- Ana sayfa: İstanbul'da göz ameliyatı
- Göz sağlığı rehberi
- Retina ve glokom rehberleri
Retina ve Glokom Rehberi: Retina Hastalıkları, Göz Tansiyonu ve Yüksek Tansiyonun Göze Etkisi
Bu retina ve glokom rehberi, görmeyi sessizce bozabilen iki alanı tek yerde toplar. Retina hastalıkları ile glokomun erken evresi çoğunlukla belirti vermez; yüksek tansiyonun göze verdiği zarar da böyledir ve yalnızca göz muayenesiyle görülür. Retina makalelerini Doç. Dr. Muhammet Derda Özer ile Op. Dr. Aysan Bayram, glokom makalelerini Prof. Dr. Ahmet Satıcı'nın gözetiminde hazırlıyoruz.
Retina, gözün arka duvarını döşeyen ışığa duyarlı tabakadır; görme siniri de bu tabakadan gelen sinyalleri beyne taşır. İkisi de yavaş ve sessizce hasar görebilir. Bu yüzden retina hastalıkları, glokom ve diyabetin göze etkisi çoğu zaman geç fark edilir. İngiltere'nin ulusal sağlık hizmeti NHS'e göre glokom çoğunlukla başlangıçta belirti vermez ve genellikle rutin bir göz muayenesinde saptanır; NHS, diyabetik retinopatinin erken evrelerinin de tipik olarak belirtisiz olduğunu belirtir.
Bu sayfa, retina, glokom ve göz kök hücre tedavisi hakkında yazdığımız on makalenin başlangıç noktasıdır. Bir kısmı saatler içinde harekete geçmeyi gerektiren acil durumları anlatır; retina dekolmanı bunların başında gelir. Bir kısmı ise elinizdeki görmeyi korumayı amaçlayan uzun soluklu hastalıkları, yani glokom ve diyabetik retinopatiyi ele alır. Biri de hem büyük umut hem büyük abartı doğuran bir konuya ayrılmıştır: gözde kök hücre tedavisi.
Yazılar hastalar için, sade bir dille hazırlanmıştır ve cerrahlarımız tarafından kontrol edilir. Ekibimizde retina hastalıklarına Doç. Dr. Muhammet Derda Özer ile Op. Dr. Aysan Bayram, glokoma Prof. Dr. Ahmet Satıcı bakar. Her sayfada bir tedavinin neyi yapıp neyi yapamayacağı açıkça yazılır. Aşağıda makale kartlarını, yüksek tansiyonun göze etkisine dair kısa bir bölümü, doğru makaleyi seçmenize yardım eden bir tabloyu ve en sık sorulan soruların yanıtlarını bulacaksınız.
Bulunduğunuz yerde, hemen bakılması gereken durumlar
Aşağıdakilerden birini fark ederseniz vakit kaybetmeden 112'yi arayın ya da en yakın hastanenin göz acil servisine gidin. İstanbul'a gelmeyi beklemeyin:
- yeni başlayan sinek uçuşması, çakan ışık hüzmeleri ya da görüş alanında perde veya gölge gibi ilerleyen karanlık (retina dekolmanı olabilir; NHS bu belirtilerde derhal sağlık hizmetine başvurulmasını önerir);
- tek gözde ani görme kaybı ya da bulanıklaşma; ağrı olmasa bile;
- şiddetli göz ağrısı ile birlikte kızarıklık, bulanık görme, ışık çevresinde hale, mide bulantısı ya da kusma (NHS'in acil saydığı akut kapalı açı glokomu olabilir);
- çok yüksek tansiyonu olan birinde şiddetli baş ağrısı ile birlikte görme değişikliği.
Retina dekolmanı ve gözde sinek uçuşması makalelerimiz bu uyarı işaretlerini ayrıntılı anlatır.
Retina ve glokom rehberindeki makaleler
Retina
Retina dekolmanı belirtileri ve acil ameliyat
Retinanın gözün arka duvarından ayrıldığı anda neler hissedildiği, hızın neden bu kadar önemli olduğu ve vitrektomi, gaz kabarcığı ve diğer onarım yöntemlerinin nasıl çalıştığı. Miyopi, geçirilmiş göz ameliyatı ya da yaralanma gibi risk artıran durumlar da anlatılır.
