- Ana sayfa
- Göz sağlığı rehberi
- Lazer göz ameliyatı rehberleri
- LASIK 10 yıl sonra
LASIK 10 Yıl Sonra Ne Olur? Uzun Dönem Sonuçlar ve Beklentiler
LASIK 10 yıl sonra ne olur? Çoğu kişide uzak görme iyi kalır. LASIK korneanın şeklini kalıcı olarak değiştirir; ancak göz yaşlanmaya devam eder. Bazı kişilerde numara yavaşça geri gelir, hemen herkes 40'lı yaşlarından itibaren yakın gözlüğüne ihtiyaç duyar. Geç dönem kornea zayıflaması, kalıcı göz kuruluğu ve ileride katarakt planlaması nadir ama bilinmesi gereken konulardır. Prof. Dr. Ahmet Satıcı ve Op. Dr. Aysan Bayram bunları ameliyattan önce tarar.
LASIK kalıcı mı? 10 yıl dayanır mı?
LASIK, lazerle alınan kornea dokusu geri gelmediği için kalıcıdır; korneanın yeni şekli yerinde kalır. Bu, gözlerinizin bir daha hiç değişmeyeceği anlamına gelmez. Uzun dönem çalışmalarda gözlerin çoğu 10 yıl sonra hâlâ iyi görür; bazılarında, özellikle yüksek miyopi (uzağı görememe) ile başlayanlarda, numara özgün değerine doğru yavaşça geri kayar.
En güçlü kanıt, hastaların 10 ila 15 yıl boyunca izlendiği çalışmalardan gelir. Bu hastalar, sonuçlar ameliyattan 10–15 yıl sonra yayımlandığı için önceki kuşak ekipmanla LASIK olmuştur; bugünkü cihazlarla yapılan ameliyatların 10 yıllık verisi henüz bu kadar geniş değildir.
| Çalışma | Takip süresi | Tedavi edilen gözler | Bulgular |
|---|---|---|---|
| Alió ve ark., American Journal of Ophthalmology, 2008 | 10 yıl | 97 göz (70 hasta), −10 D'ye kadar miyopi | Gözlerin %73'ü hedefin ±1,00 D, %92'si ±2,00 D çevresinde; yavaşlayan hafif geri dönüş; hiçbir gözde ektazi gelişmedi |
| Alió ve ark., American Journal of Ophthalmology, 2008 | 10 yıl | 196 göz, −10 D üzeri miyopi | %42'si ±1,00 D, %61'i ±2,00 D çevresinde; gözlerin yaklaşık %27,5'ine rötuş yapıldı; 15 D üzeri düzeltmesi olan 2 gözde (%1) ektazi gelişti |
| Ikeda ve ark., BioMed Research International, 2017 | 12 yıl | 68 göz (37 hasta), −3,00 ile −12,75 D arası | %75'i ±1,00 D, %53'ü ±0,50 D çevresinde; görmeyi tehdit eden komplikasyon olmadı; geri dönüş nedeniyle isabet zamanla azaldı |
| Alió ve ark., Journal of Cataract & Refractive Surgery, 2015 | 15 yıl | 40 göz, yüksek miyopi (−6,00 ile −18,00 D) | %46'sı ±1,00 D çevresinde; %64'ü gözlüksüz 20/40 ve üzeri gördü; bir gözde ektazi; belirgin geri dönüş |
D = diyoptri, numara gücünün birimi. "±1,00 D çevresinde", gözün hedeflenen sonucun bir diyoptri yakınında kaldığı anlamına gelir. Rakamlar yayımlanmış özetlerden alınmıştır (bkz. Kaynaklar).
İki nokta öne çıkıyor. Birincisi, dört çalışmada da ciddi komplikasyonlar nadirdi. İkincisi, başlangıç numarası ne kadar yüksekse, 10–15 yıl sonra geri dönüş de o kadar fazlaydı. Sizin sonucunuz gözünüze, numaranıza ve cerrahınıza bağlıdır.
