de meeste worden minder | Alleen bij echt storende klachten, na een zorgvuldige afweging |
| Natte maculadegeneratie, diabetisch macula-oedeem | Oogspuiten (anti-VEGF) | Meestal niet nodig |
Uw chirurg legt na het onderzoek uit welke opties er voor uw oog zijn, ook als dat betekent dat een operatie (nog) niet nodig is.
Wie komt in aanmerking voor een vitrectomie, en wanneer moet u niet reizen?
U komt mogelijk in aanmerking als een netvliesspecialist een van de aandoeningen uit de tabel heeft gevonden die uw zicht aantast of dat waarschijnlijk gaat doen. Uw chirurg beslist pas na onderzoek van uw netvlies en uw scans. De belangrijkste onderzoeken:
- onderzoek van beide ogen bij verwijde pupillen
- een OCT-scan, die de lagen van de macula in doorsnede laat zien en gaatjes, vliesjes en vocht meet
- een echografie (B-scan) als bloed of een dichte staar het zicht op het netvlies blokkeert
- oogdruk, de lens (bent u al aan staar geopereerd?) en uw algemene gezondheid, vooral de regulatie van diabetes en bloedverdunners
Een geplande vitrectomie past goed bij een reis. Een maculagat, een macula pucker, een bloeding die niet oplost, diabetisch littekenweefsel of het verwijderen van siliconenolie wordt meestal vooraf ingepland. Dan hebt u tijd om uw scans op te sturen, data te plannen en te blijven tot u mag vliegen.
Wanneer u niet moet reizen. Ziet u plotseling nieuwe vlekjes, lichtflitsen, een donker gordijn of gaat uw zicht ineens achteruit, bel dan dezelfde dag uw huisarts of de huisartsenpost (Nederland) of uw oogarts of de spoeddienst (België). Een netvliesloslating die het centrum bedreigt of een infectie in het oog moet direct worden behandeld waar u bent. Bent u al in Turkije, stuur ons dan een bericht; wij regelen een spoedonderzoek van het netvlies {{urgent appointment availability}}.
Vóór elke vitrectomie vertelt u uw chirurg welke medicijnen u gebruikt (vooral bloedverdunners), of u diabetes hebt, welke oogoperaties u eerder had en of u al vluchten hebt geboekt, want een gasbel verandert uw reisplannen.
Gasbel, siliconenolie en vliegen na een vitrectomie
Zit er gas in uw oog, dan mag u niet vliegen, niet de bergen in en geen lachgas krijgen tot de gasbel helemaal weg is. Op hoogte zet het gas uit, waardoor de oogdruk zo hoog kan oplopen dat het oog hevig pijn doet en u blijvend zicht verliest. Deze regel bepaalt, meer dan de operatie zelf, hoe lang u in Istanbul moet blijven. Oogartsen.nl voegt toe dat u ook niet mag autorijden zolang er lucht of gas in het oog zit.
| Vulling | Hoe lang die meestal blijft | Vliegen |
|---|---|---|
| Alleen zoutoplossing (geen bel) | Geen bel om op te wachten | Na controle door uw chirurg |
| Lucht | Tot ongeveer 2 weken | Pas als de bel weg is |
| SF6-gas | 2–4 weken | Pas als de bel weg is |
| C2F6-gas | 4–8 weken | Pas als de bel weg is |
| C3F8-gas | 6–12 weken | Pas als de bel weg is |
| Siliconenolie | Blijft tot een tweede operatie | Meestal na ongeveer 2 weken, alleen met akkoord van uw chirurg |
Richttijden uit Britse NHS-patiëntenfolders en EyeWiki; uw chirurg vertelt u welke vulling uw oog nodig heeft en waarom.
Treurhouding (hoofd naar beneden). Na een maculagat-operatie, en na sommige operaties voor netvliesloslating, vraagt de chirurg u soms een bepaalde houding aan te houden zodat de bel op de juiste plek drukt. Oogartsen.nl noemt bij een maculagat 3 tot 5 dagen, ongeveer de helft van de tijd overdag (bijvoorbeeld 3 keer 2 uur) en zoveel mogelijk 's nachts; Britse NHS-folders noemen 3 tot 7 dagen, 45 tot 50 minuten per uur. Het is niet altijd nodig: in de studies die EyeWiki samenvat sloten gaten kleiner dan 400 micron bij 96% van de ogen zonder treurhouding en bij 100% met; bij grotere gaten was dat 84% en 94%. Uw chirurg zegt of en hoe lang u de houding moet aanhouden.