Kimler için: çakan ışık ya da perde görenler, daha önce dekolman geçirenler.
İçeriği kontrol eden: Doç. Dr. Muhammet Derda Özer ve Op. Dr. Aysan Bayram
Gözde sinek uçuşması: ne zaman endişelenmeli, vitrektomi ne zaman yardımcı olur?
Çoğu sineğin zararsız olduğu ve göz içindeki jelin yaşa bağlı değişimlerinden kaynaklandığı, hangi işaretlerin acil kontrol gerektirdiği ve sinekleri gidermek için cerrahinin hangi sınırlı durumlarda düşünüldüğü.
Kimler için: yeni başlayan ya da rahatsız edici sinek uçuşması olanlar.
İçeriği kontrol eden: Doç. Dr. Muhammet Derda Özer ve Op. Dr. Aysan Bayram
Diyabetik retinopati: tedavi ve korunma
Şeker hastalığının retina damarlarına nasıl zarar verdiği, tarama muayenesinde nelere bakıldığı, lazer, enjeksiyon ve vitrektominin nasıl kullanıldığı. Kan şekeri, tansiyon ve kolesterol kontrolünün hepsi önemlidir.
Kimler için: diyabeti olanlar ve retinopati tanısı alanlar.
İçeriği kontrol eden: Doç. Dr. Muhammet Derda Özer ve Op. Dr. Aysan Bayram
Retina ameliyatı sonrası bulanık görme: normal olan nedir?
Vitrektomi ya da dekolman onarımından sonraki haftalarda neler beklenmeli, göz iyileşirken ya da içinde gaz kabarcığı varken görme neden bulanıktır ve hangi değişiklikler cerrahınızı aramanız gerektiği anlamına gelir.
Kimler için: retina ameliyatı olmuş ya da olacak kişiler.
İçeriği kontrol eden: Doç. Dr. Muhammet Derda Özer ve Op. Dr. Aysan Bayram
Glokom
Glokom: belirtileri, nedenleri ve ameliyat ne zaman gerekir?
Yüksek göz tansiyonunun görme sinirine nasıl zarar verdiği, glokomun çoğu zaman neden erken belirti vermediği, kimlerin risk altında olduğu ve damlaların artık yetmediği nokta.
Kimler için: yeni tanı alanlar, ailesinde glokom olanlar ya da göz tansiyonu yüksek denilenler.
İçeriği kontrol eden: Prof. Dr. Ahmet Satıcı
Glokom ameliyatı seçenekleri: SLT, MIGS, trabekülektomi
Göz tansiyonunu düşüren lazer, minimal invaziv ve geleneksel ameliyatlara sade bir dille bakış ve her birinin genellikle kime uyduğu.
Kimler için: damlalarla glokomu kontrol altına alınamayanlar ya da damla kullanmakta zorlananlar.
İçeriği kontrol eden: Prof. Dr. Ahmet Satıcı
Trabekülektomi, trabekülotomi ve MIGS farkı: hangi glokom ameliyatı?
Adları benzeyen ama amaçları farklı üç ameliyatın yan yana karşılaştırması: ne kadar girişimsel oldukları, iyileşme süreleri ve riskleri.
Kimler için: glokom değerlendirmesinden sonra ameliyatlar arasında seçim yapanlar.
İçeriği kontrol eden: Prof. Dr. Ahmet Satıcı
Trabekülektomi sonrası iyileşme ve başarı oranları
Ameliyattan sonraki haftalar, kontrol ziyaretleri ve damlalar, başarının nasıl ölçüldüğü ve ameliyatın neden kesin tedavi olmadığı.
Kimler için: trabekülektomi önerilen ya da yeni ameliyat olan kişiler.
İçeriği kontrol eden: Prof. Dr. Ahmet Satıcı
Gözde kök hücre
2026'da göz kök hücre tedavisi: neler kanıtlı, neler değil?
Limbal kök hücre nakli kornea yüzeyi hasarında yerleşik bir ameliyattır; retina ve görme siniri için kök hücre enjeksiyonları ise hâlâ deneyseldir. Bu makale ikisini birbirinden ayırır ve fazla vaat veren merkezlerin nasıl fark edileceğini anlatır.
