Retina Dekolmanı: Belirtileri, Ameliyatı ve İyileşme Süreci
Retina dekolmanı, gözün arka yüzünü kaplayan ve görmeyi sağlayan ince sinir tabakasının (retinanın) yerinden ayrılmasıdır; acil tedavi gerektirir. Retina dekolmanı ameliyatı, retinayı yeniden yerine yatırır ve buna yol açan yırtığı kapatır. Laser Istanbul Clinic'te retinanızı Doç. Dr. Muhammet Derda Özer veya Op. Dr. Aysan Bayram muayene eder, gözünüze hangi ameliyatın uygun olduğunu açıklar ve iyileşme döneminiz boyunca sizi takip eder. Cerrahınızın adını ve fiyatı ameliyattan önce yazılı olarak öğrenirsiniz.
Retina dekolmanı, retinanın gözün arka duvarından ayrılıp çalışmaz hale gelmesidir; tedavi edilmezse genellikle o gözde körlükle sonuçlanır. Tedavisi ameliyattır: vitrektomi (göze gaz ya da silikon verilerek), skleral çökertme (dıştan bant) veya göze gaz enjeksiyonu. Tek ameliyatla başarı oranı yaklaşık %85–90'dır. İstanbul'da Doç. Dr. Özer veya Op. Dr. Bayram ameliyat eder; fiyat göz başına {{fiyat TL}}'den başlar, otel ve transfer ayrıca ücretlendirilir.
Ani ışık çakması, yağmur gibi uçuşan cisimler ya da gözünüze perde inmesi mi? Bugün muayene olun.
İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS), Amerikan Oftalmoloji Akademisi (AAO) ve ABD Ulusal Göz Enstitüsü (NEI) aynı şeyi söyler: görüşünüzde aniden yeni uçuşan cisimler, ışık çakmaları, bir gölge ya da "perde" veya ani bulanıklık fark ederseniz hemen bir göz doktoruna ya da en yakın göz acil servisine başvurun. Randevu günü beklemeyin, başka bir şehre gitmek için tedaviyi ertelemeyin. İstanbul'daysanız bize yazın; retina cerrahımızla acil muayenenizi {{acil muayene süresi, ör. "aynı gün"}} ayarlayalım. Başka bir şehirdeyseniz önce bulunduğunuz yerde muayene olun; çekimlerinizi daha sonra memnuniyetle değerlendiririz.
Retina dekolmanı nedir?
Retina dekolmanı, gözün içini döşeyen ince sinir hücresi tabakası olan retinanın, onu besleyen ve destekleyen dokudan ayrılmasıdır. Ayrılan retina çalışmaz; bu yüzden gözün o bölümünde görme bulanıklaşır ya da kararır. NHS hasta broşürleri bunu duvar kâğıdının altına su kaçıp kâğıdı kabartmasına benzetir.
En sık görülen türü bir yırtıkla başlar. Yaş ilerledikçe gözün içini dolduran berrak jöle (vitreus) büzülür ve retinadan ayrılır. Buna arka vitreus dekolmanı denir ve normaldir. Bazen jöle retinayı o kadar sert çeker ki retina yırtılır. Sıvı bu yırtıktan sızarak retinanın altına geçer ve onu yerinden kaldırır. Doktorlar buna regmatojen retina dekolmanı der.
Traksiyonel retina dekolmanı
Retinanın üzerindeki iz (skar) dokusu retinayı çekerek yerinden ayırır. NEI'ye göre en sık nedeni şeker hastalığına bağlı göz hastalığıdır (diyabetik retinopati); göz hastalıkları, enfeksiyonlar ve iltihap da yol açabilir. EyeWiki'ye göre temel tedavisi, retinayı çeken zarların temizlendiği vitrektomidir; makula tehdit altındaysa ya da ayrılmışsa ameliyat gerekir, sınırlı ve ilerlemeyen bazı traksiyonel dekolmanlar ise yakından izlenebilir.
Eksudatif retina dekolmanı
Retinada yırtık yoktur; sıvı retinanın arkasında birikir. NEI'ye göre en sık nedenleri sızdıran damarlar ya da gözün arkasındaki şişliktir: göz travması, yaşa bağlı makula dejenerasyonu (sarı nokta hastalığı), tümörler, iltihabi hastalıklar ve Coats hastalığı bunlar arasındadır. EyeWiki'ye göre burada tedavi altta yatan nedene yöneliktir: iltihapta kortizonlu tedavi, anormal damar oluşumunda göz içi iğne (anti-VEGF) ya da fotodinamik tedavi, tümörde ise tümöre yönelik tedavi. Eksudatif dekolman çoğu zaman ameliyatla değil, bu nedenin tedavisiyle düzelir.
Kimler daha çok risk altında? NHS, AAO ve NEI şunları sayar:
- miyopi, özellikle yüksek miyopi
- geçirilmiş göz ameliyatı, özellikle katarakt ameliyatı
- ciddi bir göz yaralanması
- diğer gözde retina yırtığı veya dekolmanı, ya da ailede retina dekolmanı öyküsü
- retinada latis dejenerasyonu gibi ince, zayıf bölgeler
- diyabetik retinopati (traksiyonel dekolman)
Ne kadar sık görülür? 21 ülkeden 33 çalışmayı birleştiren 2024 tarihli bir meta-analiz, yırtığa bağlı retina dekolmanının dünyada yılda 100.000 kişide yaklaşık 12, Avrupa'da yaklaşık 14,5 kişide görüldüğünü ve sıklığın zamanla arttığını bildirdi.
Retina dekolmanında göz nasıl görür?
Retina dekolmanı ağrısızdır; bu yüzden insanlar bazen beklemeyi seçer. Görmede fark edilen değişiklikler şunlardır:
- Yağmur gibi yeni uçuşan cisimler: görüşünüzde süzülen noktalar, çizgiler ya da örümcek ağı gibi şekiller
- Işık çakmaları: çoğunlukla görüşün kenarında, karanlıkta daha belirgin şimşek gibi parlamalar
- Perde ya da gölge: görme alanının bir kenarından başlayıp yayılan koyu bir gölge, gri bir perde
- Ani bulanıklık: özellikle dekolman merkeze (makulaya) ulaştığında okumak ve yüz tanımak zorlaşır
EyeWiki'ye (AAO) göre akut bir arka vitreus dekolmanına göz içi kanama da eşlik ediyorsa retina yırtığı olasılığı çok yüksektir (%70–95). Gördüğünüzü bir göz doktoruna aynı gün anlatmanız bu yüzden önemlidir.
