Sarı Nokta Hastalığı Tedavisi: Göz İçi İğne ve Scharioth Makula Lensi
Sarı nokta hastalığı (tıbbi adıyla yaşa bağlı makula dejenerasyonu, kısaca YBMD), keskin ve net görmeyi sağlayan retina merkezinin yaşla birlikte hasar görmesidir. Tedavisi hastalığın tipine göre değişir: yaş tipte göz içi iğnelerle kalan görme korunur; ileri evre kuru tipte ise küçük, büyüteç gibi çalışan Scharioth makula lensi okumayı yeniden kolaylaştırabilir. İstanbul'da gözünüzü, herhangi bir öneriden önce OCT çekimiyle birlikte retina uzmanlarımız Doç. Dr. Muhammet Derda Özer veya Op. Dr. Aysan Bayram değerlendirir.
Sarı nokta hastalığı, retinanın merkezindeki makulayı bozar; düz çizgiler eğri görünür, görüşün ortasında bulanık ya da karanlık bir alan oluşur. Yaş tip, hızla başlanan göz içi iğnelerle (anti-VEGF) tedavi edilir. Kuru tipin tedavisi yoktur; ara evrede AREDS2 vitaminleri ilerlemeyi yavaşlatır. İki gözde ileri evrede Scharioth makula lensi yazıyı yaklaşık 2,2 kat büyütür. İstanbul'da Doç. Dr. Özer ve Op. Dr. Bayram değerlendirir; lens fiyatı göz başına {{fiyat TL}}'den başlar.
Sarı nokta hastalığı nedir? Önce "sarı noktayı" tanıyalım
Sarı nokta (makula), gözün arka tabakası olan retinanın tam ortasındaki küçük bölgedir ve keskin, dosdoğru görmenizi sağlar (ABD Ulusal Göz Enstitüsü, NEI). Kitap okumak, yüzleri tanımak, araba kullanmak, ince ayrıntıları ve renkleri görmek bu bölgeye bağlıdır. Yan (çevresel) görme ise retinanın geri kalanından gelir. Bu yüzden sarı nokta hastalığı baktığınız şeyin ortasını bozar, kenarlarını ise genellikle korur.
Rakamlarla sarı nokta (Koksaldi ve ark., Clinical anatomy of the macula, 2025):
| Bölüm | Boyut | Görevi |
|---|---|---|
| Makula (makula lutea, "sarı leke") | yaklaşık 5,5 mm çapında | Retinanın merkezi; ayrıntı ve renk gören koni hücreleriyle dolu |
| Fovea | makulanın ortasında, yaklaşık 1,5 mm | Koni hücrelerinin en yoğun olduğu yer; en keskin görme |
| Foveola | yaklaşık 0,35 mm, foveanın tabanı | Yalnızca koni hücreleri; tam baktığınız nokta |
Bu bölgeye "sarı nokta" denmesinin nedeni, en yoğun foveada bulunan lutein ve zeaksantin adlı iki sarı pigmenttir. Bu pigmentler mavi ışığı süzer ve antioksidan görevi görür; aşağıda anlatılan AREDS2 vitamin formülünde de bu yüzden yer alırlar.
Kuru tip ve yaş tip sarı nokta hastalığı arasındaki fark nedir?
Yaşa bağlı makula dejenerasyonu, görmenin orta kısmını etkileyen sık bir hastalıktır ve çoğunlukla ilk olarak 50'li yaşlarda ortaya çıkar (İngiliz Ulusal Sağlık Servisi, NHS). Yan görme korunduğu için tam körlüğe yol açmaz, ama okumayı ve yüz tanımayı zorlaştırabilir. Dünyada 2020'de yaklaşık 196 milyon kişide sarı nokta hastalığı olduğu, bu sayının 2040'ta 288 milyona çıkacağı tahmin ediliyor (Wong ve ark., Lancet Global Health, 2014).
| Kuru tip (atrofik) | Yaş tip (neovasküler) | |
|---|---|---|
| Ne olur? | Makula yaşla incelir; altında sarımsı birikintiler (druzen) oluşur; ileri evrede hücreler yama yama ölür (coğrafi atrofi) | Makulanın altında anormal damarlar büyür, sıvı ya da kan sızdırır |
| Ne kadar sık? | Vakaların %85–90'ı | Vakaların %10–15'i, ama ağır görme kaybının çoğundan sorumlu |
| Hız | Genellikle yavaş, yıllar içinde | Görmeyi haftalar ya da aylar içinde bozabilir |
| Evreler | Erken, ara, ileri (coğrafi atrofi) | Her zaman ileri evredir; kuru tipten gelişebilir |
| Ana tedavi | Erken evrede tedavi yok; ara evrede AREDS2 vitaminleri; ileri evrede az görenlere yönelik yardımcılar ve makula lensi | Göz içine, hızla başlanan anti-VEGF iğneleri |
Kaynaklar: NEI; EyeWiki (Amerikan Oftalmoloji Akademisi).
Kimler risk altında? En güçlü risk etkeni yaştır. NHS ayrıca sigara içmeyi, yüksek tansiyonu, fazla kiloyu ve ailede sarı nokta hastalığı bulunmasını sayar. Amerikan Oftalmoloji Akademisi (AAO), sigarayı değiştirebileceğiniz en önemli risk etkeni olarak tanımlar: EyeWiki'ye göre sigara içenlerde sarı nokta hastalığına bağlı görme kaybı, içmeyenlere göre iki kat daha sıktır.
Sarı nokta hastası nasıl görür?
