- Ana sayfa
- Göz sağlığı rehberi
- Retina ve glokom rehberleri
- Diyabetik retinopati nasıl görür
Diyabetik Retinopati Nasıl Görür? Belirtiler, Evreler, Tedavi ve Korunma
Diyabetik retinopati nasıl görür? Başlangıçta çoğu kişi hiçbir şey fark etmez; ilerledikçe görüntü bulanıklaşır, uçuşan siyah noktalar ve ağ benzeri çizgiler belirir, görüntüde koyu ya da boş alanlar oluşur. Hastalık, uzun süreli yüksek kan şekerinin retina damarlarına zarar vermesidir. Erken evre izlenir; ileri evre göz içi iğne, lazer ya da vitrektomiyle tedavi edilir. İstanbul'da retina cerrahisine Doç. Dr. Muhammet Derda Özer ve Op. Dr. Aysan Bayram liderlik eder.
Diyabetik retinopati nasıl görür?
Diyabetik retinopatili bir göz, erken evrede normal görebilir; belirtiler ancak hastalık ilerleyince başlar. NHS, ABD Ulusal Göz Enstitüsü (NEI) ve Amerikan Oftalmoloji Akademisi (AAO), erken evrelerin fark edilebilir hiçbir değişiklik olmadan var olabileceğini söyler. Bu yüzden gazete okuyabilen, rahat görebilen biri de görmeyi tehdit eden bir retinopatiye sahip olabilir.
Hastalık ilerlediğinde hastaların tarif ettiği görüntü tabloda özetlenmiştir:
| Ne görürsünüz? | Ne anlama gelebilir? |
|---|---|
| Hafif bulanık ya da günden güne değişen görme | Erken dönemde olabilir ama retinopatiye özgü değildir; güvenilir bir uyarı işareti sayılmaz |
| Uçuşan siyah noktalar, çizgiler, örümcek ağı benzeri izler | Retinada kanama olabilir; vakit kaybetmeden göz doktoruna başvurun |
| Görüntüde koyu ya da boş alanlar | İleri evrede ortaya çıkabilir |
| Okumada ve uzağı görmede zorluk | İleri evre belirtisidir; makulada (sarı nokta) sıvı birikmesi, yani diyabetik makula ödemi de olabilir |
| Gece görmenin azalması, renklerin soluk görünmesi | İleri evre belirtisidir |
| Görme kaybı | Tedavi edilmeyen ileri hastalıkta ortaya çıkabilir |
Her iki göz de etkilenebilir, ancak her zaman aynı derecede değil.
Ne zaman acildir? Koyu uçuşan noktalar ya da çizgiler retinanın kanadığı anlamına gelebilir. NEI, bunları fark ederseniz hemen tedavi olmanın önemli olduğunu belirtir; çünkü tedavi edilmezse iz dokusu oluşabilir. İz dokusu retinayı çekip gözün arka duvarından ayırabilir. Birden bire çok sayıda uçuşan cisim, ışık çakmaları ya da görüntünüze inen bir gölge fark ederseniz Retina dekolmanı belirtileri ve acil ameliyat yazımızı okuyun ve aynı gün bir göz acil servisine başvurun.
Diyabetik retinopati nedir?
Diyabetik retinopati, şeker hastalığı olan kişilerde görme kaybına ve körlüğe yol açabilen bir göz hastalığıdır. NEI'ye göre gözün arkasındaki ışığa duyarlı tabaka olan retinanın damarlarını etkiler. Tip 1, tip 2 ve gebelik diyabeti dahil, her tür diyabeti olan kişide gelişebilir.
