- Ana sayfa
- Göz sağlığı rehberi
- Kornea ve keratokonus rehberleri
- Keratokonus nedir?
Keratokonus Nedir? Belirtileri, Evreleri ve Tedavi Seçenekleri
Keratokonus nedir? Gözün ön yüzündeki saydam tabaka olan korneanın zamanla incelip öne doğru koni biçiminde çıkıntı yapmasıdır. Belirtileri bulanık ve çarpık görme, ışığa duyarlılık ve sık değişen numaradır; evreleri 1'den 4'e doğru ilerler. Çapraz bağlama (cross-linking) ilerlemeyi durdurur, lens, kornea halkası ya da nakil görmeyi iyileştirir. Laser Istanbul Clinic'te keratokonus ve çapraz bağlama konusunda Doç. Dr. Muhammet Derda Özer ilgilenir.
Keratokonus nedir ve ne demek?
Keratokonus, korneanın, yani gözün ön kısmındaki saydam kubbenin yavaş yavaş incelip öne doğru koni şeklinde çıkıntı yaptığı bir göz hastalığıdır. Amerikan Oftalmoloji Akademisi (AAO) bunu korneanın incelmesi ve koni gibi öne doğru şişmesi olarak tanımlar. Gözün odaklama gücünün büyük bölümü kornea tarafından sağlandığı için koni ışığı düzensiz kırar; görüntü bulanıklaşır, çarpılır ve gözlük bunu giderek daha az düzeltir.
Keratokonus ne demek?
Keratokonus, "kornea" ve "koni" sözcüklerinden türeyen tıbbi bir addır: korneanın koni biçimine dönüşmesi demektir. Halk arasında "kornea incelmesi" ya da "korneanın şişmesi" de denir.
Hastalık çoğunlukla ergenlik sonu ya da yirmili yaşların başında başlar. AAO, görme belirtilerinin yaklaşık 10 ila 20 yıl içinde yavaş yavaş kötüleştiğini, ancak hızın kişiden kişiye çok değiştiğini belirtir. NHS göz hastanesi hasta bilgilendirmesi, keratokonusun körlüğe yol açmadığını ve ileri evrede bile görmenin çoğunlukla kontakt lensle düzeltilebildiğini vurgular.
Düşünüldüğünden de sık görülür. AAO'nun klinik ansiklopedisi EyeWiki, yaklaşık 700 kişide 1 oranını aktarır ve Orta Doğu, Hindistan, Çin ve Avustralya'da oranın daha yüksek olduğunu not eder. 2017'de yayımlanan, 4,4 milyon kişiyi kapsayan Hollanda ulusal kayıt çalışmasında ise sıklık yaklaşık 375 kişide 1 bulunmuş; tanı anındaki ortalama yaş 28,3, hastaların %60,6'sı erkek olmuştur.
Keratokonus neden olur?
Keratokonusun kesin nedeni bilinmiyor. AAO; genetik yatkınlığı, göz alerjisini, aşırı göz ovmayı ve Marfan ile Ehlers-Danlos gibi bağ dokusu hastalıklarını ilişkili etkenler olarak sayar; NHS göz hastanesi bilgilendirmesi hem genetik hem çevresel etkenlerin rol oynadığını söyler. Yani tek bir neden yoktur: zayıf bir kornea bir tetikleyiciyle karşılaşır.
Doktorların en sık andığı risk etkenleri şunlardır:
- Aile öyküsü. Keratokonuslu kişilerin yaklaşık 10'da 1'inin anne ya da babasında da hastalık vardır (AAO), ancak genellikle klasik kalıtsal hastalık sayılmaz. Keratokonuslu birinin kardeşlerinin ve çocuklarının taranması yerinde olur.
- Göz ovma. EyeWiki, çoğu kez göz alerjisine bağlı göz ovmayı değiştirilebilir bir risk etkeni olarak sayar. AAO, ovmanın ince kornea dokusuna zarar verebileceği ve belirtileri kötüleştirebileceği uyarısını yapar.