Sarı nokta hastası, baktığı yerin tam ortasını bulanık, gri ya da boş görür; düz çizgiler ise dalgalı veya kırık görünür. Yan görme genellikle normal kalır. NEI, ileri evre makula dejenerasyonunu şöyle tarif eder:
- düz çizgiler (kapı kasası, fayans, yazı satırları) dalgalı veya eğri görünür; doktorlar buna metamorfopsi der
- görüşün ortasına yakın bulanık ya da boş bir alan oluşur ve zamanla büyüyebilir
- renkler daha soluk görünür
- loş ışıkta görmek zorlaşır
- nesneler olduklarından küçük görünebilir (mikropsi)
Pratikte bu şu demektir: Karşınızdakinin yüzünü değil, saçını ve omuzlarını görürsünüz; saatin ortasındaki rakamlar silinir ama kenarındaki çerçeve görünür; okurken kelimelerin bir kısmı kaybolur. Çünkü makula dejenerasyonunda bozulan, tam baktığınız noktadır.
Görmesi ciddi azalan bazı kişiler, orada olmayan desenler, insanlar ya da manzaralar gibi canlı ama sessiz görüntüler görür. Buna Charles Bonnet sendromu denir. İngiltere'nin sağlık kılavuzlarını hazırlayan NICE, bunları hasarlı retinaya bağlı görsel halüsinasyonlar olarak tanımlar ve göz doktorlarından sarı nokta hastalarına bu konuda bilgi vermelerini ister. Bu bir akıl sağlığı sorunu değildir; korkmanıza gerek yoktur, ama doktorunuza anlatın.
Ani çarpıklık ya da yeni karanlık bir alan acildir. NICE kılavuzu, yaş tip sarı nokta hastalığından şüphelenilen kişilerin normalde 1 iş günü içinde bir makula servisine yönlendirilmesini önerir. Bu sizin başınıza gelirse bulunduğunuz yerde hemen bir göz doktoruna görünün; randevu ya da yolculuk için beklemeyin.
Beyaza bakarken sarı lekeler görmek sarı nokta hastalığı mı?
Çoğunlukla hayır. Hastalığın adındaki "sarı", makulanın kendi renginden gelir; sarı nokta hastası sarı lekeler görmez. Yukarıda anlatıldığı gibi makula dejenerasyonunun tipik belirtileri, görüşün ortasında bulanık veya karanlık bir alan ve dalgalı görünen düz çizgilerdir.
Beyaz bir duvara, kâğıda ya da gökyüzüne bakarken fark edilen lekelerin sık bir nedeni uçuşan cisimlerdir (sinek uçuşması). NEI, bunları görüş alanınızda süzülen küçük gölgeler olarak tarif eder: nokta, iplik, kıvrık çizgi ya da örümcek ağı gibi görünebilirler ve beyaz kâğıt ya da mavi gökyüzü gibi parlak bir şeye baktığınızda daha çok fark edilirler. Gözünüzü oynattığınızda kayarlar.
Yine de "bakarken sarı lekeler görmek" belirtisini kendi başınıza yorumlamayın. Şu durumlarda bir göz doktoruna görünün:
- Leke hep aynı yerde, tam baktığınız noktada duruyorsa ve gözünüzü oynattığınızda kaymıyorsa; özellikle çizgiler de eğri görünüyorsa, makula muayenesi ve OCT çekimi gerekir.
- Aniden çok sayıda yeni uçuşan cisim, ışık çakmaları ya da görüşünüze inen bir perde varsa: NEI'ye göre bu retina yırtığı veya dekolmanı belirtisi olabilir ve acildir. Aynı gün göz doktoruna başvurun.
- Leke ya da renk değişikliği birkaç günde geçmiyorsa veya bir gözde diğerinden farklıysa.
Sarı nokta hastalığı testi: Amsler testi ve OCT çekimi
Sarı nokta hastalığı, göz dibi muayenesiyle anlaşılır ve OCT çekimiyle doğrulanır. Optik koherens tomografi (OCT), makulanın katmanlarını kesit halinde gösteren, ağrısız ve göze dokunmadan yapılan bir çekimdir; yaş tipteki sıvıyı ortaya koyar ve tedavinin işe yarayıp yaramadığını izlemek için de kullanılır (EyeWiki). NICE, yaş tipten şüphelenilen herkese OCT önerir. OCT net sonuç vermezse, retina damarlarının boyalı fotoğrafı olan fluoresein anjiyografi eklenebilir.
Evde yapabileceğiniz test: Amsler ızgarası. AAO, sarı nokta hastalarının her gözü ayrı ayrı, bir Amsler ızgarasıyla ya da okuyarak kontrol etmesini önerir; böylece değişiklikler erken fark edilir. Bir gözünüzü kapatın, ızgaranın ortasındaki noktaya bakın: çizgiler dalgalı görünüyorsa, bir kısmı eksikse ya da ortada karanlık bir alan varsa göz doktorunuza haber verin. Amsler testi muayenenin yerini tutmaz, ama erken uyarı verir.
Sarı nokta hastalığı iyileşir mi?
Sarı nokta hastalığı tamamen iyileşmez; ölmüş makula hücrelerini geri getiren bir tedavi yoktur. Ama tipine göre durdurulabilir, yavaşlatılabilir ya da kalan görme daha iyi kullanılabilir.