Modern sonuçların ilk yıllardaki görünümünü büyük bir derleme gösteriyor. Sandoval ve arkadaşları, 2008–2015 arasında yayımlanan 97 çalışmayı, toplam 67.893 gözü inceledi. Gözlerin %99,5'i gözlüksüz 20/40'tan iyi gördü, %98,6'sı hedefin ±1,0 D çevresinde kaldı ve hastaların %1,2'si memnun değildi. ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA), ilk LASIK lazerinin 1998'de onaylandığını, dolayısıyla en uzun dönem verilerin hâlâ sınırlı olduğunu belirtiyor.
Yöntemler, uygunluk ve iyileşme süreci için göz lazer ameliyatı sayfamıza bakabilirsiniz.
LASIK 10 yıl sonra ne olur? Görme kötüleşir mi, numara geri gelir mi?
Bazı kişilerde hafifçe, evet. Buna regresyon, yani yavaş bir numara geri dönüşü denir. Amerikan Oftalmoloji Akademisi'nin (AAO) klinik ansiklopedisi EyeWiki'ye göre, 12 yıllık bir takipte gözlerin çoğunda yaklaşık %10 miyopik geri dönüş görüldü; ortalama olarak −10 D'ye kadar miyopide yılda −0,12 D, −10 D üzerinde yılda −0,25 D. 15 yıllık bir çalışmada, yaklaşık −9,5 D ile başlayan gözler ortalama −1,66 D kaymıştı.
Ikeda ve arkadaşlarının 12 yıllık çalışmasında geri dönüş, korneanın yeniden dikleşmesiyle birlikte gitti. Alió'nun 15 yıllık çalışmasında ise daha ince başlangıç korneası ve flebin arkasında kalan doku miktarının az olması bu dikleşmeyi öngörüyordu. Dikkatli bir cerrahın kornea kalınlığınızı ölçmesi ve gözün güvenle verebileceğinden fazla doku almaması bu yüzden önemlidir.
10 yıl sonra görmenizin değişmesinin lazerle ilgisi olmayan başka nedenleri de vardır:
- Presbiyopi, doğal merceğin yaşa bağlı sertleşmesi (sonraki bölüm)
- Katarakt, doğal merceğin ileri yaşlarda bulanıklaşması
- Göz kuruluğu, görmeyi zaman zaman bulanıklaştırır
Görmeniz eskisinden bulanıksa bunun nedeni her zaman LASIK değildir. Hangisi olduğunu bir göz muayenesi gösterir.
LASIK sonrası yakın gözlüğü gerekir mi?
Ameliyatı 30'lu yaşlarda olduysanız büyük olasılıkla evet; bu, LASIK'ın başarısızlığı değildir. LASIK uzak görmeyi düzeltir. AAO, LASIK'ın presbiyopiyi tedavi edemediğini ve uzak görmesi mükemmel olan hemen herkesin yaklaşık 40 yaşından sonra okuma gözlüğüne ihtiyaç duyacağını belirtiyor. FDA da ameliyat öncesinde gerek duymamış olsanız bile LASIK sonrasında okuma gözlüğü gerekebileceği konusunda uyarıyor.
Belirleyici olan ameliyat yaşınızdır. Aşağıdaki tablo AAO'nun "yaklaşık 40 yaş" bilgisine dayanan bir örnektir, gözünüz için bir öngörü değildir:
| Ameliyat yaşınız | 10 yıl sonra beklenen durum |
|---|---|
| 20'li yaşların başı | 30'lu yaşların başında olursunuz; yakın gözlüğü, herkesde olduğu gibi tipik olarak 40 civarında başlar |
| 30'lu yaşların başı ve ortası | 40–45 yaş civarında olursunuz; o zamana kadar yakın gözlüğü büyük olasılıkla gerekir |
| 30'lu yaşların sonu ve 40'lı yaşlar | 10 yıl içinde yakın gözlüğü çok büyük olasılıkla gerekir; ameliyattan önce cerrahınıza seçenekleri sorun |
Presbiyopi, LASIK'ın 40'lı yaşların ortasından itibaren herkes için en iyi seçenek olmamasının da nedenidir. Bu yaşa yakınsanız cerrahınıza mercek ameliyatını alternatif olarak sorun.
