- Ana sayfa: İstanbul'da göz ameliyatı
- Göz sağlığı rehberi
- Kornea ve keratokonus rehberleri
Keratokonus Rehberi: Belirtiler, Cross-Linking, Kornea Halkası ve Kornea Nakli
Bu keratokonus rehberi, korneanın incelip koni gibi öne doğru sivrildiği ve görmeyi bulanıklaştırıp bozduğu keratokonus hakkında bilmeniz gerekenleri tek yerde toplar. Hastalık çoğunlukla ergenlikte ya da yirmili yaşların başında başlar. Cross-linking ilerlemeyi durdurabilir; gözlük, özel kontakt lensler, kornea halkası ve ileri evrede kornea nakli görmeyi geri kazandırır. Makaleleri kornea uzmanı Doç. Dr. Muhammet Derda Özer'in gözetiminde hazırlıyoruz.
Keratokonus tanısı aldıysanız ya da gözlük numaranız sürekli değişiyorsa, doğru yerdesiniz. Bu sayfa, keratokonus ve diğer kornea hastalıkları hakkında yazdığımız her şeyin başlangıç noktasıdır. Gözün odaklama işinin büyük bölümünü kornea yapar; kornea düzgün yuvarlak şeklini kaybettiğinde görüntü bulanır, çift ya da çizgili görünür ve gözlük numarası defalarca değişir. Amerikan Oftalmoloji Akademisi'ne (AAO) göre keratokonus tipik olarak ergenliğin sonunda ya da yirmili yaşların başında ortaya çıkar ve yaklaşık 10–20 yıl içinde ilerler; bazı kişilerde ise çok daha hızlı kötüleşebilir.
İyi haber şu: keratokonus bugün oldukça iyi tedavi edilebilen bir hastalıktır. İngiltere'deki kamu göz hastanelerinden Moorfields, keratokonusun körlüğe yol açmadığını açıkça belirtir. Nisan 2016'da ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından onaylanan kornea cross-linking, hastalığın ilerlemesini durduran temel tedavi hâline gelmiştir ve nakle ihtiyaç duyan hasta sayısı azalmıştır.
Aşağıdaki beş makale her biri tek bir soruyu ayrıntılı yanıtlar: keratokonus nasıl gelişir ve evrelendirilir, tedaviler birbirinden nasıl ayrılır, lazer ya da ICL mümkün mü, kornea nakli nasıl yapılır ve çocuklarda neden erken tedavi gerekir. Yazılar hastalar ve aileler için hazırlanmıştır ve cerrahlarımız tarafından kontrol edilir. Ekibimizde kornea ve keratokonus tedavisini Doç. Dr. Muhammet Derda Özer yürütür; kendisinin gençlerde ve çocuklarda hızlandırılmış cross-linking üzerine yayımlanmış hakemli araştırmaları vardır.
Keratokonus rehberindeki makaleler
Keratokonus: belirtileri, evreleri ve tedavi seçenekleri
Genel bakışın tamamı: bulanık görme, düz çizgilerin dalgalı görünmesi, ışıkta kamaşma ve sık değişen gözlük numarası gibi ilk belirtiler; doktorların kornea topografisiyle keratokonusu nasıl ölçüp evrelendirdiği; her evrede genellikle hangi tedavinin uygun olduğu (gözlükten nakle kadar).
Kimler için: yeni tanı alanlar ya da keratokonustan şüphelenenler.
İçeriği kontrol eden: Doç. Dr. Muhammet Derda Özer
Keratokonus: belirtileri, evreleri ve tedavi seçenekleriCross-linking, kornea halkası ve kornea nakli: hangisine ihtiyacınız var?
Üç ana yöntemin yan yana karşılaştırması: her biri ne yapar, kime uygundur, iyileşme süresi ve riskleri. Cross-linking korneayı sağlamlaştırır, halka şeklini düzeltir, nakil ise hasarlı dokuyu değiştirir. Birçok kişi yalnızca birine ihtiyaç duyar, bazıları bir kombinasyona.