- Yaş tipte: göz içi iğneler sızıntıyı durdurur ve bir kısım hastada görme düzelir. Dönüm noktası sayılan MARINA çalışmasında, aylık ranibizumab iğnesi yapılan gözlerin %33'ü 2 yıl sonra göz tablosunda 15 harf ya da daha fazla kazandı, yalnızca %10'u 15 harf ya da daha fazla kaybetti; tedavi edilmeyen gözlerde bu oranlar %4 ve %47'ydi (AAO). Hastalık ise süreğen kalır; iğneler uzun süre devam eder.
- Kuru tipte: NHS'ye göre kuru tipin tedavisi yoktur. Ara evrede AREDS2 vitaminleri ilerlemeyi yavaşlatır.
- İleri evrede: kaybedilen merkezi görme geri gelmez, ama az görenlere yönelik büyüteçler, görsel rehabilitasyon ve seçilmiş hastalarda Scharioth makula lensi okumayı kolaylaştırabilir.
İnternette "sarı nokta hastalığını iyileştiren" bitkisel karışımlar ya da damlalar görebilirsiniz; bu sayfada anlattığımız tedavilerin dışında, görmeyi geri getirdiği kanıtlanmış bir yöntem yoktur. Ne kadar erken teşhis, o kadar çok korunan görme demektir.
Yaşa bağlı makula dejenerasyonu tedavisi: 2026'daki seçenekler
Doğru sarı nokta hastalığı tedavisi, hastalığınızın tipine ve evresine bağlıdır. Amaç ya kalan görmeyi korumak (yaş tip, ara evre kuru tip) ya da onu daha iyi kullanmaktır (ileri evre).
| Tanınız | Tedavi | Ne işe yarar? |
|---|---|---|
| Erken evre kuru tip | Kanıtlanmış tedavi yok (AAO). Sigarayı bırakmak, sağlıklı beslenme, düzenli kontrol | İlerleme riskini azaltır |
| Ara evre kuru tip (bir ya da iki göz) | AREDS2 vitamin ve mineral formülü | İlk AREDS formülü ileri evreye geçişi yaklaşık %25 azalttı (NEI) |
| Aktif yaş tip | Göz içine anti-VEGF iğneleri (ranibizumab, aflibersept, bevasizumab, farisimab ve diğerleri) | Sızdıran damarları durdurur; ilk seçenek tedavi (AAO) |
| İleri kuru tip (coğrafi atrofi) | ABD'de 2023'ten beri onaylı kompleman inhibitörü iğneler; AB'de onaylı değil | Hasarlı alanın büyümesini yavaşlatır; görmeyi geri getirmez |
| İki gözde ileri evre, stabil | Az görenlere yönelik yardımcılar ve rehabilitasyon; seçilmiş gözlerde Scharioth makula lensi | Görüntüyü büyüterek okumaya ve yakın işlere yardım eder |
Yaş tip sarı nokta hastalığı tedavisi: göz içi iğne
VEGF, anormal damarların büyümesini sağlayan bir sinyaldir. Bu sinyali, damla ile uyuşturulmuş göze çok ince bir iğneyle verilen ilaçla engellemek, yaş tip sarı nokta hastalığının en etkili tedavisidir (AAO). Büyük çalışmalarda iğneler 4 ya da 8 haftada bir yapıldı. Günlük uygulamada ise "tedavi et ve aralığı uzat" yöntemiyle, makula kuru kaldıkça iğneler arasındaki süre adım adım uzatılır; farisimab gibi yeni ilaçlarla pek çok hasta iki iğne arasında 3 ay ya da daha fazla bekleyebilir (EyeWiki). NICE, aflibersept, bevasizumab ve ranibizumab arasında etkinlik ve güvenlik açısından klinik olarak anlamlı bir fark bulmamıştır.
Göz içi iğne tedavisi (anti-VEGF) nasıl yapılır?Kuru tipte yeni iğneler (coğrafi atrofi)
ABD İlaç ve Gıda Dairesi (FDA), coğrafi atrofi için Şubat 2023'te pegsetakoplanı, Ağustos 2023'te avasinkaptad pegolü onayladı. İkisi de hasarlı alanın büyümesini yavaşlatır, görmeyi geri getirmez. Avrupa İlaç Ajansı (EMA) ise Eylül 2024'te, faydayı klinik olarak yeterince anlamlı bulmadığı için pegsetakoplana onay vermeme kararını kesinleştirdi. Bu ilaçlardan birinin size ulaşıp ulaşamayacağını ve gözünüz için anlamlı olup olmadığını cerrahınıza sorun. {{Coğrafi atrofi için herhangi bir ilacın İstanbul'da kullanılıp kullanılmadığını teyit edin}}
Lazer ve fotodinamik tedavi
Bunların bugün küçük bir rolü kalmıştır. NICE, yaş tipte fotodinamik tedavinin tek başına ya da ilk seçenek ek tedavi olarak kullanılmamasını, erken evredeki druzenler için de ısı lazerinin (argon veya diyot) yapılmamasını önerir. Yani argon lazer kuru tip sarı nokta hastalığının tedavisi değildir.
Sarı nokta hastalığı ameliyat edilir mi?
Sarı nokta hastalığını iyileştiren bir ameliyat yoktur. Cerrahi iki şekilde yardımcı olabilir: ileri evrede yakın görmeyi iyileştiren, büyüteç gibi çalışan ek bir göz içi lensi (Scharioth makula lensi) ve makulanın altındaki büyük bir kanamada bazen yapılan vitrektomi (AAO'ya göre bu konudaki kanıt sınırlıdır). Yaş tipin kendisi ameliyatla değil, iğnelerle tedavi edilir.