- Alerjik hastalıklar. Saman nezlesi, egzama, astım ve alerjik göz hastalıkları insanı gözünü ovmaya iter. NHS göz hastanesi bilgilendirmesine göre keratokonus astımı ve egzaması olanlarda daha sık görülür.
- Bazı genel hastalıklar. EyeWiki; Down sendromu, bağ dokusu hastalıkları, uyku apnesi, hipotiroidi, Leber konjenital amorozisi ve retinitis pigmentozayı, ayrıca gebelikteki hormonal değişimi sayar.
Doku düzeyinde EyeWiki, korneanın Bowman tabakasında kopmalar ya da yokluk, düzensiz kolajen, skar ve incelme ile gözyaşı filmindeki artmış iltihap maddelerini tarif eder. Zayıflayan kornea kubbe biçimini koruyamaz.
Keratokonus neden kötüleşir?
Keratokonus özellikle genç yaşta ve kornea mekanik olarak zorlandığında, örneğin göz ovmayla kötüleşir. Kornea yaşla birlikte doğal olarak sertleştiği için NHS göz hastanesi bilgilendirmesi keratokonusun genellikle otuzlu yaşların ortasında ilerlemeyi bıraktığını belirtir; Community Eye Health dergisindeki 2024 tarihli bir derleme de genç yaşı ilerleme için en önemli risk etkeni sayar.
| Kötüleşmeyi hızlandırabilecek durum | Kanıtlar ne diyor? |
|---|---|
| Genç yaş | Çocuklarda hastalık erişkinlere göre daha ileri ve daha hızlı ilerleyen biçimde başlar (EyeWiki). Doç. Dr. Özer'in ekibinin 41 çocuk ve ergen üzerindeki 2020 çalışmasında, çapraz bağlamadan 2 yıl sonra ilerlemeyi yalnızca başvuru yaşı öngörmüştür: 14 yaş ve altındakilerin %35'inde, 15-18 yaş arasındakilerin %4'ünde ilerleme görülmüştür. |
| Göz ovma | AAO ve EyeWiki tarafından hastalığı kötüleştirebilecek risk etkeni olarak anılır. Ayrıca hidrops adlı ani bir komplikasyon riskini artırır (aşağıya bakın). |
| Alerji ve gözde kaşıntı | Alerjik göz hastalığı ovmayı körükler. Çocuklarda alerji öyküsü daha hızlı ilerlemeyle ilişkilendirilmiştir (EyeWiki). |
| Tanıda daha dik bir koni | Çocuklarda başlangıçta en yüksek kornea eğriliğinin (Kmax) 55 D ve üzeri olması daha hızlı ilerlemeyi öngörmüştür (EyeWiki). |
| Gebelik | Gebeliğin hormonal değişimleri olası bir ilerleme tetikleyicisi olarak anılır (Community Eye Health, 2024; EyeWiki). |
| Uyku apnesi | EyeWiki tarafından değiştirilebilir risk etkenleri arasında sayılır. |
| Takipsiz geçen süre | İlerleme otuzlu yaşların ötesinde, hatta tedaviden sonra da sürebilir; bu yüzden uzun süreli takip önemlidir (EyeWiki). |
Elinizdeki tek müdahale: gözlerinizi ovmayı bırakmaktır. Kaşıntı ovmaya yol açıyorsa göz doktorunuzla alerjinin tedavisini konuşun. Tablodaki hiçbir madde göz ovmanın, alerjinin ya da gebeliğin keratokonusunuza "yol açtığı" anlamına gelmez; bunlar yatkın bir korneyi tetikleyebilen etkenlerdir.
Keratokonus belirtileri: erken ve geç dönemde neler görülür?
Keratokonus belirtileri sinsi başlar ve çoğunlukla sıradan astigmat ya da miyopi sanılır. AAO şu belirtileri sayar:
- Erken dönem: hafif bulanık görme, düz çizgilerin eğri ya da dalgalı görünmesi, ışığa ve göz kamaşmasına duyarlılık, bazen gözde kızarıklık veya şişlik.