Waarschuwing voor lachgas. Vertel elke arts, tandarts of anesthesist dat er gas in uw oog zit. Lachgas laat de bel gevaarlijk uitzetten. U krijgt een polsbandje of kaartje mee om te laten zien.
Zwarte vlekjes na vitrectomie: wat ziet u en wanneer is het een alarmsignaal?
Zwarte vlekjes of een donker bolletje onderin uw beeld na een vitrectomie zijn meestal de laatste resten van de gasbel, en die verdwijnen vanzelf. Zolang het oog vol gas zit, ziet u heel weinig: het gas weerkaatst het meeste licht. Daarna ziet u de kleiner wordende bel als een bal of schijf onderin uw beeld die bibbert en spiegelt; oogartsen.nl vergelijkt het met kijken in een aquarium met de waterspiegel bovenin. Britse NHS-folders beschrijven een wiebelende horizontale lijn, als bij een waterpas, die steeds lager zakt tot er alleen een klein belletje onderin over is, dat daarna verdwijnt.
Andere, meestal onschuldige oorzaken van vlekjes na de operatie:
- Restjes bloed na een operatie voor een glasvochtbloeding, die in de weken erna oplossen.
- Kleine oliebelletjes als er siliconenolie in het oog zit.
- Oude floaters aan de rand van het glasvocht dat niet helemaal is weggehaald.
Wanneer direct bellen? Britse NHS-folders adviseren direct contact op te nemen bij een duidelijke toename van floaters (vlekjes of kronkelende lijntjes) na de operatie, omdat dat op een complicatie kan wijzen. Neem ook meteen contact op bij lichtflitsen, een schaduw of gordijn, hevige pijn, toenemende roodheid of plotseling slechter zien. Na een operatie in Istanbul belt u uw coördinator; bent u al thuis, dan ook uw eigen oogarts of de huisartsenpost.
Vitrectomie kosten en vergoeding
Bij Laser Istanbul Clinic kost een vitrectomie vanaf {{€ prijs}} per oog. De uiteindelijke prijs hangt af van de aandoening, de vulling (gas of siliconenolie), of er ook een vliesje gepeld, gelaserd of tegelijk staar geopereerd moet worden (phaco-vitrectomie), en of later een tweede operatie nodig is om olie te verwijderen. Uw chirurg bevestigt de prijs schriftelijk na het bekijken van uw scans, voordat u iets boekt.
In de prijs inbegrepen:
- een volledig netvliesonderzoek met scans (waaronder OCT, en een echografie als dat nodig is) bij uw chirurg
- de vitrectomie door uw chirurg op naam
- medicatie en oogdruppels voor uw herstel
- controles in Istanbul bij dezelfde chirurg
- een persoonlijke tolk, een vaste coördinator en nazorg op afstand als u weer thuis bent
Niet inbegrepen: vliegtickets, hotel en luchthaventransfers. Hotel en transfers worden apart berekend; op verzoek regelen wij ze voor u. Krijgt u een gasbel, reken dan op een langer verblijf en houd daar in uw budget rekening mee. Moet siliconenolie later worden verwijderd, dan kost die tweede operatie {{€ prijs olieverwijdering}}.
Gepubliceerde prijzen voor een vitrectomie, per oog (2025–26):
| Waar | Gebruikelijke prijsklasse (in US-dollar, zoals gepubliceerd) |
|---|---|
| Verenigd Koninkrijk, privé | ongeveer $ 8.000–13.400 |
| Verenigde Staten | ongeveer $ 8.000–14.000 |
| Istanbul (gepubliceerde pakketprijzen) | ongeveer $ 3.200–6.500 |
| Istanbul bij Laser Istanbul Clinic | vanaf {{€ prijs}} |
Prijsklassen zoals in 2025–26 door klinieken en vergelijkingssites gepubliceerd, geen offertes. Gepubliceerde prijzen in Istanbul zijn vaak pakketten met hotel.