Arka vitreus dekolmanı geçer mi? Vitreus dekolmanı ne kadar sürer?
Arka vitreus dekolmanı (AVD) bir hastalık değil, gözün yaşlanmasının normal bir parçasıdır ve retinaya zarar vermediyse tedavi gerekmez. AAO bunu açıkça söyler: retina hasar görmeden gerçekleşen bir vitreus dekolmanı tedavi istemez; ancak bu sırada retina yırtılırsa genellikle tedavi gerekir.
Belirtilerin ne kadar süreceğine gelince:
- Uçuşan cisimler zamanla genellikle azalır ve daha az fark edilir hale gelir; EyeWiki'ye göre bazı kişilerde süresiz devam edebilir. AAO da uçuşan cisimlerin can sıkıcı olabildiğini ama çoğunlukla zamanla daha az fark edildiğini belirtir.
- Işık çakmaları NHS'e göre sonunda durabilir.
- Kesin bir gün sayısı yoktur; kişiden kişiye değişir.
Asıl önemli olan takip muayenesidir. EyeWiki, 8.305 hastalık büyük bir çalışmada belirti veren arka vitreus dekolmanı olanların %5,4'ünde retina yırtığı, %4'ünde retina dekolmanı bulunduğunu bildirir. Bu yüzden ilk muayenede göz bebekleri büyütülerek retinanın tamamına bakılır ve yaklaşık bir ay sonra tekrar kontrol önerilir; riskli gözlerde 3 ay boyunca 3–6 haftada bir kontrol düşünülür. Bu süreçte uçuşan cisimler aniden çoğalır, yeni ışık çakmaları başlar ya da bir perde fark ederseniz kontrol tarihini beklemeyin.
Retina dekolmanı nasıl teşhis edilir? USG ve OCT ne gösterir?
Teşhis, göz bebekleri damla ile büyütülerek yapılan retina muayenesiyle konur. Doktorunuz retinanın en kenarına kadar bakar, yırtıkları arar ve diğer gözünüzü de kontrol eder.
- OCT (optik koherens tomografi): Makulanın kesit görüntüsünü çıkarır. Dekolmanın merkeze ulaşıp ulaşmadığını gösterir; bu da ameliyatın aciliyetini ve beklenen görme sonucunu belirler.
- Göz ultrasonu (USG, B-scan): EyeWiki'ye göre göz içi kanama ya da yoğun katarakt retinanın görülmesini engellediğinde vazgeçilmezdir. Gözün içi görülemediğinde bile retinanın yerinde olup olmadığını gösterir ve diyabete bağlı (traksiyonel) dekolmanların tanısında kullanılır. "Retina dekolmanı USG" raporunuz varsa, ön değerlendirme için bize gönderebilirsiniz.
Retina dekolmanı ne kadar bekleyebilir?
Uzun süre değil. Retina dekolmanı en geç birkaç gün içinde, merkez henüz yerindeyse çok daha hızlı tedavi edilmelidir. NEI hemen bir göz doktoruna ya da acile gidilmesini önerir ve ameliyatın genellikle birkaç gün içinde yapıldığını, gecikmenin kalıcı görme kaybı riskini artırdığını belirtir.
Aciliyeti belirleyen, okumak ve yüz tanımak için kullandığınız retina merkezi olan makuladır:
| Durum | Ne anlama gelir? | Zaman neden önemli? |
|---|---|---|
| Makula yerinde (merkez ayrılmamış) | Merkezi görme hâlâ iyi | Cerrahlar bunu acil kabul eder; amaç dekolmanın merkeze ulaşmasını önlemektir. EyeWiki ameliyat öncesi makulanın durumunu sonucu belirleyen başlıca etkenlerden biri olarak sayar. |
| Makula ayrılmış (merkez ayrılmış) | Merkezi görme bulanık | 719 gözü inceleyen 2023 tarihli bir çalışma (Miyake ve ark., Ophthalmology Retina), makula ayrıldıktan sonraki 2 gün içinde ameliyat edilen gözlerde 6. aydaki görmenin 3. günde ameliyat edilenlerden, 3. gündekilerin de 4 gün ve sonrasında ameliyat edilenlerden daha iyi olduğunu buldu. |
Retina ayrılmadan önce yakalanan bir yırtığın tedavisi çok daha kolaydır. EyeWiki'ye göre belirti veren at nalı yırtıkların %33–55'i dekolmana ilerler; yırtığın çevresine zamanında yapılan lazer ya da dondurma tedavisi bu riski %5'in altına indirir.
Retina dekolmanı tedavisi: üç ana ameliyat
Tek bir "retina dekolmanı ameliyatı" yoktur; üç ana yöntem vardır. Hangisinin seçileceği yırtığın yerine, ayrılan retinanın genişliğine, yaşınıza ve katarakt ameliyatı olup olmadığınıza bağlıdır. Üç yöntemde de yırtık, çevresinde lazer (fotokoagülasyon) ya da dondurma (kriyoterapi) ile iz oluşturularak kapatılır, ardından bu iz oluşana kadar retina düz tutulur. Bir NHS hasta broşürüne göre bu kaynaşmanın oluşması genellikle yaklaşık on gün sürer.
1. Vitrektomi (pars plana vitrektomi)
Bugün en sık kullanılan retina dekolmanı ameliyatıdır. Gözün içinden, çok küçük girişlerle yapılan bir ameliyattır: cerrah 1 mm'den küçük açıklıklardan girer, retinayı çeken vitreus jölesini alır, retinayı düzleştirir, yırtıkları lazer ya da dondurmayla kapatır ve gözü iç atel görevi gören bir hava, gaz ya da silikon yağı kabarcığıyla doldurur.
- Göze verilen gaz kendiliğinden emilir. NHS hasta bilgilerine göre bu süre havada yaklaşık 2 haftaya, SF6 gazında 4 haftaya, C2F6'da 8 haftaya, C3F8'de 12 haftaya kadar çıkabilir.
