Vitrektomi Ameliyatı: Gözün İçinden Yapılan Retina Cerrahisi
Vitrektomi, gözün arka bölümünü dolduran berrak jölenin (vitreus) alındığı ve böylece arkasındaki retinanın onarıldığı, çok küçük girişlerle yapılan bir göz ameliyatıdır. Laser Istanbul Clinic'te vitrektomi ameliyatını Doç. Dr. Muhammet Derda Özer veya Op. Dr. Aysan Bayram planlar ve yapar. Cerrahınızın adını rezervasyondan önce öğrenir, fiyatı yazılı olarak görürsünüz; ameliyat öncesinden kontrollere kadar aynı cerrahla ilerlersiniz.
Vitrektomi (pars plana vitrektomi), vitreus jölesinin 1 mm'den küçük girişlerden alındığı bir retina ameliyatıdır. Makula deliği, epiretinal membran, göz içi kanama, diyabete bağlı iz dokusu ve retina dekolmanında yapılır. Çoğunlukla lokal anesteziyle yapılır, basit bir ameliyat genellikle 30–60 dakika sürer. Göze gaz verilirse gaz bitene kadar uçağa binilmez. İstanbul'da Doç. Dr. Özer veya Op. Dr. Bayram ameliyat eder; fiyat göz başına {{fiyat TL}}'den başlar, otel ve transfer ayrıca ücretlendirilir.
Vitrektomi ameliyatı nedir?
Vitrektomi, gözün arka bölümünü dolduran berrak jöleyi (vitreus) alarak cerrahın retinaya ulaşmasını ve onu tedavi etmesini sağlayan ameliyattır. Retina, gözün içini döşeyen ve ışığı algılayan ince sinir tabakasıdır; vitreus da hemen önünde durur. Jöle kanla bulanıklaştığında ya da retinayı çektiğinde, onu almak çoğu zaman görmeyi geri kazanmanın veya korumanın tek yoludur.
Vitreusa ihtiyacımız var mı? Göz büyümesini tamamladıktan sonra görmek için gerekli değildir. Ameliyat sırasında jöle berrak bir tuzlu su solüsyonuyla yer değiştirir. Ameliyatın sonunda cerrah, retina iyileşirken onu yerinde tutması için göze hava, gaz ya da silikon yağı bırakabilir.
Pars plana vitrektomi nedir?
Pars plana vitrektomi (PPV), vitrektominin tam adıdır ve bugün retina ameliyatlarının temelidir. Pars plana, renkli tabakanın (iris) hemen arkasında kalan dar bir göz duvarı bölgesidir. EyeWiki'ye (Amerikan Oftalmoloji Akademisi) göre aletler, korneanın kenarından 3–4 mm geride, retinaya ve göz merceğine dokunmadan girilebilen bu noktadan göze sokulur. Kısacası "vitrektomi" dendiğinde çoğu zaman pars plana vitrektomi kastedilir.
Vitrektomi adım adım nasıl yapılır?
- Gözün beyazına üç küçük giriş yerleştirilir. EyeWiki'nin tarif ettiği standart "3 girişli" düzende biri göz basıncını sabit tutan sıvı hattı, biri fiber optik ışık, biri de vitrektomi kesicisi içindir.
- Vitreus alınır. Kesici, jöleyi kesip emen minik bir uçtur. Modern kesiciler dakikada 10.000 ve üzeri kesim yapar; bu da cerrahın retinaya çok yakın çalışabilmesini sağlar.
- Retina tedavi edilir. Hastalığınıza göre cerrah bir zarı ya da retinanın en iç ince tabakasını soyar, kanı temizler, iz dokusunu alır, ayrılmış retinayı düzleştirir veya yırtıkları lazerle kapatır.
- Göz doldurulur. Boşluk tuzlu suyla bırakılır ya da hava, daha uzun kalan bir gaz veya silikon yağıyla doldurulur. Buna "tamponad" denir.
- Girişler çıkarılır. Modern ince aletlerle açılan girişler genellikle kendiliğinden kapanır; çoğu zaman dikiş gerekmez.
Vitrektomi teknolojisi: "gauge" ne demek?
Vitrektomi aletleri "gauge" (kalibre) ile ölçülür: sayı büyüdükçe alet incelir. EyeWiki'ye göre küçük kalibreli sistemler dikişsiz trokar kanüllerle çalışır; rahatsızlık daha azdır, ameliyat süresi daha kısadır.
| Kalibre | Alet çapı | Genellikle |
|---|---|---|
| 20 gauge | 0,9 mm | Eski standart; girişler dikişle kapatılır |
| 23 gauge | 0,6 mm | Küçük kalibre, genellikle dikişsiz |
| 25 gauge | 0,5 mm | Küçük kalibre, genellikle dikişsiz |
| 27 gauge | 0,4 mm | En ince yaygın boyut (2010'da kullanıma girdi) |
Geniş açılı görüntüleme sistemleri, cerrahın ameliyat sırasında retinanın yaklaşık 130 derecesini görmesini sağlar. Ameliyatın uzun bir geçmişi vardır: Robert Machemer ilk kapalı sistem vitrektomiyi 1971'de yaptı, bugünkü üç girişli teknik ise 1974'e dayanır.
Kullandığımız teknoloji: {{vitrektomi sistemi ve kalibreleri, ör. "23/25/27 gauge"}}, geniş açılı görüntüleme sistemi, endolazer ve {{tamponad seçenekleri: hava / SF6 / C2F6 / C3F8 / silikon yağı}}; ameliyat, İstanbul'da tam donanımlı, Sağlık Bakanlığı ruhsatlı bir ameliyathanede yapılır.