Wordt een vitrectomie vergoed? In Nederland wel als u bij uw eigen oogarts wordt geopereerd. Anders dan ooglaseren, dat als cosmetisch geldt en niet uit de basisverzekering wordt betaald, is een vitrectomie medisch-specialistische zorg uit het basispakket. U betaalt wel eerst uw eigen risico: volgens de Rijksoverheid is het verplichte eigen risico in 2026 € 385. Woont u in België, vraag dan bij uw ziekenfonds na wat u terugkrijgt. Of uw verzekeraar een geplande operatie in het buitenland (deels) vergoedt, hangt af van uw polis: {{note on foreign-care reimbursement, to be confirmed per insurer}}. Patiënten die voor een vitrectomie bij ons komen, zijn meestal al in Turkije, willen een second opinion, een vaste datum met een chirurg op naam, of een vervolgoperatie zoals het verwijderen van olie of een staaroperatie na een eerdere vitrectomie.
Uw vitrectomie-chirurgen
Doç. Dr. Muhammet Derda ÖzerNetvlies (medisch en chirurgisch) · uveïtis · oogtumoren · hoornvlies en keratoconus · staar"Doç." staat voor doçent, de Turkse titel die overeenkomt met universitair hoofddocent (associate professor). Doç. Dr. Özer studeerde aan de medische faculteit van de Universiteit van Istanbul en werd in 2021 doçent in de oogheelkunde. Hij heeft de FICO-kwalificatie van de International Council of Ophthalmology en 27 artikelen op PubMed. Bij hem komen patiënten met complexe netvlies- en oogontstekingsproblemen. Hij spreekt Turks en Engels.
Op. Dr. Aysan BayramNetvliesaandoeningen · staaroperatie · ooglaserenOp. Dr. Bayram is sinds 1999 oogarts. Zij studeerde aan de Trakya-universiteit en volgde haar specialistenopleiding aan de Yüzüncü Yıl-universiteit. Het opsporen en behandelen van netvliesaandoeningen is een van haar aandachtsgebieden. Zij spreekt Engels, en patiënten die liever door een vrouwelijke arts worden behandeld, kunnen voor haar kiezen.Uw vitrectomie operatie in Istanbul, stap voor stap
- Stuur uw scans op.
Upload uw oogverslag, OCT-beelden, echo en een lijst van uw medicijnen. Onze netvliesarts reageert binnen {{response time}} met een advies, de waarschijnlijke operatie en een schriftelijke offerte. Zijn uw klachten nieuw, dan zeggen wij eerlijk dat u zich eerst thuis moet laten onderzoeken.
- Plan uw data.
Reken op {{typical stay}} in Istanbul. Is een gasbel waarschijnlijk, dan blijft u tot u mag vliegen; uw chirurg legt de mogelijkheden voor uw oog uit voordat u boekt.
- Netvliesonderzoek (dag 1).
Onderzoek bij verwijde pupillen, OCT, zo nodig echografie, oogdruk en controle van het andere oog. Uw chirurg bevestigt het plan, zet de risico's op papier en beantwoordt uw vragen via uw tolk.
- Operatie.
Meestal onder plaatselijke verdoving: het oog is verdoofd en u bent wakker maar comfortabel. De operatie duurt vaak 30 tot 90 minuten, langer bij complexe diabetische of loslatingsoperaties. U gaat dezelfde dag terug naar uw hotel, met een gaasje en kapje op het oog.
- Houding en druppels.
Met gas in het oog houdt u de houding aan die uw chirurg voorschrijft. U gebruikt antibiotica- en ontstekingsremmende druppels, soms ook oogdrukverlagende druppels.
- Controles in Istanbul.
Uw chirurg controleert uw oog de dag na de operatie en opnieuw voor vertrek, en zegt wanneer u veilig kunt vliegen.
- Thuis en nazorg op afstand.
Uw coördinator blijft bereikbaar en uw chirurg volgt uw herstel via video. U krijgt een schriftelijk verslag mee voor uw oogarts in Nederland of België.
Wilt u zien hoe een vitrectomie operatie verloopt? In deze video legt {{surgeon}} de stappen uit: {{vitrectomie operatie video: embedded explainer video, optional}}.
Vitrectomie herstel: hoe lang duurt het?
