- Ana sayfa
- Göz sağlığı rehberi
- Göz sözlüğü A-Z
- Makula Dejenerasyonu (Sarı Nokta Hastalığı): Tipleri, Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
Makula Dejenerasyonu (Sarı Nokta Hastalığı): Tipleri, Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
{{cerrah}} tarafından tıbbi olarak gözden geçirilmiştir, {{cerrahın unvanı ve uzmanlık alanı}}, {{inceleme tarihi}}. Son güncelleme: {{güncelleme tarihi}}.
Makula dejenerasyonu (halk arasında sarı nokta hastalığı, tıpta yaşa bağlı makula dejenerasyonu, kısaca YBMD; isim): yaşla birlikte, retinanın ortasındaki küçük bölgenin, yani keskin ve net görmeyi sağlayan makulanın hasar görmesidir. Görüşün tam ortasını bulandırır ya da bozar; okumayı, araba kullanmayı ve yüz tanımayı zorlaştırır, ama yan görme korunur. İki tipi vardır: yaygın olan kuru tip ve daha az görülen, ama daha hızlı ve ciddi seyreden yaş tip. Yaş tip acildir ve göz içi iğnelerle tedavi edilir. İstanbul'da makula hastalıklarını retina uzmanlarımız Doç. Dr. Muhammet Derda Özer ve Op. Dr. Aysan Bayram değerlendirir.
Makula dejenerasyonu: kısa bilgiler
- Nedir?
- Yaşa bağlı olarak retinanın merkezi olan makulanın hasar görmesi; ABD Ulusal Göz Enstitüsü (NEI), yaşlı erişkinlerde görme kaybının önde gelen nedenlerinden biri olduğunu belirtir
- Kimlerde görülür?
- Genellikle 50 yaş üzerinde (NHS); NEI risk etkenleri olarak 55 yaş ve üstünü, beyaz ırkı, sigarayı ve aile öyküsünü sayar
- Ana tipleri
- Kuru tip (olguların yaklaşık %85-90'ı) ve yaş tip (yaklaşık %10-15, ama ağır görme kaybının çoğunun nedeni) (EyeWiki, Amerikan Oftalmoloji Akademisi)
- Tipik belirtiler
- Merkezi görmede bulanıklık ya da bozulma, düz çizgilerin dalgalı görünmesi, ortada karanlık ya da boş bir leke, renklerin soluklaşması
- Kör eder mi?
- Yan görme korunduğu için genellikle tam körlüğe yol açmaz (NHS), ama merkezi görmede ciddi kayıp yapabilir
- Tanı
- Göz bebeği büyütülerek retina muayenesi, OCT (optik koherens tomografi) çekimi, Amsler ızgarası, bazen boyalı anjiyografi
- Tedavi
- Yaş tip: göz içine anti-VEGF iğneleri. Ara evre kuru tip: AREDS2 vitaminleri. İleri evre kuru tip: düşük görme yardımcıları; coğrafi atrofi için ABD'de onaylı iki iğne
- Uzman
- Retina uzmanı göz doktoru; Laser Istanbul Clinic'te Doç. Dr. Muhammet Derda Özer ve Op. Dr. Aysan Bayram
Makula nedir ve görmede ne işe yarar?
Makula, retinanın ortasında yer alan ve keskin, ayrıntılı merkezi görmeyi sağlayan küçük bölgedir. Retina, gözün arka duvarını kaplayan ışığa duyarlı tabakadır. Makula ise gazete okurken, televizyon izlerken, ince ayrıntıları seçerken ve bir yüzü tanırken kullandığınız kısımdır. Retinanın geri kalanı yan (çevre) görmeyi sağlar.
Makula hasar gördüğünde görüşün ortası bulanıklaşır ya da kaybolur, kenarlar ise net kalır. Amerikan Oftalmoloji Akademisi (AAO) bunu şöyle anlatır: saatin rakamlarını görürsünüz ama akrep ve yelkovanı göremezsiniz. NHS'nin makula dejenerasyonunun tam körlüğe yol açmadığını, ama okuma ve yüz tanıma gibi günlük işleri zorlaştırdığını söylemesinin nedeni de budur.