LASIK sonrası göz kuruluğu ve halo yıllar sonra geri gelir mi?
Çoğu kişide gelmez. Göz kuruluğu en sık görülen LASIK yan etkisidir, ama ağırlıklı olarak erken dönemin yan etkisidir. İlk haftalarda kişilerin yaklaşık %60–70'inde göz kuruluğu belirtileri görülür ve bu genellikle 3–12 ay içinde yatışır. EyeWiki'ye göre halo ve parlama da ameliyattan 3–6 ay sonra oturma eğilimindedir.
Azınlık farklıdır:
- Community Eye Health dergisindeki bir derleme, kornea sinirlerinin yeniden büyümesinin 2 ila 5 yıl gecikebileceğini belirtiyor.
- Nettune ve Pflugfelder'in derlemesi, 9 aydan uzun süren belirtilerin geleneksel tedaviye nadiren yeterince yanıt verdiği ve daha kapsamlı yönetim gerektirdiği sonucuna vardı.
- FDA, LASIK sonrası şiddetli göz kuruluğunun kalıcı olabileceği ve parlama, halo ve çift görmenin sürebileceği konusunda uyarıyor; bu, en çok gece araç kullanımında önem taşır.
Ameliyattan 10 yıl sonra hâlâ gözünüzde kumlanma, yanma ya da dalgalanan görme varsa düzgün bir göz kuruluğu değerlendirmesi yapmaya değer. Göz kuruluğunun yaşlanma, ekran kullanımı ya da ilaçlar gibi ameliyatla ilgisiz nedenleri de olabilir ve bunların çoğu tedavi edilebilir.
Tüm yan etkileri ve başarı oranlarını tek yerde görmek için göz lazeri zararlı mı? Riskleri, yan etkileri ve başarı oranları rehberimizi okuyabilirsiniz.
LASIK yıllar sonra sorun çıkarır mı? Geç ektazi
Nadiren. En ciddi uzun dönem risk ektazidir: korneanın ilerleyici incelmesi ve öne doğru çıkması, bu da görmeyi bozar. Community Eye Health, bunun hastaların %0,04 ile %0,5'inde görüldüğünü ve lazer görme düzeltmesinden aylar ya da yıllar sonra ortaya çıkabileceğini bildiriyor. 2 ila 8 yıl izlenen 30.167 LASIK gözünün incelendiği bir çalışmada görülme sıklığı %0,033 bulundu; ortak risk faktörleri ince kornea, düzensiz kornea haritası ve düşük kalan stromal yataktı (flebin arkasında kalan doku).
Yukarıdaki 10–15 yıllık çalışmalarda ektazi 97 gözün 0'ında, 196 gözün 2'sinde ve 40 gözün 1'inde görüldü; etkilenen gözler yüksek numara gruplarındaydı. Risk küçüktür ama sıfır değildir ve tarama kusursuz değildir.
Bildirmeniz gereken uyarı işaretleri:
- görmenin yavaş yavaş kötüleşmesi, özellikle gözlük artık tam düzeltmiyorsa
- artan astigmat ya da görüntülerde gölgelenme
- kısa sürede tekrar tekrar yeni gözlük numarasına ihtiyaç duymak
Ektazi kornea görüntüleme (topografi) ile saptanır. Bu değişiklikleri fark ederseniz bir sonraki rutin kontrolü beklemek yerine hızla bir kornea uzmanına görünün. Kornea cerrahımız Doç. Dr. Muhammet Derda Özer'dir; keratokonus ve diğer kornea hastalıklarını tedavi eder, Türkçe ve İngilizce konuşur.
LASIK sonrası katarakt ameliyatı olunur mu?