Kimler için: tetkik sonrası tedavi seçeneklerini karşılaştırmak isteyenler.
İçeriği kontrol eden: Doç. Dr. Muhammet Derda Özer
Cross-linking, kornea halkası ve kornea nakli karşılaştırmasıKeratokonus hastası lazer ya da ICL olabilir mi?
Standart lazer göz ameliyatının keratokonusta neden genellikle önerilmediği, yüzey lazerinin cross-linking ile birlikte hangi durumlarda düşünülebildiği ve kornea aylarca stabil kaldıktan sonra torik ICL (göz içi lens) ile yüksek miyopi ve astigmatın nasıl düzeltilebildiği.
Kimler için: gözlük ya da kontakt lense bağımlılığını azaltmak isteyen keratokonus hastaları.
İçeriği kontrol eden: Doç. Dr. Muhammet Derda Özer, lazer ve ICL konusunda Prof. Dr. Ahmet Satıcı ile birlikte
Keratokonus hastası lazer ya da ICL olabilir mi?Kornea nakli başarı oranları ve iyileşme süreci
Kısmi (DALK) ve tam kat (PK) kornea naklinin ne anlama geldiği, keratokonusta uzun dönem greft yaşam oranları, görmenin ne kadar sürede oturduğu, dikişler, reddin uyarı işaretleri ve kontroller.
Kimler için: ileri keratokonusu ya da kornea izi olup nakil gerekebileceği söylenen hastalar.
İçeriği kontrol eden: Doç. Dr. Muhammet Derda Özer
Kornea nakli başarı oranları ve iyileşme süreciÇocuklarda ve gençlerde keratokonus: erken cross-linking neden önemli?
18 yaş ve altında konan keratokonus tanısı daha ileri evrede olma ve daha hızlı ilerleme eğilimindedir. Bu makale ebeveynlerin dikkat etmesi gereken uyarı işaretlerini, göz kaşımanın neden önemli olduğunu ve doktorların ilerleyen keratokonuslu çocukları neden erken tedavi ettiğini anlatır.
Kimler için: anne babalar ve gözlük numarası sürekli değişen gençler.
İçeriği kontrol eden: Doç. Dr. Muhammet Derda Özer
Çocuklarda ve gençlerde keratokonus: erken cross-linking neden önemli?Keratokonus tedavi yöntemlerine tek bakışta
Doğru tedavi iki soruya bağlıdır: keratokonus hâlâ ilerliyor mu ve gözlük ya da kontakt lensle ne kadar net görüyorsunuz? Aşağıdaki tablo ana seçenekleri özetler; ayrıntılar karşılaştırma makalesindedir.
| Yöntem | Ne yapar | Genellikle ne zaman düşünülür |
|---|---|---|
| Gözlük veya yumuşak kontakt lens | Görmeyi düzeltir; korneayı değiştirmez | Erken, hafif keratokonus |
| Sert, hibrit veya skleral kontakt lens | Düzensiz korneanın üzerinde düzgün yeni bir ön yüzey oluşturur | Gözlüğün artık net görme sağlamadığı çoğu hasta |
| Kornea cross-linking (CXL) | Riboflavin (B2 vitamini) damlası ve UV ışığı korneayı sertleştirerek ilerlemeyi durdurur | Keratokonus ilerliyorsa ve kornea yeterince kalınsa |
| Kornea halkası (ICRS) | Küçük implantlar korneayı düzleştirir ve şeklini düzeltir | Kontakt lens tolere edilemiyorsa ve merkezi kornea temizse |
| Torik ICL (göz içi lens) | Miyopi ve astigmatı gözün içinde düzeltir | Kornea aylardır stabilse, çoğu kez CXL sonrası |
| Kornea nakli (DALK veya PK) | Korneanın hasarlı kısmını ya da tamamını donör dokuyla değiştirir | İleri keratokonus ya da kornea izi varsa ve lensler işe yarar görme sağlamıyorsa |
Bu seçenekleri doğru yere oturtmaya yardımcı olan, güvenilir kaynaklara dayanan üç bilgi:
- Cross-linking keratokonusu geri çevirmez, durdurmayı hedefler. Moorfields, cross-linking'in tedavi edilen gözlerin %90'ından fazlasında işe yaradığını (kendi 2013 sonrası verilerinde yaklaşık %94) ve temel amacın görmeyi iyileştirmek değil sabitlemek olduğunu bildirir.