Ne kadar yaygındır? Ophthalmology dergisinde 2021'de yayımlanan, 59 nüfus temelli çalışmayı birleştiren bir meta-analiz (Teo ve ark.), dünya genelinde diyabetli kişilerin yaklaşık %22'sinde (%22,27) diyabetik retinopati, yaklaşık %6'sında ise görmeyi tehdit eden hastalık saptadı. Analiz, 2020'de 103 milyon kişinin bu hastalığa sahip olduğunu ve 2045'te sayının yaklaşık 160 milyona çıkacağını öngördü. NEI, zamanla diyabetli kişilerin yarısından fazlasında bir miktar diyabetik retinopati gelişeceğini, yaklaşık 15 kişiden birinde ise diyabetik makula ödemi görüleceğini belirtir. Dünya Sağlık Örgütü'ne (DSÖ) göre diyabetle yaşayan kişi sayısı 1990'da 200 milyondan 2022'de 830 milyona çıktı; yani yük giderek artıyor.
Diyabetik retinopati neden olur?
Neden, uzun süreli yüksek kan şekeridir. NHS, yüksek glukozun retina damarlarına zarar verdiğini ve riskin diyabetin süresiyle, yüksek tansiyonla ve yüksek kolesterolle arttığını açıklar. AAO'nun klinik ansiklopedisi EyeWiki ise gebeliği, sigarayı ve etnik kökeni diğer risk faktörleri olarak sayar.
Adım adım nasıl gelişir? Sade bir dille süreç şöyledir:
- Sürekli yüksek kan şekeri, retinanın en ince damarlarında (kılcallar) iltihaba ve oksidatif strese yol açar.
- Damar duvarını destekleyen hücreler (perisitler) ve kılcalların kendisi hasar görür.
- Hasarlı damarlar sıvı sızdırır ya da tıkanır; retinanın bazı bölgeleri daha az kan alır (iskemi).
- Kansız kalan retina, VEGF (vasküler endotelyal büyüme faktörü) denen bir büyüme sinyalini daha fazla salgılar.
- VEGF damarları daha sızdırgan yapar; bu da makulanın şişmesine (diyabetik makula ödemi) ve yeni, anormal damarların oluşmasına (neovaskülarizasyon) yol açar.
- Yeni damarlar kırılgandır: gözün içindeki jöleye kanar (vitreus kanaması) ve retinayı gözün arka duvarından çekip ayırabilen iz dokusu oluşturur (traksiyonel retina dekolmanı).
Diyabetik retinopati belirtileri neler?
Erken diyabetik retinopatinin genellikle hiçbir belirtisi yoktur. Bu nedenle belirti beklemek yerine her kontrol randevusuna gitmek gerekir. Erken evrede bazı kişiler biraz bulanık ya da günden güne değişen görme fark eder; ancak bu retinopatiye özgü değildir ve güvenilir bir uyarı sayılmaz.
Hastalık ilerledikçe NHS, NEI ve AAO şu belirtileri sayar:
- bulanık ya da dalgalanan görme
- okumada ya da uzağı görmede zorluk
- uçuşan cisimler: görüntüde koyu noktalar, çizgiler ya da ağ benzeri izler
- görüntüde koyu ya da boş alanlar
- gece görmenin azalması ve soluk görünen renkler
- görme kaybı
Belirtilerin ortaya çıkması hastalığın zaten ilerlediği anlamına gelebilir. Tedavinin amacı görmeyi korumaktır; bu nedenle görmeniz iyi olsa bile kontrolleri aksatmayın.
Diyabetik retinopati evreleri nelerdir?