Het oog geneest meestal in 2 tot 6 weken na een vitrectomie, en het zicht kan nog maanden verbeteren, soms tot een jaar of langer. Hoe snel u herstelt, hangt vooral af van de reden van de operatie en of er gas is gebruikt.
| Wanneer | Wat u kunt verwachten |
|---|---|
| Eerste dag | Gaasje en kapje op het oog. Met een gasbel ziet u heel wazig; dat is normaal. De volgende dag wordt het verband bij de controle verwijderd. |
| Eerste 1–2 weken | Een schurend, zanderig gevoel komt veel voor en zakt meestal binnen 7–14 dagen. Gebruik uw druppels precies zoals voorgeschreven en draag 's nachts het kapje. Houd de houding aan als dat is geadviseerd. |
| 2 weken | De meeste mensen hebben minstens twee weken vrij nodig, langer bij lichamelijk zwaar werk. |
| 2–6 weken | Het oog geneest en de roodheid trekt weg. Een gasbel krimpt en verdwijnt (2–12 weken, afhankelijk van het gas). Oogartsen.nl raadt zwemmen en zware inspanning de eerste maand af. |
| Ongeveer 2 maanden | Volgens oogartsen.nl wordt de brilsterkte meestal na ongeveer 2 maanden aangepast. |
| 3–6 maanden | Na een operatie voor een macula pucker verbetert het zicht in deze periode bij 70–80% van de patiënten geleidelijk. |
| Tot een jaar of langer | Na een maculagat-operatie kan het zicht nog lang verbeteren; oogartsen.nl noemt zeker 3 maanden en soms een jaar, het netvlies bij een pucker soms 1–2 jaar. |
Vitrectomie nazorg: wat mag u wel en niet?
- Niet vliegen, de bergen in, duiken of lachgas krijgen zolang er gas in het oog zit.
- Niet autorijden met een gasbel in het oog, en pas weer als uw oogarts bevestigt dat uw zicht voldoet aan de eisen voor uw rijbewijs.
- Niet zwaar tillen of zwaar sporten tot uw chirurg toestemming geeft; rustig wandelen mag. Lichte activiteiten mogen volgens oogartsen.nl meestal vanaf de dag na de operatie.
- Niet in het oog wrijven, en houd zeepwater uit het oog bij douchen of haren wassen.
- Wel uw druppels gebruiken, meestal nog enkele weken (antibiotica en ontstekingsremmers), en naar alle controles gaan.
Lezen en televisie kijken beschadigen het oog niet.
Klachten na vitrectomie: wat is normaal en wat niet?
De meeste klachten na een vitrectomie zijn tijdelijk: een rood, schurend oog, wazig zien en een bewegende gasbel horen bij het herstel. Dit is in de eerste weken meestal normaal:
- een zanderig of schurend gevoel (meestal 7–14 dagen)
- een rood oog en soms een ontstoken of blauw ooglid
- heel wazig zien zolang er gas in het oog zit, en daarna een bibberende lijn of bel onderin uw beeld
- vlekjes door resten bloed of gas (zie hierboven)
Neem direct contact op bij: hevige pijn, toenemende roodheid of afscheiding, plotseling slechter zien, nieuwe lichtflitsen, een duidelijke toename van vlekjes of een schaduw of gordijn in uw beeld. Dit kunnen tekenen zijn van een verhoogde oogdruk, een infectie of een netvliesloslating, die snel moeten worden behandeld.
Zicht na vitrectomie: wat kunt u verwachten?
Hoeveel uw zicht na een vitrectomie verbetert, hangt vooral af van de reden van de operatie en hoe lang het probleem al bestond. Enkele richtgetallen uit Nederlandse en Britse patiënteninformatie:
| Reden van de vitrectomie | Wat er meestal gebeurt |
|---|---|
| Maculagat | Het gat sluit bij 90–95% na één operatie; het zicht verbetert in meer of mindere mate bij 70–90% (oogartsen.nl) |
| Macula pucker | Bij ongeveer 80% verbetert de gezichtsscherpte en de vertekening wordt bij 70–80% minder of verdwijnt (oogartsen.nl) |
| Glasvochtbloeding | Na de vitrectomie wordt het beeld vaak helderder (oogartsen.nl); het uiteindelijke zicht hangt af van de oorzaak, zoals diabetes |
| Netvliesloslating | Eén operatie legt het netvlies bij ongeveer 85–90% van de ogen terug; het zicht hangt vooral af van of de macula al los was |
Twee dingen helpen u realistisch te blijven: het zicht komt langzaam terug, en een nieuwe bril na ongeveer twee maanden maakt vaak een verschil. Krijgt u later staar, dan wordt het beeld weer wazig; een staaroperatie lost dat op.