Evet, birçok kişi olur. Katarakt ameliyatı LASIK'tan sonra da normal şekilde yapılır, ama doğru mercek gücünü hesaplamak daha zordur. Standart formüller şekli değiştirilmemiş bir kornea varsayar. EyeWiki'nin açıkladığına göre LASIK sonrasında standart keratometri düzeltmeyi olduğundan düşük hesaplar; bu da fazla zayıf bir mercek ve miyopik bir sonuca yol açabilir. LASIK öncesi ölçümlerinizi kullanan yöntemler, korneanın iki yüzeyinin doğrudan ölçümü ve Amerikan Katarakt ve Refraktif Cerrahi Derneği'nin (ASCRS) çevrimiçi hesaplayıcısı dahil özel yöntemler vardır. Buna rağmen EyeWiki, daha önce refraktif cerrahi geçirmiş hastaların katarakt ameliyatından sonra ek bir düzeltmeye ihtiyaç duyabileceği konusunda uyarılmasını öneriyor.
Kayıtlarınızı saklayın. AAO, ameliyat öncesi ve sonrası ölçümlerinizi içeren bir "K kartı" tutmanızı öneriyor, çünkü bir cerrah sonraki göz ameliyatlarında bunlara ihtiyaç duyabilir. LASIK cerrahınızdan şunları isteyin:
- ameliyat öncesi numaranız
- ameliyat öncesi ve sonrası kornea eğriliği (keratometri) değerleriniz
- ameliyatın tarihi ve türü
Prof. Dr. Ahmet Satıcı ve Op. Dr. Aysan Bayram lazer ameliyatlarının yanı sıra katarakt ameliyatı da yapar; klinik, ameliyat kayıtlarınızı size teslim eder ({{hastaya verilen kayıtlar: ameliyat öncesi/sonrası ölçümlerin ve ameliyat belgesinin verilip verilmediğini teyit edin}}).
LASIK sonrası hangi göz kontrolleri gerekir?
LASIK, düzenli göz kontrollerine duyulan ihtiyacı ortadan kaldırmaz; birkaç noktaya özellikle dikkat etmek gerekir:
Kapsamlı göz muayenesi
Göz doktorunuzun önerdiği aralıkla, görmeniz değişirse daha erken.
Göz tansiyonu ve glokom kontrolü
Her göz uzmanına LASIK olduğunuzu söyleyin. Lazerli refraktif cerrahi öyküsü olan glokom hastaları üzerindeki bir araştırma, göz tansiyonu ölçülürken korneanın özelliklerinin hesaba katılması gerektiğini belirtiyor.
Retina
NHS, retina dekolmanını lazer göz ameliyatının olası komplikasyonları arasında sayıyor ve miyop kişilerin retina dekolmanı açısından daha yüksek risk taşıdığını söylüyor. Ani uçuşan noktalar, ışık çakmaları, görüş alanınızda perde gibi ilerleyen bir karartı ya da ani bulanıklaşma aynı gün acil değerlendirme gerektirir; en yakın göz acil servisine ya da göz hekimine başvurun.
Göz kuruluğu kontrolü
, süren belirtileriniz varsa.
LASIK tekrarlanabilir mi? 10 yıl sonra rötuş
Bazen. AAO, eksik ya da fazla düzeltmelerin çoğu zaman gözlük, kontakt lens ya da ek lazer ameliyatıyla iyileştirilebileceğini belirtiyor. −10 D üzerindeki gözlerle yapılan 10 yıllık çalışmada gözlerin yaklaşık %27,5'ine rötuş yapılmıştı. Aday olup olmadığınız, ne kadar doku kaldığına, korneanın kalınlığına ve sabit olup olmadığına bağlıdır.
Rötuş, yalnızca gözlüksüz kalma isteğinize değil, korneanızın taramalarına bakarak verilen bir cerrah kararıdır. Nasıl işlediğini göz lazeri iki kez yapılır mı? rehberimizde anlatıyoruz.
Sonuçlarınızı önümüzdeki 10 yıl için nasıl korursunuz?
