Waarom niet laseren na 45 jaar? Laseren voor de leesbril met Presbyond in Istanbul

Het eerlijke antwoord: u kunt na uw 45e nog laseren, maar de klassieke laserbehandeling lost het nieuwe probleem van die leeftijd niet op. Er zijn drie redenen waarom oogartsen bij 45-plussers voorzichtiger zijn en vaker iets anders adviseren.

1. Presbyopie komt eraan of is er al. Vanaf uw midden-veertig verliest de eigen ooglens zijn vermogen om dichtbij scherp te stellen. Een laser verandert het hoornvlies, niet de lens. Wie op zijn 46e gewoon wordt gelaserd voor veraf, ziet veraf scherp, maar heeft voor de telefoon en de krant toch een leesbril nodig. Bent u bijziend, dan kan het zelfs voelen alsof lezen slechter is geworden, omdat u uw bril niet meer kunt afzetten om te lezen.
2. Vanaf ongeveer 55 jaar is de eigen lens vaak niet meer helder. Het Britse Royal College of Ophthalmologists (RCOphth) schrijft dat bij mensen rond de pensioenleeftijd vaak al beginnende staar aanwezig is, en dat een lensvervanging dan meestal de voorkeur krijgt boven laseren. Met een kunstlens kan later geen staar meer ontstaan.
3. Niet iedereen went aan twee verschillend ingestelde ogen. Laseren voor de leesbril werkt door het ene oog op veraf en het andere op dichtbij in te stellen. Het overgrote deel van de mensen went daaraan, maar niet iedereen. Daarom hoort een test vooraf erbij.

Wat wel kan. Het RCOphth beschrijft dat chirurgen vanaf het midden van de 40 vaak het ene oog instellen op goed zicht veraf en het andere op armlengte. Met beide ogen open vullen de twee elkaar aan en wordt het bereik van scherp zien groter. Dat principe heet micro-monovisie, en Presbyond is daar de bekendste vorm van. Uw chirurg vertelt u na het onderzoek eerlijk welke van de drie wegen bij u past: standaard laseren, laseren voor de leesbril of een lensbehandeling.

Presbyond Laser Blended Vision is een LASIK-behandeling voor presbyopie: het dominante oog wordt ingesteld op veraf, het andere oog op dichtbij, en beide ogen krijgen een grotere scherptediepte, zodat de hersenen er één scherp beeld van maken. Het is een softwareoptie van ZEISS voor de MEL 90-excimerlaser, en de fabrikant noemt het voor LASIK.

Wie zijn ogen wil laten laseren voor de leesbril, krijgt bij Presbyond drie dingen tegelijk:

1. Micro-monovisie. Uw dominante oog wordt gecorrigeerd voor veraf. Uw andere oog blijft bewust licht bijziend, zodat het scherp ziet op lees- en armlengte. In gepubliceerde Presbyond-studies lag het doel voor het leesoog tussen ongeveer −0,50 en −2,00 dioptrie: een kleiner verschil tussen de ogen dan bij klassieke monovisie.
2. Een grotere scherptediepte. Het laserprofiel is "niet-lineair asferisch": het voegt een nauwkeurig berekende hoeveelheid sferische aberratie toe, waardoor elk oog over een langer afstandsbereik scherp ziet dan na een standaardbehandeling.
3. De blend-zone. Omdat elk oog nu een groter bereik heeft, overlappen die bereiken in het midden. Met beide ogen open ontstaat zo een zone op afstand van uw computerscherm of dashboard waar beide ogen samen scherp zien. Dat maakt blended vision makkelijker om aan te wennen dan klassieke monovisie.

Het RCOphth beschrijft hetzelfde principe in zijn patiëntinformatie van 2024: het zicht dichtbij wordt zo minstens gedeeltelijk hersteld met relatief weinig optisch compromis. Het RCOphth noemt dit micro-monovisie en merkt op dat varianten ervan onder verschillende merknamen worden aangeboden.

De behandeling zelf is gewone Femto-LASIK. Een femtosecondelaser maakt een dun flapje, de excimerlaser vormt het hoornvlies daaronder om met het Presbyond-profiel, en het flapje wordt zonder hechtingen teruggelegd. Presbyond kan bijziendheid, verziendheid en astigmatisme in dezelfde behandeling meenemen, en kan ook als u veraf nog goed ziet en alleen lezen een probleem is geworden. ZEISS noemt een behandelbereik van −8,00 tot +2,00 dioptrie sfeer en tot 2,00 dioptrie cilinder; uw chirurg beslist of uw ogen veilig binnen dat bereik vallen.

Techniek die wij gebruiken: {{laser platform for blended vision, e.g. ZEISS MEL 90 with Presbyond software, and the femtosecond laser used for the flap}}, in een volledig uitgeruste operatiekamer in Istanbul met een vergunning van het Turkse ministerie van Volksgezondheid.

Presbyond past meestal bij mensen van ongeveer 40 tot 55 jaar die steeds vaker een leesbril nodig hebben, van wie de eigen lens nog helder is en van wie de ogen gezond genoeg zijn voor LASIK. In de belangrijkste studies waren patiënten tussen 42 en 70 jaar oud, maar aan de oudere kant van dat bereik wordt een lensvervanging een serieus alternatief.

U bent mogelijk geschikt als:

• u in uw 40 of begin 50 bent en dichtbij steeds slechter ziet
• u bijziend of verziend bent, licht astigmatisme heeft, of veraf goed ziet en alleen een leesbril gebruikt
• uw sterkte stabiel is (het RCOphth hanteert voor ooglaseren niet meer dan 0,5 dioptrie verandering in twee jaar)
• uw hoornvlies gezond en dik genoeg is op de topografie- en diktemetingen
• u in een proef went aan blended vision (zie hieronder)

Presbyond is meestal niet de juiste keus als u heeft:

• beginnende staar, of een eigen lens die al troebel begint te worden
• keratoconus of een hoornvlies dat te dun of onregelmatig van vorm is
• ernstig droge ogen, slecht ingestelde diabetes of een auto-immuunziekte, een actieve oogontsteking of vergevorderd glaucoom
• een beroep of hobby waarvoor u met beide ogen perfect scherp op één afstand moet zien, of uitstekend diepte moet zien (uw chirurg bespreekt dit met u)

De blended-vision-proef. Niet ieders hersenen accepteren dat het ene oog dichtbij en het andere veraf scherpstelt. Een overzichtsstudie uit 2007 naar monovisie bij contactlensdragers vond dat 59 tot 67% er goed aan wende; de problemen zaten vooral bij autorijden in het donker en op tussenafstand, zoals een computerscherm. Het kleinere verschil tussen de ogen en de grotere scherptediepte van Presbyond zijn bedoeld om het wennen makkelijker te maken. Toch test uw chirurg eerst hoe u het verdraagt: in de kliniek met proefglazen en, als u contactlenzen draagt, met een monovisie-proef met lenzen thuis, voordat u vertrekt.

Ouder dan 55, of al beginnende lensveranderingen? Dan is lensvervanging vaak de betere route, zoals het RCOphth aangeeft. Uw chirurg zegt het eerlijk als een kunstlens u beter zou helpen dan een laser.