- Silikon yağı daha karmaşık dekolmanlarda kullanılır. Kendiliğinden kaybolmaz; genellikle birkaç ay sonra yapılan ikinci, daha küçük bir ameliyatla alınır.
2. Skleral çökertme (skleral bant)
Gözün beyaz tabakasının dışına, göz zarının altına yumuşak bir silikon bant ya da sünger dikilir; böylece göz duvarı yırtığa doğru hafifçe içeri itilir. Bant genellikle kalıcı olarak yerinde kalır ve dışarıdan görünmez. Çoğunlukla kendi doğal merceği (lensi) olan genç hastalarda tercih edilir; daha geniş ya da karmaşık dekolmanlarda vitrektomiyle birlikte de yapılabilir.
3. Pnömatik retinopeksi (göze gaz enjeksiyonu)
Göze küçük bir gaz kabarcığı enjekte edilir ve birkaç gün başınızı belirli bir pozisyonda tutarsınız; kabarcık retinayı yerine bastırır, yırtık dondurma ya da lazerle kapatılır. Retinanın üst bölümündeki tek bir yırtığın (ya da birbirine yakın yırtıkların) neden olduğu seçilmiş dekolmanlara uygundur.
Dekolman yoksa: sadece lazer ya da dondurma
Retina yırtılmış ama henüz ayrılmamışsa, yırtık çoğu zaman tek başına lazer fotokoagülasyon ya da dondurma (kriyopeksi) ile kapatılabilir. AAO'ya göre lazer genellikle 15 dakikadan, dondurma 30 dakikadan kısa sürer ve ikisi de muayenehane ortamında yapılabilir.
Kullandığımız teknoloji: {{vitrektomi sistemi ve kalibresi, ör. "23/25 gauge"}}, geniş açılı görüntüleme sistemi, endolazer ve {{tamponad seçenekleri: hava / SF6 / C2F6 / C3F8 / silikon yağı}}; ameliyat, İstanbul'da tam donanımlı, Sağlık Bakanlığı ruhsatlı bir ameliyathanede yapılır. Ameliyattan önce retinanız göz bebekleri büyütülerek muayene edilir, makulanın OCT çekimi yapılır ve kanama görüşü engelliyorsa göz ultrasonu (USG) çekilir.
Argon lazer: retina yırtığında lazer tedavisiHangi retina dekolmanı ameliyatı kime uygun?
Ameliyatı cerrahınız ancak retinanın tamamını muayene ettikten sonra seçer; ama genel tablo şöyledir:
| Vitrektomi | Skleral çökertme | Pnömatik retinopeksi | |
|---|---|---|---|
| Nasıl çalışır? | Jöle içeriden alınır; gaz, hava ya da silikon kabarcığı retinayı tutar | Dıştaki bant göz duvarını yırtığa doğru iter | Göze gaz verilir; baş pozisyonu verilir |
| Genellikle kimde? | Çoğu dekolman; özellikle katarakt ameliyatı olmuş gözler, büyük ya da çok sayıda yırtık, göz içi kanama | Doğal lensi olan genç gözler; retina kenarındaki bazı yırtıklar | Retinanın üst bölümünde tek yırtık ya da birbirine yakın yırtıklar |
| Tek ameliyatla başarı (yayımlanmış) | %93 (PIVOT çalışması) | Genel olarak vitrektomiye benzer (2023 derlemesi) | %81 (PIVOT çalışması) |
| Doğal lense etkisi | Sonradan katarakt gelişmesi olasıdır | Lens etkilenmez | Lens etkilenmez |
| Ameliyat sonrası pozisyon | Gaz ya da silikon verildiyse çoğu zaman 7 güne kadar | Genellikle gerekmez | Evet, birkaç gün |
| Uçak yolculuğu | Gaz bitene kadar yok (2–12 hafta); silikonla cerrah onay vermedikçe 2 hafta yok | Gaz verilmediyse cerrahınız onaylayınca | Gaz bitene kadar yok |
Araştırmalar ne diyor? PIVOT randomize çalışmasında (Hillier ve ark., Ophthalmology 2019) vitrektomi retinayı tek ameliyatla daha sık yerine yatırdı (%93,2'ye karşı %80,8); ancak pnömatik retinopeksiye uygun bulunup bu yöntemle tedavi edilen hastaların bir yıl sonraki görmesi, eşelde yaklaşık 4,9 harf daha iyiydi. 2023 tarihli bir derleme (Warren ve ark., Clinical & Experimental Ophthalmology) skleral çökertme ile vitrektomi arasında ilk ameliyattaki başarı açısından genel olarak net bir fark bulmadı; daha geniş ya da makulası ayrılmış dekolmanlarda ikisinin birlikte yapılmasının bazı avantajları olabileceğini bildirdi.
İstanbul dışından gelmek mantıklı mı? Makulası tehdit altında olan ve İstanbul'da bulunmayan bir hasta, zaman kaybetmeden bulunduğu yerde tedavi olmalıdır. Planlı bir işlem, ikinci görüş, silikon alınması gibi takip ameliyatları ya da zaten İstanbul'dayken ortaya çıkan bir sorun için bize başvurmak mantıklıdır.
Retina dekolmanı ameliyatı kaç saat sürer?
Süre yönteme göre değişir: vitrektomi bir saatten birkaç saate kadar sürebilir, yalnızca yırtığa yapılan lazer ise dakikalar içinde biter. AAO, vitrektominin bir ile birkaç saat arasında sürebileceğini belirtir; NEI de vitrektominin, göze gaz enjeksiyonuna (pnömatik retinopeksi) göre daha uzun bir ameliyat olduğunu söyler. Dekolman henüz oluşmamış bir yırtığa yapılan lazer AAO'ya göre genellikle 15 dakikadan kısa sürer.
| İşlem | Yayımlanmış süre | Cerrahlarımıza göre |
|---|---|---|
| Vitrektomi | 1 saatten birkaç saate kadar (AAO) | {{tipik ameliyat süresi: vitrektomi}} |
| Skleral çökertme | Yırtıkların sayısına ve yerine göre değişir | {{tipik ameliyat süresi: skleral çökertme}} |
| Pnömatik retinopeksi | Vitrektomiden kısa (NEI) | {{tipik ameliyat süresi: pnömatik retinopeksi}} |
| Yırtığa lazer | 15 dakikadan kısa (AAO) | — |
Hazırlık ve ameliyat sonrası kısa dinlenmeyle birlikte günün bir bölümünü ayırmanız gerekir. Cerrahınız muayenede sizin gözünüz için tahmini süreyi söyler.