Makula dejenerasyonu yaygındır. NEI, ABD'de yaklaşık 11 milyon kişide bulunduğunu tahmin eder. The Lancet Global Health'te 2014'te yayımlanan bir meta-analiz (Wong ve ark.), dünyada 2020'de yaklaşık 196 milyon, 2040'ta ise yaklaşık 288 milyon kişide YBMD olacağını öngördü.
Kuru tip ve yaş tip makula dejenerasyonu: fark nedir?
Makula dejenerasyonunun kuru ve yaş olmak üzere iki tipi vardır ve ikisi çok farklı seyreder.
| Kuru tip (atrofik) | Yaş tip (neovasküler) | |
|---|---|---|
| Ne olur? | Makulanın bazı bölgeleri yaşla incelir ve druzen denen küçük sarı birikintiler oluşur (AAO). Geç evrede hücre toplulukları ölür (coğrafi atrofi) | Retinanın altında yeni, anormal damarlar çoğalır; bunlar sıvı ya da kan sızdırır ve skar bırakabilir (AAO) |
| Ne kadar yaygın? | Olguların yaklaşık %85-90'ı (EyeWiki) | Olguların yaklaşık %10-15'i, ama ağır görme kaybının çoğunun nedeni (EyeWiki) |
| Hız | Genellikle yavaş, yıllar içinde | Haftalar ya da aylar içinde kötüleşebilir |
| Tedavi | Erken evrede tedavi yok; ara evrede AREDS2 vitaminleri; ABD'de coğrafi atrofi için iğneler | Hızla başlanan göz içi anti-VEGF iğneleri |
Kuru tip zamanla yaş tipe dönüşebilir. Bu yüzden kuru tip sarı nokta hastalığı olan kişilerden görmelerini düzenli kontrol etmeleri ve değişiklikleri hemen bildirmeleri istenir.
Kuru tip makula dejenerasyonunun evreleri
Doktorlar hastalığı druzenlerin boyutuna göre evreler (EyeWiki, AAO):
- Erken evre: küçük ya da orta boy druzenler (yaklaşık 125 mikrometrenin altında). Genellikle belirti yoktur.
- Ara evre: çok sayıda orta boy druzen ya da en az bir büyük druzen (125 mikrometre ve üzeri). Belirti yine olmayabilir ya da hafif olur.
- Geç (ileri) evre: coğrafi atrofi (kuru tip) ya da koroid neovaskülarizasyon denen anormal damar çoğalması (yaş tip). Merkezi görmenin kaybolduğu evre budur.
EyeWiki'nin aktardığı Beaver Dam Göz Çalışması'nda katılımcıların yaklaşık %1,6'sında ileri evre makula dejenerasyonu bulundu. Wong ve arkadaşlarının 45-85 yaş arasındaki kişileri kapsayan meta-analizinde erken evre yaklaşık %8, geç evre ise yaklaşık %0,4 oranında görüldü.
Makula dejenerasyonu belirtileri: sarı nokta hastası nasıl görür?
Makula dejenerasyonunun ana belirtisi, görüşün ortasında bulanık, bozuk ya da eksik bir alandır. Erken evrede çoğu zaman hiçbir belirti yoktur (NEI) ve değişiklikler o kadar yavaş gelişebilir ki fark etmezsiniz. NHS ve NEI'ye göre belirtiler şunlar olabilir:
| Belirti | Nasıl görünür? |
|---|---|
| Merkezi görmede bulanıklık ya da bozulma | Sayfadaki yazılar bulanık görünür ya da bir yüzün ortası flu kalır |
| Düz çizgiler dalgalı ya da eğri görünür | Kapı pervazları, fayans derzleri ve yazı satırları kıvrılır (doktorlar buna metamorfopsi der) |
| Merkeze yakın bulanık ya da boş alan | Zamanla büyüyebilen koyu ya da boş bir leke |
| Renkler daha az canlı görünür | Renkler soluk, yıkanmış gibi durur |
| Okuma, araba kullanma, yüz tanıma güçlüğü | Günlük işler zorlaşır |
| Halüsinasyonlar | Ciddi görme kaybı olan bazı kişiler, orada olmayan desenler, insanlar ya da yerler görür. Buna Charles Bonnet sendromu denir; hasarlı retinaya bağlıdır, akıl hastalığı değildir |
Makula dejenerasyonu ağrısızdır ve gözün dış görünüşünü değiştirmez (NHS). Kırmızı ve ağrılı bir göz başka bir sorunu düşündürür.