Ön vitrektomi nedir? Pars plana vitrektomiden farkı
Ön vitrektomi, vitreusun gözün ön bölümüne kaçtığı durumlarda, çoğunlukla katarakt ameliyatı sırasında yapılan sınırlı bir vitreus temizliğidir. Katarakt ameliyatında doğal mercek, onu saran ince bir kapsülün içinden alınır. EyeWiki'ye göre bu kapsülün arka yüzü ameliyatın herhangi bir anında yırtılabilir; böyle bir durumda vitreus öne doğru kayabilir. Ön vitrektomi, öne kayan bu vitreusu temizlemek ve kalan kapsülü yapay merceği (göz içi lensi) yerleştirmek için korumak amacıyla yapılır.
Önemli olan, öne kaçan jölenin geride bırakılmamasıdır. EyeWiki, kapsül yırtığı ve vitreus kaybının ardından gelişebilecek sorunlar arasında makulada sıvı birikmesi (kistoid makula ödemi), retina yırtığı ya da dekolmanı, göz tansiyonu, kornea bozulması, göz içi enfeksiyon ve gözde kalan mercek parçalarını sayar.
| Ön vitrektomi | Pars plana vitrektomi | |
|---|---|---|
| Ne zaman yapılır? | Çoğunlukla katarakt ameliyatı sırasında kapsül yırtılıp vitreus öne kaçtığında | Retina ve vitreus hastalıklarında, planlı ya da acil olarak |
| Neyi tedavi eder? | Gözün ön bölümüne kaçan vitreusu | Makula deliği, epiretinal membran, göz içi kanama, diyabetik iz dokusu, retina dekolmanı ve diğerleri |
| Nasıl yapılır? | Katarakt ameliyatı sırasında, ameliyatın tamamlanabilmesi için | Ayrı bir retina ameliyatı olarak |
Katarakt ameliyatından sonra doğal mercek parçaları vitreusun içine düştüyse ya da yapay lens yerinden oynadıysa, bunları almak ya da yeniden yerleştirmek için bir pars plana vitrektomi gerekebilir; bu ikinci durum aşağıdaki tabloda da yer alır.
Vitrektomi neden yapılır? Hangi hastalıklarda gerekir?
Vitrektomi, vitreustaki ya da retina yüzeyindeki bir sorun gözün dışından tedavi edilemediğinde yapılır. EyeWiki ve AAO başlıca nedenleri şöyle sıralar:
| Hastalık | Sorun ne? | Vitrektomi ne yapar? |
|---|---|---|
| Makula deliği | Okuma ve yüz tanımada kullanılan retina merkezinde (makula, halk arasında "sarı nokta") tam kat bir delik | Jöleyi alır, retinanın iç yüzeyini soyar; gaz kabarcığı deliğin kapanmasına yardım eder |
| Epiretinal membran (makula buruşması) | İnce bir iz dokusu tabakası makulayı buruşturur, görmeyi bozar ve bulanıklaştırır | Jöleyi alır, ardından zarı retinadan soyar |
| Vitreomaküler traksiyon | Jöle makulaya yapışık kalır ve onu çeker | Çekmeyi ortadan kaldırır |
| Göz içi kanama (vitreus hemorajisi) | Kan jöleyi doldurur ve görmeyi engeller | Kanı temizler ve nedenini, çoğu zaman lazerle tedavi eder |
| Proliferatif diyabetik retinopati | Anormal damarlar kanar, iz dokusu retinayı çeker (traksiyonel dekolman) | Kanı ve iz dokusunu alır, retinayı düzleştirir, lazer ekler |
| Retina dekolmanı | Retina gözün arka duvarından ayrılmıştır | Çeken jöleyi alır, retinayı yerine yatırır, yırtıkları kapatır; gaz ya da silikon onu yerinde tutar |
| Endoftalmi | Göz içi enfeksiyon | Enfekte jöleyi alır, antibiyotiklerin etkili olmasını sağlar |
| Katarakt ameliyatı komplikasyonları | Yerinden oynamış göz içi lensi ya da vitreusa düşmüş doğal mercek parçaları | Bunları alır ya da yeniden yerleştirir |
| Göz yaralanması | Kanama, retina hasarı ya da göz içinde yabancı cisim | Hasarı onarır, cismi çıkarır |
| Silikon yağının alınması | Önceki ameliyattan kalan yağ | İkinci ve genellikle daha kısa bir ameliyatla yağ alınır |
Şeker hastalığına bağlı kanamada ne zaman ameliyat gerekir? ABD Ulusal Göz Enstitüsü (NEI), retinada çok kanama ya da gözde çok iz dokusu varsa vitrektomi önerilebileceğini söyler. EyeWiki'ye göre proliferatif diyabetik retinopati, göz içi kanamanın en sık nedenlerindendir. Diyabetik retinopatisi bilinen ve daha önce lazer tedavisi almış birinde kanın çekilmesi için 3–6 ay beklemek makul olabilir. Nedeni bilinmeyen yeni ve yoğun bir kanama ya da ultrasonda retina yırtığı veya dekolmanı görülen bir kanama ise vakit kaybetmeden vitrektomi gerektirir. Birçok cerrah, anormal damarları küçültmek ve ameliyatta kanamayı azaltmak için diyabetik vitrektomiden 1–7 gün önce göz içi iğne (anti-VEGF) uygular.