Diyabetik retinopati uluslararası klinik ölçekte beş evrede derecelendirilir. 2003'te 16 ülkeden 31 uzmanın oluşturduğu bir grup tarafından önerilen bu ölçekte üç düşük riskli evre, ardından ağır non-proliferatif ve son olarak proliferatif retinopati yer alır. Tablo, doktorların kullandığı sınıflamayı sade bir dile çevirir:
| Evre | Doktor ne görür? | Genellikle belirti | Genel yaklaşım |
|---|---|---|---|
| 1. Retinopati yok | Normal retina | Yok | Kontrol programınıza devam edin |
| 2. Hafif non-proliferatif (NPDR) | Birkaç mikroanevrizma (damar duvarında minik kabarcıklar) | Yok | İzlem ve diyabet kontrolü; NHS erken evrelerde tedavi gerekmediğini belirtir |
| 3. Orta derece NPDR | Daha çok mikroanevrizma, küçük nokta ve leke şeklinde kanamalar, bazen pamuk yünü benzeri lekeler | Çoğunlukla yok | Daha sık izlem; makulada şişlik gelişirse tedavi edilir |
| 4. Ağır NPDR | "4-2-1 kuralı": 4 kadranın tamamında kanama ve mikroanevrizma, ya da 2 veya daha fazla kadranda ven boncuklanması, ya da 1 veya daha fazla kadranda anormal damar dallanması (IRMA) | Çoğunlukla yok | Sık uzman kontrolü; tedavi düşünülebilir |
| 5. Proliferatif (PDR) | Yeni anormal damarlar, gözün içine kanama, iz dokusu | Uçuşan cisimler, ani bulanıklık ya da görme kaybı | Lazer, göz içi iğne ve bazen vitrektomi |
Diyabetik makula ödemi (DME) her evrede görülebildiği için ayrıca derecelendirilir. Makulada, yani retinanın merkezinde sıvı birikmesi demektir. AAO, makula ödemini diyabetli kişilerde görme kaybının önde gelen nedeni olarak tanımlar.
Diyabetik retinopati nasıl teşhis edilir, kontrol ne sıklıkla yapılmalı?
Standart test, gözbebeği genişletilerek yapılan göz dibi muayenesidir. Damlalar gözbebeklerini genişletir ve doktor ya da bir kamera retinanın tamamını görebilir. Ağır hastalıktan ya da makula ödeminden şüphelenilirse NEI, sızdıran damarları görmek için floresein anjiyografi (boya testi) kullanıldığını, EyeWiki ise optik koherens tomografi (OCT) taramasının şişliği kesit olarak gösterdiğini belirtir. NHS'e göre muayeneden sonra birkaç saat görmeniz bulanık olabilir; bu nedenle araba kullanmamalısınız.
Önerilen kontrol sıklığı:
| Kimler? | Ne sıklıkla? | Kaynak |
|---|---|---|
| Tip 2 diyabetli yetişkinler | Tanı anında, sonra her yıl | AAO Preferred Practice Pattern, 2024 |
| Tip 1 diyabetliler | Her yıl, tanıdan 5 yıl sonra başlayarak | AAO, 2024 |
| Diyabetli hamileler | Mümkün olan en erken dönemde göz muayenesi, sonra doktorun önerdiği şekilde; ilerleme hızlı olabilir | AAO, NEI |
| Zaten diyabetik retinopatisi olanlar | 2 ila 4 ayda bir kadar sık | NEI |
AAO, diyabetli kişilerin yalnızca yaklaşık %60'ının önerilen yıllık kontrolü yaptırdığını not eder. Bir randevuyu kaçırmak, diyabetik göz bakımında en kolay önlenebilir hatadır.
Diyabetik retinopati tedavisi: hangi evrede ne işe yarar?
Tedavi, evreye ve makulada şişlik olup olmadığına bağlıdır. NHS, erken evrelerde tedavi gerekmeyeceğini, düzenli kontrollerle izleneceğinizi söyler. İleri hastalık için NHS, NEI ve AAO dört seçenek tarif eder: göz içi iğne, lazer, steroid implantları ve ameliyat. Hangisinin size uygun olduğunu retina uzmanınız belirler.