Yaş tip hızla kötüleşebilir. Çizgiler birden dalgalı görünmeye başlarsa ya da ortada yeni bir karanlık leke çıkarsa bunu acil sayın. NHS, görmenin aniden kötüleşmesinde, görüşün önünden kara bir perde ya da gölge kaymasında ve kırmızı, ağrılı gözde acil başvuruyu önerir; AAO ise Amsler ızgaranızda bir değişiklik fark ederseniz hemen göz doktorunuzu aramanızı söyler. Aynı gün bir göz doktoruna ya da göz acil servisine başvurun.
Beyaza bakarken sarı lekeler görmek sarı nokta hastalığı mı?
Çoğunlukla hayır. Hastalığın adındaki "sarı", makulanın kendi renginden gelir; sarı nokta hastası sarı lekeler görmez. Beyaz bir duvara, kâğıda ya da gökyüzüne bakarken fark edilen küçük gölgelerin sık nedeni uçuşan cisimlerdir (sinek uçuşması). NEI bunları görüş alanında süzülen nokta, iplik, kıvrık çizgi ya da örümcek ağı gibi gölgeler olarak tarif eder; parlak bir zemine bakarken daha çok fark edilirler ve gözü oynatınca kayarlar. Leke hep tam baktığınız yerde duruyorsa, çizgiler de eğri görünüyorsa ya da bir anda çok sayıda yeni uçuşan cisim, ışık çakması veya görüşe inen bir perde belirdiyse, kendi kendinize yorum yapmadan göz doktoruna gidin; son üçü retina yırtığı ya da dekolmanı belirtisi olabilir ve acildir.
Makula dejenerasyonu nedenleri ve risk etkenleri
Makula dejenerasyonunun kesin nedeni bilinmiyor, ama en güçlü risk etkeni yaşlanmadır. NHS, hastalığı yaşlanma, sigara, yüksek tansiyon, fazla kilo ve aile öyküsüyle ilişkilendirir. Kuru tipte makula incelir ve druzenler birikir; yaş tipte yeni, kırılgan damarlar çoğalır ve sızdırır.
AAO ve NEI'nin saydığı başlıca risk etkenleri:
- Yaş: 50 yaş üzeri (AAO) ya da 55 yaş ve üstü (NEI)
- Sigara: değiştirebileceğiniz en önemli risk etkenidir. EyeWiki'ye göre sigara içenlerin AMD'ye bağlı görme kaybı yaşama olasılığı içmeyenlerin yaklaşık iki katıdır; 20 yıldan uzun süre önce bırakanlarda artmış risk görülmemiştir
- Ailede makula dejenerasyonu öyküsü
- Beyaz ırk
- Yüksek tansiyon, yüksek kolesterol ve kalp hastalığı
- Fazla kilo ve doymuş yağdan zengin beslenme
Yaşınızı ve genlerinizi değiştiremezsiniz; ama sigara, tansiyon, kilo ve beslenme sizin elinizdedir.
Makula dejenerasyonu tanısı: nasıl teşhis edilir?
Makula dejenerasyonu retina muayenesiyle teşhis edilir; ağırlığını OCT çekimi gösterir. Göz doktoru, göz bebeklerini damlayla büyüterek yaptığı kapsamlı bir muayenede retinayı ve makulayı görüp hastalığı arayabilir (NEI). AAO'nun tarif ettiği testler şunlardır:
- Amsler ızgarası. Düz çizgilerden oluşan kare bir ızgaradır; bulanık ya da bozuk noktaları ortaya çıkarır. Bir gözünüz kapalıyken bakarsınız; dalgalı, bulanık ya da eksik çizgiler uyarı işaretidir.