Kimler için: göz hastalığı için kök hücre tedavisi önerilen herkes.
İçeriği kontrol eden: Doç. Dr. Muhammet Derda Özer
Makula dejenerasyonu ve görme siniri hasarında kök hücre: güncel çalışmalar
Araştırmacıların makula dejenerasyonu ve görme siniri hastalıkları için neleri test ettiği, bu çalışmaların ne kadar erken aşamada olduğu ve bir çalışmaya katılmanın onaylı bir tedaviden neden farklı olduğu.
Kimler için: yeni seçenekleri araştıran makula dejenerasyonlu ya da görme siniri hasarlı kişiler.
İçeriği kontrol eden: Doç. Dr. Muhammet Derda Özer
Yüksek tansiyonun erken evrede göz belirtileri var mı?
Erken evre yüksek tansiyonu olan çoğu kişide göz belirtisi yoktur. NHS, yüksek tansiyonun genellikle belirti vermediğini, yalnızca nadiren baş ağrısı, bulanık görme ya da göğüs ağrısına yol açtığını söyler; bu yüzden bilmenin tek güvenilir yolu tansiyon ölçtürmektir. Göz bu açıdan değerlidir: Clinical Optometry'de 2020'de yayımlanan bir derleme, gözü yüksek tansiyonun damar değişikliklerinin doğrudan görülebildiği tek organ olarak tanımlar ve hafif hipertansif retinopatinin genellikle belirtisiz olduğunu, ancak bir göz doktoru retinaya baktığında fark edildiğini belirtir.
Hipertansif retinopati, uzun süreli ya da çok yüksek tansiyonun retinanın küçük damarlarına verdiği hasardır. Doktorlar bunu gördükleri bulgulara göre evreler. Aşağıdaki tablo, 2020 derlemesinde anlatılan Wong–Mitchell sınıflamasını izler:
| Evre | Göz doktorunun gördüğü | Sizin fark edebileceğiniz |
|---|---|---|
| Hafif (erken evre) | Küçük atardamarlarda daralma, damar duvarında "bakır tel" görünümü ya da atardamarın toplardamarı bastığı çaprazlaşma değişiklikleri | Genellikle hiçbir şey |
| Orta | Retinada küçük kanamalar, pamuk benzeri lekeler, yağlı "sert" birikintiler ya da damar duvarında küçük baloncuklar | Çoğu zaman hiçbir şey; bazen bulanık ya da lekeli görme |
| Ağır (malign) | Yukarıdakilere ek olarak görme siniri başında şişme | Görme azalması, göz ağrısı ya da baş ağrısı; acil durumdur |
Yüksek tansiyonun göz belirtileri ne zaman ortaya çıkar?
Belirti çıkıyorsa sorun genellikle erken evreyi aşmıştır. Amerikan Oftalmoloji Akademisi'nin (AAO) ansiklopedisi EyeWiki, akut malign hipertansiyonda göz ağrısı, baş ağrısı ya da görme azalmasını sayar. Yüksek tansiyon ayrıca retina ven tıkanıklığı riskini artırır; bu, retinayı boşaltan bir toplardamarın tıkanmasıdır ve tipik olarak tek gözde ani, ağrısız bulanıklığa yol açar. EyeWiki, 50 yaş üstünde santral retina ven tıkanıklığı olanların %73'üne varan bölümünde yüksek tansiyon bulunduğunu bildirir. NHS yüksek tansiyonu yaşa bağlı makula dejenerasyonu (sarı nokta hastalığı) için risk faktörleri arasında, AAO ise glokom risk faktörleri arasında sayar.
Nasıl saptanır, nasıl tedavi edilir?
Göz doktoru hipertansif retinopatiyi, yüksek tansiyon öyküsüyle birlikte genişletilmiş (damla ile göz bebeği büyütülerek yapılan) muayenede retinanın görünümüne bakarak tanır. Retina fotoğrafları ve OCT taramaları değişiklikleri kayda geçirir. Tedavi, kendi doktorunuzla tansiyonu kontrol altına almaktır: EyeWiki'ye göre tansiyon kontrol edilince retina değişikliklerinin çoğu düzelir, ancak damar duvarındaki değişiklikler kalabilir. Göz cerrahları makula ödemi ya da ven tıkanıklığı gibi komplikasyonları tedavi eder; tansiyonun kendisini değil.
