VEP Testi Nedir? VEP ve ERG Testi Nasıl Yapılır, Ne Gösterir?
VEP testi nedir? Görsel uyarılmış potansiyelin kısaltması olan VEP, gözden gelen sinyalin görme siniri boyunca beynin arka tarafındaki görme merkezine ne kadar iyi ulaştığını kaydeden bir testtir. ERG (elektroretinografi) ise retinanın kendi elektriksel yanıtını ölçer. İkisine birlikte görsel elektrofizyoloji denir: gözün nasıl göründüğüne değil, nasıl çalıştığına bakan, ağrısız testlerdir. Laser Istanbul Clinic'te görme azalmasının nedeni muayene ve taramalarla anlaşılamadığında istenir; sonucu sizi tedavi eden cerrah sizinle birlikte okur.
VEP testi, her göze gösterilen yanıp sönen ya da dama tahtası desenine beynin verdiği elektriksel yanıtı ölçer ve görme sinirinin ile görme yolunun sinyali normal iletip iletmediğini gösterir. ERG testi retinanın ışık çakmalarına verdiği yanıtı ölçerek çubuk ve koni hücrelerinin çalışıp çalışmadığını gösterir. İkisinde de küçük sensörler kullanılır, ikisi de ağrısızdır. Sonuçları Doç. Dr. Muhammet Derda Özer, Op. Dr. Aysan Bayram ya da Prof. Dr. Ahmet Satıcı muayeneniz, OCT ve görme alanı testinizle birlikte yorumlar; tek başına değerlendirilmez.
Ani görme kaybı, görüşünüzün bir bölümünü kapatan karanlık bir perde ya da gözü oynatırken yeni başlayan ağrı acildir. İstanbul'a gelmeyi beklemeyin: aynı gün bir göz acil servisine ya da doktorunuza başvurun. VEP ve ERG, görmenin neden azaldığını bulmaya yarayan uzmanlık testleridir; acil müdahale için değildir.
VEP ve ERG testleri neyi ölçer?
VEP ve ERG, görme sisteminin elektriksel çalışmasını kaydeden testlerdir. Görme sisteminin birkaç halkası vardır: ışığı elektrik sinyaline çeviren retina, bu sinyali taşıyan görme siniri ve sinyali yorumlayan beyin. Görsel elektrofizyoloji her halkanın ürettiği elektriksel etkinliği kaydederek hangisinde sorun olduğunu arar. NHS hasta bilgilendirme belgeleri bu testleri gözlerin ya da beynin ekrandaki desenlere ve çakan ışıklara nasıl tepki verdiğinin ölçülmesi olarak tanımlar.
| Test | Ne kaydeder? | Görme sisteminin hangi bölümü? | Hangi soruya yanıt arar? |
|---|---|---|---|
| VEP (görsel uyarılmış potansiyel) | Her göz uyarıldıktan sonra başın arka kısmından (oksipital kafa derisi) gelen sinyaller | Retinadan görme sinirine ve görme korteksine kadar | Görme siniri ya da görme yolu normal ileti yapıyor mu? |
| Tam alan ERG | Tüm retinanın karanlıkta ve aydınlıkta ışık çakmalarına toplu yanıtı | Çubuk ve koni hücreleri, bipolar hücreler | Retinanın geneline yayılan bir hastalık var mı? |
| Patern ERG | Yön değiştiren dama tahtası desenine yanıt | Merkezi retina (makula) ve retina ganglion hücreleri | Merkezi retina ya da ganglion hücre tabakası etkilenmiş mi? |
| Multifokal ERG | Merkezi 30 dereceye yayılan 61–103 küçük yanıttan oluşan harita | Makula | Makulanın tam olarak neresinde fonksiyon azalmış? |
Bu testlerin standartlarını Uluslararası Görme Klinik Elektrofizyoloji Derneği (ISCEV) yayımlar; böylece sonuçlar laboratuvarlar arasında karşılaştırılabilir. Derneğin VEP için 2025 güncellemesi üç standart uyaran tanımlar: desen çevirmeli dama tahtası, desen açma-kapama dama tahtası ve flaş.
VEP testi nedir?
VEP testi, beyninizin görmeye karşı ürettiği elektriksel sinyali kaydeden bir testtir. EyeWiki'ye göre görme korteksindeki sinyali görsel uyarıya yanıt olarak ölçer ve böylece gözden kortekse uzanan tüm yolu değerlendirir. Başınızın arkasına (Oz noktası) küçük bir elektrot, alnınıza (Fz) bir referans sensörü ve başka bir yere toprak elektrotu yerleştirilir. Her göz ayrı ayrı test edilir; siz ekranın ortasına bakarken siyah-beyaz dama tahtası deseni sürekli yön değiştirir. Bilgisayar çok sayıda yanıtın ortalamasını alarak arka plandaki beyin etkinliğinin içinden net bir sinyal çıkarır.