Uzun dönem tablonun büyük kısmı ameliyattan önce belirlenir. Kapsamlı bir ameliyat öncesi muayene şunları içerir:
- kornea topografisi ve kalınlık ölçümü: keratokonusu ve ince korneayı elemek ve ne kadar dokunun güvenle işlenebileceğine karar vermek için
- gözyaşı tabakası ve göz kuruluğu değerlendirmesi: kuruluk önce tedavi edilsin diye
- gözbebeği boyutu ve tüm numara geçmişi: tedavi alanını planlamak için
- yaşınız hakkında dürüst bir konuşma: hangi lazer yöntemini seçerseniz seçin presbiyopi gelecektir
AAO, şiddetli göz kuruluğu, ince kornea, kornea hastalıkları ve keratokonusu kişinin LASIK adayı olmamasının nedenleri arasında sayıyor. Sonuçlarınıza göre cerrahınız SMILE, PRK gibi bir yüzey tedavisi ya da hiç lazer önermeyebilir. Güvenlik tablosunun tamamı için lazer ameliyatının riskleriyle ilgili rehberimize bakın.
Sık sorulan sorular
Çoğu kişide evet. Kornea şeklindeki değişiklik kalıcıdır. Hastaların 10 yıl izlendiği çalışmalarda gözlerin çoğu hâlâ hedefin 1 diyoptri çevresindeydi; bazılarında, özellikle yüksek miyopiyle başlayanlarda hafif geri dönüş görüldü. Presbiyopi gibi doğal yaşlanma değişiklikleri ise yine de olur.
LASIK'ın kendisi görmeyi bozmaz, ama yavaş bir geri dönüş olabilir: EyeWiki'ye göre −10 D'ye kadar numaralarda yılda yaklaşık −0,12 D, çok yüksek numaralarda daha fazla. Yakın görme ise 40'lı yaşlarda her durumda değişir. Görmeniz belirgin biçimde değişirse bir göz uzmanına görünün.
Uzun dönem riskler yaygın değildir. Bunlar ektazi (yayımlanmış bir derlemede %0,04–0,5), kalıcı göz kuruluğu ve küçük bir azınlıkta süren parlama ya da halodur. FDA, LASIK sonrası şiddetli göz kuruluğunun kalıcı olabileceğini belirtiyor. Dikkatli ameliyat öncesi tarama bunların hepsini azaltmayı hedefler.
Büyük olasılıkla, 40'lı yaşlardan itibaren. LASIK presbiyopiyi tedavi etmez; AAO, uzak görmesi mükemmel olan hemen herkesin yaklaşık 40 yaşından sonra okuma gözlüğüne ihtiyaç duyduğunu söylüyor. Bu, LASIK olsanız da olmasanız da olur.
Evet. Yalnızca mercek gücünü hesaplamak daha zordur, çünkü LASIK kornea şeklini değiştirir. LASIK öncesi ve sonrası ölçümlerinizi saklayın ve katarakt cerrahınıza LASIK olduğunuzu söyleyin; böylece özel yöntemler kullanılabilir. Sonrasında küçük bir düzeltme gerekebilir.
Genelde kastedilen anlamda etkisini kaybetmez. Kornea şekli yerinde kalır, ama bazı gözler uzun yıllar içinde eski numaralarına doğru hafifçe kayar ve yaşlanmanın etkileri sürer. 15 yıllık bir yüksek numara çalışmasında gözlerin %46'sı hedefin hâlâ ±1 D çevresindeydi.
Ameliyatın yol açtığı kuruluk genellikle aylar içinde yatışır; bir azınlıkta belirtiler daha uzun sürer. Göz kuruluğu yıllar sonra yaşlanma, ekran ya da ilaçlar gibi başka nedenlerle de ortaya çıkabilir. Bir göz kuruluğu değerlendirmesi nedeni bulur.
Kornea yeterince kalın ve sabitse çoğu zaman evet. Cerrahınız kornea taramalarınıza bakarak karar verir. Bazı kişilere bunun yerine mercek ameliyatı ya da farklı bir yöntem daha uygundur.