Uyutulacak mıyım? NHS'e göre retina dekolmanı ameliyatlarının çoğu lokal anestezi ile yapılır: uyanıksınızdır, göz uyuşturulduğu için ağrı hissetmezsiniz. Genel anestezi nadiren gerekir. NHS'e göre genellikle hastanede gece kalmanız gerekmez; aynı gün eve ya da kaldığınız yere dönersiniz.
Retina dekolmanı ameliyatı fiyatı 2026: neler dahil?
Laser Istanbul Clinic'te retina dekolmanı ameliyatı göz başına {{fiyat TL}}'den başlar. Kesin fiyat yönteme ve silikon yağı, skleral bant ya da aynı seansta katarakt ameliyatı gerekip gerekmediğine bağlıdır. Cerrahınız çekimlerinizi inceledikten sonra fiyatı, siz hiçbir şeye karar vermeden önce yazılı olarak bildirir.
Fiyata dahil olanlar:
- göz bebekleri büyütülerek yapılan tam retina muayenesi ve çekimler (OCT, gerekirse USG)
- adı belli cerrahınız tarafından yapılan retina dekolmanı ameliyatı
- iyileşme döneminiz için ilaçlar ve göz damlaları
- İstanbul'da aynı cerrahla yapılan kontroller
- kişisel tercüman (gerekirse), size özel koordinatör ve evinize döndükten sonra uzaktan takip
Dahil olmayanlar: otel ve havalimanı transferleri (başka bir şehirden ya da yurt dışından gelen hastalar için, istenirse ayrı ücretle ayarlanır) ve uçak biletleri. Göze gaz verilecekse uçakla dönüş haftalarca mümkün olmayabilir; kalış sürenizi ve bütçenizi buna göre planlayın.
Silikon yağı daha sonra alınacaksa bu ikinci ameliyatın fiyatı {{silikon alma fiyatı TL}}'dir.
SGK veya özel sigorta geçerli mi? {{SGK ve özel sağlık sigortası bilgisi: retina dekolmanı ameliyatı için}} Muayeneden önce sorarsanız durumunuzu birlikte netleştiririz.
Retina dekolmanı ameliyatını kim yapar?
Retina dekolmanı tedavisi adım adım
- Çekimlerinizi gönderin
Göz raporunuzu, OCT ya da USG görüntülerinizi ve şikâyetlerinizi yükleyin. Retina cerrahımız {{yanıt süresi}} içinde yanıt verir. Belirtileriniz yeniyse ve İstanbul dışındaysanız önce bulunduğunuz yerde muayene olmanızı söyleriz.
- Tarihinizi planlayın
Planlı bir ameliyat için başka bir şehirden geliyorsanız İstanbul'da {{İstanbul'da kalış süresi}} kalmayı planlayın. Göze gaz verilmesi olasıysa, uçak ya da yüksek rakımlı yollarla dönüşünüzü cerrahınızla konuşun.
- Retina muayenesi (1. gün)
Göz bebekleri büyütülerek retina muayenesi, OCT, gerekirse USG, göz tansiyonu ölçümü ve diğer gözün kontrolü. Cerrahınız hangi ameliyatın size uygun olduğunu ve nedenini anlatır.
- Ameliyat
Çoğu retina dekolmanı ameliyatı lokal anesteziyle yapılır. Aynı gün, genellikle gözünüzde bir pet ve koruyucu kapakla evinize ya da otelinize dönersiniz.
- Pozisyon
Gözünüze gaz ya da silikon verildiyse başınızı 7 güne kadar belirli bir pozisyonda (örneğin yüzüstü ya da yana dönük) tutmanız gerekebilir. NHS hasta bilgileri her saatin 50 dakikasında pozisyonun korunmasını tarif eder. Bu, iyileşmenin en zor ama en önemli kısmıdır.
- İstanbul'daki kontroller
Cerrahınız ertesi gün ve ayrılmadan önce gözünüzü kontrol eder, ne zaman yolculuk yapabileceğinizi söyler.
- Eve dönüş ve uzaktan takip
Koordinatörünüz sizinle iletişimde kalır; cerrahınız gidişatınızı görüntülü görüşmeyle değerlendirir. Kendi göz doktorunuz için yazılı bir rapor veririz.
Retina dekolmanı ameliyatı sonrası iyileşme süreci
Gözün iyileşmesi genellikle 2 ila 6 hafta sürer, görme ise sonraki aylarda da düzelmeye devam eder. AAO'ya göre görme ameliyattan yaklaşık 4–6 hafta sonra düzelmeye başlar ve retinanın iyileşmesi bir yıl ya da daha uzun sürebilir.
-
İlk gün
Gözde pet ve koruyucu kapak vardır. Gaz verildiyse görme çok bulanıktır; bu normaldir.
-
İlk 1–2 hafta
Önerildiyse pozisyon. Dikişlere bağlı kaşıntı, yapışan kirpikler ve kum batması hissi 5–10 gün sık görülür. Damlalarınızı tam reçetedeki gibi kullanın, geceleri koruyucu kapağı takın.
-
2–6 hafta
Göz iyileşir, kızarıklık birkaç haftada geçer. Birçok kişinin işe ara vermesi gerekir. Gaz kabarcığı küçülür: su terazisi gibi sallanan bir çizgi görürsünüz, kabarcık bittikçe çizgi aşağı iner ve kaybolur.
-
2–12 hafta
Gaz türüne göre tamamen emilir. Uçak yolculuğu ancak bundan sonra güvenlidir.
-
Birkaç ay
Görme yavaş yavaş düzelmeye devam eder; yeni bir gözlük reçetesi işe yarayabilir. Silikon yağı verildiyse çoğunlukla ikinci bir ameliyatla alınır.
-
Bir yıl ve sonrası
Retina iyileşmeye devam eder.
Dikişlerin çoğu dört–beş haftada kendiliğinden erir. Kitap okumak, televizyon izlemek ve bilgisayar kullanmak göze zarar vermez. Şiddetli ağrı, giderek artan kızarıklık ya da görmede ani düşüş olursa hemen koordinatörünüzü arayın.