Şimdi ne yapabilirsiniz?
Retina ekibimiz retinanızı muayene edip tarayabilir; bir hasar bulunursa Doç. Dr. Özer ya da Op. Dr. Bayram size yol gösterir. Tansiyon tedaviniz kendi doktorunuzda kalır.
- Değerlerinizi bilin. NHS yüksek tansiyonu muayenehanede 140/90 mmHg ya da üzeri, evde ölçümde 135/85 mmHg ya da üzeri olarak tanımlar ve son 5 yılda ölçtürmemiş 40 yaş üstü yetişkinlere kontrol önerir.
- Genişletilmiş göz muayenesi yaptırın; yüksek tansiyonunuz var ve hiç muayene olmadıysanız ya da ayrıca diyabetiniz varsa.
- Belirti beklemeyin. Görmeniz birden değişirse bunu acil durum sayın (yukarıdaki kutuya bakın).
Göz tansiyonu ile kan tansiyonu aynı şey mi?
Hayır; adları benzese de iki ayrı şeydir. Kan tansiyonu damarlardaki kan basıncıdır ve koldan ölçülür. Göz tansiyonu ise gözün içindeki basınçtır ve göz doktoru tarafından ölçülür. NHS, glokomun genellikle göz içinde basınç birikmesinden, yani gözdeki sıvının olması gerektiği gibi boşalamamasından kaynaklandığını söyler. Günlük Türkçede "göz tansiyonu" çoğu zaman glokomun kendisi için de kullanılır.
İkisi birbirini tamamen dışlamaz: AAO yüksek tansiyonu glokom risk faktörleri arasında sayar. Yine de normal bir tansiyon ölçümü göz basıncınızın normal olduğunu göstermez; göz tansiyonu yüksekliği ve glokom için ayrı bir göz muayenesi gerekir. NHS'e göre 50 yaşın üzerinde olmak ve anne, baba ya da kardeşte glokom bulunması riski artırır. Ayrıntılar için glokom makalemize bakabilirsiniz.
Hangi makaleyle başlamalıyım?
| Durumunuz | Önce okuyun |
|---|---|
| Çakan ışık, yeni sinek uçuşması ya da perde gördüm | Retina dekolmanı: uyarı işaretleri ve acil ameliyat |
| Sineklerim endişelendirmekten çok rahatsız ediyor | Gözde sinek uçuşması: ne zaman endişelenmeli, vitrektomi ne zaman yardımcı olur? |
| Diyabetim var ya da retinopati dendi | Diyabetik retinopati: tedavi ve korunma |
| Retina ameliyatı oldum ve görmem bulanık | Retina ameliyatı sonrası bulanık görme: normal olan nedir? |
| Glokomum ya da yüksek göz tansiyonum olduğu söylendi | Glokom: belirtileri, nedenleri ve ameliyat ne zaman gerekir? |
| Glokom ameliyatlarını karşılaştırıyorum | Glokom ameliyatı seçenekleri · Trabekülektomi, trabekülotomi ve MIGS farkı |
| Trabekülektomi olacağım ya da oldum | Trabekülektomi sonrası iyileşme ve başarı oranları |
| Bana kök hücre tedavisi önerildi | 2026'da göz kök hücre tedavisi: neler kanıtlı? · Makula dejenerasyonu ve görme siniri hasarında kök hücre |
Göz sorunları çoğu zaman iç içe geçer, bu yüzden birden fazla makale okumanız gerekebilir. Bilgi merkezimizin diğer rehberleri lens ve katarakt, lazer, kornea ve göz kapağı konularını anlatır; bilmediğiniz terimleri göz sözlüğünde bulabilirsiniz.
Yüksek tansiyon, retina ve glokom hakkında en çok sorulan sorular
Çoğu zaman hiçbiri yoktur. NHS yüksek tansiyonun genellikle belirti vermediğini söyler; hafif hipertansif retinopati de tipik olarak yalnızca göz doktoru retinaya baktığında saptanır. Belirti ortaya çıkarsa bulanık görme, baş ağrısı ya da göz ağrısı olabilir; bunlar daha ileri bir hasara işaret eder ve hızla tıbbi değerlendirme gerektirir.