Kaydın ana bölümü, desen değiştikten yaklaşık 100 milisaniye sonra beliren P100 adlı pozitif tepedir. Uzmanınızın ölçtüğü şey bu tepenin zamanlaması (latans) ve büyüklüğüdür (amplitüd).
ERG testi nedir?
ERG testi, retinanın ışığa verdiği elektriksel yanıtı kaydeder. ISCEV 2022 standardı tam alan ERG'yi retinanın genel işlevini değerlendirme yolu olarak tanımlar. Kaydın başlıca bölümleri şunlardır:
- a dalgası: ilk, aşağı yönlü dalga; çubuk ve koni fotoreseptörlerinden doğar
- b dalgası: ardından gelen yukarı yönlü dalga; esas olarak bipolar hücrelerden doğar
- Karanlığa uyumlu yanıtlar: en az 20 dakika karanlıkta bekledikten sonra ölçülür, ağırlıklı olarak çubukları yansıtır
- Aydınlığa uyumlu yanıtlar: en az 10 dakika sabit ışıkta bekledikten sonra ölçülür, konileri yansıtır
Çubuklar ve koniler ayrı ayrı test edildiği için ERG hangi tür fotoreseptör işlevinin azaldığını gösterebilir; bu da retina hastalığının türünü adlandırmaya yardımcı olur.
VEP ile SEP aynı test mi?
Hayır. VEP görme yolunu, SEP ise dokunma (duyu) yolunu inceler. "SEP testi normal değerleri" diye arayanların bir kısmı iki testi birbirine karıştırıyor olabilir. Somatosensoriyel uyarılmış potansiyel (SEP), kol ya da bacaktaki bir sinire verilen elektrik uyarısına omurilik ve beynin yanıtını ölçer; omurilik ve sinir hasarını araştırmada ve bazı ameliyatlarda omurilik işlevini izlemede kullanılır. VEP ise ekrandaki bir desene ya da ışık çakmasına verilen yanıtı kaydeder ve yalnızca görme yolunu değerlendirir. SEP bir nöroloji testidir; bu sayfadaki normal değer ve yorumlama bilgileri yalnızca VEP ve ERG içindir. SEP için sonucu isteyen nörolog size kendi laboratuvarının referans değerlerini verecektir.
VEP testi neden yapılır, ne teşhis eder?
VEP testi, özellikle göz sağlıklı görünürken, görme sinirinin ya da arkasındaki görme yolunun düzgün çalışıp çalışmadığını bulmak için yapılır. Amerikan Oftalmoloji Akademisi (AAO), endikasyonlar arasında görme sinirini etkileyen hastalıkları (demiyelinizan, bası yapan, toksik, travmatik, iskemik, enflamatuvar ve kalıtsal), albinizmi, ambliyopiyi (tembel göz), açıklanamayan görme kaybını ve kiazma ya da kiazma sonrası sorunlardan şüphelenilen durumları sayar.
Optik nörit ve diğer görme siniri hastalıkları. VEP yöntemlerine ilişkin bir derleme, tek gözde gecikmiş P100'ün tipik olarak görme siniri ya da kiazma öncesi bir işlev bozukluğunu gösterdiğini belirtir. Optik nöritte görme düzelse bile gecikme çoğu zaman sürer: optik nörit hastalarında multifokal VEP'e ilişkin bir derleme, atağın üzerinden 12 ay geçse de anlamlı bir artık latans gecikmesi olduğunu bildirir.
Açıklanamayan görme kaybı. Görme, muayenenin açıkladığından daha kötüyse normal bir VEP görme siniri ve yolu konusunda rahatlatıcıdır; anormal bir VEP ise aramayı sinire yöneltir.
Görüntülemenin atlayabileceği sinir hastalığı. Aynı derleme, VEP'in özellikle görme siniri içindeki, görüntülemede gözden kaçabilecek lezyonları saptayabildiğini belirtir.
Glokom (göz tansiyonu hastalığı). VEP bazen fonksiyonel değişimi izlemek için OCT ve görme alanı testiyle birlikte kullanılır.
Bebekler, küçük çocuklar ve yanıt veremeyen kişiler. ISCEV 2025 standardının belirttiği gibi, yoğun bir katarakt gibi saydamlık kaybı, sınırlı iş birliği ya da bakışı sabitleyememe durumunda flaş VEP işe yarar. EyeWiki de bebeklerde görmenin izlenmesini VEP'in kullanım alanları arasında sayar.