Scharioth lens nedir? Göz içine yerleştirilen büyüteç
Scharioth makula lensi (SML), okumak için göz içine yerleştirilen küçük, katlanabilir, ek bir lenstir; adeta göze yerleşik bir büyüteç gibi çalışır. Adını onu geliştiren göz cerrahı Dr. Scharioth'tan alır ve Medicontur firması tarafından üretilir. Katarakt ameliyatında takılmış olan yapay merceğinizin önüne, irisin hemen arkasındaki dar boşluğa (siliyer sulkus) yerleştirilir.
Nasıl çalışır? (Srinivasan ve ark., BMJ Open Ophthalmology, 2019):
- Güçlü merkez bölge büyütür. 6 mm'lik optiğin ortadaki 1,5 mm'lik kısmında +10 dioptri ek güç vardır. Yazıyı gözünüzden yaklaşık 15 cm uzakta tuttuğunuzda, retinadaki görüntü yaklaşık 2,2 kat büyür; böylece hasarlı merkezin çevresindeki daha sağlıklı retina harfleri seçebilir.
- Dış bölge nötrdür. Işığın çoğu nötr dış bölgeden geçer; bu nedenle uzak görme ve görme alanı büyük ölçüde korunur. 50 hastalık çalışmada uzak görme 1. yılda değişmedi.
- Tek göze takılır, çoğunlukla daha iyi gören göze; diğer göz uzak görme için olduğu gibi bırakılır.
- Çıkarılabilir. Mevcut merceğinizin üzerinde durduğu için gerekirse, örneğin sarı nokta hastalığına daha iyi bir tedavi çıkarsa, alınabilir (Bereczki, 2019).
Araştırmalar ne gösteriyor?
- Avrupa çok merkezli çalışması (2019): kuru tip ya da tedavi edilip stabil hale gelmiş yaş tip sarı nokta hastalığı olan 50 hastanın 50 gözü. Ortalama yakın görme 1. yılda 0,23'ten 0,57'ye (ondalık) yükseldi; ameliyat sırasında komplikasyon olmadı, bir lens parlama ve hale nedeniyle çıkarıldı.
- İlk seri (Scharioth, 2015): 8 gözün 7'sinde yakın görme, 40 cm'deki okuma gözlüğüne göre ortalama 4,4 sıra iyileşti.
- Coğrafi atrofi (Nekolova ve ark., 2023): yaş ortalaması 81 olan 20 hastada gözlüksüz yakın görme 6. ayda belirgin iyileşti; görmeyle ilgili yaşam kalitesi anketinde yakın işlerdeki zorluklar azaldı.
- Elektrofizyoloji çalışması (2021): 14 kuru tip hastada yakın görme anlamlı iyileşti; uzak ve çevresel görmede hafif ama ölçülebilir bir azalma görüldü.
Çalışmayı yapan araştırmacılar SML'yi yakın görme için güvenli ve etkili bulmuş, daha uzun süreli verilere ihtiyaç olduğunu belirtmiştir. Bu lens sarı nokta hastalığını tedavi etmez, ilerlemesini durdurmaz ve merkezi görmeyi geri getirmez. Göz içine yerleştirilmiş bir okuma yardımcısıdır.
Kullandığımız lens: {{sunulan makula lensi modelini ve lensi takan cerrahı teyit edin; ör. Scharioth makula lensi (Medicontur)}}. Ameliyat İstanbul'da, Sağlık Bakanlığı ruhsatlı, tam donanımlı bir ameliyathanede yapılır.
Scharioth makula lensi kimlere uygun, kimlere değil?
Şu durumlarda Scharioth makula lensine aday olabilirsiniz:
- iki gözünüzde de ileri evre sarı nokta hastalığına bağlı yakın görme kaybı varsa: kuru tip ya da coğrafi atrofi, veya tedavi edilmiş ve en az 6 aydır stabil (sakin) yaş tip
- daha önce katarakt ameliyatı olduysanız (gözünüzde yapay mercek varsa); SML bu merceğe ek olarak tasarlanmıştır
- görmeniz azalmış ama kaybolmamışsa: Avrupa çalışmasına 55 yaş üstü, uzak görmesi 0,4 ile 0,1 (ondalık) arasında olan hastalar alındı
- ön testi geçerseniz: +6,0 dioptrilik güçlü bir mercekle 15 cm'den okumak, 40 cm'deki normal okuma gözlüğüne göre yakın görmenizi en az 3 sıra artırıyorsa. Bu test, lensin size ne kadar yardım edeceğini önceden gösterir.
- yakından (yaklaşık 15 cm) okumaya ve görsel rehabilitasyonla pratik yapmaya istekliyseniz
SML genellikle şu durumlarda uygun değildir: hâlâ sık iğne gerektiren aktif yaş tip, psödoeksfoliasyon, geçirilmiş üveit, komplikasyonlu bir katarakt ameliyatı öyküsü ya da kontrollere gelememe (çalışmanın dışlama ölçütleri). Kendi doğal merceğiniz hâlâ yerindeyse, cerrahınız önce katarakt ameliyatının gerekip gerekmediğini sizinle konuşur.
Muayeneden önce son OCT çekimlerinizi ve yaş tipiniz varsa yaptırdığınız iğnelerin listesini gönderin. Cerrahınız bunlara bakarak İstanbul'a gelmenizin sizin için anlamlı olup olmadığını söyler.
Sarı nokta hastalığı tedavisi fiyatı 2026: neler dahil?