| Tedavi | Ne yapar? | Genellikle ne için kullanılır? |
|---|---|---|
| Anti-VEGF göz içi iğne | VEGF'i engeller; damarlar daha az sızdırır, anormal damarlar geriler | Diyabetik makula ödemi; proliferatif hastalık; bazen ameliyat öncesi |
| Lazer (panretinal fotokoagülasyon, PRP) | Dış retinaya yayılan çok sayıda minik yanık anormal damarları küçültür | Proliferatif hastalık |
| Fokal lazer | Makula yakınındaki sızdıran damarları kapatır | Merkeze uzak, seçilmiş makula ödemleri |
| Steroid implant ya da enjeksiyonu | Steroidi yavaş salarak şişliği azaltır | Makula ödemi |
| Vitrektomi | Gözün içinden kan ve iz dokusunu temizler | Yoğun kanama, yaygın iz dokusu, traksiyonel dekolman |
Göz içi iğne (anti-VEGF) tedavisi
Anti-VEGF ilaçlar diyabetik makula ödeminde ilk seçenek tedavidir ve proliferatif hastalığı da tedavi edebilir. NEI, bu ilaçların diyabetik retinopatiyi yavaşlatabileceğini, hatta geriletebileceğini söyler. İlaç, uyuşturucu damlalardan sonra göze enjekte edilir. AAO, her enjeksiyonda povidon iyot kullanılması gerektiğini vurgular; çünkü kullanılmadığında enfeksiyon (endoftalmi) riskinin kabul edilemez ölçüde yüksek olduğu bildirilmiştir. EyeWiki'ye göre makula ödemi için tipik program başlangıçta altı aylık enjeksiyon, ikinci yılda belki iki ila dört enjeksiyon ve sonrasında asgari tedavidir.
ABD'deki Diyabetik Retinopati Klinik Araştırma Ağı'nın (DRCR) çalışmaları bunu destekler. Protocol T'de, görme 20/50 ya da daha kötü olduğunda aflibersept, bevacizumab ve ranibizumaba göre daha iyi sonuç verdi; Protocol V ise görmesi iyi olan (20/25 ya da daha iyi) gözlerin izlenmesinin hemen tedavi etmekle karşılaştırılabilir olduğunu gösterdi. Daha erken hastalık için Protocol W'de, orta ile ağır NPDR'si olan ve merkezde şişliği bulunmayan 328 kişiye aflibersept ya da sahte enjeksiyon yapıldı. 4 yıl sonra aflibersept grubunun %33,9'unda proliferatif hastalık ya da görmeyi tehdit eden makula ödemi gelişmişti; sahte enjeksiyon grubunda bu oran %56,9'du. Ortalama görme iki grupta aynıydı; yani burada alınıp verilen şey, daha iyi görme değil, daha az komplikasyon riski karşılığında tekrarlayan enjeksiyondur. Bu karar sizinle retina uzmanınız arasındadır.
Lazer tedavisi (panretinal fotokoagülasyon)
PRP, proliferatif diyabetik retinopati için hâlâ önemli bir tedavidir. 1.700'den fazla hastayı kapsayan Diyabetik Retinopati Çalışması (Diabetic Retinopathy Study), PRP'nin ağır görme kaybı riskini yarıdan fazla azalttığını buldu. Dört yılın sonunda tedavi edilmeyen yüksek riskli gözlerin %44'ünde ağır görme kaybı vardı; tedavi edilenlerde bu oran %20'ydi (EyeWiki). Tedavi genellikle 1 ila 4 seansta 1.500 ila 5.000 lazer atışıdır. Bedeli şudur: PRP çevre görmeyi, renk görmeyi ve gece görmeyi kalıcı olarak azaltabilir.
Lazer ile iğne arasında seçim yapmak için en yararlı çalışma DRCR Protocol S'dir. Proliferatif hastalığı olan 394 gözde, 5. yıldaki görme hem ranibizumab hem lazer grubunda ortalama 20/25 idi. İğne grubu beş yılda yaklaşık 19 enjeksiyon, lazer grubu yaklaşık 5 lazer uygulaması aldı. Görmeyi bozan makula ödemi iğne grubunun %22'sinde, lazer grubunun %38'inde gelişti; görme alanı kaybı da iğneyle daha hafifti. Yazarlar iki yaklaşımın da makul olduğu sonucuna vardı ve seçimi hastanın bireysel koşullarının belirlemesi gerektiğini belirtti. Pratikte önemli bir etken: iğne tedavisi ancak düzenli olarak gelebiliyorsanız işe yarar; lazer ise birkaç ziyarette tamamlanır.