Retina dekolmanı ameliyatı sonrası neler yapılmamalı?
- Gözünüzde gaz varken uçağa binmeyin, yüksek rakımlı yerlere (dağ yolları dahil) gitmeyin. Kabarcık yükseklikte genişler ve göz tansiyonunu, şiddetli ağrıya ve kalıcı görme kaybına yol açacak kadar yükseltebilir. NHS hasta bilgilerine göre cerrahınız aksini söylemedikçe havada ve silikon yağında yaklaşık 2 hafta, SF6'da 4 hafta, C2F6'da 8 hafta, C3F8'de 12 hafta uçulmaz.
- Gözünüzde gaz varken "gülme gazı" (nitröz oksit) almayın. Bazı acil servislerde, diş tedavilerinde ve doğumda kullanılır; kabarcığın genişlemesine yol açar. Herhangi bir anestezi uzmanına gözünüzde gaz olduğunu söyleyin. Birçok cerrah bunun için bir bileklik ya da kart verir.
- Gözünüzde gaz varken tüplü dalış yapmayın (AAO).
- Ağır kaldırmayın, yorucu spor yapmayın, cerrahınız izin verene kadar; hafif yürüyüş serbesttir.
- Gözünüzü ovuşturmayın; duş alırken ve saç yıkarken sabunlu suyun göze kaçmasını önleyin.
- Cerrahınız görmenizin yeterli olduğunu söyleyene kadar araç kullanmayın; bu büyük ölçüde diğer gözünüzün görmesine bağlıdır.
- Pozisyon talimatlarına tam uyun. NHS hasta bilgileri pozisyonu iyileşmenin en zor ama en önemli kısmı olarak tanımlar.
Retina dekolmanı ameliyatının başarı oranı nedir?
Retinanın tek ameliyatla yerine yatıp yerinde kalma olasılığı yaklaşık %85–90'dır. Bu oran NHS ameliyat onam bilgilerinde yer alır; NEI genel başarıyı yaklaşık %90 olarak verir, EyeWiki ise modern tekniklerle anatomik başarının %90'ı aştığını belirtir. AAO'ya göre yaklaşık her 20 hastadan biri ikinci bir ameliyata ihtiyaç duyar; NHS bilgilerinde ek ameliyat riski %5–10'dur.
İki ayrı başarıyı birbirinden ayırmak gerekir:
- Anatomik başarı: retinanın yerine yatması. Yukarıdaki yüksek oranlar bunu anlatır.
- Görme başarısı: ne kadar görme geri geldiği. Bu, en çok makulanın ameliyattan önce ayrılıp ayrılmadığına ve ne kadar süre ayrı kaldığına bağlıdır.
Başarısızlığın başlıca nedeni: iz dokusu. Proliferatif vitreoretinopati (PVR) denen durumda gözün kendi iyileşme tepkisi, büzülerek retinayı yeniden çekebilen bir iz dokusu oluşturur. EyeWiki ilk onarımların yaklaşık %8–10'unda PVR geliştiğini bildirir. PVR daha zayıf görmeyle ilişkilidir ve bazı gözlerin, çoğu zaman silikon yağıyla, birden fazla ameliyat gerektirmesinin ana nedenidir.
Retina dekolmanı: silikon çıkarılması sonrası ne olur?
Silikon yağı kalıcı değildir; retina iyileştikten sonra genellikle birkaç ay içinde ikinci, daha küçük bir ameliyatla alınır. NHS hasta bilgileri bunu ilk ameliyattan birkaç ay sonra yapılan küçük bir ameliyat olarak tarif eder ve silikonun gözde bırakılamayacağını, uzun vadede göz tansiyonunun yükselmesi, gözün ön bölümünde değişiklikler ve katarakt gibi sorunlara yol açabileceğini belirtir. EyeWiki de silikonun gözde uzun süre kalmasının geç dönemde görme kaybıyla ilişkili olabileceğini, silikonun gözün ön odasına geçmesinin kornea hücrelerine zarar verebileceğini yazar. Bu yüzden zamanlamayı cerrahınız retinanızın durumuna göre belirler.
Silikon alma ameliyatı nasıl geçer? NHS hasta bilgilerine göre genellikle günübirlik yapılır, çoğunlukla lokal anestezi kullanılır ve aynı gün evinize dönersiniz. Gözünüzde katarakt gelişmişse, katarakt aynı ameliyatta alınabilir.
Retina dekolmanında silikon çıkarılması sonrası neler olur?
- Damlalar bir süre devam eder. NHS hasta bilgilerine göre ameliyattan sonra göz damlaları 4 haftaya kadar kullanılır.
- Gözlük numaranız değişir. Silikon, gözdeyken gözün kırma gücünü değiştirir; alındığında bu etki ortadan kalkar. 2024 tarihli bir çalışma (Natarajan ve ark., Oman Journal of Ophthalmology) silikon alındıktan sonra doğal lensli, yapay lensli ve lenssiz gözlerin hepsinde numaranın belirgin biçimde değiştiğini ve yeni gözlük reçetesi gerektiğini bildirdi. Yeni gözlüğünüz, göz dengelendikten sonra cerrahınızın önerdiği zamanda belirlenir.
- Araç kullanmayı bekletin. Görmeniz sürüş için yeterli olana ve kendinizi güvende hissedene kadar araç kullanmayın.
- Retinanın yeniden ayrılma riski sürer. 225 hastayı izleyen bir çalışmada (Jonas ve ark., British Journal of Ophthalmology 2001) silikon alındıktan sonra hastaların %25,3'ünde retina yeniden ayrıldı. Risk; daha önce başarısız olmuş ameliyat sayısı ve silikon alınmadan önceki görme düzeyi gibi etkenlerle ilişkiliydi, silikonun alınma tekniğine ya da gözde kalma süresine bağlı değildi. Bu, karmaşık vakaları içeren eski bir seridir; güncel bir ortalama olarak değil, kontrollerin neden önemli olduğunu gösteren bir veri olarak okunmalıdır.
Silikon alındıktan sonra yeniden ışık çakması, uçuşan cisimler ya da perde fark ederseniz kontrol gününü beklemeden hemen muayene olun.