Albinizm. VEP, sinir liflerinin kiazmada yanlış yöne geçmesi nedeniyle kafa derisi üzerinde yanıtın asimetrik olmasını gösterir.
ERG testi ise şunları bulmak ya da doğrulamak için yapılır:
- kalıtsal retina hastalıkları: retinitis pigmentoza, koni ve çubuk distrofileri, Leber konjenital amorozu
- hidroksiklorokin, klorokin ya da vigabatrin gibi ilaçlara bağlı toksik retinopati
- kansere bağlı retinopati dâhil edinsel retina hastalıkları
- açıklanamayan görme kaybı: belirtiler muayeneyle uyuşmadığında nesnel bir ölçüm sağlar
VEP ve ERG tedaviden önce neden istenir?
Bu testler her muayenenin parçası değildir; standart testler bir soruyu açık bıraktığında istenir. Tipik nedenler şunlardır:
Görme, gözün göründüğünden daha kötü
OCT taramasında retina normal görünüyorsa ve görme alanı testi net değilse elektrofizyoloji retina kaynaklı sebebi (ERG) görme siniri kaynaklı sebepten (VEP) ayırmaya yardımcı olur.
Başka hastalığı olan gözde katarakt ya da lens ameliyatından önce
Yoğun bir katarakt gözün arkasını gizler. Retina ya da görme siniri de hasarlıysa cerrahınızın ameliyattan sonra görmenin gerçekçi olarak ne kadar geri kazanılabileceğini bilmesi gerekir. Flaş VEP, retinanın net görülmesine ihtiyaç duymaz ve EyeWiki ameliyat öncesi prognoz tahminini VEP'in kullanım alanları arasında sayar.
Retinayı etkileyebilecek ilaçların izlenmesi
Kraliyet Oftalmologlar Koleji, OCT ya da otofloresan görüntülemedeki yapısal değişiklikler bir görme alanı kusuruyla uyuşmadığında hidroksiklorokin taramasında multifokal ERG önerir.
İkinci görüş
Görme kaybı için "açıklanamıyor" denilen hastalar çoğu kez önceki VEP ve ERG raporlarını getirir; testi tekrarlamadan bunları inceleyebiliriz.
Cerrahınız bu testleri yalnızca önerisini değiştirebilecekse ister. Değiştirmeyecekse sizden yaptırmanızı istemeyiz.
VEP testi nasıl yapılır? Hazırlık ve test sırasında neler olur?
VEP testi, kafa derisine yapıştırılan küçük elektrotlarla, ekrana bakarken yapılan ağrısız bir kayıttır. İşlem öncesi ve sırasında bilmeniz gerekenler şöyle:
Testten önce
- Saçınızı yıkayın ve jöle, sprey ya da yağ sürmeyin; elektrotlar kafa derisine yapıştırılır. Saç kaynağı (peruk, protez saç) ile test yapılamaz.
- ERG olacaksanız yoğun göz makyajından ve takma kirpikten kaçının.
- Gözlüğünüzü ve reçetenizi getirin. ISCEV'e göre desenli VEP için en uygun refraksiyon (gözlük numarası) gerekir, flaş VEP için gerekmez.
- Düzenli ilaçlarınızı her zamanki gibi alın.
- Genişletici göz damlası kullanılacaksa güneş gözlüğü getirin ve sonrasında araba kullanmamak için önlem alın.
- Epilepsiniz varsa söyleyin. NHS hasta bilgilendirme belgesi, çakan ışıkların nöbeti tetikleyebileceğine dair küçük bir kuramsal risk olduğunu, ancak bugüne kadar bildirilmiş bir olgu bulunmadığını belirtir.
VEP sırasında
- Küçük disk elektrotlar iletken bir macunla kafa derinize yapıştırılır.
- Bir ekranın karşısına oturur ve dama tahtası deseninin ortasındaki sabit bir noktaya bakarsınız. Her seferinde bir göz kapatılır.
- Desen tekrar tekrar yön değiştirirken bilgisayar beyninizin yanıtını kaydedip ortalamasını alır. Test ağrısızdır ve sonrasında hiçbir etkisi yoktur.
ERG sırasında
- Uyuşturucu damla ve çoğu zaman retinanın eşit aydınlanması için göz bebeğini genişleten damla damlatılabilir. ISCEV 2022 standardı, uyaran göz bebeği boyutuna göre düzeltilirse genişletmeyi isteğe bağlı hâle getirmiştir.
- Kayıt elektrotu gözün üzerine ya da yakınına yerleştirilir: alt göz kapağı boyunca uzanan ince bir iplik, kontakt lens elektrot ya da gözün altına bir cilt pedi. İplik elektrot tuhaf hissettirebilir ama acıtmaz; ayarlanabilir ya da çıkarılabilir.