- Geç dönem: daha belirgin bulanıklık ve çarpılma, artan miyopi ve astigmat nedeniyle sık sık değiştirilen gözlük numarası, artık oturmayan ya da rahatsız eden kontakt lensler.
NHS göz hastanesi bilgilendirmesi klasik uyarı işaretini şöyle özetler: numaranın sık değişmesine yol açan, giderek kötüleşen görme. Işık hassasiyeti ve parlama da tipiktir. EyeWiki ana belirtiyi, gözlükle kolay düzeltilemeyen ilerleyici görme değişikliği olarak tarif eder.
Göz doktoru sizin göremeyeceğiniz işaretleri de bulabilir: korneada koni biçiminde yansıma, Vogt çizgileri denen ince dikey çizgiler, koninin tabanında demir renginde bir halka (Fleischer halkası) ve hastalığın geç döneminde aşağı bakınca alt göz kapağında görülen bir kabarma (Munson işareti); hepsi EyeWiki'de tarif edilir. Tanıyı yalnızca kornea taraması (topografi) doğrular.
Ani ağrı ya da ani görme kaybı: akut hidrops
Nadiren ince kornea iç yüzeyinden (Descemet zarı) yırtılır ve kornea içine sıvı dolar. EyeWiki bunu akut kornea hidropsu olarak tarif eder: ani görme kaybı, ışığa duyarlılık ve rahatsızlık; bazen göz ovmayla tetiklenir. Keratokonuslu kişilerin yaklaşık %0,2 ile %2,8'inde görülür, çoğunlukla 20-40 yaş arasında. Birçok olgu 2-4 ay içinde kendiliğinden yatışır, fakat kornea izlenebilir; bu yüzden ani görme düşüşünde vakit kaybetmeden göz doktoruna başvurulmalıdır.
Keratokonus evreleri: evre 1, 2, 3 ve 4 ne demek?
Keratokonus evreleri korneanın ne kadar değiştiğini 1. evreden (hafif) 4. evreye (ileri) kadar anlatır. En klasik derecelendirme Amsler-Krumeich sınıflamasıdır; kornea eğrilik ortalamasını (K değeri), yol açtığı miyopi ve astigmatı, en ince noktanın kalınlığını ve skar olup olmadığını kullanır.
| Evre | Numara (miyopi ve/veya astigmat) | Ortalama kornea eğriliği (K) | En ince kornea | Skar |
|---|---|---|---|---|
| Evre 1 | 5 D'nin altı | 48 D veya altı; Vogt çizgileri ve/veya merkez dışı dikleşme | belirtilmemiş | yok |
| Evre 2 | 5-8 D | 53 D'nin altı | 400 µm üzeri | yok |
| Evre 3 | 8-10 D | 53 D üzeri | 200-400 µm | yok |
| Evre 4 | ölçülemez | 55 D üzeri | 200 µm altı | merkezde skar |
Ölçütler Khorrami-Nejad ve ark., 2019'a göre. "D" mercek gücü birimi diyoptridir; 1 µm (mikrometre) milimetrenin binde biridir.
Evre 1, 2, 3 ve 4 pratikte ne anlama gelir?
- Evre 1 (erken): gözlük ya da yumuşak lensle iyi görebilirsiniz; taramada hafif bir koni görülür, belirtiler hafif bulanıklık, hayalet görüntü ve parlamadır.
- Evre 2 (orta): koni daha diktir, gözlükle görme çarpıktır; sert kontakt lensler çoğu kez çok daha fazla yardımcı olur. Kornea hâlâ 400 µm'den kalındır; bu, standart çapraz bağlama için olağan alt kalınlık sınırıdır (EyeWiki).
- Evre 3 (ileri): kornea belirgin biçimde incelmiş ve dikleşmiştir; gözlük çok az yardım eder, lens uydurmak zorlaşabilir.
- Evre 4 (ağır): merkezde skar ve 200 µm'den ince bir kornea vardır; lenslerle bile görme zayıftır ve genellikle nakil düşünülür.