Uçuşan cisimler için vitrektomi yapılır mı? Bazen, ama nadiren. Amerikan Oftalmoloji Akademisi (AAO), şiddetli uçuşan cisimlerin ameliyatla alınabileceğini, ancak bunun riskleri olduğunu ve nadiren gerekli ya da önerilir olduğunu belirtir. Uçuşan cisimlerin çoğu zamanla azalır ya da daha az fark edilir hale gelir. Aniden yağmur gibi çoğalan uçuşan cisimler ya da yeni ışık çakmaları ise farklıdır: retina yırtığının işareti olabilir ve aynı gün muayene gerektirir.
Vitrektomi belirtileri: hangi şikâyetler vitrektomi gerektirebilir?
"Vitrektomi belirtisi" diye ayrı bir hastalık yoktur; vitrektomi, aşağıdaki şikâyetlere yol açan retina ve vitreus hastalıklarının tedavisidir. Kesin kararı yalnızca retina muayenesi ve çekimler verir, ama doktorunuza gitmeniz gereken başlıca belirtiler şunlardır:
- Düz çizgilerin eğri, dalgalı görünmesi; okurken harflerin ya da kelimelerin ortadan kaybolması. NEI'ye göre makula deliği önce bulanık ya da dalgalı görmeyle başlar, ilerledikçe tam karşıya bakarken çarpık görme ve sonunda merkezde bulanık ya da kör bir nokta ortaya çıkar. Epiretinal membranda (makula buruşması) da NEI benzer şekilde dalgalı görme, eğri görünen yazılar ve ince ayrıntıları seçmekte zorluk tarif eder.
- Ani, ağrısız görme kaybı ya da görmede pus. EyeWiki'ye göre göz içi kanamada görme aniden ve ağrısız bulanıklaşır; yeni uçuşan cisimler, gölgeler ya da "örümcek ağları" görülür, bazı hastalar görüntüyü kırmızımsı görür. EyeWiki, bu kanamaların %59–88,5'inin üç nedenden kaynaklandığını bildirir: proliferatif diyabetik retinopati, retina yırtığıyla birlikte arka vitreus dekolmanı ve göz travması.
- Görme alanına inen bir perde ya da gölge, yeni ışık çakmaları. Retina dekolmanının uyarı işaretleridir ve aynı gün muayene gerektirir.
- Katarakt ameliyatından sonra süren iltihap ya da göz tansiyonu yükselmesi. EyeWiki'ye göre gözde kalan mercek parçaları belirgin iltihaba ve göz tansiyonu yükselmesine yol açıyorsa vitrektomiyle alınmaları gerekir; cerrahınıza danışın.
Merkezi görmenizdeki çarpılmayı evde fark etmek için Amsler testini kullanabilirsiniz; ama test muayenenin yerini tutmaz.
Göz ameliyatı türleri arasında vitrektominin yeri
Göz ameliyatları, gözün hangi bölümünü tedavi ettiklerine göre birkaç ana gruba ayrılır. Vitrektomi, en hassas grup olan retina cerrahisinin temel ameliyatıdır:
| Göz ameliyatı türü | Gözün hangi bölümü? | Örnekler |
|---|---|---|
| Lazer göz ameliyatı | Kornea (gözün ön penceresi) | LASIK, SMILE, PRK |
| Mercek ameliyatları | Doğal mercek | Katarakt ameliyatı, akıllı lens |
| Kornea ameliyatları | Kornea | Cross-linking, kornea nakli |
| Glokom (göz tansiyonu) ameliyatları | Gözün sıvı boşaltım sistemi | Lazer, stentler, trabekülektomi |
| Retina cerrahisi | Vitreus ve retina | Vitrektomi, skleral çökertme, pnömatik retinopeksi, retina lazeri |
| Göz kapağı ve şaşılık ameliyatları | Kapaklar ve göz kasları | Blefaroplasti, şaşılık ameliyatı |
Her retina sorunu vitrektomi gerektirmez. Ayrılmamış retina yırtıkları genellikle muayenehanede lazerle kapatılır; yaş tip sarı nokta hastalığı ve diyabete bağlı makula ödemi göz içi iğnelerle tedavi edilir; bazı dekolmanlar ise bantla ya da yalnızca göze gaz enjeksiyonuyla onarılır.
Vitrektomi kimlere uygun? Ameliyat öncesi hangi tetkikler yapılır?
Bir retina uzmanı, yukarıdaki tablodaki hastalıklardan birinin görmenizi etkilediğini ya da etkileyeceğini saptadıysa vitrektomi adayı olabilirsiniz. Cerrahınız kararı ancak retinanızı muayene edip çekimlerinizi inceledikten sonra verir. Temel tetkikler şunlardır:
- iki gözde de göz bebekleri büyütülerek yapılan retina muayenesi
- makulanın katmanlarını kesit halinde gösteren, delik, zar ve ödemi ölçen OCT çekimi
- kan ya da yoğun katarakt retinanın görülmesini engelliyorsa göz ultrasonu (B-scan USG)
- göz tansiyonu, göz merceğinizin durumu (katarakt ameliyatı olup olmadığınız) ve genel sağlığınız: özellikle şeker kontrolünüz ve kan sulandırıcı ilaçlarınız
Planlı vitrektomiler önceden ayarlanabilir. Makula deliği, epiretinal membran, çekilmeyen göz içi kanama, diyabetik iz dokusu ya da silikon alınması genellikle önceden planlanır. Bu, başka bir şehirden ya da yurt dışından gelen hastalara çekimlerini gönderip tarihlerini ayarlamak ve uçuş izni çıkana kadar İstanbul'da kalmayı planlamak için zaman tanır.