- Karanlığa uyumlu çakmalardan önce en az 20 dakika karanlıkta, aydınlığa uyumlu çakmalardan önce en az 10 dakika sabit ışıkta beklersiniz. Ekran ışığı karanlık uyumunu bozduğu için telefonunuzu uzak tutun.
- Farklı şiddette ışık çakmaları veren bir kubbeye bakarsınız.
VEP testi ne kadar sürer?
Tam bir görsel elektrofizyoloji seansı yaklaşık iki saat sürer. Bir NHS broşürü testin normalde iki buçuk saati geçmediğini, bir diğeri tam bir seansın tipik olarak yaklaşık iki saat sürdüğünü belirtir. Karanlık uyumu gerekmediği için yalnızca VEP, tam bir ERG seansından kısadır. Sizin ziyaretiniz için gereken süre: {{VEP / ERG randevu süresi}}.
Risk ve yan etkiler. Kafa derisi elektrotları hiçbirine yol açmaz. Gözün üzerindeki kontakt lens ya da iplik elektrot çok nadiren korneayı çizebilir (kornea aşınması); elektrot yerindeyken gözünüzü ovmamakla bundan kaçınılır. Genişletici damlalar yakın görmeyi bulanıklaştırır ve ışığı rahatsız edici yapar; NHS rehberi yaklaşık üç ila beş saat araba kullanmamanızı söyler.
VEP testi sonucu ne zaman çıkar, nasıl öğrenilir?
VEP sonucu çoğunlukla testin yapıldığı gün hazır olmaz; yazılı rapor için bir bekleme süresi vardır. Kayıtlar bir uzman tarafından incelenip raporlanmalıdır. Bir NHS bilgi sayfası sonuçların aynı gün verilmediğini, bir diğeri sonuçların dört hafta içinde konsültana gönderildiğini belirtir; bu süre kuruma göre değişir. Bizde yazılı elektrofizyoloji raporunun çıkış süresi: {{yazılı elektrofizyoloji raporu süresi}}.
VEP testi sonucunu nasıl öğrenirsiniz? Sonuç testi isteyen doktorunuza gider ve doktorunuz sizinle paylaşır. Bizde raporu cerrahınız sizinle birlikte okur; isterseniz tercümanınız aracılığıyla düz bir dille anlatır ve bir öneride bulunur. Önceden başka bir merkezde VEP ya da ERG yaptırdıysanız raporu, varsa kayıt eğrilerini (trace) bize gönderin; çoğu zaman testi tekrarlamadan inceleyebiliriz.
VEP testi sonuçları nasıl yorumlanır?
VEP testi normal değerleri nedir?
Normal VEP tek bir sayı değildir. P100 tepesi desen çevirmeli kayıtta tipik olarak yaklaşık 100 milisaniyede belirir, ancak tam normal sınırlar uyarana, cihaza ve yaşınıza bağlıdır. ISCEV bu nedenle her laboratuvarın başka yerlerdeki rakamlara güvenmek yerine kendi referans değerlerini oluşturmasını önerir. Uzmanınızın baktığı ögeler şunlardır:
| Ölçüt | Neyi gösterir? | Notlar |
|---|---|---|
| P100 latansı | Sinyalin retinadan kortekse ne kadar hızlı ulaştığı | Yaklaşık 100 ms tipiktir; laboratuvarın kendi normal sınırlarıyla karşılaştırılır |
| P100 amplitüdü | Yanıtın ne kadar güçlü olduğu | Kişiler arasında latanstan daha fazla değişir; önceki N70 çukurundan ölçülür |
| İki göz arasındaki fark | Bir sinirin daha yavaş ya da zayıf olup olmadığı | Optik nörit şüphesinde çok değerlidir, çünkü her göz diğerinin kontrolü gibidir |
| Dalga şekli | Yanıtın temiz ve tekrarlanabilir olup olmadığı | Zayıf fiksasyon, göz kırpma ya da düzeltilmemiş görme bunu bozabilir |
Bu açıklamalar yayımlanmış derlemelerden ve standartlardan gelir. Yalnızca yol göstericidir; uzmanınız kendi kayıtlarınızı referans aralığına göre yorumlar.
Anormal VEP sonucu ne demek?
Anormal bir VEP tek başına bir hastalığın adını koymaz. Görme yolu boyunca bir şeyin sinyali etkilediğini söyler ve örüntü ipuçları verir:
- Amplitüdü görece korunmuş gecikmiş P100, iletinin yavaşladığını düşündürür; demiyelinizasyonda (sinir liflerini saran yalıtkan miyelinin kaybı) olduğu gibi.