Laser Istanbul Clinic'te Scharioth makula lensi göz başına {{fiyat TL}}'den başlar. OCT çekimli retina muayenesi {{fiyat TL}}'den, anti-VEGF iğnesi ise kullanılan ilaca göre iğne başına {{fiyat TL}}'den başlar. Kesin fiyatı cerrahınız, çekimlerinizi inceledikten sonra, siz hiçbir şeye karar vermeden önce yazılı olarak bildirir.
| Tedavi | Laser Istanbul Clinic fiyatı |
|---|---|
| OCT çekimli retina muayenesi (gerekirse fluoresein anjiyografi) | {{fiyat TL}}'den başlayan |
| Anti-VEGF iğnesi, göz başına, iğne başına | {{fiyat TL}}'den başlayan (ilaca göre değişir) |
| Scharioth makula lensi, tek göz | {{fiyat TL}}'den başlayan |
| Katarakt ameliyatı + makula lensi, tek göz (doğal merceğiniz yerindeyse) | {{fiyat TL}}'den başlayan |
Ameliyat fiyatına dahil olanlar:
- OCT ve +6,0 D okuma ön testi dahil, cerrahınızla yapılan tam ameliyat öncesi muayene ve çekimler
- adı belli cerrahınız tarafından yapılan ameliyat
- iyileşme dönemi için ilaçlar ve göz damlaları
- İstanbul'da aynı cerrahla yapılan kontroller
- kişisel tercüman (gerekirse), size özel koordinatör ve evinize döndükten sonra uzaktan takip
Dahil olmayanlar: otel ve havalimanı transferleri (başka bir şehirden ya da yurt dışından gelen hastalar için, istenirse ayrı ücretle ayarlanır) ve uçak biletleri.
SGK veya özel sigorta geçerli mi? {{SGK ve özel sağlık sigortası bilgisi: anti-VEGF iğneleri ve makula lensi için}} Muayeneden önce sorarsanız durumunuzu birlikte netleştiririz.
Fiyat almak üç adımdır: son OCT çekimlerinizi, göz doktorunuzun raporunu ve yaş tipiniz varsa yaptırdığınız iğnelerin listesini gönderin. Cerrahınız uygun seçenekleri ve yazılı teklifinizi {{yanıt süresi}} içinde iletir.
Sarı nokta hastalığını kim tedavi eder?
Makula lensi süreci adım adım
Ücretsiz ön değerlendirme
OCT çekimlerinizi, göz raporlarınızı ve iğne geçmişinizi gönderin. Retina cerrahımız makula lensinin mi, iğnelerin mi yoksa hiçbirinin mi işe yarayacağını öngörür ve yazılı fiyat bilgisini iletir.
Tarihinizi belirleyin
Başka bir şehirden geliyorsanız, diğer lens ameliyatlarında olduğu gibi İstanbul'da 5–7 gün kalmayı planlayın. Cerrahınıza uygun tarihi birlikte seçeriz.
Tam muayene (1. gün)
Uzak ve yakın görme ölçümü, +6,0 D okuma ön testi, göz tansiyonu, göz bebekleri büyütülerek retina muayenesi ve OCT çekimi. Lensin size yardım etmesi beklenmiyorsa cerrahınız bunu açıkça söyler ve seçenekleri anlatır.
Ameliyat (1. veya 2. gün)
Uyuşturucu damlalar kullanılır. Lens katlanır ve korneadaki yaklaşık 2,2–2,7 mm'lik küçük bir kesiden enjekte edilerek irisin arkasına yerleştirilir. Ameliyatın kendisi yaklaşık 10–15 dakika sürer; aynı gün evinize ya da otelinize dönersiniz.
İlk kontrol (ertesi gün)
Cerrahınız gözü, lensin yerini ve göz tansiyonunu kontrol eder.
Okuma pratiği ve dönüş
Yazıyı iyi ışıkta, yaklaşık 15 cm'de tutmayı öğrenirsiniz. Lens ameliyatlarından sonra çoğu hasta, cerrahı gözü kontrol ettikten sonra yaklaşık 3–7 gün içinde uçağa binebilir. Koordinatörünüz sizinle iletişimde kalır, cerrahınız gelişiminizi belirlenen aralıklarla görüntülü görüşmeyle takip eder.
Scharioth makula lensinden sonra iyileşme
-
İlk gün
Hafif batma hissi ve bulanık görme. Damlalarınızı tam reçetedeki gibi kullanın; önerildiyse uyurken göz kapağını takın.
-
1. gün
İlk kontrol. Yakın görme çoğu zaman birkaç gün içinde düzelmeye başlar: Avrupa çalışmasında ortalama yakın görme 1. gün 0,42, 7. gün 0,53'tü.
-
İlk 4 hafta
Yaklaşık 4 hafta boyunca kortizonlu ve iltihap giderici damlalar. Gözünüzü ovuşturmayın.
-
4. haftadan itibaren
Görsel rehabilitasyon: iyi ışıkta, yaklaşık 15 cm'den okuma pratiği. Çalışmada tüm hastalara 4. haftadan itibaren rehabilitasyon yapıldı.
-
1–12. ay
OCT ile kontroller (çalışmada 1., 3., 6. ve 12. aylarda). Çalışmada yakın görme 1 yıl boyunca stabil kaldı.
-
Ömür boyu
Sarı nokta hastalığının kendisi devam eder: düzenli retina kontrollerinizi sürdürün ve her gözü Amsler ızgarasıyla test edin. Yeni çarpıklık ya da karanlık alanı hemen bildirin.