Ne zaman beklemeden bulunduğunuz yerde muayene olmalısınız? Aniden yeni uçuşan cisimler, ışık çakmaları, görüşünüze inen koyu bir perde ya da ani görme kaybı fark ederseniz NHS acil göz muayenesi önerir. Merkezi görmeyi tehdit eden bir retina dekolmanı ya da göz içi enfeksiyon, bulunduğunuz yerde hemen tedavi edilmelidir; İstanbul'a gelmek için ertelemeyin. İstanbul'daysanız bize yazın; retina muayenenizi {{acil muayene süresi, ör. "aynı gün"}} ayarlayalım.
Ameliyattan önce cerrahınıza kullandığınız tüm ilaçları (özellikle kan sulandırıcıları), şeker hastalığınızı, geçirdiğiniz göz ameliyatlarını ve planladığınız yolculukları söyleyin; göze gaz verilmesi yolculuk planınızı değiştirir.
Vitrektomi ameliyatı kaç saat sürer? Uyutulur muyum?
Makula deliği gibi basit bir vitrektomi genellikle 30–60 dakika sürer. Diyabete bağlı karmaşık ameliyatlar ya da retina dekolmanı onarımı daha uzun sürebilir; AAO, vitrektominin bir saatten birkaç saate kadar sürebileceğini belirtir. Cerrahlarımızın verdiği bilgiye göre ameliyat genellikle {{tipik ameliyat süresi: planlı vitrektomi / diyabetik ya da dekolman vitrektomisi}} sürer. Hazırlık ve ameliyat sonrası kısa dinlenmeyle birlikte günün bir bölümünü ayırmanız gerekir.
Uyutulacak mıyım? Vitrektomilerin çoğu lokal anesteziyle yapılır: göz uyuşturulur, uyanıksınızdır ama ağrı hissetmezsiniz. Uzun ya da karmaşık ameliyatlarda bazen genel anestezi kullanılır. Genellikle gece kalmanız gerekmez; aynı gün gözünüzde bir pet ve koruyucu kapakla evinize ya da otelinize dönersiniz.
Göze gaz ya da silikon verilmesi: uçak, yükseklik ve pozisyon
Cerrahınız gözünüze gaz bıraktıysa, kabarcık tamamen kaybolana kadar uçağa binmemeli, yüksek rakımlı yerlere gitmemeli ve nitröz oksit ("gülme gazı") almamalısınız. Yükseklikte gaz genişler ve göz tansiyonunu, şiddetli ağrıya ve kalıcı görme kaybına yol açacak kadar yükseltebilir. Bu kural, yurt dışından ya da uçakla başka bir şehirden gelen hastalar için İstanbul'da ne kadar kalacağınızı ameliyatın kendisinden daha çok belirler. Karayoluyla dönecekseniz yüksek dağ geçitlerinden geçen güzergâhları da cerrahınızla konuşun.
| Tamponad | Genellikle ne kadar kalır? | Uçak yolculuğu |
|---|---|---|
| Yalnızca tuzlu su (kabarcık yok) | Beklenecek kabarcık yok | Cerrahınız gözü kontrol ettikten sonra |
| Hava | Yaklaşık 2 haftaya kadar | Tamamen kaybolana kadar yok |
| SF6 gazı | 2–4 hafta | Tamamen kaybolana kadar yok |
| C2F6 gazı | 4–8 hafta | Tamamen kaybolana kadar yok |
| C3F8 gazı | 6–12 hafta | Tamamen kaybolana kadar yok |
| Silikon yağı | İkinci bir ameliyatla alınana kadar kalır | Genellikle yaklaşık 2 hafta sonra, yalnızca cerrahınızın onayıyla |
Süreler NHS vitreoretinal hasta bilgileri ve EyeWiki'den alınmıştır; gözünüzün hangi tamponada ihtiyaç duyduğunu ve nedenini cerrahınız söyler.
Kabarcığın içinden nasıl görürsünüz? Göz gazla doluyken görme çok bulanıktır. Gaz emildikçe su terazisine benzeyen, sallanan bir çizgi görürsünüz; kabarcık küçüldükçe çizgi aşağı iner ve sonunda kaybolur.
Yüzüstü pozisyon gerekir mi? Makula deliği ameliyatından ve bazı dekolman onarımlarından sonra, kabarcığın doğru noktaya bastırması için başınızı belirli bir pozisyonda tutmanız istenebilir. NHS'in makula deliği bilgilerine göre bu genellikle 3–7 gün, gündüz her saatin 45–50 dakikası yüzüstü pozisyon demektir. Pozisyon her zaman gerekmez: EyeWiki'nin özetlediği çalışmalarda 400 mikrondan küçük delikler yüzüstü pozisyon olmadan gözlerin %96'sında, pozisyonla %100'ünde kapandı; daha büyük deliklerde bu oranlar %84 ve %94'tü. Pozisyon gerekip gerekmediğini ve ne kadar süreceğini cerrahınız söyler.
Gülme gazı uyarısı. Gözünüzde gaz olduğunu her doktora, diş hekimine ve anestezi uzmanına söyleyin. Nitröz oksit kabarcığın tehlikeli biçimde genişlemesine yol açar. Size göstermeniz için bir bileklik ya da kart verilir.
Vitrektomi ameliyatı fiyatı 2026: neler dahil?