- Cross-linking geldiğinden beri daha az nakil gerekiyor. Hollanda'da 2016'da yayımlanan ulusal bir kayıt çalışması, keratokonuslu kişilerin yaklaşık %10–20'sinin sonunda nakle ihtiyaç duyduğunu ve cross-linking kullanıma girdikten sonra nakillerin yaklaşık %25 azaldığını (üç yıllık iki dönemde 269'dan 201'e) bulmuştur.
- Keratokonusta nakiller uzun süre dayanır. British Journal of Ophthalmology'de 2023'te yayımlanan ve 502 keratokonus gözünü kapsayan bir çalışmada 20 yıllık greft yaşam oranı DALK sonrası %97,0, PK sonrası %94,9 bulunmuştur.
Her yöntemin riskleri vardır ve hiçbiri herkese uymaz. Cerrahınız, yalnızca kornea topografisi ve kalınlık taramalarını inceledikten sonra tedavi önerir ve karar vermeden önce gözleriniz için riskleri anlatır.
Hangi makaleyle başlamalıyım?
Birden fazla makale ilginizi çekiyorsa durumunuza göre şöyle ilerleyebilirsiniz.
| Durumunuz | Önce okuyun |
|---|---|
| Yeni tanı aldım ya da şüpheleniyorum | Keratokonus: belirtileri, evreleri ve tedavi seçenekleri |
| Tetkikim hazır, hangi yöntemi seçeceğimi bilmiyorum | Cross-linking, kornea halkası ve kornea nakli karşılaştırması |
| Gözlük ve lensten kurtulmak istiyorum | Keratokonus hastası lazer ya da ICL olabilir mi? |
| Doktor nakil olabileceğini söyledi | Kornea nakli başarı oranları ve iyileşme süreci |
| Çocuğumun gözlük numarası sürekli değişiyor | Çocuklarda ve gençlerde keratokonus: erken cross-linking neden önemli? |
Diğer kornea hastalıkları
Keratokonus, gençlerin kornea uzmanına başvurmasının en sık nedenidir ama tek kornea sorunu değildir. NHS, kornea naklinin gerekebileceği durumlar arasında keratokonusun yanında Fuchs distrofisini (korneanın iç tabakasının iyi çalışmaması), ağır enfeksiyonları, göz yaralanmalarını ve katarakt ameliyatı komplikasyonlarını sayar. Korneanın enfeksiyonları (keratit), kornea izleri ve kornea ödemi de Doç. Dr. Özer tarafından değerlendirilir. Bu terimlerin kısa tanımları göz sözlüğümüzde, tedavi seçimlerini konu başlıklarının ötesinde kıyaslayan yazılar ise karşılaştırma rehberlerimizde yer alır.
Keratokonus hakkında en çok sorulan sorular
Keratokonus, korneanın zamanla incelip öne doğru koni biçiminde sivrildiği bir göz hastalığıdır. AAO sonucu bulanık ve bozuk görme olarak tanımlar: düz çizgiler eğri ya da dalgalı görünebilir, çoğu zaman göz kamaşması ve ışık hassasiyeti eşlik eder. Genellikle iki gözü de etkiler, ama çoğu zaman bir göz diğerinden çok daha fazla etkilenir.