- Azalmış amplitüd, çalışan sinir lifi sayısının az olduğunu ya da sinyalin zayıfladığını gösterir; bası, toksik hasar, kötü kan akımı ya da glokomda görülebilir.
- Yok ya da çok küçük yanıt, ağır ileti kaybını yansıtabilir; ancak zayıf fiksasyon, uygun olmayan uyaran ya da yoğun saydamlık kaybını da yansıtabilir. Bu yüzden flaş VEP ve ERG ile kontrol edilir.
- İki göz arasındaki asimetri, çoğu zaman mutlak değerden daha bilgi vericidir.
AAO, VEP anormalliklerinin klinik bulgularla ilişkilendirilmesi gerektiğini ve tek başına tanı koydurmadığını belirtir.
VEP testi anormal çıkmasının nedenleri
| Neden grubu | Örnekler |
|---|---|
| Görme siniri iltihabı ya da demiyelinizasyon | Optik nörit, multipl skleroz, nöromiyelitis optika spektrum hastalığı |
| Bası ya da yaralanma | Sinire ya da kiazmaya bası yapan bir tümör, travma |
| Kötü kan akımı ya da toksinler | İskemik optik nöropati, ilaç ya da beslenmeye bağlı toksisite |
| Kalıtsal durumlar | Kalıtsal optik nöropatiler, albinizm |
| Göz hastalığı | İleri glokom, ağır retina hastalığı, yoğun katarakt |
| Teknik ya da hastaya bağlı etkenler | Düzeltilmemiş kırma kusuru, zayıf fiksasyon, küçük göz bebeği, yorgunluk ya da göz hareketi |
Teknik grup çok yaygın olduğu için hafif anormal bir VEP, sonuç çıkarılmadan önce çoğu zaman tekrarlanır ya da ERG ve taramalarla karşılaştırılır.
ERG test sonuçları
ERG, dalga boyutlarının ve zamanlamalarının normal sınırlarla ve karanlığa uyumlu yanıtların aydınlığa uyumlu yanıtlarla karşılaştırılmasıyla okunur. EyeWiki'ye göre retinitis pigmentozada karanlığa uyumlu yanıtlar tipik olarak ağır biçimde bozuktur ya da hiç kaydedilemez; "elektronegatif" örüntü (normal a dalgası, belirgin biçimde azalmış b dalgası) ise konjenital durağan gece körlüğü ve X'e bağlı retinoşizis gibi durumlarda görülür. Hidroksiklorokin toksisitesinde multifokal ERG, merkezî foveanın hemen çevresindeki retina halkasında erken değişiklikler gösterebilir.
VEP testi nörolojide ve MS'te kullanılır mı?
Evet. VEP nörolojide de kullanılır, çünkü görme siniri merkezi sinir sisteminin parçasıdır. Siz fark etmeseniz bile görme yolunun demiyelinizasyondan etkilenip etkilenmediğini gösterebilir.
Multipl skleroz (MS) hastalarının yaklaşık dörtte birinde ilk belirti optik nörittir. MS tanı kriterlerinin 2024 McDonald revizyonları (The Lancet Neurology, 2025), hastalığın gösterilebileceği beşinci bölge olarak görme sinirini ekler; bunun için görme sinirlerinin MR'ı, görsel uyarılmış potansiyeller ve/veya OCT kullanılır.
Yayımlanmış araştırmalar VEP'in ne kadar değerli olabileceğini gösterir. Multifokal VEP'e ilişkin bir derlemede, bilinen optik nörit atağı geçirmemiş MS hastalarının gözlerinin %20–40'ında görme yolunda sessiz bir atağın bulgusu vardı. Optik nöriti olan 46 kişilik küçük bir grupta VEP'i gecikmiş olanların %36,4'ü bir yıl içinde MS geliştirirken, VEP'i normal olanlarda bu oran %0'dı. Bu rakamlar belirli çalışmalardan gelir ve tek bir kişinin başına ne geleceğini öngöremez.
Önemli bir sınır: MS tanısını bir nörolog öykünüz, muayeneniz, MR ve diğer testlerinizle birlikte koyar. Tek başına bir VEP sonucu MS'i ne doğrular ne dışlar. VEP bu soruyu gündeme getirirse bulguyu açıklar ve bir nörologa, mümkünse takibin en kolay olduğu bulunduğunuz şehirde başvurmanızı öneririz.
VEP testi yaptıranlar ne yaşar?