Steroid implantları ve enjeksiyonları
Implant ya da enjeksiyon olarak verilen steroid ilaçlar makuladaki şişliği azaltır. NHS, steroid salan implantları diyabetik göz hastalığının standart seçenekleri arasında sayar; NEI de kortikosteroid enjeksiyonlarından söz eder. EyeWiki'ye göre 0,7 mg deksametazon implantı yaklaşık 3 ila 6 ay, 0,19 mg fluosinolon implantı yaklaşık 3 yıl etki eder.
Gelişmiş diyabetik göz hastalığında vitrektomi
Vitrektomi, gözün içinden kan ve iz dokusunu temizleyen kapalı (minimal kesili) bir ameliyattır. NEI, retina çok kanıyorsa ya da yoğun iz dokusu varsa önerilebileceğini söyler. EyeWiki, kanamalı ya da traksiyonel retina dekolmanlı ileri hastalıkta vitrektomiyi sayar ve kanama riskini azaltmak için ameliyattan önce bazen anti-VEGF verildiğini belirtir. İstanbul'da planlı vitrektomiyi Doç. Dr. Özer ya da Op. Dr. Bayram, tam donanımlı, Sağlık Bakanlığı ruhsatlı bir ameliyathanede yapar. Göze gaz kabarcığı verilirse gaz geçene kadar uçağa binemezsiniz; kalış sürenizi cerrahınızla birlikte planlayın. İyileşme sürecindeki sorularınız için Retina ameliyatı sonrası bulanık görme: normal olan nedir? yazımıza bakın.
Damla ile tedavi olur mu?
Diyabetik retinopati için kabul görmüş bir göz damlası tedavisi yoktur. NHS, NEI ve AAO'nun saydığı tedaviler göz içi iğne, lazer, implant ve ameliyattır; bunlara kan şekeri, tansiyon ve kolesterol kontrolü eşlik eder. Hiçbiri damla değildir. İnternette "doğal" tedavi ya da damla diye satılan ürünlere temkinli yaklaşın: retinopatiyi geri getirdiğini iddia eden bir ürün görürseniz kullanmadan önce göz doktorunuza sorun ve kontrolün ya da önerilen tedavinin yerine asla koymayın. Damlaların başka bir rolü vardır: muayenede gözbebeğini genişletmek için kullanılır, cerrahınız iğne ya da ameliyattan sonra da damla yazabilir.
Diyabetik retinopati geri döner mi?
Tedavi görmenin kötüleşmesini durdurabilir, ancak olmuş hasarı geri alamaz. NEI, tedavinin görmenizdeki hasarı geri almayacağını ama kötüleşmeyi durdurabileceğini söyler. Bazı değişiklikler düzelebilir: NEI anti-VEGF ilaçların retinopatiyi yavaşlatabileceğini ya da geriletebileceğini belirtir, AAO ise iyi şeker kontrolünün bir miktar görmeyi geri getirebileceğini söyler. Sorun ne kadar erken bulunursa, korunacak görme o kadar çoktur.
Diyabetik retinopatiden nasıl korunulur?