Yeni derecelendirme: ABCD sistemi
Amsler-Krumeich sistemi yalnızca korneanın ön yüzüne bakar, bu yüzden erken hastalığı kaçırabilir. Belin ve arkadaşlarının 2020'de yayımladığı ABCD sınıflaması arka yüzeyi ve en iyi düzeltilmiş görmenizi de ekler; dört şeyi puanlar: A ön yüzey eğriliği, B arka yüzey eğriliği, C en ince noktanın kalınlığı, D en iyi düzeltilmiş uzak görme.
| ABCD evresi | En ince nokta (C) | En iyi düzeltilmiş görme (D) |
|---|---|---|
| 0 | 490 µm üzeri | 20/20 (10/10) |
| I | 450 µm üzeri | 20/20'den kötü |
| II | 400 µm üzeri | 20/40'tan (5/10) kötü |
| III | 300 µm üzeri | 20/100'den (2/10) kötü |
| IV | 300 µm veya altı | 20/400'den (0,5/10) kötü |
Ön yüzey (A) ve arka yüzey (B) yarıçap eşikleri de her evrenin parçasıdır; ayrıntı için Belin ve ark., 2020'ye bakın. Parantez içindeki onda birler, Türkiye'de alışık olduğunuz gösterimdir.
Önemli bir nokta: evre, korneanın tek bir günkü şeklinin fotoğrafıdır. Ne kadar hızlı değiştiğinizi söylemez ve tek başına tedaviyi belirlemez. İlerleyen genç bir evre 1 hastasının çapraz bağlamaya acilen ihtiyacı olabilir; evre 3'te ama stabil olan 40 yaşındaki bir kişiye yalnızca lens yetebilir.
Keratokonusun ilerlediğini doktor nasıl anlar?
Doktorlar keratokonusu ve ilerlemesini zaman içinde tekrarlanan kornea görüntülemesiyle saptar. NHS göz hastanesi bilgilendirmesi; göz muayenesi, yarık lamba muayenesi ve korneanın şeklini ile kalınlığını gösteren hızlı, ağrısız bir görüntüleme olan kornea topografisiyle tanıyı ve değişimi izlemek için yıllara yayılan kontrolleri anlatır. Community Eye Health derlemesi buna korneanın hem ön hem arka yüzünü haritalayan taramaları ve incelmeyi gösteren OKT taramalarını ekler.
İlerleme bir his değil, ölçülmüş bir değişimdir. EyeWiki'nin aktardığı bir Avustralya çalışmasında 12 ay içinde ilerleme; astigmatta 1 D veya daha fazla artış, en dik kornea değerinde (Kmax) 1 D veya daha fazla artış ya da en uygun kontakt lens eğriliğinde 0,1 mm'den fazla düzleşme olarak tanımlanmıştır. EyeWiki ayrıca çocuklarda yaklaşık her 3-6 ayda bir kontrolü, ilerleme şüphesinde daha sık bakılmasını önerir.
Keratokonus tedavisi nedir? Evreye göre seçenekler
Keratokonus tedavisinin iki ayrı amacı vardır: korneanın kötüleşmesini durdurmak (çapraz bağlama) ve görmeyi iyileştirmek (lensler, kornea halkaları, implante edilen lens ya da nakil). Birçok hastanın her gruptan bir tedaviye ihtiyacı olur.
| Evre | Sık kullanılan seçenekler | Notlar |
|---|---|---|
| Evre 1 | Gözlük veya yumuşak kontakt lens; taramada ilerleme varsa çapraz bağlama | AAO erken evreler için gözlük ya da yumuşak lensi sayar. |
| Evre 2 | Sert lensler; ilerliyorsa çapraz bağlama; lens kullanılamıyorsa kornea halkaları | Sert lens, düzensiz koninin yerine düzgün bir optik yüzey koyar; kullanabilenlerin çoğunda belirgin düzelme olur (EyeWiki). |
| Evre 3 | Sert, hibrit veya skleral lensler; kornea yeterince kalınsa çapraz bağlama; seçilmiş gözlerde halka veya cerrahi | İnce korneaların (400 µm altı) bazen değiştirilmiş protokollerle tedavi edilebildiği bildirilir (EyeWiki). |
| Evre 4 | Lensler artık işe yarar görme vermiyorsa kornea nakli | NHS, gözlük ya da lens yetmediğinde naklin düşünüldüğünü belirtir. |
Yalnızca genel bir kılavuzdur. Gözlerinizi muayene ettikten sonra cerrahınız size plan önerir; evre tek başına planı belirlemez.