Laser Istanbul Clinic'te vitrektomi ameliyatı göz başına {{fiyat TL}}'den başlar. Kesin fiyat tedavi edilen hastalığa, tamponada (gaz ya da silikon yağı), zar soyma, lazer ya da aynı seansta katarakt ameliyatı gerekip gerekmediğine ve silikonun daha sonra ikinci bir ameliyatla alınıp alınmayacağına bağlıdır. Cerrahınız çekimlerinizi inceledikten sonra fiyatı, siz hiçbir şeye karar vermeden önce yazılı olarak bildirir.
Fiyata dahil olanlar:
- cerrahınızla yapılan tam retina muayenesi ve çekimler (OCT, gerekirse USG)
- adı belli cerrahınız tarafından yapılan vitrektomi
- iyileşme döneminiz için ilaçlar ve göz damlaları
- İstanbul'da aynı cerrahla yapılan kontroller
- kişisel tercüman (gerekirse), size özel koordinatör ve evinize döndükten sonra uzaktan takip
Dahil olmayanlar: otel ve havalimanı transferleri (başka bir şehirden ya da yurt dışından gelen hastalar için, istenirse ayrı ücretle ayarlanır) ve uçak biletleri. Göze gaz verilecekse dönüş uçuşu haftalarca mümkün olmayabilir; kalış sürenizi ve bütçenizi buna göre planlayın. Silikon yağı daha sonra alınacaksa bu ikinci ameliyatın fiyatı {{silikon alma fiyatı TL}}'dir.
SGK veya özel sigorta geçerli mi? {{SGK ve özel sağlık sigortası bilgisi: vitrektomi ameliyatı için}} Muayeneden önce sorarsanız durumunuzu birlikte netleştiririz.
Vitrektomi ameliyatını kim yapar?
Vitrektomi süreci adım adım
- Çekimlerinizi gönderin
Göz raporunuzu, OCT ve USG görüntülerinizi ve kullandığınız ilaçların listesini yükleyin. Retina cerrahımız {{yanıt süresi}} içinde görüşünü, olası ameliyatı ve yazılı fiyatı bildirir.
- Tarihinizi planlayın
Başka bir şehirden ya da yurt dışından geliyorsanız İstanbul'da {{İstanbul'da kalış süresi}} kalmayı planlayın. Göze gaz verilmesi olasıysa, uçuş izni çıkana kadar kalmanız gerekir; cerrahınız seçenekleri rezervasyondan önce anlatır.
- Retina muayenesi (1. gün)
Göz bebekleri büyütülerek muayene, OCT, gerekirse USG, göz tansiyonu ölçümü ve diğer gözün kontrolü. Cerrahınız planı kesinleştirir, riskleri yazılı olarak açıklar ve sorularınızı yanıtlar.
- Ameliyat
Çoğu vitrektomi lokal anesteziyle yapılır. Aynı gün gözünüzde pet ve koruyucu kapakla evinize ya da otelinize dönersiniz.
- Pozisyon ve damlalar
Gözünüzde gaz varsa cerrahınızın verdiği pozisyona uyun. Antibiyotikli ve iltihap giderici damlalar, bazen de göz tansiyonunu düşüren damlalar kullanırsınız.
- İstanbul'daki kontroller
Cerrahınız ertesi gün ve ayrılmadan önce gözünüzü kontrol eder, ne zaman güvenle yolculuk yapabileceğinizi söyler.
- Eve dönüş ve uzaktan takip
Koordinatörünüz sizinle iletişimde kalır; cerrahınız gidişatınızı görüntülü görüşmeyle değerlendirir. Kendi göz doktorunuz için yazılı bir rapor veririz.
Vitrektomi sonrası iyileşme süreci
Gözlerin çoğu vitrektomiden sonra 2–6 haftada iyileşir; görme ise aylarca, bazen bir yıla kadar düzelmeye devam edebilir. İyileşmenin hızı en çok ameliyatın nedenine ve göze gaz verilip verilmediğine bağlıdır.
-
İlk gün
Gözde pet ve koruyucu kapak vardır. Gaz verildiyse görme çok bulanıktır; bu normaldir.
-
İlk 1–2 hafta
Kum batması, batma hissi sık görülür ve genellikle 7–14 günde geçer. Damlalarınızı tam reçetedeki gibi kullanın, geceleri koruyucu kapağı takın. Önerildiyse pozisyon verin.
-
2. hafta
Çoğu kişinin en az iki hafta işe ara vermesi gerekir; bedensel işlerde daha uzun.
-
2–6 hafta
Göz iyileşir, kızarıklık geçer. Gaz kabarcığı türüne göre 2–12 haftada küçülüp kaybolur.
-
3–6 ay
Epiretinal membran ameliyatından sonra hastaların %70–80'inde görme bu dönemde yavaş yavaş düzelir.
-
Bir yıla kadar
Makula deliği ameliyatından sonra görme aylarca düzelmeye devam edebilir. Göz yerine oturunca yeni bir gözlük reçetesi çoğu zaman işe yarar.
Kitap okumak ve televizyon izlemek göze zarar vermez. Şiddetli ağrı, giderek artan kızarıklık ya da görmede ani düşüş olursa hemen koordinatörünüzü arayın.
Vitrektomi sonrası neler yapılmamalı?
- Gözünüzde gaz varken uçağa binmeyin, yüksek rakımlı yerlere gitmeyin, tüplü dalış yapmayın ve nitröz oksit almayın.
- Gözünüzde gaz kabarcığı varken ve cerrahınız görmenizin araç kullanmaya yeterli olduğunu söyleyene kadar araç kullanmayın.