En iyi korunma; kan şekerini, tansiyonu ve kolesterolü hedef aralıkta tutmak ve her kontrole gitmektir. NEI bunu şöyle özetler: diyabetinizi kontrol altında tutarak diyabetik retinopati riskinizi azaltabilirsiniz. Kanıtlar güçlüdür:
- Kan şekeri. Diyabet Kontrol ve Komplikasyonlar Çalışması'nda (tip 1 diyabetli 1.441 kişi, 6,5 yıl) yoğun tedavi, retinopati gelişme riskini %76 azalttı ve hafif retinopatisi olanlarda ilerlemeyi %54 yavaşlattı. Birleşik Krallık Prospektif Diyabet Çalışması'nda (tip 2) HbA1c'deki her %1'lik düşüş, mikrovasküler komplikasyonlarda %37'lik azalmayla ilişkilendirildi (EyeWiki). Yaygın bir hedef %7'nin altında HbA1c'dir; ancak sizin hedefinizi diyabet ekibinizle birlikte belirlemelisiniz.
- Tansiyon ve kolesterol. NHS ve NEI yüksek tansiyonu ve yüksek kolesterolü risk faktörü olarak adlandırır; AAO yüksek tansiyon ve böbrek sorunlarını sayar. Bunları tedavi etmek yalnızca kalbi ve böbrekleri değil, gözleri de korur.
- Fenofibrat. ACCORD Eye çalışmasında simvastatine fenofibrat eklemek, 4 yılda retinopati ilerleme olasılığını yaklaşık %40 azalttı (EyeWiki). Bu, kendi başınıza başlayacağınız bir şey değil, doktorunuzun vereceği bir karardır.
- Sigarayı bırakmak. NHS, sigaradan kaçınmayı korunma önerileri arasında sayar.
- Hareket ve beslenme. NEI düzenli fiziksel aktiviteyi, sağlıklı beslenmeyi ve ilaçları önerildiği gibi almayı önerir. DSÖ, tip 2 diyabeti önlemek için haftada 150 dakika orta tempolu egzersiz önerir.
- Kontrol ve hızlı harekete geçmek. Her randevuya gidin ve görmenizdeki her değişikliği hemen bildirin.
- Hamilelik. Diyabetiniz varsa ve hamileyseniz NEI, mümkün olan en kısa sürede kapsamlı bir göz dibi muayenesi yaptırmanızı önerir.
Kan şekerini hızlı düşürmeye dair bir uyarı. 2024 AAO kılavuzu, semaglutid gibi yeni ilaçlarla kan şekerinin hızla düşürülmesinin bazı kişilerde retinopatinin başlangıcını hızlandırabileceğini not eder. Bu, tedaviyi bırakmanız için bir neden değildir; diyabet tedavinizde büyük bir değişiklik olduğunda gözlerinizi kontrol ettirmeniz ve zaten retinopatiniz varsa bunu diyabet ekibinize söylemeniz için bir nedendir.
Diyabetik göz hastalığı için İstanbul'a ne zaman gelmek mantıklıdır?
Planlı ameliyat ve lazer yolculuğa uygundur; tekrarlayan iğneler ve yıllık kontroller ise yaşadığınız yerde yapılmalıdır. Kendiliğinden temizlenmeyen bir kanamanız ya da diyabete bağlı iz dokunuz varsa ya da ikinci görüş istiyorsanız vitrektomi önceden planlanabilir, görüntüleriniz önce çevrim içi incelenebilir ve kalışınızı cerrahın önerisine göre ayarlayabilirsiniz. Anti-VEGF iğneleri tekrar tekrar yapıldığı için evinize yakın bir yerde olması daha mantıklıdır; yıllık göz dibi kontrolünüz de yaşadığınız şehirde kalmalıdır.
Retina ve diyabetik göz hastalıklarına Doç. Dr. Muhammet Derda Özer ve Op. Dr. Aysan Bayram liderlik eder. Doç. Dr. Özer kornea, üveit ve göz tümörleriyle de ilgilenir; Türkçe ve İngilizce konuşur. Op. Dr. Bayram katarakt, lazer ve retina hastalıkları alanında çalışan, İngilizce konuşan kadın bir cerrahtır. Her ameliyattan önce cerrahınız, planlamayı etkilediği için diyabet kontrolünüzü ve kullandığınız ilaçları sorar.