Keratokonus eskiden düşünüldüğünden daha sık görülür. EyeWiki (AAO), sıklığın çoğunlukla 700 kişide 1 olarak bildirildiğini ve Orta Doğu, Hindistan, Çin ve Avustralya'da daha yüksek olduğunu belirtir; Hollanda'da 4,4 milyon sigortalıyı kapsayan 2017 tarihli bir çalışma ise 375 kişide 1 olarak tahmin etmiştir. Hastalık genellikle ergenlik yıllarında ya da yirmili yaşların başında başlar.
Korneayı tamamen normal şekline döndüren bir tedavi yoktur, ancak keratokonus durdurulabilir ve görme çoğu zaman geri kazandırılabilir. Cross-linking tedavi edilen gözlerin çoğunda ilerlemeyi durdurur; kontakt lensler, kornea halkaları, ICL ya da nakil ise görmeyi iyileştirir. Moorfields'e göre keratokonus genellikle otuzlu yaşların ortasına gelindiğinde, kornea yaşla doğal olarak sertleştiği için kötüleşmeyi bırakır.
Hayır. Moorfields keratokonusun körlüğe yol açmadığını belirtir; ileri vakalar bile genellikle kontakt lens ya da nakille düzeltilebilir. Az sayıda kişide, çok incelmiş korneanın aniden ve ağrılı biçimde şiştiği hidrops gelişebilir; zamanla yatışır ama iz bırakabilir ve bir göz doktoru tarafından hızla değerlendirilmesi gerekir.
Kısmen. AAO, keratokonuslu her 10 kişiden yaklaşık birinin anne ya da babasında da hastalık olduğunu bildirir; bu nedenle keratokonuslu kişilerin kardeşlerinin ve çocuklarının da kontrol edilmesi yerindedir. Göz alerjileri, sık göz kaşıma ve Marfan ile Ehlers-Danlos gibi bağ dokusu hastalıkları da risk faktörleridir. AAO'nun en basit önerisi gözlerinizi ovuşturmamanızdır.
Evet, çoğu hasta takar. EyeWiki, vakaların çoğunda sert (gaz geçirgen) lenslerin gerektiğini, sert lens rahatsız ediyorsa skleral ve hibrit lenslerin alternatif olduğunu belirtir. Hiçbir lens rahat oturmuyorsa kornea halkası ya da nakil düşünülebilir.
Standart LASIK genellikle olamaz. ABD FDA, keratokonusu LASIK için bir önlem gerektiren durum olarak listeler ve fazla ince bir kornea üzerinde yapılan lazer ameliyatının görmeyi tehdit eden komplikasyonlara yol açabileceği uyarısında bulunur. Stabil keratokonusu olan bazı kişilere bunun yerine torik ICL ya da cross-linking ile birlikte yüzey lazeri uygulanabilir; kimlerin uygun olabileceğini lazer ve ICL makalemiz anlatır.
Evet, zarar verebilir. AAO, göz kaşıma ve ovuşturmayı keratokonus için risk faktörü olarak sayar ve en basit korunma önerisi olarak gözleri ovuşturmamayı gösterir. Göz alerjiniz varsa kaşıntıyı kaşıyarak değil tedavi ettirerek giderin ve göz ovuşturma alışkanlığınızı doktorunuza söyleyin.
Keratokonus, cross-linking ve kornea nakli Doç. Dr. Muhammet Derda Özer'in alanıdır. Kornea stabil hâle geldikten sonra ICL ve lazer seçenekleri konusunda Prof. Dr. Ahmet Satıcı görüş verir; keratokonuslu gözler dahil katarakt ameliyatını ise Op. Dr. Aysan Bayram yapar. Ameliyatlar İstanbul'da, Sağlık Bakanlığı ruhsatlı, tam donanımlı bir ameliyathanede yapılır.