Risico's van een vitrectomie
Een vitrectomie is meestal succesvol, maar het is een serieuze oogoperatie en de risico's zijn reëel. Oogartsen.nl noemt complicaties in ongeveer 2,5 tot 5% van de gevallen.
Staar: de meest waarschijnlijke bijwerking. Hebt u uw eigen lens nog, dan ontstaat in het geopereerde oog vrijwel altijd staar. Oogartsen.nl noemt 80–95% binnen 2 jaar, bij ouderen vaak al binnen 1 tot 3 jaar; een review uit 2023 noemt ongeveer 72% na moderne vitrectomie met dunne instrumenten. Staar wordt behandeld met een gewone staaroperatie, of voorkomen met een gecombineerde phaco-vitrectomie.
Andere risico's:
- Infectie of nabloeding in het oog: ongeveer 0,1–0,2%, of 1 op 500 tot 1.000 patiënten (oogartsen.nl); Britse NHS-folders noemen voor infectie na een maculagat-operatie ongeveer 1 op 2.000
- Netvliesloslating na de operatie: ongeveer 1 tot 2 op de 100 (maculagat-operatie, NHS), het grootst in de eerste maanden
- Slechter zien dan voor de operatie: minder dan 1 op de 50 (maculagat), 2–5% na een pucker-operatie, met 1 op 1.000 kans op volledig verlies van zicht in dat oog (NHS)
- Maculagat dat niet sluit: ongeveer 5–10%, soms is een tweede operatie nodig
- Terugkeer van een pucker: klein; schattingen lopen van ongeveer 1% (EyeWiki) tot ongeveer 10% (NHS)
Ook mogelijk: verhoogde of te lage oogdruk, bloeding in het oog, vocht in de macula (cystoïd macula-oedeem), scheurtjes in het netvlies tijdens de operatie, littekenvorming en ontsteking of blauwe plekken rond het oog.
Uw chirurg legt uw persoonlijke risico's schriftelijk en via uw tolk uit voordat u iets tekent. Vertel elke oogarts later dat u een vitrectomie hebt gehad.
Vitrectomie ervaringen: wat patiënten vaak vertellen
De meeste ervaringen met een vitrectomie gaan minder over de operatie zelf en meer over de weken erna: de gasbel, de houding en het geduld. De operatie zelf gebeurt meestal onder plaatselijke verdoving: u bent wakker, maar het oog is verdoofd. Wat in patiënteninformatie als zwaarste deel wordt genoemd:
- De treurhouding. Britse NHS-folders noemen het aanhouden van de houding het moeilijkste deel van het herstel, maar het maakt verschil voor het resultaat.
- Weinig zien met gas. De eerste dagen tot weken ziet u met dat oog heel weinig, daarna de bibberende "aquariumlijn".
- Niet mogen vliegen of autorijden tot het gas weg is, wat uw planning bepaalt.
- Langzaam herstel van het zicht, vooral na een maculagat of pucker: maanden in plaats van dagen.
Komt u voor een geplande vitrectomie naar Istanbul, dan ziet u van onderzoek tot laatste controle dezelfde chirurg op naam, met een vaste datum en een tolk bij elke afspraak. Lees de verhalen van onze patiënten hieronder.
Vitrectomie: veelgestelde vragen
Een vitrectomie is een inwendige oogoperatie waarbij het glasvocht wordt verwijderd, zodat de chirurg het netvlies kan behandelen. Het wordt gedaan bij een maculagat, een macula pucker, een bloeding in het oog, diabetisch littekenweefsel, een netvliesloslating of een infectie. Het glasvocht wordt vervangen door zoutoplossing, soms door een gas- of oliebel.