Ağrınız artarsa, gözünüz kızarırsa, görmeniz kötüleşirse ya da yeni ışık hassasiyeti başlarsa koordinatörünüzü hemen arayın.
Riskler ve yan etkiler
Scharioth makula lensi. Göz içinde yapılan her ameliyatta olduğu gibi iltihap, göz tansiyonunda yükselme ve enfeksiyon gibi küçük riskler vardır. 50 hastalık Avrupa çalışmasında ameliyat sırasında komplikasyon olmadı, göz tansiyonu ortalamada değişmedi ve OCT'de makula 1 yıl boyunca aynı kaldı; 50 lensten biri parlama ve hale nedeniyle çıkarıldı. Bir çalışmada lens sonrası uzak ve çevresel görmede hafif bir azalma görüldü. 15 hastalık bir seride, daha önce tedavi edilmiş yaş tipi olan bir hastada hastalık 3 ay sonra yeniden aktifleşti ve tedavi gerekti; düzenli retina kontrollerinin sürmesinin nedeni budur.
Anti-VEGF iğneleri. AAO, başlıca riskler olarak göz içi enfeksiyonu (endoftalmi), iltihap, göz tansiyonunda yükselme ve retina dekolmanını sayar. Bunlar nadirdir: MARINA çalışmasında enfeksiyon oranı iğne başına %0,05'ti. İğneden sonra gözünüz giderek ağrıyor, kızarıyor ya da bulanıklaşıyorsa hemen göz doktorunuza başvurun.
Gerçekçi beklenti. Az görenlere yönelik yardımcılar ve göz içi lensler, var olan görmenizi daha iyi kullanmanıza yardım eder; görmeyi hastalıktan önceki haline getirmez. AAO'nun belirttiği gibi büyüteçler ve elektronik okuma cihazları daha etkili okumayı sağlar, ama hastalık başlamadan önceki kadar iyi değil.
Sarı nokta hastalığı önlenebilir mi, yavaşlatılabilir mi?
Yaş ve genler büyük rol oynadığı için tamamen önlenemez; ama riskinizi azaltabilir ve ilerlemesini yavaşlatabilirsiniz.
Sigarayı bırakın
Değiştirebileceğiniz en önemli risk etkenidir. AAO'ya göre 20 yıldan uzun süre sigara içmeyenlerde risk, hiç içmemiş kişilerinkine yaklaşır. Pasif içicilik de riski artırır.
Akdeniz tipi beslenin
sebze, yeşil yapraklı sebzeler, meyve, baklagiller ve balık. 4.000'den fazla kişiyi kapsayan birleştirilmiş Avrupa verilerinde bu beslenmeye sıkı uyum, ileri evre sarı nokta hastalığı riskinde %41 azalma ile ilişkili bulundu (AAO).
Tansiyonunuzu, kolesterolünüzü ve kilonuzu sağlıklı tutun, hareketli olun
(NHS, NEI).
AREDS2 vitaminlerini yalnızca göz doktorunuz ara evre hastalık bulursa kullanın
Formül: C vitamini 500 mg, E vitamini 400 IU, çinko 80 mg, bakır 2 mg, lutein 10 mg ve zeaksantin 2 mg (NEI). İlerlemeyi yavaşlatır, ama hastalığı olmayan kişilerde hastalığı önlemez. Beta-karoten içeren eski formül, sigara içenlerde ve bırakmış olanlarda akciğer kanseri riskini artırmıştı.
Gözlerinizi kontrol ettirin
50'li yaşlarınızdan itibaren düzenli göz muayenesi yaptırın; sarı nokta hastalığınız varsa her gözü evde Amsler ızgarasıyla test edin.
Sarı nokta hastalığı hakkında sık sorulan sorular
Tamamen iyileşmez; ölmüş makula hücrelerini geri getiren bir tedavi yoktur. Yaş tip, göz içi iğnelerle kontrol altına alınabilir ve bir kısım hastada görme düzelir. Kuru tipin tedavisi yoktur, ama ara evrede AREDS2 vitaminleri ilerlemeyi yavaşlatır. Erken teşhis, korunan görmeyi artırır.
Hastalığı iyileştiren bir ameliyat yoktur. İleri evrede, büyüteç gibi çalışan Scharioth makula lensi yakın görmeyi iyileştirebilir; makula altındaki büyük bir kanamada bazen vitrektomi yapılır, ancak bu konudaki kanıt sınırlıdır. Yaş tip ameliyatla değil, iğnelerle tedavi edilir.
Yaş tipin ilk seçenek tedavisi, göz içine yapılan anti-VEGF iğneleridir (ranibizumab, aflibersept, bevasizumab, farisimab gibi). Damla ile uyuşturulmuş göze çok ince bir iğneyle yapılır ve hızla başlanmalıdır. İğneler genellikle 4–8 haftada bir, makula kuru kaldıkça daha uzun aralıklarla uzun süre devam eder.
Baktığı yerin ortasını bulanık, gri ya da boş görür; düz çizgiler dalgalı veya kırık görünür. Renkler solar, loş ışıkta görmek zorlaşır. Yan görme ise genellikle korunur; bu yüzden hasta odada yürüyebilir ama yüzleri tanımakta ve okumakta zorlanır.
Sarı nokta hastalığı genellikle sarı leke görmeye yol açmaz; hastalığın adı makulanın sarı renginden gelir. Beyaz bir yüzeye bakarken görülen ve göz hareketiyle kayan lekeler çoğunlukla uçuşan cisimlerdir. Leke hep tam baktığınız noktada duruyorsa, çizgiler eğri görünüyorsa ya da aniden çok sayıda yeni leke ve ışık çakması başladıysa göz doktoruna görünün.