VEP testi yaptıranların çoğu için en zor kısım beklemek ve ekrana sabit bakmaktır; test ağrısızdır. Bu bölüm kişisel yorumlardan değil, hasta bilgilendirme belgelerinden derlenmiştir. Tipik bir seans şöyle geçer: elektrotlar yerleştirilir, loş bir odada ekrana bakılır, bazı kayıtlar sırasında bakışı ortadaki noktada tutmanız ve fazla göz kırpmamanız istenir. Kafa derisindeki macun sonradan saçtan yıkanır. ERG de yapılacaksa seansın büyük bölümü karanlık ve ışık uyumunu beklemekle geçer, bu yüzden toplam süre uzar. Zayıf fiksasyon ve göz hareketi kayıtları bozabileceği için seansa dinlenmiş gelmeniz işe yarar.
Kayıt sırasında zaman zaman gözünüzü kırpmak ya da bakışınızı kaçırmak olağandır; kayıt gerektiğinde tekrarlanır. Seans sonunda eve gidebilirsiniz; genişletici damla kullanıldıysa araba kullanmamanız gerekir.
VEP-ERG testi fiyatları
VEP ve ERG testinin bizdeki fiyatı {{₺ VEP ve ERG elektrofizyoloji testi fiyatı}}'dır; testleri, uzmanın raporunu ve sonuçların cerrahınız tarafından, isterseniz tercümanla birlikte, açıklanmasını kapsar. Testler tedavi planlaması kapsamında isteniyorsa: {{VEP/ERG'nin tedavi fiyatına dâhil mi ayrı mı olduğu}}. Otel ve havalimanı transferi fiyata dâhil değildir; isterseniz ayrı ücretle ayarlarız. SGK ya da özel sigorta kapsamı için bilgi: {{SGK / özel sigorta geçerliliği}}.
VEP-ERG testi fiyatları merkezden merkeze değişir ve kaç farklı kaydın yapıldığına (yalnızca VEP mi, tam alan ERG, patern ERG ve multifokal ERG de var mı) bağlıdır. Bu sayfada başka merkezlerin fiyatlarını vermiyoruz. Raporlarınızı gönderirseniz testin tekrarına gerek olup olmadığını size açıkça söyleriz.
VEP ve ERG sonuçlarınızı kim okur?
Kayıtlarınız {{elektrofizyoloji uzmanı / klinik bilim insanı}} tarafından yapılır ve ardından sizi tedavi eden cerrah tarafından gözden geçirilir. Retina, üveit ve diğer enflamatuvar göz hastalıklarını tedavi eden Doç. Dr. Muhammet Derda Özer, retina ve enflamatuvar olguların sonuçlarını inceler; Türkçe ve İngilizce konuşur. Retina hastalıkları, katarakt ve lazer hastalarına bakan Op. Dr. Aysan Bayram da retina sonuçlarını inceler. Glokom, katarakt ve lens ameliyatını da kapsayan Prof. Dr. Ahmet Satıcı, ameliyat planını ya da glokom bakımını etkileyen sonuçları inceler. Sonuçlar, düz bir dille açıklama ve bir öneriyle birlikte verilir. Yazılı rapor süresi: {{yazılı elektrofizyoloji raporu süresi}}.
Testleriniz nörolojik bir nedene işaret ederse bunu açıkça söyler ve nörolojik bakım verebiliyormuşuz gibi davranmak yerine bir nörologa gitmenizi öneririz.
VEP ve ERG hangi tedavi ve bakımları destekler?
| Durum | VEP / ERG nasıl kullanılır? |
|---|---|
| Optik noropati ve nöro-oftalmoloji | Görme sinirinin normal ileti yapıp yapmadığını gösterir ve zaman içindeki değişimi izler |
| Başka göz hastalığı olan gözde katarakt ve lens ameliyatı | Katarakt alındığında retina ve sinirin ne kadar görmeyi taşıyabileceğini değerlendirmeye yardımcı olur |
| Retina hastalığı ve kalıtsal retina distrofisi | Tanıyı doğrular, çubuk ve koni sorunlarını birbirinden ayırır |
| İlaç izlemi (örneğin hidroksiklorokin) | Multifokal ERG, erken makula toksisitesini doğrular ya da netleştirir |
| Açıklanamayan görme kaybında ikinci görüş | Tarama ve muayene belirtileri açıklamadığında nesnel veri sağlar |
Göz muayenenizdeki diğer testler
VEP ve ERG, olağan taramaların yerini almaz, onlara eklenen uzmanlık testleridir:
- Kornea topografisi: korneanın şeklini haritalar
- OCT taraması (optik koherans tomografi): retina ve görme sinirinin kesit görüntüleri
- FFA (fundus floresein anjiyografi): gözün arkasındaki damarların görüntülenmesi
- Göz ultrasonu (B-scan): gözün içi görülemediğinde görüntüleme
- Görme alanı testi (perimetri): yan görmenizi kontrol eder
- Göz tansiyonu ölçümü (tonometri): glokom kontrolleri için önemlidir
VEP ve ERG testi: sık sorulan sorular
VEP (görsel uyarılmış potansiyel) testi, her göze yanıp sönen ya da dama tahtası desenli bir görüntü gösterildiğinde beyninizin ürettiği elektriksel sinyali kaydeder. Görme siniri ve görme yolunun sinyali normal hızda ve güçte taşıyıp taşımadığını gösterir. Ağrısızdır ve kafa derisine küçük sensörler yerleştirilerek yapılır.