Meestal wel: het merendeel van de vitrectomieën gebeurt onder plaatselijke verdoving, dus u bent wakker maar het oog is verdoofd en u voelt geen pijn. Algehele narcose wordt soms gekozen bij lange operaties, rugklachten of als stil liggen moeilijk is. U gaat in principe dezelfde dag naar huis of naar uw hotel.
Oogartsen.nl noemt 30 tot 90 minuten inclusief voorbereiding, meestal minder dan een uur. Complexe operaties bij diabetes of een netvliesloslating kunnen langer duren; de AAO spreekt van één tot enkele uren.
Het oog geneest meestal in 2 tot 6 weken en de meeste mensen hebben minstens twee weken vrij nodig. Het zicht kan nog maanden verbeteren, soms tot een jaar. Met een gasbel blijft het zicht wazig tot het gas is opgenomen, tot ongeveer 12 weken, afhankelijk van het gas.
Meestal zijn het de laatste resten van de gasbel, die als een bibberend bolletje onderin uw beeld zichtbaar zijn en vanzelf verdwijnen. Ook restjes bloed of kleine oliebelletjes kunnen vlekjes geven. Neem direct contact op bij een duidelijke toename van vlekjes, lichtflitsen of een schaduw in uw beeld.
Niet zolang er gas in uw oog zit: afhankelijk van het gas is dat ongeveer 2 tot 12 weken. Met siliconenolie mag u meestal na ongeveer 2 weken vliegen, met akkoord van uw chirurg. Is alleen zoutoplossing gebruikt, dan mag u vliegen zodra uw chirurg het oog heeft gecontroleerd.
Als u uw eigen lens nog hebt, is dat zeer waarschijnlijk: oogartsen.nl noemt 80–95% binnen twee jaar. Een staaroperatie daarna is routine. Soms wordt staar in dezelfde operatie meegenomen; dat heet een phaco-vitrectomie.
Een phaco-vitrectomie combineert een staaroperatie en een vitrectomie in één ingreep, waarbij meteen een kunstlens op sterkte wordt geplaatst. Het voorkomt een tweede operatie voor staar later en geeft de chirurg beter zicht op de rand van het netvlies. Uw chirurg bespreekt of dit voor uw oog zinvol is.
Ja, maar het gebeurt zelden: de American Academy of Ophthalmology noemt een operatie voor floaters riskant en zelden nodig. De meeste floaters worden met de tijd minder storend. Een plotselinge toename van vlekjes of nieuwe lichtflitsen moet dezelfde dag worden onderzocht.
Dat hangt af van de aandoening. Een netvliesscheur kan vaak met laser worden behandeld, een loslating soms met een uitwendige operatie of gasinjectie, een diabetische bloeding met afwachten, laser en oogspuiten, en een lichte pucker met controles. Bij een maculagat of een bloeding die niet oplost is een vitrectomie meestal de behandeling.
Bij Laser Istanbul Clinic kost een vitrectomie vanaf {{€ prijs}} per oog, inclusief onderzoek en scans, de operatie, medicatie, controles, tolk en coördinator. Hotel, transfers en vluchten zijn extra. In Nederland valt een vitrectomie bij uw eigen oogarts onder het basispakket, met het eigen risico van € 385 in 2026.
Doç. Dr. Muhammet Derda Özer, doçent (universitair hoofddocent) in de oogheelkunde met medische en chirurgische netvlieszorg als aandachtsgebied, of Op. Dr. Aysan Bayram, oogarts sinds 1999 met netvliesaandoeningen als aandachtsgebied. U weet vóór het boeken wie u opereert.
Vitrectomie en andere netvliesbehandelingen
Een vitrectomie is een van meerdere netvliesbehandelingen. Deze komen vaak in hetzelfde gesprek aan bod:
| Vitrectomie | Argonlaser (netvlieslaser) | Oogspuit (anti-VEGF) | Operatie bij netvliesloslating | |
|---|---|---|---|---|
| Wat het behandelt | Maculagat, macula pucker, bloeding in het oog, diabetisch littekenweefsel, loslating | Scheuren en roosterdegeneratie vóór een loslating; diabetische retinopathie | Natte maculadegeneratie, diabetisch macula-oedeem, aderafsluiting | Losgelaten netvlies (vitrectomie, buckle of gasinjectie) |
| Waar het gebeurt | Operatiekamer | Polikliniek, enkele minuten | Polikliniek, enkele minuten | Operatiekamer |
| Herstel | 2–6 weken; langer verblijf bij een gasbel | Een dag of twee | Dezelfde dag; herhaalde injecties | 2–6 weken; langer verblijf bij een gasbel |
Operatie bij netvliesloslating
Hoe een loslating wordt hersteld met een vitrectomie, een scleral buckle of een gasinjectie, en hoe het herstel verloopt.