Retina dekolmanı ameliyatından sonra hayat
NHS'e göre çoğu insan sonunda tüm normal etkinliklerine dönebilir; ama ne kadar görmenin geri geleceği dekolmanın nasıl başladığına bağlıdır. Dekolman, retinanın merkezi ayrılmadan yakalanıp onarıldığında merkezi görmenin büyük kısmı genellikle korunur. Makula zaten ayrılmışsa ameliyat görmenin bir kısmını geri getirir ama tamamını getirmeyebilir: o gözle okumak zor kalabilir; yürürken ve merdiven inerken önemli olan yan görme ise genellikle korunur.
Uzun vadede bilinmesi gereken üç şey:
Vitrektomiden sonra katarakt sık görülür
Doğal lensiniz duruyorsa ameliyat ve gaz katarakt oluşumunu hızlandırır; 2023 tarihli bir derleme, modern küçük girişli vitrektomiden sonra gözlerin yaklaşık %72'sinde katarakt bildirir. Katarakt geliştiğinde rutin katarakt ameliyatıyla tedavi edilir.
Diğer gözünüz de kontrol edilmeli
Retinadaki zayıflık çoğu zaman iki gözde birden bulunur; EyeWiki ikinci gözde dekolman riskinin arttığını belirtir. Uyarı belirtilerini bilin ve iki gözünüzü de cerrahınızın önerdiği aralıklarla muayene ettirin.
Yeni belirtilere dikkat edin
NHS'e göre dekolman tekrarlayabilir; ışık çakması, uçuşan cisimler ya da gölge geri gelirse hemen yardım alın.
Retina dekolmanı ameliyatının riskleri
Retina dekolmanı ameliyatı genellikle başarılıdır ama her zaman ilk denemede değil; bu yüzden riskleri bilmek önemlidir. Başarı oranlarını ve iz dokusu (PVR) riskini yukarıda anlattık. Diğer olası komplikasyonlar şunlardır:
- katarakt (vitrektomiden sonra sık)
- göz içi basıncın (göz tansiyonunun) yükselmesi
- iltihap, gözde ya da göz kapaklarında morarma
- çift görme
- göz içinde kanama
- göz içi enfeksiyon (endoftalmi): çok nadirdir ama ciddi görme kaybına yol açabilir
- ilaçlara alerji
Çok nadiren komplikasyonlar ameliyat edilen gözde körlüğe yol açabilir. Cerrahınız size özel riskleri, siz hiçbir belge imzalamadan önce yazılı olarak ve anlayacağınız dille açıklar.
Retina dekolmanı önlenebilir mi?
Retina dekolmanını önlediği kanıtlanmış bir beslenme şekli, takviye ya da göz egzersizi yoktur. Dekolmanların çoğu vitreusun yaşa bağlı değişimlerinden kaynaklanır; NHS de bir arka vitreus dekolmanının retina dekolmanına dönüşmesini engellemek için yapılabilecek bir şey olmadığını söyler. Yapabilecekleriniz, sorunu erken yakalamak ve gözünüzü yaralanmadan korumaktır:
- Uyarı belirtilerini bilin ve aynı gün harekete geçin. Retina ayrılmadan lazerle tedavi edilen bir yırtığın dekolmana dönüşme olasılığı çok düşüktür (%5'in altında).
- Riskiniz yüksekse düzenli göz muayenesi olun: yüksek miyopi, geçirilmiş katarakt ameliyatı, latis dejenerasyonu ya da diğer gözde dekolman öyküsü varsa göz bebekleri büyütülerek retina kontrolü yaptırın.
- Koruyucu gözlük takın: NEI'nin önerdiği gibi göz yaralanması riski taşıyan spor ve işlerde.
- Şeker hastalığınızı iyi kontrol edin ve diyabetik göz taramalarınızı aksatmayın; diyabetik retinopati traksiyonel dekolmana yol açabilir.
Retina dekolmanı hakkında sık sorulan sorular
Üç ana ameliyat vardır: vitrektomi (pars plana vitrektomi), skleral çökertme (skleral bant) ve pnömatik retinopeksi (göze gaz enjeksiyonu). Bugün en sık vitrektomi kullanılır. Henüz ayrılmamış bir retina yırtığı ise çoğu zaman yalnızca lazer ya da dondurma tedavisiyle kapatılır.
Çoğu kişi önce yağmur gibi yeni uçuşan cisimler ve ışık çakmaları fark eder; ardından görme alanının bir kenarından yayılan koyu bir gölge ya da perde gelir. Dekolman merkeze ulaşınca görme bulanıklaşır, okumak ve yüz tanımak zorlaşır. Ağrı olmaz; bu yüzden belirtiler başlar başlamaz aynı gün muayene olun.
Yönteme göre değişir: AAO'ya göre vitrektomi bir saatten birkaç saate kadar sürebilir; göze gaz enjeksiyonu (pnömatik retinopeksi) daha kısadır, yırtığa yapılan lazer ise genellikle 15 dakikanın altındadır. Cerrahlarımıza göre vitrektomi genellikle {{tipik ameliyat süresi: vitrektomi}} sürer. Çoğu ameliyat lokal anesteziyle yapılır ve genellikle gece kalmanız gerekmez.
Retinanın tek ameliyatla yerine yatıp yerinde kalma olasılığı yaklaşık %85–90'dır; modern tekniklerle anatomik başarı %90'ın üzerindedir. Yaklaşık her 20 hastadan biri ikinci bir ameliyata ihtiyaç duyar. Ne kadar görmenin geri geleceği ise en çok makulanın ayrılıp ayrılmadığına bağlıdır.
Arka vitreus dekolmanı gözün yaşlanmasının normal bir parçasıdır ve retina zarar görmediyse tedavi gerekmez. Uçuşan cisimler zamanla genellikle azalır ve daha az fark edilir, ışık çakmaları da sonunda durabilir; bazı kişilerde uçuşan cisimler kalıcı olabilir. Yine de ilk muayenede retinanın tamamına bakılmalı ve önerilen kontrollere gidilmelidir.
Kesin bir süre yoktur; belirtilerin azalması kişiden kişiye değişir. Bu dönemde göz doktorları genellikle yaklaşık bir ay sonra tekrar retina kontrolü önerir, riskli gözlerde ilk 3 ay boyunca daha sık kontrol yapılabilir. Uçuşan cisimler aniden artarsa ya da perde fark ederseniz kontrol tarihini beklemeyin.