ERG (elektroretinografi) testi, retinanın ışık çakmalarına verdiği elektriksel yanıtı kaydeder. Çubuk ve koni hücrelerinin ve onlara bağlı hücrelerin ne kadar iyi çalıştığını gösterir; kalıtsal retina hastalıkları, ilaç toksisitesi ve açıklanamayan görme kaybında kullanılır.
Görme siniri ve görme yolunun sorunlarını bulmak için yapılır: optik nörit, bası yapan ya da toksik optik nöropati, kalıtsal durumlar, albinizm gibi. Ayrıca standart bir teste yanıt veremeyen kişilerde görmeyi değerlendirir. Tanıyı destekler; tek başına tanı koymaz.
Hayır, acıtmaz. Kafa derisine macunla elektrotlar yapıştırılır ve bir ekrana kısa kayıtlar boyunca bakarsınız. ERG için uyuşturucu damla kullanılabilir; alt kapaktaki iplik elektrot garip hissettirebilir ama acıtmaz.
NHS broşürlerine göre tam bir görsel elektrofizyoloji seansı yaklaşık iki saat sürer, normalde iki buçuk saati geçmez; çünkü ERG, kayıttan önce 20 dakika karanlık ve 10 dakika aydınlık uyum gerektirir. Yalnızca VEP daha kısadır. Randevu süresini size bildiririz: {{VEP / ERG randevu süresi}}.
Sonuç çoğunlukla aynı gün verilmez, çünkü kayıtların bir uzman tarafından incelenip raporlanması gerekir. Süre kuruma göre değişir; bir NHS belgesi sonuçların dört hafta içinde doktora gönderildiğini belirtir. Bizde yazılı rapor süresi: {{yazılı elektrofizyoloji raporu süresi}}.
Sonuç, testi isteyen doktora gider; doktorunuz bunu sizinle paylaşır. Bizde raporu cerrahınız sizinle birlikte, isterseniz tercümanla düz bir dille okur ve bir öneride bulunur.
Tüm laboratuvarlar için geçerli tek bir aralık yoktur. P100 dalgası genellikle yaklaşık 100 milisaniyede belirir, ancak normal sınırlar cihaza, uyarana ve yaşa bağlıdır; ISCEV her laboratuvarın kendi referans değerlerini kullanmasını önerir. Uzmanlar ayrıca iki gözü birbiriyle karşılaştırır.
Gözden beyne giden sinyalin yavaşladığı ya da zayıfladığı anlamına gelir. Gecikmiş P100 tipik olarak demiyelinizasyon gibi yavaşlamış iletiyi, azalmış amplitüd çalışan sinir lifi sayısının azaldığını düşündürür. Sonuç muayeneniz ve taramalarınızla birlikte okunmalıdır; tek başına bir hastalığın adını koymaz.
Optik nörit, multipl skleroz, sinire bası ya da yaralanma, kötü kan akımı, toksik ya da kalıtsal optik nöropatiler, glokom, ağır retina hastalığı ve yoğun katarakt neden olabilir. Düzeltilmemiş gözlük, zayıf fiksasyon ya da küçük göz bebeği gibi teknik etkenler de kaydı değiştirebilir; bu yüzden sınırdaki sonuçlar sık sık tekrarlanır.
Evet, birkaç testten biri olarak. Belirti olmasa bile görme sinirindeki sessiz tutulumu gösterebilir; 2024 McDonald kriterleri MS tanısında görme sinirinin MR, VEP ve/veya OCT ile gösterilen beşinci bölge sayılmasına izin verir. Tanıyı bir nörolog tüm sonuçlarınızı kullanarak koyar.
Hayır. VEP görme yolunu, SEP ise kol ya da bacak sinirinden başlayan duyu yolunu ölçer. SEP bir nöroloji testidir ve SEP normal değerleri için nörolojik laboratuvarın kendi referans aralıkları geçerlidir.