- Ağır kaldırmayın, yorucu spor yapmayın, cerrahınız izin verene kadar; hafif yürüyüş serbesttir.
- Gözünüzü ovuşturmayın; yüzünüzü ve saçınızı yıkarken sabunlu suyun göze kaçmasını önleyin.
- Damlalarınızı ve pozisyon talimatlarınızı aksatmayın.
İleride muayene olacağınız her göz doktoruna vitrektomi geçirdiğinizi söyleyin.
Vitrektomi ameliyatının başarı oranı nedir?
Vitrektomi genellikle başarılıdır, ancak başarı oranı ameliyatın nedenine göre değişir. NHS hasta bilgileri ve EyeWiki'deki rakamlar şöyledir:
| Ameliyatın nedeni | Yayımlanmış başarı |
|---|---|
| Makula deliği | Deliklerin yaklaşık %90–95'i tek ameliyatla kapanır |
| Epiretinal membran | Hastaların %70–80'inde görme 3–6 ay içinde yavaş yavaş düzelir |
| Retina dekolmanı | Tek ameliyatla retina gözlerin yaklaşık %85–90'ında yerine yatar |
İki farklı başarıyı ayırmak gerekir: anatomik başarı (deliğin kapanması, retinanın yerine yatması) ve görme başarısı (ne kadar görmenin geri geldiği). NEI'ye göre makula deliği erken yakalandığında tedavi en iyi sonucu verir; bu yüzden şikâyetiniz başladığında muayeneyi geciktirmemek önemlidir. Retina dekolmanında başarıyı etkileyen etkenleri retina dekolmanı ameliyatı sayfamızda ayrıntılı anlattık.
Vitrektomi ameliyatı riskleri
Vitrektomi büyük bir göz ameliyatıdır ve riskleri gerçektir; en olası yan etki katarakttır. Aşağıdaki rakamlar en sık yapılan iki planlı vitrektomi için NHS hasta bilgilerinden ve EyeWiki'den alınmıştır.
Katarakt. Doğal merceğiniz duruyorsa ameliyat edilen gözde katarakt gelişmesi çok olasıdır; 2023 tarihli bir derleme, modern küçük kalibreli vitrektomiden sonra gözlerin yaklaşık %72'sinde katarakt bildirir. Katarakt görmenizi etkilediğinde rutin katarakt ameliyatıyla tedavi edilir.
Diğer riskler (makula deliği ameliyatı rakamları):
- ameliyattan sonra retina dekolmanı: 100 kişide yaklaşık 1–2
- göz içi enfeksiyon (endoftalmi): yaklaşık 2.000'de 1
- görmenin öncekinden kötü olması: 50'de 1'den az
- makula deliğinin kapanmaması: yaklaşık %5–10; bazen ikinci bir ameliyat gerekir
Epiretinal membran ameliyatından sonra NHS bilgileri görmede azalma için %2–5, o gözde tam görme kaybı için 1.000'de 1 olasılık verir. Zarın yeniden oluşma tahminleri yaklaşık %1 (EyeWiki) ile yaklaşık %10 (NHS bilgileri) arasındadır.
Ayrıca olası: göz tansiyonunun yükselmesi, göz içinde kanama, makulada sıvı birikmesi (kistoid makula ödemi), göz basıncının düşmesi, ameliyat sırasında retina yırtıkları ve gözde ya da göz kapaklarında iltihap veya morarma.
Cerrahınız size özel riskleri, siz hiçbir belge imzalamadan önce yazılı olarak ve anlayacağınız dille açıklar.
Vitrektomi hakkında sık sorulan sorular
Vitrektomi, gözün içindeki vitreus jölesinin çok küçük girişlerden alındığı ve böylece retinanın tedavi edildiği bir ameliyattır. Makula deliği, epiretinal membran, göz içi kanama, diyabete bağlı iz dokusu, retina dekolmanı ve göz içi enfeksiyonda yapılır. Jölenin yerine tuzlu su, bazen de gaz ya da silikon yağı konur.
Pars plana vitrektomi (PPV), vitrektominin tam adıdır. Aletler, korneanın kenarından 3–4 mm geride, retinaya ve merceğe dokunmadan girilebilen pars plana bölgesinden göze sokulur. Retina ameliyatlarında "vitrektomi" dendiğinde genellikle bu ameliyat kastedilir.
Ön vitrektomi, çoğunlukla katarakt ameliyatı sırasında merceği saran kapsül yırtılıp vitreus gözün ön bölümüne kaçtığında yapılan sınırlı bir vitreus temizliğidir. Amaç, öne kaçan jöleyi temizlemek ve yapay lensin yerleştirilebilmesi için kalan kapsülü korumaktır. Pars plana vitrektomi ise retina hastalıkları için yapılan daha kapsamlı ameliyattır.
Makula deliği gibi basit bir vitrektomi genellikle 30–60 dakika sürer. Diyabete bağlı ya da dekolman ameliyatları daha uzun sürebilir; AAO bir saatten birkaç saate kadar sürebileceğini belirtir. Çoğu lokal anesteziyle yapılır ve aynı gün eve dönersiniz.
Vitrektomi bir tedavidir; onu gerektirebilecek hastalıkların belirtileri ise düz çizgilerin eğri görünmesi, okurken harflerin kaybolması, merkezde bulanık bir nokta, ani ve ağrısız görme kaybı, yeni uçuşan cisimler ve görüşe inen bir perdedir. Ani belirtilerde aynı gün göz muayenesi olun. Kararı retina muayenesi, OCT ve gerekirse USG verir.