Evde Amsler ızgarasıyla her gözü ayrı ayrı kontrol edebilirsiniz: çizgiler dalgalıysa ya da ortada boşluk varsa doktorunuza haber verin. Kesin tanı, göz bebekleri büyütülerek yapılan muayene ve OCT çekimiyle konur; gerekirse fluoresein anjiyografi eklenir. OCT ağrısızdır ve göze dokunmaz.
Katarakt ameliyatında takılan merceğin önüne yerleştirilen, ortası +10 dioptri güçlü, büyüteç gibi çalışan ek bir göz içi lensidir. Yakın görmeyi iyileştirir, uzak görmeyi değil: Avrupa çalışmasında, yazı yaklaşık 15 cm'de tutulduğunda ortalama yakın görme 1 yılda 0,23'ten 0,57'ye çıktı. +6,0 D mercekle yapılan ön test, ne kadar fayda bekleyebileceğinizi gösterir.
Laser Istanbul Clinic'te Scharioth makula lensi göz başına {{fiyat TL}}'den başlar; muayene ve çekimler, ameliyat, ilaçlar, kontroller ve koordinatör desteği dahildir. Otel ve transfer, gerekiyorsa ayrıca ücretlendirilir. Kesin fiyatı cerrahınız OCT çekimlerinizi inceledikten sonra yazılı olarak bildirir.
Yan görme korunduğu için tam körlüğe yol açmaz (NHS). Ancak okumayı, araba kullanmayı ve yüz tanımayı çok zorlaştırabilir. Yaş tipin hızla tedavisi ve az görenlere yönelik destek, günlük yaşamda büyük fark yaratır.
AREDS2 formülü yalnızca ara evre hastalıkta ilerlemeyi yavaşlatır; ilk AREDS formülü ileri evreye geçişi yaklaşık %25 azaltmıştı (NEI). Hastalığı olmayan kişilerde önleyici etkisi yoktur. Hangi evrede olduğunuzu göz doktorunuz belirlemeden kullanmaya başlamayın.
Yayımlanmış çalışmalarda Scharioth makula lensi yalnızca tek göze, çoğunlukla daha iyi gören göze takıldı; diğer göz uzak görme için olduğu gibi bırakıldı. Gözleriniz için neyin uygun olduğunu cerrahınız anlatır.
Diğer retina tedavileriyle karşılaştırma
Sarı nokta hastalığı, retina cerrahlarımızın tedavi ettiği hastalıklardan yalnızca biridir. Aşağıdaki tedaviler birbirinin alternatifi değildir; her biri farklı bir soruna yöneliktir.
| Anti-VEGF iğnesi | Scharioth makula lensi | Argon lazer | Vitrektomi | |
|---|---|---|---|---|
| Ana kullanım | Yaş tip sarı nokta, diyabetik makula ödemi, ven tıkanıklığı | Stabil ileri evrede yakın görme | Retina yırtığı, diyabetik retinopati | Retina dekolmanı, makula deliği, göz içi kanama |
| Sıklık | Tekrarlayan, 4–8 haftada bir ya da daha seyrek | Bir kez | Çoğunlukla tek ya da birkaç seans | Bir kez |
| Sarı noktadaki rolü | Yaş tipte ilk seçenek | Okuma yardımcısı; hastalığı tedavi etmez | Kuru tipte kullanılmaz (NICE) | Makula altındaki büyük kanamada nadiren |
Göz içi iğne tedavisi (anti-VEGF)
Sızdıran damarları kurutmak için göz içine verilen ilaç; yaş tip sarı nokta hastalığında ve diyabetik göz hastalığında kullanılır.
Göz içi iğne tedavisi (anti-VEGF)Argon lazer
Retina yırtıklarını kapatan ve diyabetik retinopatiyi tedavi eden retina lazeri. Kuru tip sarı nokta hastalığının tedavisi değildir.
Argon lazer (retina lazer fotokoagülasyon)Vitrektomi
Retinayı onarmak ya da kanamayı temizlemek için vitreus jölesinin alındığı kapalı göz ameliyatı.
Vitrektomi ameliyatı nasıl yapılır?Retina dekolmanı ameliyatı
Retinayı yerine yapıştırmak için yapılan acil ameliyat. Ani ışık çakmaları, yeni uçuşan cisimler ya da görüşe inen gölge aynı gün muayene gerektirir.