Netvliesloslating: operatie en herstelArgonlaser bij een netvliesscheur
Last een scheur dicht voordat het netvlies loslaat en behandelt afwijkende diabetische vaten, vaak zonder operatie.
Argonlaser (laserbehandeling van het netvlies)Oogspuit (anti-VEGF-injecties)
Voor natte maculadegeneratie en diabetische zwelling van de macula, en soms vóór een diabetische vitrectomie.
Oogspuit: injecties in het oog (anti-VEGF)Maculadegeneratie
Oogspuiten bij natte maculadegeneratie en de Scharioth-maculalens bij gevorderde droge maculadegeneratie.
Behandeling van maculadegeneratie en de Scharioth-maculalensBronnen voor de informatie op deze pagina
- Oogartsen.nl, Vitrectomie (glasvochtoperatie): etymology (vitreum + ectomie); indications incl. glasvochttroebelingen, lensresten, verplaatste kunstlens; "30-90 min … inclusief het steriel klaarzetten", usually under an hour; mostly local anaesthesia, general for long operations, back problems or restless patients; dagbehandeling; fill with water, air/gas (1–8 weeks) or silicone oil (removed later); no flying with gas; "Zolang er lucht of gas in het oog zit, is autorijden of vliegen niet toegestaan"; gas bubble seen as "een bal of schijf onderin uw beeld, die bibbert en spiegelt", aquarium comparison; check the next day, bandage removed; drops for several weeks; light activities after day 1; no swimming or heavy exertion first month; glasses adjusted after about 2 months; staar after vitrectomy (older patients 1–3 years); complications about 2.5–5%; infection/nabloeding 0.1–0.2% (1 in 500–1,000); combined cataract + vitrectomy often chosen (better vitreous removal and peripheral retina treatment, lens implant on strength); floaters can be removed if disturbing; external operation not always sufficient. https://www.oogartsen.nl/glasvocht-netvlies/operatie-vitrectomie-retina/
- Oogartsen.nl, Maculagat: closure 90–95%; visual improvement 70–90%; positioning 3–5 days, about half the daytime (e.g. 3 × 2 hours) and as much as possible at night; little vision the first days to weeks with gas; recovery at least 3 months, sometimes a year; staar 80–95% within 2 years. https://www.oogartsen.nl/glasvocht-netvlies/macula-gat-retina-gele-vlek-maculagat/
- Oogartsen.nl, Macula pucker: definition; indications (metamorfopsie, low or declining vision); ~80% improvement in acuity; distortion less or gone in 70–80%; recovery months to 1–2 years, most between months 3–6; recurrence very small. https://www.oogartsen.nl/glasvocht-netvlies/macula-pucker-gele-vlek-retina/
- Oogartsen.nl, Glasvochtbloedingen: causes (diabetes 40–50%, PVD with/without tear 25–40%, detachment 5–10%, vein occlusion 5–10%); early surgery if a tear/detachment is suspected; wait some weeks if the retina is intact; "Na een vitrectomie wordt het beeld vaak helderder". https://www.oogartsen.nl/glasvocht-netvlies/glasvochtbloedingen/
- Oogartsen.nl, Troebelingen, vlekken, lichtflitsen: what floaters are; sudden increase → see a doctor; vitrectomy can remove them; ~14% recurrence after limited vitrectomy without removal of the posterior hyaloid. https://www.oogartsen.nl/glasvocht-netvlies/troebelingen-vlekken-flitsen/
- Rijksoverheid, Eigen risico zorgverzekering: "Het verplichte eigen risico voor 2026 is € 385". https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/zorgverzekering/vraag-en-antwoord/eigen-risico-zorgverzekering
- Rijksoverheid, Wat zit er in het basispakket van de zorgverzekering?: medical-specialist care in the basispakket, under the eigen risico. https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/zorgverzekering/vraag-en-antwoord/wat-zit-er-in-het-basispakket-van-de-zorgverzekering