Gözünüzde gaz olduğu sürece binemezsiniz; gaz türüne göre bu yaklaşık 2–12 haftadır. Silikon yağıyla genellikle yaklaşık 2 hafta sonra, cerrahınızın onayıyla uçulabilir. Yalnızca tuzlu su kullanıldıysa cerrahınız gözü kontrol ettikten sonra uçabilirsiniz.
Yalnızca cerrahınız isterse. Yüzüstü pozisyon en çok makula deliği ameliyatından sonra, genellikle 3–7 gün boyunca her saatin 45–50 dakikası uygulanır. Küçük makula deliklerinde katı pozisyon olmadan da kapanma oranları yüksektir; bu yüzden cerrahınız size özel karar verir.
Başarı ameliyatın nedenine bağlıdır: makula deliklerinin yaklaşık %90–95'i tek ameliyatla kapanır, epiretinal membranda hastaların %70–80'inde görme 3–6 ayda düzelir, retina dekolmanında ise retina tek ameliyatla gözlerin yaklaşık %85–90'ında yerine yatar. Ne kadar görmenin geri geleceği, hastalığın ne kadar erken yakalandığına da bağlıdır.
En sık yan etki katarakttır. NHS'in makula deliği ameliyatı bilgilerine göre retina dekolmanı riski 100 kişide yaklaşık 1–2, göz içi enfeksiyon yaklaşık 2.000'de 1, görmenin öncekinden kötü olması 50'de 1'den azdır. Cerrahınız size özel riskleri karar vermeden önce açıklar.
Doğal merceğiniz duruyorsa olasılığı yüksektir: 2023 tarihli bir derleme, modern küçük kalibreli vitrektomiden sonra gözlerin yaklaşık %72'sinde katarakt bildirir. Sonrasında yapılan katarakt ameliyatı rutindir ve kataraktın neden olduğu bulanıklığı genellikle giderir.
Yapılabilir, ancak AAO uçuşan cisimler için ameliyatın riskleri olduğunu ve nadiren gerekli ya da önerilir olduğunu belirtir. Uçuşan cisimlerin çoğu zamanla daha az fark edilir hale gelir. Ani artış ya da yeni ışık çakmaları ise aynı gün muayene gerektirir.
Laser Istanbul Clinic'te vitrektomi göz başına {{fiyat TL}}'den başlar; muayene ve çekimler, ameliyat, ilaçlar, kontroller ve koordinatör desteği fiyata dahildir. Kesin fiyat hastalığa, tamponada ve ek işlemlere göre değişir ve çekimleriniz incelendikten sonra yazılı bildirilir. Otel ve transfer ayrıca ücretlendirilir.
Vitrektomi ve diğer retina tedavileri
Vitrektomi, retina tedavilerinden yalnızca biridir. En sık onunla birlikte konuşulanlar şunlardır:
| Vitrektomi | Argon lazer | Göz içi iğne (anti-VEGF) | Retina dekolmanı ameliyatı | |
|---|---|---|---|---|
| Neyi tedavi eder? | Makula deliği, epiretinal membran, göz içi kanama, diyabetik iz dokusu, dekolman | Dekolman öncesi retina yırtıkları ve latis; diyabetik retinopati | Yaş tip sarı nokta hastalığı, diyabetik makula ödemi, ven tıkanıklığı | Ayrılmış retina (vitrektomi, bant ya da gaz enjeksiyonu) |
| Nerede yapılır? | Ameliyathane | Muayenehane, dakikalar | Muayenehane, dakikalar | Ameliyathane |
| İyileşme | 2–6 hafta; gaz verilirse daha uzun kalış | Bir–iki gün | Aynı gün; tekrarlayan dozlar | 2–6 hafta; gaz verilirse daha uzun kalış |
Retina dekolmanı ameliyatı
Dekolmanın vitrektomi, skleral çökertme ya da göze gaz enjeksiyonuyla nasıl onarıldığı ve iyileşme süreci.
Retina dekolmanı ameliyatıRetina yırtığı ve diyabette argon lazer
Ayrılmadan önce yırtık retinayı kapatır, anormal diyabetik damarları tedavi eder; çoğu zaman ameliyata gerek bırakmaz.
Argon lazer (retina lazer fotokoagülasyonu)Göz içi iğne tedavisi
Yaş tip sarı nokta hastalığı ve diyabete bağlı makula ödemi için; bazen diyabetik vitrektomiden önce de yapılır.
Göz içi iğne (anti-VEGF) tedavisiSarı nokta hastalığı
Yaş tipte göz içi iğneler, ileri kuru tipte Scharioth makula lensi.