Şu durumda yolculuk yapmayın: görüntünüze inen bir perde ya da ani çok sayıda uçuşan cisim gibi yeni ve ani belirtileriniz varsa bulunduğunuz şehirde hemen bir göz acil servisine başvurun.
İstanbul fiyatına neler dahil? Vitrektomi göz başına {{fiyat TL}}'den başlar. Fiyata ameliyat öncesi muayene ve tetkikler, adı belirtilen cerrah tarafından yapılan ameliyat, ilaçlar, İstanbul'daki kontrol muayeneleri, kişisel tercüman, koordinatör ve uzaktan takip dahildir. Otel ve havalimanı transferleri dahil değildir; başka bir şehirden ya da yurt dışından gelen hastalar için istenirse ayrı ücretle ayarlanır. Uçak bileti de dahil değildir. SGK veya özel sigorta geçerli mi? {{SGK ve özel sağlık sigortası bilgisi: diyabetik retinopati için vitrektomi ve lazer}}
Sık sorulan sorular
Erken evrede görme normal olabilir; belirti yoktur. İlerledikçe görüntü bulanıklaşır, uçuşan siyah noktalar ve çizgiler görülür, koyu ya da boş alanlar belirir, geceleri görme azalır ve renkler solar. Makulada şişlik varsa okuma zorlaşır.
Uzun süreli yüksek kan şekerinin retina damarlarına zarar vermesidir. Sessizce başlar; damarlar sızdırabilir, kanayabilir ve anormal damarlar gelişebilir. Tedavi edilmezse görme kaybına yol açabilir. Düzenli kontrol, belirti başlamadan önce yakalamanızı sağlar.
Uzun süreli yüksek kan şekeri retinanın küçük damarlarına zarar verir. Diyabetin süresi, yüksek tansiyon ve yüksek kolesterol riski artırır; hamilelik ve sigara da risk faktörleri arasındadır. Kan şekerini, tansiyonu ve kolesterolü kontrol altında tutmak riski azaltır.
Genellikle erken evrede belirti yoktur. İlerleyince bulanık görme, uçuşan cisimler, koyu alanlar, gece görmede azalma ve soluk renkler görülür. Koyu uçuşan noktalar kanama işareti olabileceği için hemen göz doktoruna başvurmanız gerekir.
Retinopati yok, hafif non-proliferatif, orta derece non-proliferatif, ağır non-proliferatif ve proliferatif retinopati. Diyabetik makula ödemi ayrıca derecelendirilir. İlk evreler izlenir, sonraki evreler tedavi edilir.
Erken evreler izlenir ve diyabet kontrolü iyileştirilerek yönetilir. İleri hastalık anti-VEGF göz içi iğne, lazer, steroid implantı ya da vitrektomiyle tedavi edilir; seçim evreye ve makulada şişlik olup olmadığına bağlıdır. Retina uzmanınız seçenekleri ve riskleri anlatır.
Anti-VEGF ilaç, uyuşturucu damlalardan sonra göz içine enjekte edilir. EyeWiki'ye göre makula ödemi için tipik program başlangıçta altı aylık enjeksiyon, ikinci yılda belki iki ila dört, sonrasında asgari tedavidir; sayı kişiden kişiye değişir. Enjeksiyonlar tekrarlandığı için evinize yakın bir merkezde yaptırmanız daha uygundur.
Hayır, standart bir damla tedavisi yoktur. Kabul görmüş tedaviler göz içi iğne, lazer, implant, ameliyat ve kan şekeri, tansiyon ve kolesterol kontrolüdür. Damlalar muayenede kullanılır ve işlemlerden sonra yazılabilir.
Kontrol altına alınabilir, ancak olmuş hasar geri alınamaz. Tedavinin amacı görmenin kötüleşmesini durdurmaktır; iyi diyabet kontrolü ve anti-VEGF tedavisi bazı değişiklikleri iyileştirebilir. Erken yakalamak en iyi sonucu verir.
