Staaroperatie in Turkije: uw staar laten opereren in Istanbul

Staar (cataract, ook wel grijze of grauwe staar) is een vertroebeling van de lens in uw oog: het kleine, heldere schijfje achter de gekleurde iris dat het licht scherp op het netvlies stelt. Doordat eiwitten in de lens afbreken, wordt de lens wazig, gelig of bruinig, en ziet u alles vager, doffer en minder kleurrijk. Staar is heel gewoon op oudere leeftijd: volgens het Amerikaanse National Eye Institute (NEI) heeft op 80-jarige leeftijd de meerderheid van de mensen staar of is er al aan geopereerd. In Nederland ondergaan volgens het Oogfonds jaarlijks ongeveer 175.000 mensen een staaroperatie. Wereldwijd schatte de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in februari 2026 dat 94 miljoen mensen slechtziend of blind zijn door staar die niet is behandeld.

Staar ontstaat meestal langzaam, vaak in beide ogen, maar niet altijd even snel. Typische klachten zijn (Thuisarts, NHS):

• wazig of mistig zien, en moeite met lezen of televisiekijken;
• kleuren die minder helder lijken, vooral blauw;
• slechter zien in het donker, met verblinding en lichtkringen (halo's) rond lampen en koplampen;
• last van fel licht, en dubbelzien met één oog;
• een brilsterkte die vaker dan normaal verandert.

Ja, al is het veel minder gewoon. Staar hangt vooral samen met ouder worden, maar het Oogfonds en de NHS noemen ook oorzaken die op jongere leeftijd een rol spelen: diabetes, langdurig gebruik van corticosteroïden (zoals prednison), roken, veel alcohol, jarenlang fel zonlicht zonder bescherming, een ongeluk of beschadiging van het oog, een eerdere oogoperatie of oogontsteking (uveïtis) en sterke bijziendheid. Vrouwen krijgen iets vaker staar dan mannen. Bij baby's bestaat ook aangeboren staar; dat is zeldzaam en hoort bij een kinderoogarts, niet bij een reis naar het buitenland. Hebt u jong staar, dan kijkt uw chirurg extra goed naar de oorzaak en naar de rest van het oog, en bespreekt hij of zij met u dat nastaar na de operatie bij jongere mensen vaker voorkomt (zie "Risico's").

Zekerheid krijgt u alleen met een oogonderzoek. De oogarts of optometrist kijkt met een spleetlamp, vaak na pupilverwijdende druppels, naar de lens en het netvlies (NEI, Oogfonds). Thuisarts.nl, de patiëntensite van de Nederlandse huisartsen, adviseert om bij klachten eerst naar een optometrist of opticien te gaan, of naar de huisarts als dat niet lukt. Na verwijdende druppels mag u volgens Thuisarts niet zelf naar huis rijden; neem dus iemand mee.

Kan een opticien zien of je staar hebt? Een opticien of optometrist kan aanwijzingen voor staar zien, bijvoorbeeld als uw zicht met een nieuwe bril niet meer goed scherp te krijgen is. Volgens Thuisarts kan een optometrist u bij een vermoeden van staar direct naar de oogarts verwijzen; een opticien verwijst u naar de huisarts, die u daarna doorverwijst. De diagnose zelf stelt de oogarts.

Bestaat er een betrouwbare staar test online? Nee. Een online vragenlijst of zichttest kan klachten op een rij zetten, maar geen staar vaststellen of uitsluiten: daarvoor moet iemand de lens van dichtbij bekijken. Hebt u al een verslag van uw opticien, optometrist of oogarts? Stuur het ons dan voor een gratis beoordeling door een van onze chirurgen. Gratis online consult: upload uw brilsterkte en scans →

Een operatie is de enige behandeling die staar verwijdert; dat zeggen zowel de NHS als het NEI. In het begin helpen een sterkere bril en meer licht bij het lezen soms nog een tijd, en volgens Thuisarts is afwachten een redelijke keuze zolang u weinig last hebt, al wordt staar langzaam erger. Zonder behandeling leidt staar uiteindelijk tot verlies van zicht. De staaroperatie is een van de meest uitgevoerde operaties ter wereld (AAO) en volgens de WHO een van de meest kosteneffectieve ingrepen in de hele gezondheidszorg. Volgens het NEI ziet 9 op de 10 mensen na de operatie beter.

Vaak wel, zolang u nog goed en scherp genoeg ziet. Staar kan uw rijvaardigheid ongemerkt verminderen: de Britse verkeersautoriteit DVLA waarschuwt dat verblinding door staar ervoor kan zorgen dat u een zichttest op straat niet haalt, ook als de letters op de kaart bij de opticien er nog goed uitzien. Twijfelt u, laat uw zicht dan meten bij de optometrist of oogarts. Na de operatie mag u volgens Thuisarts pas weer autorijden als u weer goed en scherp kunt zien; op de dag van de operatie rijdt en fietst u niet zelf. Uw chirurg vertelt u wanneer uw zicht weer aan de eisen voldoet.