Göz içi kanama ya da yoğun katarakt nedeniyle retina muayenede görülemiyorsa, göz ultrasonu (B-scan USG) retinanın yerinde olup olmadığını gösterir. Diyabete bağlı (traksiyonel) dekolmanların tanısında da kullanılır. Makulanın durumu ise OCT ile değerlendirilir.
Traksiyonel dekolmanda retinanın üzerindeki iz dokusu retinayı çekerek ayırır; en sık nedeni diyabetik retinopatidir ve makula tehdit altındaysa vitrektomiyle tedavi edilir. Eksudatif dekolmanda yırtık yoktur; iltihap, tümör ya da sızdıran damarlar nedeniyle retinanın arkasında sıvı birikir ve tedavi bu nedene yöneliktir.
Silikon yağı genellikle birkaç ay sonra, çoğunlukla lokal anesteziyle yapılan günübirlik küçük bir ameliyatla alınır; katarakt varsa aynı ameliyatta alınabilir. Sonrasında damlalar 4 haftaya kadar sürer ve gözlük numaranız değişeceği için yeni bir reçete gerekir. Silikon alındıktan sonra da retina yeniden ayrılabilir; kontrollerinizi aksatmayın ve yeni belirtilerde hemen muayene olun.
Gözünüzde gaz varken binemezsiniz: NHS hasta bilgilerine göre bu süre havada yaklaşık 2, SF6'da 4, C2F6'da 8, C3F8'de 12 haftadır. Silikon yağında genellikle 2 hafta, cerrahınızın onayıyla. Gaz verilmeden yapılan skleral çökertmeden sonra cerrahınız gözü kontrol edip onay verdiğinde uçabilirsiniz.
Evet, edebilir. Gözlerin yaklaşık %5–10'u yeni yırtıklar ya da iz dokusu (PVR) nedeniyle ek ameliyat gerektirir. Diğer gözün riski de artmıştır; uyarı belirtilerini bilin ve kontrollerinizi aksatmayın.
Laser Istanbul Clinic'te retina dekolmanı ameliyatı göz başına {{fiyat TL}}'den başlar; muayene ve çekimler, ameliyat, ilaçlar, kontroller, tercüman ve koordinatör dahildir. Otel ve transfer gerekiyorsa ayrıca ücretlendirilir. {{SGK ve özel sağlık sigortası bilgisi: retina dekolmanı ameliyatı için}}
Retina dekolmanı ameliyatı mı, başka bir retina tedavisi mi?
Retina dekolmanı ameliyatı, retina tedavilerinden yalnızca biridir. Hangisine ihtiyacınız olduğu retinanızın yırtılmış, ayrılmış, şişmiş ya da anormal damar geliştirmiş olmasına bağlıdır.
| Retina dekolmanı ameliyatı | Argon lazer | Göz içi iğne (anti-VEGF) | Vitrektomi (diğer kullanımlar) | |
|---|---|---|---|---|
| Neyi tedavi eder? | Ayrılmış retina | Dekolman öncesi yırtık ve latis; diyabetik retinopati | Yaş tip sarı nokta hastalığı, diyabetik makula ödemi, ven tıkanıklığı | Makula deliği, epiretinal zar, göz içi kanama, diyabetik göz hastalığı |
| Nerede yapılır? | Ameliyathane | Muayenehane, dakikalar | Muayenehane, dakikalar | Ameliyathane |
| İstanbul'da kalış | Göze gaz verildiyse daha uzun | Kısa | Tekrarlayan ziyaretler | Göze gaz verildiyse daha uzun |
Vitrektomi
Çoğu dekolman onarımının temelindeki ameliyattır; makula deliği ve göz içi kanamada da kullanılır.
Vitrektomi ameliyatıGöz içi iğne tedavisi
Yaş tip sarı nokta hastalığı ve diyabetik makula ödemi içindir; dekolman tedavisi değildir.
Göz içi iğne tedavisi (anti-VEGF)Sarı nokta hastalığı
Yaş tipte göz içi iğneler, ileri evre kuru tipte Scharioth makula lensi.
Sarı nokta hastalığı tedavisi ve Scharioth makula lensiBu sayfadaki bilgilerin kaynakları
- NHS, Detached retina (retinal detachment) (page last reviewed 4 Aug 2023; re-opened for this version): symptoms, causes (PVD), risk groups, urgency, treatments, local anaesthetic, "You do not normally need to stay in hospital overnight", positioning, recovery 2–6 weeks, return to normal activities, no way to stop PVD leading to detachment, recurrence possible. https://www.nhs.uk/conditions/detached-retina-retinal-detachment/
- NHS patient leaflet, Retinal detachment surgery (vitreo-retinal service of an NHS foundation trust in London; approved July 2020; re-read for this version): wallpaper analogy, blindness without treatment, local anaesthetic, buckle usually permanent, vitrectomy openings < 1 mm, seal ~10 days, gas durations, no flying 2 weeks after silicone oil without clearance, oil removed in "a further minor operation several months after your first surgery", nitrous oxide warning, pad and shield, itching/gritty 5–10 days, healing 2–6 weeks, positioning up to 7 days, spirit-level line, 85–90% success with one operation, 5–10% further surgery, PVR, cataract, complications list, stitches dissolve 4–5 weeks, reading/TV safe, driving depends on other eye. https://www.moorfields.nhs.uk/mediaLocal/s1jdmews/retinal-detachment-surgery-_0.pdf
- Same trust, Retinal detachment: diagnosis and treatment (re-opened: local anaesthetic, usually no overnight stay, oil removal several months later) and Post-operative posturing leaflet (50 minutes in every hour; flying limits; high altitude). https://www.moorfields.nhs.uk/eye-conditions/retinal-detachment/diagnosis-and-treatment · https://www.moorfields.nhs.uk/mediaLocal/wffpcnxv/post-operative-posturing.pdf
- American Academy of Ophthalmology, Detached Retina: symptoms, risk factors, the three operations, no flying/high altitude/scuba with gas, buckle permanent, sight improves 4–6 weeks after surgery, healing a year or more, second surgery in 1 in 20. https://www.aao.org/eye-health/diseases/detached-torn-retina
- American Academy of Ophthalmology, What Is a Torn Retina?: laser < 15 minutes, cryopexy < 30 minutes, done in the office. https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-torn-retina
- National Eye Institute (NIH), Retinal Detachment and Surgery for Retinal Detachment (re-opened: vitrectomy "is a longer surgery" than pneumatic retinopexy): types, symptoms, risk factors, ~90% success, go right away, surgery within a few days, protective eyewear. https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/retinal-detachment · https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/retinal-detachment/surgery-retinal-detachment