- Göz bebeği büyütülerek muayene. Damlalar göz bebeğini genişletir, doktor özel bir mercekle retinaya bakar.
- Optik koherens tomografi (OCT). Retinanın ayrıntılı kesit görüntüsünü çıkaran, ağrısız bir çekimdir. Druzenleri, incelmeyi ve yaş tipteki sıvıyı gösterir; tedavinin işe yarayıp yaramadığını izlemekte de kullanılır.
- Floresein anjiyografi. Koldaki bir toplardamara boya verilir ve çekilen fotoğraflar makuladaki sızdıran anormal damarları gösterir.
- OCT anjiyografi (OCTA). Damarları boyasız gösteren daha yeni bir çekimdir.
Evde gözlerinizi kontrol etme: AAO, Amsler ızgarasının her gün kullanılmasını önerir. Izgarayı gözünüzden yaklaşık 30-38 cm uzakta tutun, bir gözünüzü kapatın ve ortadaki noktaya bakın. Sonra diğer gözle tekrarlayın. Çizgiler dalgalı, bulanık ya da silik görünüyorsa hemen göz doktorunuzu arayın.
Makula dejenerasyonu tedavisi: sarı nokta hastalığı iyileşir mi?
Tedavi hastalığın tipine ve evresine bağlıdır ve hiçbir tedavi ölmüş makula hücrelerini geri getirmez. Amaç, kalan görmeyi korumak ya da onu daha iyi kullanmanıza yardım etmektir; yani sarı nokta hastalığı "iyileşmez", ama doğru tedaviyle çoğu zaman yavaşlatılabilir.
| Tanınız | Tedavi | Ne yapar? |
|---|---|---|
| Erken evre kuru tip | Özel tedavi yok; sağlıklı yaşam ve düzenli kontrol | İlerleme riskini azaltır |
| Ara evre kuru tip | AREDS2 vitamin ve mineral takviyesi | İlk AREDS çalışmasında antioksidan ve çinko formülü, ileri evreye ilerleme riskini %25 azalttı (NEI) |
| Yaş tip | Göz içine anti-VEGF iğneleri; bazı olgularda lazer ya da ışık tedavisi | Anormal damarlardan sızıntıyı azaltır |
| Coğrafi atrofili ileri evre kuru tip | ABD'de onaylı kompleman inhibitörü iğneleri | Hasarlı alanın büyümesini yavaşlatır; görmeyi geri getirmez |
| Merkezi görmenin kaybolduğu ileri evre | Düşük görme yardımcıları ve rehabilitasyon | Kalan görmeyi daha iyi kullanmanızı sağlar |
Yaş tip makula dejenerasyonu: anti-VEGF göz içi iğneleri
VEGF, anormal damarların çoğalmasını tetikleyen bir büyüme sinyalidir. Anti-VEGF ilaçlar bu sinyali engeller ve çok ince bir iğneyle doğrudan göz içine verilir (AAO). Yaş tipin ana tedavisidir; NHS, yaş tip için iki yaklaşımdan biri olarak iğneleri, diğeri olarak damarları yok eden ışık tedavisini sayar.
Yaş tip iğneleri tek seferlik bir tedavi değildir: uzun süre tekrarlanır. Sıklığı ilaca ve gözünüzün yanıtına göre değişir. EyeWiki, yeni bir ilaç olan faricimab'ın çalışmalarda hastaların çoğunun iğneler arasında 3 ay ya da daha uzun aralıklara ulaşmasını sağladığını belirtir. İğnelerinizi yaşadığınız şehirde sürdürmeniz çoğu zaman en pratik yoldur; tedaviniz hakkında ikinci görüş istiyorsanız OCT çekimlerinizi bize gönderebilirsiniz.
Kuru tip: AREDS2 vitaminleri
NEI'nin AREDS2 formülü C vitamini (500 mg), E vitamini (400 IU), çinko (80 mg), bakır (2 mg), lutein (10 mg) ve zeaksantin (2 mg) içerir. Ara ya da ileri evre makula dejenerasyonu olanlar içindir; NEI, çalışmalarda erken evre hastalığı olanlarda ya da hiç hastalığı olmayanlarda yarar görülmediğini belirtir. Eski AREDS formülündeki beta-karoten, sigara içenlerde ve bırakmış olanlarda akciğer kanseri riskini artırdığı için sigara içenlerin bundan kaçınması gerekir. Takviyeye başlamadan önce göz doktorunuza danışın.