Evet. Retinanın küçük damarlarını daraltıp zedeleyebilir (hipertansif retinopati) ve retina ven tıkanıklığı riskini artırır. NHS, yüksek tansiyonun beyin, böbrek ve gözler üzerinde yük oluşturduğunu da ekler. 2020 tarihli bir derleme, orta evre retinopatinin daha yüksek inme riskiyle de ilişkili olduğunu belirtir.
Kısmen. EyeWiki'ye göre tansiyon kontrol altına alınınca retina değişikliklerinin çoğu düzelir, ancak damar duvarındaki kalıcı değişiklikler kalabilir. Ne kadar erken fark edilir ve tansiyon ne kadar iyi kontrol edilirse beklenti o kadar iyidir.
Nedeni, yani yüksek tansiyonu kendi doktorunuz tedavi eder. Göz doktoru retinayı muayene eder, tarar ve makula ödemi ya da ven tıkanıklığı gibi komplikasyonları tedavi eder. Ekibimizde retina hastalıklarını Doç. Dr. Muhammet Derda Özer ile Op. Dr. Aysan Bayram değerlendirir; Doç. Dr. Özer Türkçe ve İngilizce konuşur, Op. Dr. Bayram ise kadın cerrahtır ve İngilizce hizmet verir.
Hayır. Kan tansiyonu damarlardaki basınçtır ve koldan ölçülür; göz tansiyonu gözün içindeki basınçtır ve göz doktoru ölçer. Normal bir kan tansiyonu, göz tansiyonunuzun normal olduğu anlamına gelmez. Göz tansiyonu yüksekliği ve glokom için ayrı bir göz muayenesi gerekir.
Çoğunlukla yoktur. NHS glokomun genellikle belirti vermediğini ve çoğu kişinin hasta olduğunu fark etmediğini söyler; hastalık genellikle rutin göz muayenesinde yakalanır. Bu yüzden özellikle 50 yaşın üzerinde ya da ailede glokom varsa düzenli muayene önemlidir. Akut kapalı açı glokomu farklıdır: şiddetli göz ağrısı, kırmızı göz, bulanık görme ve bulantı acil durumdur.
Hayır. NHS şu anda kesin bir tedavisi olmadığını, ancak damla, lazer ya da ameliyatın hasarı yavaşlatıp görmenin kötüleşmesini önlemeye yardım edebileceğini belirtir. AAO, oluşmuş hasarın kalıcı olduğunu vurgular; bu yüzden erken tedavi önemlidir. Ekibimizde glokom tedavisini Prof. Dr. Ahmet Satıcı yürütür.
Yeni sinek uçuşması ya da sineklerin birden artması, çakan ışıklar, görüş alanında perde ya da gölge, ani bulanık görme ve tek gözde ani görme kaybı. NHS ilk dört belirtide hemen sağlık hizmetine başvurulmasını önerir. Bu durumda tedavi için seyahat etmeyin; aynı gün bulunduğunuz şehirdeki göz acil servisine gidin.
Henüz değil. AAO, göz hastalığı tedavisi için ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) onaylı hiçbir kök hücre ürünü bulunmadığını belirtir ve kanıtlanmamış enjeksiyon satan merkezlere karşı hastaları uyarır. Hasarlı kornea yüzeyi için limbal kök hücre nakli yerleşik bir istisnadır. İki kök hücre makalemiz farkı anlatır.
İstanbul'da, Sağlık Bakanlığı ruhsatlı, tam donanımlı bir ameliyathanede. Her hasta önce kendisini ameliyat edecek cerrah tarafından muayene edilir ve taranır; ameliyat yalnızca gözlerinize uygunsa önerilir.