- EyeWiki (AAO), Retinal Detachment (last modified 21 Jul 2026; re-opened for this version): risk factors, anatomic success > 90%, PVR 8–10%, macular status as prognostic factor, fellow-eye risk, vitreous haemorrhage with acute PVD → 70–95% chance of a break; new for tr: exudative RD managed by treating the underlying cause (corticosteroids, PDT or anti-VEGF, tumour management); tractional RD managed by PPV with membrane removal, surgery if the macula is threatened or detached, observation for localised stable TRD; B-scan ultrasonography "essential when media opacity… precludes fundus visualization" and used to diagnose diabetic detachments. https://eyewiki.org/Retinal_Detachment
- EyeWiki (AAO), Horseshoe or Flap Tear: 33–55% of symptomatic horseshoe tears progress to detachment; prompt treatment reduces this to < 5%. https://eyewiki.org/Horseshoe_or_Flap_Tear
- Ge JY et al. International incidence and temporal trends for rhegmatogenous retinal detachment. Surv Ophthalmol 2024;69(3):330–336: 12.17/100,000/year worldwide, 14.52 in Europe, 33 studies, 21 countries. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0039625723001595
- Miyake M et al. Ophthalmology Retina 2023, summarised by the AAO (15 Jun 2023): 719 eyes; day 2 better than day 3, day 3 better than day 4+. https://www.aao.org/education/editors-choice/macula-off-retinal-detachments-fair-best-when-corr
- Hillier RJ et al. PIVOT trial. Ophthalmology 2019;126:531–539: 80.8% vs 93.2% primary success; better 1-year vision (≈4.9 letters) with pneumatic retinopexy. https://www.aaojournal.org/article/S0161-6420(18)32275-9/fulltext
- Warren A, Wang DW, Lim JI. Rhegmatogenous retinal detachment surgery: a review. Clin Exp Ophthalmol 2023;51(3):271–279: PPV 93%, PnR 81%; no difference buckle vs PPV; combined procedure for extensive/macula-off cases; cataract after small-gauge vitrectomy 72%. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12489960/
- National Eye Institute (NIH), Types and Causes of Retinal Detachment: tractional (scar tissue; diabetic retinopathy main cause; other eye diseases, infections, swelling) and exudative (fluid without tears; leaking vessels or swelling from injury, AMD, tumours, inflammatory diseases, Coats disease). https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/retinal-detachment/types-and-causes-retinal-detachment
- EyeWiki (AAO), Posterior Vitreous Detachment (last modified 21 Jul 2026): floaters "may continue indefinitely although they usually gradually diminish over time"; follow-up dilated exam about 1 month later, every 3–6 weeks for 3 months in acute symptomatic PVD; Seider et al., 8,305 patients: retinal tears 5.4%, RRD 4.0%. https://eyewiki.org/Posterior_Vitreous_Detachment
- American Academy of Ophthalmology, What Is a Posterior Vitreous Detachment?: no treatment needed if the retina is not damaged; treatment usually needed if a tear happens; floaters usually become less noticeable over time. https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-posterior-vitreous-detachment
- NHS, Floaters and flashes in the eyes: "Flashes may eventually stop, and floaters often become less noticeable as you get used to them." https://www.nhs.uk/conditions/floaters-and-flashes-in-the-eyes/
- EyeWiki (AAO), Proliferative Vitreoretinopathy (last modified 21 Jul 2026): chronic silicone oil retention associated with late visual loss; oil in the anterior chamber can damage the corneal endothelium. https://eyewiki.org/Proliferative_Vitreoretinopathy
- American Academy of Ophthalmology, What Is Vitrectomy? (opened 7 Oct 2026): "Surgery can take from one to several hours"; local or general anaesthetic; silicone oil removed later in a second surgery. https://www.aao.org/eye-health/treatments/what-is-vitrectomy
- NHS patient leaflet, Silicone oil removal (ophthalmology department of an NHS trust in the English Midlands; updated Aug 2023; opened 7 Oct 2026): oil cannot be left in the eye (raised pressure, changes to the front of the eye, cataract); a cataract can be removed at the same time; day procedure, usually home the same day; local anaesthetic normally used; eye drops for up to 4 weeks; no driving until vision meets the standard and you feel confident. https://www.uhcw.nhs.uk/download/clientfiles/files/Patient%20Information%20Leaflets/Surgical%20Services/Ophthalmology/Silicone%20oil%20removal.pdf
- Natarajan R et al. Refractive outcomes following silicone oil tamponade in vitreoretinal surgery. Oman J Ophthalmol 2024 (PMID 38524345): silicone oil causes a refractive shift while in the eye (phakic and pseudophakic hyperopic; aphakic opposite), which reverses after removal (phakic −2.72 D, pseudophakic −1.12 D, aphakic +8.22 D); optical correction must be re-prescribed. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10957052/
- *Copy note:** the Jonas 2001 figure comes from an older series that included complex cases; the copy presents it as one study, not a current average.
Çekimlerinizi bir retina cerrahı ücretsiz değerlendirsin
Göz raporunuzu, OCT ya da USG görüntülerinizi gönderin. Doç. Dr. Özer veya Op. Dr. Bayram çekimlerinizin ne gösterdiğini, size hangi ameliyatın uygun olabileceğini, İstanbul'da ne kadar kalmanız gerektiğini ve fiyatı hiçbir yükümlülük olmadan bildirsin. Belirtileriniz yeniyse önce bulunduğunuz yerde muayene olun.
3 göz cerrahı
Dosyanızı bir satış temsilcisi değil, adı belli bir cerrah inceler. Yanıt süresi: {{yanıt süresi}}.
Prof. Dr. Ahmet Satıcı
Doç. Dr. Muhammet Derda Özer
Op. Dr. Aysan Bayram