Coğrafi atrofi: kuru tipte yeni iğneler
Yakın zamana kadar ileri evre kuru tipin tedavisi yoktu. ABD İlaç ve Gıda Dairesi (FDA), coğrafi atrofi için pegsetakoplanı (Syfovre) 17 Şubat 2023'te, avasinkaptad pegolü (Izervay) 4 Ağustos 2023'te onayladı (EyeWiki). İkisi de görmeyi geri getirmez, hasarlı alanın büyümesini yavaşlatır. Çalışmalarda pegsetakoplan aylık dozla lezyon büyümesini yaklaşık %36, avasinkaptad pegol yaklaşık %35 azalttı (EyeWiki). Riskler arasında yaş tipe dönüşme oranında artış, enfeksiyon, retina dekolmanı ve göz tansiyonunda yükselme sayılır. Avrupa İlaç Ajansı (EMA) 2024'te pegsetakoplan için ruhsat vermeyi reddetti; lezyon büyümesini yavaşlatmanın hastalar için klinik açıdan anlamlı bir yarara dönüşmediğini ve iğnelerin önemli riskler taşıdığını belirtti. İlaçlardan birinin size ulaşıp ulaşamayacağı yaşadığınız ülkeye ve doktorunuzun önerisine bağlıdır.
Düşük görme desteği
Merkezi görme kaybolduğunda AAO; büyüteçleri, el bilgisayarlarını ve diğer elektronik yardımcıları, ayrıca bağımsızlığınızı korumanız için görme rehabilitasyonu uzmanlarını sayar. İki gözde de stabil ileri evre hastalığı olan bazı seçilmiş hastalarda cerrahi bir seçenek, okuma için göz içine yerleştirilen küçük bir büyüteç lenstir. Bu lens bir okuma yardımcısıdır, hastalığı tedavi etmez; ayrıntıları tedavi sayfamızda anlatılmıştır.
Bizdeki tedavi: çekimlerinizi retina uzmanlarımız Doç. Dr. Muhammet Derda Özer ve Op. Dr. Aysan Bayram inceler ve sarı nokta hastalığınızın tipine ve evresine hangi seçeneklerin uyduğunu size söyler.
Makula dejenerasyonu tedavisi ve Scharioth makula lensiMakula dejenerasyonu önlenebilir mi?
Makula dejenerasyonu tamamen önlenemez, ama sağlıklı alışkanlıklar riski azaltır ve ilerlemeyi yavaşlatabilir. NEI ve AAO şunları önerir:
- Sigara içmeyin. Sigarayı bırakmak yapabileceğiniz en etkili değişikliktir.
- Dengeli beslenin. Koyu yeşil yapraklı sebzeler, sarı meyve ve sebzeler ve balık önerilir; doymuş yağı sınırlayın.
- Hareketli olun ve sağlıklı kiloyu koruyun.
- Tansiyonunuzu ve kolesterolünüzü kontrol altında tutun.
- Gözlerinizi morötesi ışıktan koruyun.
- Düzenli göz muayenesi yaptırın, özellikle 50 yaşından sonra; değişiklikler erken yakalansın.
Ara evre hastalığınız varsa AREDS2 takviyesinin size uygun olup olmadığını doktorunuza sorun.
Makula dejenerasyonu için ne zaman doktora gidilmeli?