Lens seçenekleri arasında EyeWiki; hafif olgular için yumuşak toric lensleri, çoğu olguda düzensiz astigmatı yönetmek için gereken sert gaz geçirgen lensleri, hibrit lensleri, skleral lensleri ve "sert lensin üstüne yumuşak lens" biçimindeki piggyback uygulamasını anar.
Keratokonus ameliyatı nedir?
Keratokonus için tek bir "keratokonus ameliyatı" yoktur: hastalığı durduran çapraz bağlama, görmeyi iyileştiren kornea halkaları ve ileri evrede kornea nakli ayrı girişimlerdir. Hangisinin gerektiğini evre değil, ilerleme durumu, kornea kalınlığı ve görmeniz belirler.
Kornea çapraz bağlama (cross-linking): keratokonusu durdurabilen tedavi
Kornea çapraz bağlama (CXL), riboflavin (B2 vitamini) damlalarını ultraviyole-A ışığıyla etkinleştirerek korneayı sertleştirir ve hastalığın ilerlemesini doğrudan hedefleyen başlıca tedavidir. NHS göz hastanesi bilgilendirmesi tedavi edilen gözlerin %90'ından fazlasında ilerlemenin durdurulduğunu bildirir; kendi 2013'ten beri verilerinde oran yaklaşık %94, tekrar tedavi gereken göz %1'den azdır. Bir NHS trust hasta broşürü daha düşük bir oran verir ("her 10 kişiden 7'sinden fazlası"); yani başarı oranı merkezlere ve ölçüm biçimine göre değişir.
Çapraz bağlama korneayı sabitlemeyi amaçlar, görmeyi düzeltmeyi değil; bu yüzden sonrasında genellikle yine gözlük ya da lens gerekir. İyileşme birkaç rahatsız günden oluşur (NHS trust broşürü 2-3 gün ağrı ve ışık hassasiyeti der), en az bir hafta işe ara verilir ve damlalar yaklaşık dört hafta kullanılır. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) çapraz bağlamayı 18 Nisan 2016'da onaylamış, Ekim 2025'te de korneanın yüzey tabakasını yerinde bırakan ilk epitel-açık sistemi onaylamıştır (EyeWiki). Riskler arasında geçici bulanıklık (haze), enfeksiyon ve skar vardır; ciddi sorunlar nadirdir ama gerçektir.
Çapraz bağlama kornea fazla incelmeden önce en iyi sonucu verdiği için çoğunlukla ilerleme belgelendiğinde, en sık genç hastalarda önerilir. NHS göz hastanesi bilgilendirmesi, otuzlu yaşların ortası ve sonunu geçtikten sonra kornea doğal olarak sertleştiğinden genellikle gerekmediğini söyler.
Kornea uzmanımız Doç. Dr. Muhammet Derda Özer'in çocuklarda ve ergenlerde hızlandırılmış çapraz bağlama üzerine yayımlanmış çalışmaları vardır. Tedavi sürecini ve neleri kapsadığını görmek için keratokonus tedavisi sayfamıza bakabilirsiniz.
Kornea halkaları, implante lens ve lazer
Kornea halkaları, koniyi düzleştirmek için korneanın dış kısmına yerleştirilen iki küçük kavisli parçadır; Eye and Vision dergisindeki 2016 tarihli bir derleme ortalama 3-5 D düzleşme bildirir. Halkalar tek başına ilerlemeyi durdurmaz, bu yüzden çoğunlukla çapraz bağlamayla birleştirilir. Standart lazer göz ameliyatı (LASIK) keratokonusa uygun değildir: FDA, keratokonusu ve ince korneaları lazer yaptırmamak için nedenler arasında sayar. Kornea stabil olduktan sonra implante edilen lens gibi başka seçenekler değerlendirilebilir.