De meeste staar is goed te opereren, maar sommige ogen vragen om een chirurg met specifieke ervaring. Wij koppelen uw situatie aan de juiste van onze drie chirurgen:

• Hoornvliesaandoening of keratoconus: een onregelmatig hoornvlies maakt de lensberekening lastiger en kan de lenskeuze veranderen. Doç. Dr. Özer, onze hoornvliesspecialist, plant deze operaties. Keratoconus behandeling in Turkije →
• Glaucoom: staar en glaucoom komen vaak samen voor, en soms kunnen beide gepland worden aangepakt. Glaucoom: behandeling en operatie in Turkije →
• Diabetische oogziekte, maculaproblemen of een eerdere netvliesloslating: het netvlies wordt vooraf zorgvuldig onderzocht, omdat deze aandoeningen bepalen welk resultaat u kunt verwachten. Netvliesoperatie: vitrectomie en netvliesloslating →
• Uveïtis (oogontsteking): de ontsteking moet rond de operatie goed onder controle zijn, met strakkere controles daarna; Doç. Dr. Özer begeleidt deze patiënten.
• Sterke bijziendheid: NICE vraagt chirurgen om met sterk bijziende patiënten het hogere risico op netvliesloslating na een staaroperatie te bespreken. Bent u jong, sterk bijziend en hebt u (nog) geen staar, dan past een implantlens die uw eigen lens laat zitten mogelijk beter. ICL / EVO ICL-lens in Turkije →

Phaco-emulsificatie ("phaco") is wereldwijd de standaardmethode om staar te verwijderen. De techniek werd in 1967 door dr. Charles Kelman geïntroduceerd en wordt in de Verenigde Staten sinds 2000 bij ongeveer 97% van de staaroperaties gebruikt. Zo gaat het (NHS, Thuisarts):

1. Druppels verwijden uw pupil, en uw oog wordt verdoofd met druppels, soms aangevuld met een prik naast het oog.
2. De chirurg maakt een kleine opening aan de rand van het hoornvlies en een opening in het dunne, heldere zakje (het kapsel) waarin uw lens zit.
3. Een fijne naald vergruist de troebele lens met ultrageluid tot kleine stukjes, die voorzichtig worden weggezogen.
4. Een opgevouwen kunstlens (intraoculaire lens, IOL) wordt in het kapsel geplaatst, dat hem blijvend op zijn plek houdt.
5. De opening sluit meestal vanzelf, zonder hechtingen.

U bent wakker, maar u hoort geen pijn te voelen. U ziet licht en beweging, maar niet wat de chirurg precies doet. De ingreep zelf duurt volgens het Oogfonds meestal 10 tot 15 minuten per oog; de NHS rekent 20 tot 45 minuten. Het gebeurt in dagbehandeling: u gaat dezelfde dag terug naar uw hotel. Dit is de methode die onze chirurgen in Istanbul gebruiken.

Bij een femtoseconde-laser-geassisteerde staaroperatie wordt het oog eerst in kaart gebracht en maakt een computergestuurde laser een deel van de openingen; daarna verwijdert de chirurg de lens zoals gewoonlijk met phaco. Dat klinkt geavanceerder, maar het onderzoek laat geen beter resultaat zien. De American Academy of Ophthalmology (AAO) schreef in juni 2026 dat studies geen minder complicaties en geen betere uitkomsten vinden bij de laseroperatie, en dat het resultaat vooral afhangt van de vaardigheid en ervaring van uw chirurg. NICE adviseert de laser alleen binnen wetenschappelijk onderzoek te gebruiken. {{FLACS availability: if the surgeons offer it, add one sentence here on when they recommend it; if not, delete this placeholder.}}

Bronnen: NHS; Oogfonds; AAO, "Traditional vs. laser-assisted cataract surgery" (15 juni 2026); NICE NG77. Uw chirurg bevestigt na het onderzoek welke techniek bij uw oog past.

De lens die u kiest, bepaalt het meest of u na de staaroperatie nog een bril nodig hebt. Twijfelt u, dan geeft onze lenskeuzetest u in een paar minuten een eerste richting voordat u met een chirurg spreekt. Welke lens past bij mij? (lenskeuzetest) →

Lensbeschrijvingen: AAO, "IOL implants" (juni 2026). Vergoeding: Thuisarts.nl, "Ik krijg een staaroperatie"; Oogfonds, "Staar". Bijwerkingen: Cochrane-review van 20 studies met 2.230 mensen (de Silva e.a., 2016). Uw chirurg adviseert pas een lens na het meten van uw ogen. Merken en modellen die wij gebruiken: {{lens brands and models offered}}.

Wat het onderzoek zegt over premium lenzen: een Cochrane-review van 20 gerandomiseerde studies vond dat mensen met een multifocale lens minder vaak een bril nodig hadden dan mensen met een monofocale lens, maar vaker last hadden van verblinding en lichtkringen. Of het voordeel opweegt tegen de bijwerkingen verschilt per persoon, schrijven de onderzoekers; hoe graag u van uw bril af wilt, is waarschijnlijk de doorslaggevende factor. Daarom vraagt uw chirurg naar uw werk, hobby's en autorijden in het donker voordat hij of zij een lens aanraadt. Hebt u een andere oogaandoening, zoals maculadegeneratie, glaucoom of een onregelmatig hoornvlies, dan kan een ander lenstype beter passen. Het Oogfonds noemt ook een iets minder scherp beeld als mogelijk nadeel van multifocale lenzen.

Een torische lens is een kunstlens met een ingebouwde cilinder, die naast staar ook uw astigmatisme corrigeert. Zonder zo'n lens blijft een flinke cilinder na de operatie bestaan, en hebt u daarvoor alsnog een bril nodig. Een torische lens kan worden gecombineerd met andere lenstypen, ook met een trifocale lens (Oogfonds). In Nederland vergoedt de zorgverzekeraar een torische lens bij een cilinder van meer dan 4,5; bij een cilinder tot en met 4,5 betaalt u de lens zelf of deels zelf (Thuisarts). Juist in die tussengroep vragen veel mensen een prijs in Istanbul op. De lens moet precies in de juiste stand in het oog komen, dus uw chirurg meet uw hoornvlies vooraf zorgvuldig op.

Lensvervanging in Turkije: meer over trifocale en EDOF-lenzen voor wie van de leesbril af wil.