Şu durumlarda aynı gün göz doktoruna ya da göz acil servisine başvurun:
- düz çizgiler birden dalgalı ya da eğri görünmeye başladıysa
- görüşün ortasında yeni bir karanlık ya da boş leke belirdiyse
- görmeniz aniden kötüleştiyse ya da görüşünüzün önünden kara bir perde ya da gölge kaydıysa
- gözünüz kırmızı ve ağrılıysa
Şu durumlarda rutin bir göz muayenesi planlayın:
- 50 yaşın üzerindeyseniz ve hiç göz bebeği büyütülerek retina muayenesi olmadıysanız
- yeni gözlükle bile okumak giderek zorlaşıyorsa
- renkler soluklaştıysa ya da eskisinden daha fazla ışığa ihtiyaç duyuyorsanız
- ailenizde makula dejenerasyonu varsa ya da sigara içiyorsanız
Zaten sarı nokta hastalığı tanısı aldıysanız her gözünüzü her gün Amsler ızgarasıyla kontrol edin ve tüm randevularınıza gidin; çünkü yaş tipin tedavisi erken başlandığında en iyi sonucu verir. Tedaviniz hakkında ikinci görüş istiyorsanız OCT çekimlerinizi ve göz raporunuzu bize gönderebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Makula dejenerasyonu ya da yaşa bağlı makula dejenerasyonu (YBMD), yaşlanmanın retinanın merkezi olan makulaya zarar verdiği bir göz hastalığıdır. Görüşün ortasını bulandırır, okumayı ve yüz tanımayı zorlaştırır, ama yan görmeyi korur. Halk arasında sarı nokta hastalığı denir.
Evet. Sarı nokta hastalığı, makula dejenerasyonunun halk arasındaki adıdır; "sarı", makulanın doğal rengine işaret eder. Tıpta yaşa bağlı makula dejenerasyonu ya da YBMD denir.
Kuru tip yaygın olandır, olguların yaklaşık %85-90'ıdır; makula incelir ve druzenler birikir, genellikle yavaş ilerler. Yaş tip daha az görülür, yaklaşık %10-15, ama ağır görme kaybının çoğuna yol açar: retinanın altında anormal damarlar sızdırır ve görme haftalar ya da aylar içinde kötüleşebilir. Yaş tip anti-VEGF göz içi iğneleriyle tedavi edilir.
Erken evrede çoğu zaman belirti olmaz. Sonraki belirtiler merkezi görmede bulanıklık ya da bozulma, düz çizgilerin dalgalı görünmesi, renklerin soluklaşması ve merkeze yakın koyu ya da boş bir alandır. Göz bebeği büyütülerek yapılan rutin bir muayene, siz fark etmeden hastalığı bulabilir.
Yan görme korunduğu için genellikle tam körlüğe yol açmaz, ama okumayı, araba kullanmayı ve yüz tanımayı zorlaştıran ciddi bir merkezi görme kaybı yapabilir. Yaş tipin erken tedavisi, elinizdeki görmeyi korumaya yardım eder.
Hayır, kesin bir tedavisi yoktur ve hiçbir tedavi ölmüş makula hücrelerini geri getirmez. Tedavi hastalığı yavaşlatmayı ya da kalan görmeyi korumayı amaçlar: yaş tipte göz içi iğneler, ara evre kuru tipte AREDS2 vitaminleri, ileri evrede düşük görme yardımcıları.
Kesin neden bilinmiyor. Yaşlanma en güçlü risk etkenidir; sigara, ailede hastalık öyküsü, yüksek tansiyon, fazla kilo ve doymuş yağdan zengin beslenme de riski artırır. Sigara içenlerin AMD'ye bağlı görme kaybı yaşama olasılığı, içmeyenlerin yaklaşık iki katıdır.
Göz bebeği büyütülerek yapılan retina muayenesi ve makulanın katmanlarını gösteren OCT çekimiyle. Amsler ızgarası ve bazen boyalı ya da boyasız anjiyografi, görüntü bozulması ve anormal damarlar hakkında ek bilgi verir.
Tamamen değil; ama sigara içmemek, yeşil yapraklı sebze ve balıkla beslenmek, hareketli olmak, tansiyonu ve kolesterolü kontrol etmek ve gözleri morötesi ışıktan korumak riski azaltabilir. AREDS2 vitaminleri ara evre hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir.
Coğrafi atrofi için ABD'de FDA pegsetakoplanı (Şubat 2023) ve avasinkaptad pegolü (Ağustos 2023) onayladı; ikisi hasarlı alanın büyümesini yavaşlatır, görmeyi geri getirmez. EMA 2024'te pegsetakoplana ruhsat vermedi; yani ulaşılabilirlik ülkenize ve doktorunuzun önerisine bağlıdır.