Evet; her göz uzmanına LASIK olduğunuzu söylemelisiniz. Bu, göz tansiyonunun nasıl okunduğunu ve katarakt ameliyatında mercek gücünün nasıl hesaplandığını etkileyebilir; NHS ayrıca miyop kişilerin retina dekolmanı riskinin daha yüksek olduğunu belirtiyor.
LASIK'ı mı düşünüyorsunuz, yoksa yıllar önceki bir sonucu mu kontrol ettirmek istiyorsunuz?
Laser Istanbul Clinic'te cerrahınız LASIK, SMILE Pro ya da PRK önermeden önce kornea, gözyaşı tabakası ve gözbebeklerinizi ölçer ve lazerin gözünüze uygun olmadığı durumda bunu size dürüstçe söyler. Lazer ameliyatlarına Prof. Dr. Ahmet Satıcı ve Op. Dr. Aysan Bayram liderlik eder; ameliyatlar İstanbul'da, Sağlık Bakanlığı ruhsatlı, tam donanımlı bir ameliyathanede yapılır. Başka şehirlerden gelen hastalar için kontroller İstanbul'da yapılır, sonrasında uzaktan takip sürer.
Bu sayfadaki bilgilerin kaynakları
- Taken over from the English master content/en/art-6.md (each opened and checked there on 7 Oct 2026):
- Alió JL, Muftuoglu O, Ortiz D, et al. Ten-year follow-up of laser in situ keratomileusis for myopia of up to −10 diopters. American Journal of Ophthalmology 2008;145(1):46–54. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18154754/
- Alió JL, Muftuoglu O, Ortiz D, et al. Ten-year follow-up of laser in situ keratomileusis for high myopia. American Journal of Ophthalmology 2008. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17996210/
- Ikeda T, Shimizu K, Igarashi A, Kasahara S, Kamiya K. Twelve-year follow-up of laser in situ keratomileusis for moderate to high myopia. BioMed Research International 2017. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5449750/
- Alió JL, Soria F, Abbouda A, Peña-García P. Laser in situ keratomileusis for −6.00 to −18.00 diopters of myopia and up to −5.00 diopters of astigmatism: 15-year follow-up. Journal of Cataract & Refractive Surgery 2015. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25465210/
- Sandoval HP, Donnenfeld ED, Kohnen T, et al. Modern laser in situ keratomileusis outcomes. Journal of Cataract & Refractive Surgery 2016;42(8):1224–1234. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27531300/
- Bohac M, Koncarevic M, Pasalic A, et al. Incidence and clinical characteristics of post LASIK ectasia: a review of over 30,000 LASIK cases. Seminars in Ophthalmology 2018. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30359155/
- Ying J, Roy A, Garg P, Chen W. Complications in patients who have undergone laser refractive surgery. Community Eye Health 2024;37(123):15–18. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11921254/
- Nettune GR, Pflugfelder SC. Post-LASIK tear dysfunction and dysesthesia. The Ocular Surface 2010. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20712970/
- EyeWiki (American Academy of Ophthalmology). LASIK Complications. https://eyewiki.org/LASIK_Complications
- EyeWiki (AAO). Intraocular Lens Power Calculation after Corneal Refractive Surgery. https://eyewiki.org/Intraocular_Lens_Power_Calculation_after_Corneal_Refractive_Surgery
- American Academy of Ophthalmology. LASIK: laser eye surgery. https://www.aao.org/eye-health/treatments/lasik
- US Food and Drug Administration. LASIK: What are the risks and how can I find the right doctor for me? https://www.fda.gov/medical-devices/lasik/what-are-risks-and-how-can-i-find-right-doctor-me
- NHS. Laser eye surgery and lens surgery. https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/laser-eye-surgery-and-lens-surgery/
- NHS. Retinal detachment. https://www.nhs.uk/conditions/retinal-detachment/
- Lee SY, Bae HW, Kwon HJ, Seong GJ, Kim CY. Utility of Goldmann applanation tonometry for monitoring intraocular pressure in glaucoma patients with a history of laser refractive surgery. PLoS One 2018. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29401477/
- No new external sources were added for the Turkish page.