Göz sağlığı rehberinden daha fazlası
Bu sayfadaki bilgilerin kaynakları
- American Academy of Ophthalmology, What Is Keratoconus?: cornea thins and bulges like a cone; symptoms (blurring, wavy lines, glare, frequent prescription changes); onset late teens to early 20s; progression about 10–20 years, sometimes rapid; about 1 in 10 have a parent with it; risk factors (genetics, eye allergies, eye rubbing, Marfan and Ehlers-Danlos syndromes); treatment list; "avoid rubbing your eyes". https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-keratoconus
- EyeWiki (AAO), Keratoconus: prevalence often 1 in 700, higher in the Middle East, India, China, Australia; onset in adolescence; paediatric keratoconus (≤ 18) more advanced and faster; mostly bilateral but asymmetric; rigid gas-permeable lenses in the majority, scleral and hybrid alternatives; CXL; ICRS, DALK, PK; acute hydrops. https://eyewiki.org/Keratoconus
- EyeWiki (AAO), Corneal Collagen Cross-Linking: FDA approval 18 April 2016; riboflavin and UV-A protocol; 400 µm threshold. https://eyewiki.org/Corneal_Collagen_Cross-Linking
- Moorfields Eye Hospital NHS Foundation Trust, Keratoconus: "keratoconus does not cause blindness"; usually teenagers or people in their twenties; about 1 in 10 have an affected first-degree relative; hydrops settles with time. https://www.moorfields.nhs.uk/eye-conditions/keratoconus
- Moorfields Eye Hospital NHS Foundation Trust, Corneal cross-linking: effective in more than 90% of treated eyes, about 94% in its data since 2013; aim is to stabilise, not improve, vision; keratoconus usually stops getting worse by the mid-30s. https://www.moorfields.nhs.uk/eye-conditions/keratoconus/corneal-cross-linking
- NHS, Cornea transplant: reasons (keratoconus, Fuchs' dystrophy, severe infections, cataract surgery complications, injuries); partial or full-thickness transplants. https://www.nhs.uk/conditions/cornea-transplant/
- US FDA, When is LASIK not for me?: keratoconus listed as a precaution; surgery on a cornea that is too thin "may result in blinding complications". https://www.fda.gov/medical-devices/lasik/when-lasik-not-me
- Godefrooij DA, et al. Acta Ophthalmol. 2016;94(7):675–678 (PMID 27213687): 10–20% eventually need a transplant; about 25% fewer after CXL (201 vs 269). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27213687/
- Godefrooij DA, et al. Am J Ophthalmol. 2017;175:169–172 (PMID 28039037): 4.4 million insured people; prevalence 1 in 375. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28039037/
- Borderie VM, et al. Br J Ophthalmol. 2023: 502 eyes; 20-year graft survival 97.0% DALK, 94.9% PK. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10803977/
- Vega-Estrada A, Alió JL. The use of intracorneal ring segments in keratoconus. Eye and Vision. 2016. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4791885/
- Antonios R, et al. J Ophthalmol. 2015 (toric ICL after CXL, 30 eyes). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4383407/
- Ozer MD, et al. Cornea. 2019;38(8):992–997 (PMID 31033692). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31033692/
- Ozer MD, et al. Int Ophthalmol. 2020;40(10):2651–2658 (PMID 32488590). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32488590/ (the two papers support the statement that Doç. Dr. Özer has published research on accelerated cross-linking in children and teenagers)
Keratokonus tanınız ya da tetkikiniz mi var? Kornea uzmanına ücretsiz danışın
Kornea topografinizi, gözlük numaranızı ya da göz raporlarınızı gönderin. Doç. Dr. Özer, keratokonusunuzun stabil mi yoksa ilerliyor mu göründüğünü ve gözlerinize hangi tedavilerin uygun olabileceğini yazılı olarak, hiçbir yükümlülük olmadan söyler.
3 göz cerrahı
Dosyanızı bir satış temsilcisi değil, adı belli bir cerrah inceler. Yanıt süresi: {{yanıt süresi}}.
Prof. Dr. Ahmet Satıcı
Doç. Dr. Muhammet Derda Özer
Op. Dr. Aysan Bayram