İlgili terimler
Makula
retinanın ortasında, keskin merkezi görmeden sorumlu küçük bölge.
Retina
gözün arka duvarını kaplayan, ışığa duyarlı tabaka.
Fovea
makulanın tam ortası; görmenin en keskin olduğu nokta.
Druzen
retinanın altındaki sarı birikintiler; kuru tip makula dejenerasyonunun belirgin işareti.
Coğrafi atrofi
makula hücre topluluklarının öldüğü ileri evre kuru tip.
Koroid neovaskülarizasyon
yaş tipte makulanın altında anormal damarların çoğalması.
Anti-VEGF
anormal damar çoğalmasını tetikleyen sinyali engelleyen, göz içine verilen ilaçlar.
Metamorfopsi
düz çizgilerin dalgalı görünmesi biçimindeki görme bozulması.
Amsler ızgarası
merkezi görmedeki bozulmayı kontrol etmek için kullanılan çizgili ızgara.
OCT (optik koherens tomografi)
retina katmanlarını gösteren çekim.
Diyabetik retinopati
şeker hastalığının retina damarlarında yaptığı hasar; görme kaybının bir başka nedeni.
Göz felci (retina arter tıkanıklığı)
retinayı besleyen atardamarın ani tıkanması.
Bu sayfadaki bilgilerin kaynakları
- US National Eye Institute (NEI). Age-Related Macular Degeneration (AMD). https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/age-related-macular-degeneration
- NHS. Age-related macular degeneration (AMD). https://www.nhs.uk/conditions/age-related-macular-degeneration-amd/
- NHS. AMD: symptoms. https://www.nhs.uk/conditions/age-related-macular-degeneration-amd/symptoms/
- NHS. AMD: treatment. https://www.nhs.uk/conditions/age-related-macular-degeneration-amd/treatment/
- American Academy of Ophthalmology (AAO). What Is Age-Related Macular Degeneration? (symptoms, causes, diagnosis, prevention). https://www.aao.org/eye-health/diseases/amd-symptoms
- American Academy of Ophthalmology. AMD treatment. https://www.aao.org/eye-health/diseases/amd-treatment
- EyeWiki (AAO). Age-Related Macular Degeneration. https://eyewiki.org/Age-Related_Macular_Degeneration
- EyeWiki (AAO). Geographic Atrophy. https://eyewiki.org/Geographic_Atrophy
- NEI. About the Age-Related Eye Disease Studies (AREDS and AREDS2). https://www.nei.nih.gov/research/clinical-trials/age-related-eye-disease-studies-aredsareds2/about-areds-and-areds2
- Wong WL, Su X, Li X, et al. Global prevalence of age-related macular degeneration and disease burden projection for 2020 and 2040: a systematic review and meta-analysis. The Lancet Global Health 2014. PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25104651/
- European Medicines Agency. Syfovre (pegcetacoplan), refusal of marketing authorisation. https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/syfovre
- New for tr: US National Eye Institute. Floaters (used for the short "beyaza bakarken sarı lekeler görmek" note: small dark shapes such as spots, threads, squiggly lines or cobwebs, more noticeable against a bright background; many new floaters with flashes or a curtain-like shadow may mean a retinal tear or detachment, an emergency). https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/floaters
Makula dejenerasyonu tanısı mı aldınız, görüşünüzde bozulma mı fark ediyorsunuz?
OCT çekimlerinizi ve göz raporunuzu bize gönderin. Retina uzmanlarımız Doç. Dr. Muhammet Derda Özer ve Op. Dr. Aysan Bayram inceleyip gözleriniz için hangi seçeneklerin uygun olabileceğini, hiçbir yükümlülük olmadan size söylesin.
3 göz cerrahı
Dosyanızı bir satış temsilcisi değil, adı belli bir cerrah inceler. Yanıt süresi: {{yanıt süresi}}.
Prof. Dr. Ahmet Satıcı
Doç. Dr. Muhammet Derda Özer
Op. Dr. Aysan Bayram