Kornea nakli
Nakil ileri hastalık içindir. Bir NHS trust broşürüne göre tedavi edilmeyen hastaların yaklaşık 100'de 20'si sonunda nakil gerektirebilir; bir Hollanda ulusal çalışması, çapraz bağlamanın başlamasından sonraki üç yılda keratokonus nedeniyle yapılan nakillerde yaklaşık %25 azalma bulmuştur (269'a karşı 201). NHS bilgilendirmesine göre ameliyat 1-2 saat sürer, çoğu kişi aynı gün evine gider, yaklaşık 2 hafta işe ara önerilir; dış ve orta katmanlar değiştirildiğinde tam görsel iyileşme 18 aya, tam kalınlıkta nakilde 2 yıla kadar sürer.
Ortokeratoloji nedir? Keratokonus için uygun mu?
Ortokeratoloji (ortho-k), korneayı geçici olarak yeniden şekillendirmek için özel tasarlanıp uydurulan kontakt lenslerle görmeyi düzeltme yöntemidir; AAO bunu gözler için "diş teli"ne benzetir. Esas olarak miyopiyi düzeltmek için kullanılır ve keratokonusun tedavisi olarak anılmaz.
Ortokeratoloji lens nedir?
Ortokeratoloji lensi sert, gaz geçirgen bir lenstir: korneayı biçimlendirecek kadar sağlam, buna karşın oksijen geçirir. AAO'ya göre çoğu hasta lensi gece takar ve gündüz çıkarır; önce kornea topografisiyle haritalanır, lens bu haritaya göre tasarlanır ve hastaların çoğu istenen sonuca ulaşana dek iki ya da üç farklı lens çiftine ihtiyaç duyar. Etki geçicidir: geceleri lensi takmayı bırakırsanız gözler zamanla özgün şekline döner ve kırma kusuru geri gelir. AAO ayrıca ortokeratolojide mikrobiyal (bakteriyel) keratit, yani kornea enfeksiyonu riskinin arttığını, bunun özellikle el ve lens hijyenini sürdürmekte zorlanabilen çocuk ve ergenlerde kaygı verici olduğunu belirtir.
Keratokonusta ortokeratoloji neden gündeme gelir, neyi bilmelisiniz?
Keratokonuslu kişi lens arayışındayken ortokeratolojiyi duyabilir, ama iki yöntem farklı amaçlara hizmet eder:
- Ortokeratoloji miyopi içindir. Amacı korneanın merkezini düzleştirerek numarayı geçici azaltmaktır (AAO).
- Keratokonusta lensin amacı düzensiz koninin yerine düzgün bir optik yüzey koymaktır. EyeWiki'nin keratokonus için saydığı lensler yumuşak toric, sert gaz geçirgen, hibrit, skleral ve piggyback lenslerdir; ortokeratoloji bu listede yer almaz.
- Hiçbir lens çapraz bağlamanın yerini tutmaz. Çapraz bağlama korneayı sabitler; lensler yalnızca görmeyi düzeltir.
- Önce tarama gelir. Bulanık görme ya da sık değişen numara nedeniyle ortokeratoloji düşünüyorsanız, lens uydurulmadan önce kornea topografisi yaptırın; bu hem keratokonusu erken yakalar hem doğru lensin seçilmesini sağlar.
Keratokonus kör eder mi?
Hayır. NHS göz hastanesi bilgilendirmesi keratokonusun körlüğe neden olmadığını, ileri evrede bile görmenin çoğunlukla kontakt lensle düzeltilebildiğini belirtir. Takip ve çapraz bağlamanın amacı, işe yarar görmenizi korumak ve nakli önlemektir. Kontrol altına alınamayan hastalık okumayı, araç kullanmayı ve çalışmayı ciddi biçimde kısıtlayabilir; erken tanının önemi buradandır.
Ne zaman doktora başvurmalısınız?