Birçok ERG seansında genişletici ve uyuşturucu damla kullanılır, ancak güncel ISCEV standardı genişletmeyi isteğe bağlı kılar. NHS rehberi genişletici damladan sonra yaklaşık üç ila beş saat araba kullanmamanızı önerir; bir yakınınızın sizi götürmesini ayarlayın ve güneş gözlüğü getirin.
VEP ve ERG testinin bizdeki fiyatı {{₺ VEP ve ERG elektrofizyoloji testi fiyatı}}'dır; uzmanın raporu ve sonuçların açıklanması dâhildir. Otel ve havalimanı transferi dâhil değildir. SGK ya da özel sigorta kapsamı için bilgi: {{SGK / özel sigorta geçerliliği}}.
Evet. Raporlarınızı, varsa kayıt eğrilerini, taramalarınızı ve reçetenizi ücretsiz değerlendirme için gönderin. Çoğu zaman önceki sonuçlar yeterlidir; testin tekrarının bir şey katıp katmayacağını size söyleriz.
Bu sayfadaki bilgilerin kaynakları
- ISCEV, ISCEV standard for clinical visual evoked potentials (2025 update): three standard VEP stimuli; P100; electrode placement Oz/Fz; flash VEP for media opacity or limited cooperation; refraction needed for pattern VEP, not flash; laboratory-specific reference values. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12436483
- ISCEV, ISCEV Standard for full-field clinical electroretinography (2022 update), Doc Ophthalmol 2022: 20 min dark adaptation, 10 min light adaptation; mydriasis optional; response origins; electrodes. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9192408
- EyeWiki (AAO), Electroretinogram: indications; full-field, multifocal (61–103 responses, central 30 degrees) and pattern ERG; waveform origins; retinitis pigmentosa and electronegative patterns; hydroxychloroquine mfERG. https://eyewiki.org/Electroretinogram
- EyeWiki (AAO), Visual Evoked Potential/Response (VEP/VER): cortical signal assesses the whole visual pathway; Oz/Fz; P100 near 100 ms; infant vision, prognostication before surgery, optic neuropathy; albinism misrouting. https://eyewiki.org/Visual_Evoked_Potential/_Response_(VEP/VER)
- American Academy of Ophthalmology, Clinical visual electrophysiology: visual evoked potentials: indications; delayed peak times and reduced amplitude; results must be correlated clinically. https://www.aao.org/education/disease-review/clinical-visual-electrophysiology-visual-evoked-po
- A Comprehensive Review on Methodologies Employed for Visual Evoked Potentials (PMC4789528): P100 delay in one eye indicating optic nerve or prechiasmal dysfunction; occult lesions imaging may miss. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4789528/
- The contribution of multifocal visual evoked potentials in patients with optic neuritis and multiple sclerosis: a review (PMC8116218): residual latency delay 12 months after optic neuritis; 20–40% subclinical involvement; 36.4% vs 0% conversion in a cohort of 46. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8116218
- Montalban X, et al. 2024 revisions of the McDonald criteria, Lancet Neurology 2025;24(10):850–865 (optic nerve as a fifth location), reported at https://practicalneurology.com/news/2024-mcdonald-criteria-revisions-published-in-the-lancet-neurology/2483516/ ; Vall d'Hebron Research Institute summary (MRI, VEP and/or OCT; about a quarter of MS patients present with optic neuritis): https://vhir.vallhebron.com/en/society/news/2024-revision-mcdonald-criteria-will-allow-even-earlier-diagnosis-multiple-sclerosis
- NEW (market-specific): Wikipedia, Evoked potential: SEP records brain or spinal cord responses to electrical stimulation of peripheral nerves (tibial, median, ulnar) and is used for spinal cord monitoring and nerve or spinal lesions; VEP records responses to light stimuli and assesses the visual pathway; used for the "VEP ile SEP aynı test mi?" explainer only. https://en.wikipedia.org/wiki/Evoked_potential
Açıklanamayan görme kaybı mı var? Sonuçlarınıza bir cerrah baksın, ücretsiz
VEP ya da ERG raporlarınızı, OCT taramalarınızı, görme alanı sonuçlarınızı ve reçetenizi yükleyin. Doç. Dr. Özer, Prof. Dr. Satıcı ya da Op. Dr. Bayram size bunların ne gösterdiğini ve başka bir testin işe yarayıp yaramayacağını, hiçbir yükümlülük olmadan söylesin. {{yanıt süresi}} içinde dönüş yapıyoruz.
3 göz cerrahı
Dosyanızı bir satış temsilcisi değil, adı belli bir cerrah inceler. Yanıt süresi: {{yanıt süresi}}.
Prof. Dr. Ahmet Satıcı
Doç. Dr. Muhammet Derda Özer
Op. Dr. Aysan Bayram