- EyeWiki (American Academy of Ophthalmology), Pars Plana Vitrectomy: history (Machemer 1971, three-port 1974, 27-gauge 2010); entry 3–4 mm from the limbus; 3-port set-up; cut rates ≥ 10,000/min; gauge diameters; sutureless small-gauge systems; wide-angle viewing up to 130°; indications; tamponades; complications. https://eyewiki.org/Pars_Plana_Vitrectomy
- American Academy of Ophthalmology, What Is Vitrectomy?: conditions treated; local or general anaesthesia; one to several hours; no flying, mountains or scuba diving with gas; risks. https://www.aao.org/eye-health/treatments/what-is-vitrectomy
- Moorfields Eye Hospital NHS Foundation Trust, Macular hole: diagnosis and treatment: 90–95% closure; face-down 3–7 days, 45–50 min per hour; SF6 2–4, C2F6 4–8, C3F8 6–12 weeks; spirit-level line moving down until only a tiny bubble is left at the bottom; contact if a significant increase in floaters; nitrous oxide warning; no driving with gas; at least two weeks off work; cataract very likely; RD 1–2 in 100, infection 1 in 2,000, failure 5–10%, worse vision < 1 in 50; improvement up to a year. https://www.moorfields.nhs.uk/eye-conditions/macular-hole/diagnosis-and-treatment
- Moorfields Eye Hospital NHS Foundation Trust, Epiretinal membrane: diagnosis and treatment: improvement over 3–6 months in 70–80%; discomfort 7–14 days; healing 2–6 weeks; 2–5% reduced vision; 1 in 1,000 total loss of vision; about 10% recurrence. https://www.moorfields.nhs.uk/eye-conditions/epiretinal-membrane/diagnosis-and-treatment
- EyeWiki (AAO), Macular Hole: closure with and without face-down positioning (≥ 400 µm: 94% vs 84%; < 400 µm: 100% vs 96%). https://eyewiki.org/Macular_Hole
- EyeWiki (AAO), Epiretinal Membrane: recurrence about 1%. https://eyewiki.org/Epiretinal_Membrane
- EyeWiki (AAO), Vitreous Hemorrhage: indications for PPV; 3–6 months observation in known treated PDR; anti-VEGF 1–7 days before PPV; B-scan. https://eyewiki.org/Vitreous_Hemorrhage
- National Eye Institute (NIH), Macular Pucker: surgery when reading or driving becomes hard. https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/macular-pucker
- National Eye Institute (NIH), Diabetic Retinopathy: vitrectomy if the retina bleeds a lot or there are a lot of scars. https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/diabetic-retinopathy
- American Academy of Ophthalmology, What Are Floaters and Flashes?: surgery for floaters has risks and is seldom necessary or recommended. https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-are-floaters-flashes
- Moorfields, Retinal detachment surgery and Post-operative posturing leaflets: air up to about 2 weeks; no flying 2 weeks after silicone oil without consultant clearance; 85–90% single-operation success; posturing "the hardest part of the recovery". https://www.moorfields.nhs.uk/mediaLocal/s1jdmews/retinal-detachment-surgery-_0.pdf · https://www.moorfields.nhs.uk/mediaLocal/wffpcnxv/post-operative-posturing.pdf
- Warren A, Wang DW, Lim JI. Clin Exp Ophthalmol 2023;51(3):271–279: cataract about 72% after small-gauge vitrectomy. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12489960/
Laat gratis beoordelen of een vitrectomie bij uw oog past
Stuur ons uw oogverslag, OCT- of echobeelden. Doç. Dr. Özer of Op. Dr. Bayram laat u weten wat uw scans laten zien, of een vitrectomie of een andere behandeling bij u past, hoe lang u in Istanbul zou moeten blijven en wat het kost, zonder verplichtingen. Hebt u nieuwe of plotselinge klachten, laat u dan eerst dezelfde dag thuis onderzoeken.
Prof. Dr. Ahmet Satıcı
Doç. Dr. Muhammet Derda Özer
Op. Dr. Aysan Bayram