Yakın zamanda bir göz doktoruna ya da optometriste başvurun: gözlük numaranız sürekli değişiyorsa, yeni gözlükle bile görmeniz bulanık veya çarpık kalıyorsa, ışıklar uzuyor ya da hayalet görüntü veriyorsa, kontakt lensler oturmamaya başladıysa. Kornea topografisi ya da tomografisi isteyin; yalnızca temel bir göz muayenesi erken keratokonusu atlayabilir.
Acil göz muayenesi yaptırın: ani görme kaybınız, yeni başlayan şiddetli ağrınız ya da hızla bulanıklaşan bir gözünüz varsa; bu hidrops ya da enfeksiyon olabilir.
Kontrol randevusu alın: keratokonusunuz var ve bir yıl ya da daha uzun süredir tarama yaptırmadıysanız, gebeyseniz veya keratokonus tanısı almış bir genç ya da genç erişkinseniz; ilerleme en hızlı bu yaşlardadır.
Sık sorulan sorular
Keratokonus, korneanın incelip koni biçiminde öne doğru çıkıntı yaptığı, bulanık ve çarpık görmeye, ışık hassasiyetine yol açan bir hastalıktır. Genellikle ergenlik ya da yirmili yaşlarda başlar ve 10 ila 20 yıl içinde değişebilir. Körlüğe yol açmaz ve çoğunlukla lensle düzeltilebilir.
Terim "kornea" ve "koni" sözcüklerinden türer ve korneanın koni biçimini almasını anlatır. Halk arasında kornea incelmesi ya da korneanın şişmesi olarak da bilinir.
Tipik belirtiler bulanık veya çarpık görme, düz çizgilerin dalgalı görünmesi, parlama ve ışık hassasiyeti ile sürekli değişen gözlük numarasıdır. Sonradan lensler kötü oturur ve astigmat artar. Ani ağrı ya da ani görme kaybı acil değerlendirme gerektirir.
Çoğu doktor dört evre kullanır (Amsler-Krumeich evre 1-4), hafiften ağıra doğru. Yeni Belin ABCD sınıflaması 0'dan IV'e kadar evre kullanır ve korneanın arka yüzeyini ve en iyi düzeltilmiş görmeyi de puanlar.
Evre 2 orta evredir: yaklaşık 5-8 D numara, hâlâ 400 µm'den kalın kornea ve skar yok. Taramada ilerleme görülüyorsa harekete geçmek için iyi bir zamandır, çünkü kornea standart çapraz bağlamaya yetecek kalınlıktadır.
Tedavi iki parçalıdır: çapraz bağlama kötüleşmeyi durdurur; gözlük, sert ve skleral lensler, kornea halkaları ya da nakil görmeyi iyileştirir. Hangi seçeneğin uygun olduğuna ilerleme durumunuz, kornea kalınlığınız ve görmenize göre cerrahınız karar verir.
Tek bir ameliyat yoktur: çapraz bağlama ilerleyen keratokonusu durdurmak, kornea halkaları görmeyi düzeltmek, nakil ise ileri evrede lensler yetmediğinde yapılır. Çapraz bağlama, kornea fazla incelmeden önce en çok genç hastalarda tercih edilir.
Ortokeratoloji, geceleri takılan özel sert lenslerle korneayı geçici olarak düzleştirip miyopiyi azaltan bir yöntemdir. Lensi bırakırsanız etki geçer. Keratokonusu durdurmaz ve keratokonus için sayılan lens seçenekleri arasında yer almaz.
Gece takılan, gaz geçirgen, kişiye özel tasarlanmış sert bir lenstir. Miyopi içindir. Keratokonusta daha çok sert gaz geçirgen, hibrit veya skleral lensler kullanılır; ortokeratolojiyi düşünüyorsanız önce kornea taramasıyla keratokonus olmadığından emin olun.
Hayır. Tedavi normal bir korneayı geri getiremez; ama çapraz bağlama korneayı sabitleyebilir, lensler, halkalar ya da cerrahi de görmeyi iyileştirebilir.