AAO'ya göre tip 2 diyabette tanıdan itibaren, sonrasında yılda bir; tip 1'de tanıdan 5 yıl sonra başlayarak yılda bir. Zaten retinopatiniz varsa 2 ila 4 ayda bir kontrol gerekebilir. Hamileyseniz en kısa sürede muayene olun.
Planlı ameliyat için çoğu zaman evet; cerrahınız önce tetkiklerinize ve diyabet kontrolünüze bakar. Vitrektomi göz başına {{fiyat TL}}'den başlar; ameliyat öncesi muayene ve tetkikler, ameliyat, kontrol ve tercüman dahildir, otel ve transfer ayrıdır. Raporlarınızı ücretsiz ön değerlendirme ile gönderin; cerrahınız yolculuğun mantıklı olup olmadığını dürüstçe söyler.
Şeker hastalığınız var ve gözleriniz için endişeleniyor musunuz?
Son göz raporlarınızı ve tetkiklerinizi yükleyin; Laser Istanbul Clinic'te bir retina cerrahı tedavi gerekip gerekmediğini, neleri içerdiğini ve yolculuğun mantıklı olup olmadığını size bildirir. Retina bakımına Doç. Dr. Muhammet Derda Özer ve Op. Dr. Aysan Bayram liderlik eder.
Bu sayfadaki bilgilerin kaynakları
- Taken over from the English master content/en/art-39.md (each opened and checked there on 7 Oct 2026; no new sources were needed for the Turkish page):
- NHS. Diabetic retinopathy. https://www.nhs.uk/conditions/diabetic-retinopathy/
- NHS. Diabetic retinopathy: treatment. https://www.nhs.uk/conditions/diabetic-retinopathy/treatment/
- NHS. Diabetic eye screening. https://www.nhs.uk/conditions/diabetic-eye-screening/ (used only for the dilated-exam description; UK screening intervals are not used on the Turkish page)
- National Eye Institute (NIH). Diabetic Retinopathy. https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/diabetic-retinopathy
- American Academy of Ophthalmology. What Is Diabetic Retinopathy? https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-diabetic-retinopathy
- American Academy of Ophthalmology. Diabetic Retinopathy Preferred Practice Pattern (2024). https://www.aao.org/education/preferred-practice-pattern/diabetic-retinopathy-ppp
- EyeWiki (AAO). Diabetic Retinopathy. https://eyewiki.org/Diabetic_Retinopathy
- EyeWiki (AAO). Diabetic Macular Edema. https://eyewiki.org/Diabetic_Macular_Edema
- EyeWiki (AAO). Panretinal Photocoagulation. https://eyewiki.org/Panretinal_Photocoagulation
- Teo ZL, et al. Global Prevalence of Diabetic Retinopathy and Projection of Burden through 2045. Ophthalmology 2021. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33940045/
- Wilkinson CP, et al. Proposed international clinical diabetic retinopathy and diabetic macular edema disease severity scales. Ophthalmology 2003. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/13129861/
- Gross JG, et al. Five-Year Outcomes of Panretinal Photocoagulation vs Intravitreous Ranibizumab for Proliferative Diabetic Retinopathy (DRCR Protocol S). JAMA Ophthalmology 2018. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6233839/
- Maturi RK, et al. Four-Year Visual Outcomes in the Protocol W Randomized Trial of Intravitreous Aflibercept. JAMA 2023. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10408259/
- Diabetes Control and Complications Trial Research Group. The effect of intensive treatment of diabetes on the development and progression of long-term complications in insulin-dependent diabetes mellitus. N Engl J Med 1993. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8366922/
- ACCORD Study Group and ACCORD Eye Study Group. Effects of medical therapies on retinopathy progression in type 2 diabetes. N Engl J Med 2010. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4026164/ (the 40% figure as summarised in EyeWiki, source 7)
- World Health Organization. Diabetes fact sheet. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/diabetes