Retina dekolmanı ameliyatıBu sayfadaki bilgilerin kaynakları
- New for tr: US National Eye Institute, Floaters: small dark shapes (spots, threads, squiggly lines, cobwebs) that float across vision; more noticeable when looking at something bright such as white paper or a blue sky; many new floaters with flashes or a curtain-like shadow may mean a retinal tear or detachment, a medical emergency. https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/floaters
- NHS, Age-related macular degeneration (AMD): affects the middle of vision, usually first in people in their 50s, does not cause total blindness; risk factors (ageing, smoking, high blood pressure, overweight, family history). https://www.nhs.uk/conditions/age-related-macular-degeneration-amd/ and treatment page (no treatment for dry AMD; anti-VEGF for wet AMD) https://www.nhs.uk/conditions/age-related-macular-degeneration-amd/treatment/
- US National Eye Institute, Age-Related Macular Degeneration: macula definition, dry vs wet, stages, late-AMD symptoms (wavy lines, central blur, faded colours, low light), risk factors, prevention. https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/age-related-macular-degeneration
- NEI, AREDS 2 supplements for AMD: formula and doses; for intermediate AMD; no beta-carotene (lung-cancer risk in smokers/former smokers); cannot prevent AMD. https://www.nei.nih.gov/eye-health-information/eye-conditions-and-diseases/age-related-macular-degeneration/nutritional-supplements-age-related-macular-degeneration
- NEI, About AREDS and AREDS2: AREDS formula reduced progression from intermediate to advanced AMD by about 25%. https://www.nei.nih.gov/research/clinical-trials/age-related-eye-disease-studies-aredsareds2/about-areds-and-areds2
- American Academy of Ophthalmology, Age-Related Macular Degeneration Preferred Practice Pattern (2024): smoking as primary modifiable risk factor and >20 years without smoking; passive smoking; Mediterranean diet and 41% lower risk of advanced AMD; no evidence-based treatment for early AMD; anti-VEGF first-line; 4- or 8-week regimens, treat-and-extend; MARINA outcomes (33% / 10% vs 4% / 47%); endophthalmitis 0.05% per injection; Amsler self-monitoring; realistic expectations of low-vision aids; vitrectomy for large submacular haemorrhage with limited data. https://www.aao.org/Assets/f832e5ac-c047-4d1c-bdab-c5e52173623d/638760137410500000/age-related-macular-degeneration-ppp-pdf
- EyeWiki (AAO), Age-Related Macular Degeneration: dry 85–90% / wet 10–15%; smokers twice as likely to have AMD-related vision loss; metamorphopsia, micropsia; OCT and fluorescein angiography; anti-VEGF agents; faricimab with 3-month-plus intervals. https://eyewiki.org/Age-Related_Macular_Degeneration
- NICE guideline NG82, Age-related macular degeneration (2018): referral for suspected wet AMD normally within 1 working day; OCT; no clinically significant difference between aflibercept, bevacizumab and ranibizumab; no PDT alone or as first-line adjunct; no thermal laser for drusen; Charles Bonnet syndrome information. https://www.nice.org.uk/guidance/ng82/chapter/Recommendations
- US FDA, Drug Trials Snapshots: IZERVAY (avacincaptad pegol, approved 4 Aug 2023 for geographic atrophy). https://www.fda.gov/drugs/drug-trials-snapshots/drug-trials-snapshots-izervay (pegcetacoplan approval Feb 2023 as summarised in the EyeWiki AMD page)
- European Medicines Agency, Syfovre: refusal of marketing authorisation (re-examination, 19 Sept 2024). https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/syfovre
- Wong WL, et al. Global prevalence of age-related macular degeneration and disease burden projection for 2020 and 2040. Lancet Glob Health 2014: 196 million (2020), 288 million (2040). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25104651/
- Koksaldi S, et al. Clinical anatomy of the macula. Med Hypothesis Discov Innov Ophthalmol 2025: macula ~5.5 mm, fovea ~1.5 mm, foveola ~0.35 mm; lutein and zeaxanthin. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12330045/
- Srinivasan S, Scharioth G, et al. Implantation of Scharioth macula lens in patients with AMD: prospective European multicentre clinical trial. BMJ Open Ophthalmol 2019: 50 eyes; inclusion/exclusion criteria; +10 D central 1.5 mm, ~2.2× magnification; 4 weeks of drops; CNVA 0.23 → 0.57 at 1 year (0.42 day 1, 0.53 day 7); CDVA, IOP and OCT unchanged; 1 explant for glare/halos; rehabilitation from week 4. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6615881/
- Scharioth GB. New add-on intraocular lens for patients with AMD. J Cataract Refract Surg 2015: near vision improved in 7 of 8, by 4.4 lines. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26432110/
- Bereczki Á. Experiences with the Scharioth Macula Lens. Rom J Ophthalmol 2019: 10–15-minute outpatient operation; removable; one reactivated wet AMD at 3 months. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6626938/
- Nekolova J, et al. Intraocular implant and visual rehabilitation in geographic atrophy. Graefes Arch Clin Exp Ophthalmol 2023: 20 patients, mean age 81; near vision and NEI VFQ-25 improvement at 6 months. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9388354/
- Kremláček J, et al. Vision before and after Scharioth macular lens implantation: an electrophysiological study. Doc Ophthalmol 2021: 14 patients; near vision improved; slight decrease in distance and peripheral vision. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8266777/
- *Copy note:** the "yellow spots" section does not diagnose; it states that AMD's typical symptoms are central blur and distortion (NEI AMD page), that spots seen against white backgrounds are commonly floaters (NEI floaters page), and sends readers to an eye doctor for persistent central spots or sudden new floaters. The sentence about herbal "cures" is a general caution, not a sourced claim about any product.
Makula lensi ya da başka bir tedavi size yardımcı olur mu? Ücretsiz öğrenin
Son OCT çekimlerinizi ve göz raporlarınızı gönderin. Doç. Dr. Özer veya Op. Dr. Bayram, iğne tedavisinin mi, Scharioth makula lensinin mi yoksa başka bir seçeneğin mi görmenize yardımcı olabileceğini ve fiyatını, hiçbir yükümlülük olmadan size bildirsin.
3 göz cerrahı
Dosyanızı bir satış temsilcisi değil, adı belli bir cerrah inceler. Yanıt süresi: {{yanıt süresi}}.
Prof. Dr. Ahmet Satıcı
Doç. Dr. Muhammet Derda Özer
Op. Dr. Aysan Bayram