Bazen. Keratokonuslu kişilerin yaklaşık 10'da 1'inin ailesinde hastalık vardır; yine de klasik kalıtsal hastalık sayılmaz ve birçok olguda aile öyküsü yoktur.
Evet. Kornea tarama sonuçlarınızı ve numaranızı ücretsiz ön değerlendirme için gönderebilirsiniz; cerrahınız taramalardan keratokonusunuzun ilerleyip ilerlemediğini ve hangi tedavinin size uygun olabileceğini söyleyebilir. Ameliyat ve kontroller İstanbul'da yapılır, sonrasında uzaktan takip sürer.
Keratokonusunuzun ilerlediğinden mi endişeleniyorsunuz?
Kornea ve keratokonus uzmanımız Doç. Dr. Muhammet Derda Özer taramalarınızı inceler, evrenizi sade bir dille anlatır ve gözleriniz için doğru sonraki adımı önerir. Kornea stabil hale geldiğinde lazer, lens ya da katarakt kararları gündeme gelirse plana Prof. Dr. Ahmet Satıcı ve Op. Dr. Aysan Bayram da katılır. Girişimler İstanbul'da, Sağlık Bakanlığı ruhsatlı, tam donanımlı bir ameliyathanede yapılır.
Bu sayfadaki bilgilerin kaynakları
- American Academy of Ophthalmology. What Is Keratoconus? https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-keratoconus
- EyeWiki (AAO). Keratoconus. https://eyewiki.org/Keratoconus
- EyeWiki (AAO). Corneal Collagen Cross-Linking. https://eyewiki.org/Corneal_Collagen_Cross-Linking
- EyeWiki (AAO). Acute Corneal Hydrops. https://eyewiki.org/Acute_Corneal_Hydrops
- NHS eye-hospital patient information. Keratoconus. https://www.moorfields.nhs.uk/eye-conditions/keratoconus
- NHS eye-hospital patient information. Keratoconus: diagnosis and treatment. https://www.moorfields.nhs.uk/eye-conditions/keratoconus/diagnosis-and-treatment
- NHS eye-hospital patient information. Corneal cross-linking. https://www.moorfields.nhs.uk/eye-conditions/keratoconus/corneal-cross-linking
- NHS trust patient leaflet. Corneal cross-linking (CXL). https://www.dgft.nhs.uk/pil/corneal-cross-linking-cxl/
- NHS. Cornea transplant. https://www.nhs.uk/conditions/cornea-transplant/
- Khorrami-Nejad M, et al. Changes in Corneal Asphericity after MyoRing Implantation in Moderate and Severe Keratoconus. J Ophthalmic Vis Res 2019 (Amsler-Krumeich criteria). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6825702/
- Belin MW, et al. ABCD: A new classification for keratoconus. Indian J Ophthalmol 2020. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7856970/
- Godefrooij DA, et al. Age-specific Incidence and Prevalence of Keratoconus: A Nationwide Registration Study. Am J Ophthalmol 2017 (PMID 28039037). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28039037/
- Godefrooij DA, et al. Nationwide reduction in the number of corneal transplantations for keratoconus following the implementation of cross-linking. Acta Ophthalmol 2016 (PMID 27213687). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27213687/
- Deshmukh R, Gore D. Keratoconus: diagnosis and management. Community Eye Health 2024. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11921258/
- Ozer MD, et al. Comparison of the efficacy of accelerated corneal cross-linking therapy in different pediatric age groups having progressive keratoconus. Int Ophthalmol 2020 (PMID 32488590). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32488590/
- Vega-Estrada A, Alió JL. The use of intracorneal ring segments in keratoconus. Eye and Vision 2016. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4791885/
- US Food and Drug Administration. When is LASIK not for me? https://www.fda.gov/medical-devices/lasik/when-lasik-not-me
- American Academy of Ophthalmology. What Is Orthokeratology (Ortho-K)? https://www.aao.org/eye-health/glasses-contacts/what-is-orthokeratology (new for the Turkish page; opened 7 Oct 2026)