Sarı nokta hastalığı tedavisi ve Scharioth makula lensiBu sayfadaki bilgilerin kaynakları
- EyeWiki (American Academy of Ophthalmology), Pars Plana Vitrectomy: history (Machemer closed system 1971, three-port system 1974, 27-gauge 2010); pars plana entry 3–4 mm from the limbus; 3-port set-up; cut rates up to and exceeding 10,000 per minute; gauge diameters; sutureless small-gauge systems with less discomfort and shorter operating times; wide-angle viewing up to 130 degrees; indications; tamponades; complications list; retained lens fragments causing significant inflammation and IOP rise need pars plana lensectomy. https://eyewiki.org/Pars_Plana_Vitrectomy
- American Academy of Ophthalmology, What Is Vitrectomy?: conditions treated; local or general anaesthetic; one to several hours; gritty feeling; positioning; no flying, mountains or scuba diving with gas; risks. https://www.aao.org/eye-health/treatments/what-is-vitrectomy
- Moorfields Eye Hospital NHS Foundation Trust, Macular hole: diagnosis and treatment: local anaesthetic; 30–60 minutes; 90–95% closure; face-down 3–7 days, 45–50 minutes of every hour; SF6 2–4 weeks, C2F6 4–8 weeks, C3F8 6–12 weeks; no flying or altitude with gas; nitrous oxide warning; no driving with gas; at least two weeks off work; cataract very likely; retinal detachment 1–2 in 100, infection 1 in 2,000, failure to close 5–10%, worse vision < 1 in 50; improvement up to a year. https://www.moorfields.nhs.uk/eye-conditions/macular-hole/diagnosis-and-treatment
- Moorfields Eye Hospital NHS Foundation Trust, Epiretinal membrane: diagnosis and treatment: vision improves over 3–6 months in 70–80%; discomfort 7–14 days; healing 2–6 weeks; 2–5% reduced vision; 1 in 1,000 total loss of vision; about 10% recurrence. https://www.moorfields.nhs.uk/eye-conditions/epiretinal-membrane/diagnosis-and-treatment
- EyeWiki (AAO), Macular Hole: closure with and without face-down positioning (≥ 400 µm: 94% vs 84%; < 400 µm: 100% vs 96%). https://eyewiki.org/Macular_Hole
- EyeWiki (AAO), Epiretinal Membrane: recurrence about 1%. https://eyewiki.org/Epiretinal_Membrane
- EyeWiki (AAO), Vitreous Hemorrhage: PDR among the commonest causes; 3–6 months observation in known treated PDR; anti-VEGF 1–7 days before PPV; B-scan ultrasound. https://eyewiki.org/Vitreous_Hemorrhage
- National Eye Institute (NIH), Macular Hole: vitrectomy with gas bubble; avoid flying and nitrous oxide until the bubble is gone; treatment works best when caught early. https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/macular-hole
- National Eye Institute (NIH), Macular Pucker: surgery when the pucker makes reading or driving hard. https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/macular-pucker
- National Eye Institute (NIH), Diabetic Retinopathy: vitrectomy if the retina is bleeding a lot or there is a lot of scarring. https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/diabetic-retinopathy
- American Academy of Ophthalmology, What Are Floaters and Flashes?: surgery for severe floaters has risks and is seldom necessary or recommended. https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-are-floaters-flashes
- NHS, Floaters and flashes in the eyes: urgent assessment for new floaters, flashes or a dark curtain. https://www.nhs.uk/conditions/floaters-and-flashes-in-the-eyes/
- Moorfields Eye Hospital NHS Foundation Trust, Retinal detachment surgery and Post-operative posturing leaflets: air up to about 2 weeks; no flying for 2 weeks after silicone oil without consultant clearance; spirit-level line; 85–90% single-operation success; shield at night. https://www.moorfields.nhs.uk/mediaLocal/s1jdmews/retinal-detachment-surgery-_0.pdf · https://www.moorfields.nhs.uk/mediaLocal/wffpcnxv/post-operative-posturing.pdf
- Warren A, Wang DW, Lim JI. Rhegmatogenous retinal detachment surgery: a review. Clin Exp Ophthalmol 2023;51(3):271–279: cataract after small-gauge vitrectomy about 72%. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12489960/
- EyeWiki (AAO), Cataract Surgery Complications: posterior capsule tears may occur at any point during cataract surgery; "an anterior vitrectomy may be required to manage vitreous prolapse while preserving the remaining capsule for lens implantation"; consequences of capsule rupture/vitreous loss: cystoid macular oedema, retinal tears/detachment, glaucoma, corneal decompensation, endophthalmitis, retained lens material. https://eyewiki.org/Cataract_Surgery_Complications
- National Eye Institute (NIH), Macular Hole (symptoms): early blurry or wavy vision; distorted or blurry straight ahead, lines bent or wavy; later loss of central vision, blurred or blind spot, missing letters or words. https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/macular-hole
- National Eye Institute (NIH), Macular Pucker (symptoms): blurry or wavy vision; straight lines or text look bent or wavy; letters hard to read, missing or crowded; trouble seeing small details. https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/macular-pucker
- EyeWiki (AAO), Vitreous Hemorrhage (symptoms): sudden painless visual loss or haze; new floaters, shadows or cobwebs; red hue; PDR, PVD with retinal tear and trauma account for 59–88.5% of cases. https://eyewiki.org/Vitreous_Hemorrhage
Vitrektominin gözünüze uygun olup olmadığını ücretsiz öğrenin
Göz raporunuzu, OCT ya da USG görüntülerinizi gönderin. Doç. Dr. Özer veya Op. Dr. Bayram çekimlerinizin ne gösterdiğini, vitrektominin mi yoksa başka bir tedavinin mi size uygun olduğunu, İstanbul'da ne kadar kalmanız gerektiğini ve fiyatı hiçbir yükümlülük olmadan söylesin. Şikâyetleriniz yeni ve ani başladıysa önce bulunduğunuz yerde muayene olun.
3 göz cerrahı
Dosyanızı bir satış temsilcisi değil, adı belli bir cerrah inceler. Yanıt süresi: {{yanıt süresi}}.
Prof. Dr. Ahmet Satıcı
Doç. Dr. Muhammet Derda Özer
Op. Dr. Aysan Bayram