Göz sağlığı rehberinden daha fazlası
- Göz sağlığı rehberi: tüm makaleler
- Göz sözlüğü A–Z
- Göz tedavileri karşılaştırmaları: yan yana rehberler
- Lazer göz ameliyatı rehberleri: LASIK, SMILE ve PRK
- Lens ve katarakt rehberleri: lens değişimi, ICL ve katarakt ameliyatı
- Kornea ve keratokonus rehberleri
- Göz kapağı ve estetik göz ameliyatı rehberleri
Bu sayfadaki bilgilerin kaynakları
- NHS, High blood pressure (hypertension): usually no symptoms, rarely headaches, blurred vision or chest pain; a check is the only reliable way to know; 140/90 mmHg in clinic and 135/85 at home; adults 40+ to be checked if not in the last 5 years; strain on brain, kidneys and eyes. https://www.nhs.uk/conditions/high-blood-pressure-hypertension/
- Tsukikawa M, Stacey AW. A Review of Hypertensive Retinopathy and Chorioretinopathy. Clin Optom. 2020 (PMC7211319): the eye as the only organ where hypertensive vascular changes are seen in vivo; mild forms typically asymptomatic; Wong–Mitchell classification; moderate retinopathy linked with higher stroke risk; treatment focuses on lowering systemic blood pressure. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7211319/
- EyeWiki (AAO), Hypertensive Retinopathy: many patients asymptomatic early; eye pain, headaches or reduced vision in acute malignant hypertension; most retinal changes improve with blood-pressure control, arteriosclerotic changes persist. https://eyewiki.org/Hypertensive_Retinopathy
- EyeWiki (AAO), Central Retinal Vein Occlusion: high blood pressure present in up to 73% of CRVO patients over 50; sudden unilateral blurred vision. https://eyewiki.aao.org/Central_Retinal_Vein_Occlusion
- NHS, Glaucoma: damage to the optic nerve; usually caused by a build-up of pressure when fluid cannot drain; risk higher over 50 and with a parent or sibling with glaucoma; usually no symptoms; found at a routine eye test; no cure but treatment can slow damage; acute angle-closure glaucoma (severe pain, red eye, blurred vision, nausea) is an emergency. https://www.nhs.uk/conditions/glaucoma/
- American Academy of Ophthalmology, What Is Glaucoma?: damage is permanent; risk factors include diabetes and high blood pressure; treatments include drops, laser, trabeculectomy and drainage implants. https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-glaucoma
- NHS, Detached retina: floaters, flashes and a dark shadow or curtain; seek help immediately; risk higher with short sight, previous eye surgery or injury. https://www.nhs.uk/conditions/retinal-detachment/
- NHS, Floaters and flashes in the eyes: usually posterior vitreous detachment, a harmless age-related change, but can signal retinal detachment. https://www.nhs.uk/conditions/floaters-and-flashes-in-the-eyes/
- NHS, Diabetic retinopathy: early stages typically without symptoms; treatment by laser, injections, implants and surgery; blood sugar, blood pressure and cholesterol control. https://www.nhs.uk/conditions/diabetic-retinopathy/
- NHS, Age-related macular degeneration (AMD): risk factors include ageing, smoking, high blood pressure, being overweight and family history. https://www.nhs.uk/conditions/age-related-macular-degeneration-amd/
- American Academy of Ophthalmology, Stem Cell Therapy for Eye Disease: What You Need to Know (4 Jun 2019): no FDA-approved stem cell products for eye disease; retinal uses unproven. https://www.aao.org/eye-health/tips-prevention/stem-cell-therapy-eye-disease-facts
- American Academy of Ophthalmology (EyeNet), The State of Limbal Stem Cell Transplantation (1 Nov 2024): limbal transplantation is established for limbal stem cell deficiency. https://www.aao.org/eyenet/article/limbal-stem-cell-transplantation
Retinanız ya da göz tansiyonunuz mu endişelendiriyor? Cerraha ücretsiz danışın
Göz raporlarınızı, OCT taramalarınızı ya da görme alanı sonuçlarınızı gönderin. Doç. Dr. Özer, Op. Dr. Bayram ya da Prof. Dr. Satıcı ne gördüğünü ve herhangi bir tedavinin yardımcı olup olamayacağını yazılı olarak, hiçbir yükümlülük olmadan söyler. Belirtileriniz aniden başladıysa önce bulunduğunuz yerdeki göz acil servisine gidin.
3 göz cerrahı
Dosyanızı bir satış temsilcisi değil, adı belli bir cerrah inceler. Yanıt süresi: {{yanıt süresi}}.
Prof. Dr. Ahmet Satıcı
Doç. Dr. Muhammet Derda Özer
Op. Dr. Aysan Bayram