- Ana sayfa
- Göz sağlığı rehberi
- Göz sözlüğü A-Z
- Sferik Ne Demek? Göz Numarasındaki SPH Değerinin Anlamı
Sferik Ne Demek? Göz Numarasındaki SPH Değerinin Anlamı
{{cerrah}} tarafından tıbbi olarak gözden geçirilmiştir, {{cerrahın unvanı ve uzmanlık alanı}}, {{inceleme tarihi}}. Son güncelleme: {{güncelleme tarihi}}.
Sferik ne demek? Sferik (SPH, sphere) (isim), göz reçetesinde her gözün satırındaki ilk sayıdır. Miyopluğu (eksi numara) ya da hipermetropluğu (artı numara) düzeltmek için gereken ana cam gücünü diyoptri (D) cinsinden gösterir. Eksi işaretli bir sayı (örneğin -2.50) miyop, artı işaretli bir sayı (örneğin +1.75) hipermetrop olduğunuzu anlatır; sayı sıfırdan uzaklaştıkça gereken cam güçlenir. Prof. Dr. Ahmet Satıcı ve Op. Dr. Aysan Bayram gibi cerrahlar, lazer ameliyatı ya da lensle gözlükten kurtulup kurtulamayacağınızı değerlendirirken ilk olarak sferik değerinize bakar.
Sferik (SPH): özet bilgiler
- Nerede görürsünüz
- Gözlük reçetesinde "Sferik" ya da "SPH" sütununda; sağ göz (OD) ve sol göz (OS) için ayrı satırlarda
- Birim
- Diyoptri (D). Reçeteler 0.25 D'lik basamaklarla ilerler
- Eksi işareti (-)
- Miyopi: uzak bulanık görünür, yakın net kalır
- Artı işareti (+)
- Hipermetropi: yakın görme zorlaşır, yüksek hipermetropide uzak da bulanıklaşabilir
- "Plano", "PL" veya "DS"
- O gözde sferik gücü yok (plano) ya da cam yalnızca küresel, silindirik değer içermiyor (DS)
- Yanındaki sütunlar
- Astigmat için silindirik (CYL) ve aks, yakın okuma için ADD; aynı satırda yer alır
- Uzman
- Göz doktoru (oftalmolog) veya optisyen-optometrist; İstanbul'da lazer ve lens ameliyatları için Prof. Dr. Ahmet Satıcı ya da Op. Dr. Aysan Bayram
Sferik ne demek? Reçetedeki SPH sütunu
Sferik, reçetedeki "küresel güç" sütunudur. Amerikan Oftalmoloji Akademisi'ne (AAO) göre sferik sütunu, yani SPH, görmenizi düzeltmek için gereken cam gücünü gösterir. Bir reçete genellikle şöyle görünür:
| SFERİK (SPH) | SİLİNDİRİK (CYL) | AKS (AXIS) | ADD | |
|---|---|---|---|---|
| OD (sağ göz) | -2.50 | -0.75 | 180 | |
| OS (sol göz) | -2.25 |
Bu örnekte sağ gözün 2.5 diyoptrilik miyopi düzeltmesine ve biraz da astigmat düzeltmesine, sol gözün ise 2.25 diyoptrilik miyopi düzeltmesine ihtiyacı var; sol gözde astigmat düzeltmesi yok. AAO'ya göre OD, Latince oculus dexter (sağ göz), OS ise oculus sinister (sol göz) demektir. İki gözün numaralarının farklı olması sık görülen, normal bir durumdur.
AAO ölçeği ortasında sıfır bulunan bir sayı doğrusu gibi anlatır: sıfır düzeltme gerektirmez; eksi ya da artı yönde sıfırdan uzaklaştıkça numara güçlenir. AAO'nun kendi örneği olan -9.00 D, 9 diyoptrilik miyopi anlamına gelir.
Sferik, gözün tamamındaki odaklanma hatasını düzeltir. Silindirik ise ışığı tek bir noktada değil birden fazla noktada toplayan, yani rugby topu gibi düzensiz bir yüzeyi düzeltir. Sferik gözü yuvarlak bir top gibi ele alır: ışığı her yönde aynı miktarda kırar, bu yüzden "küresel güç" denir. Diğer sütunları öğrenmek için Sözlük: Silindirik (CYL) → ve Sözlük: Aks → sayfalarına bakabilirsiniz. Reçetenin tamamını sade bir dille okumak için Göz numarası okuma aracı (sferik, silindirik, aks, diyoptri) → sayfasını kullanın.
Sferik ne demek, tıp dilinde nasıl tanımlanır?
Tıp dilinde sferik, "küre biçimli" demektir (Latince sphaera, küre). Göz hekimliğinde ise ışığı her yönde eşit kıran, yani yalnızca küresel güce sahip cam ya da kırma kusuru bileşeni için kullanılır. Gözün astigmat içermeyen, tüm meridyenlerde aynı olan odaklanma hatasını anlatır.
Diyoptri nedir?
Diyoptri, cam gücünün birimidir: 1 bölü odak uzaklığı (metre cinsinden). Yani 3 D'lik bir cam ışığı metrenin üçte birinde odaklar. Birleşik Krallık Kraliyet Oftalmologlar Koleji (RCOphth) diyoptriyi bir merceğin kırma gücünü ölçen birim olarak tanımlar. Sferik değerler 0.25 D'lik basamaklarla değişir; bu yüzden reçetede -1.00, -1.25, -1.50 gibi sayılar görürsünüz.
Sferik ve silindirik ne demek? Aradaki fark
Sferik gözün tamamındaki odak hatasını, silindirik ise astigmatı düzeltir. "Sferik silendirik ne demek" diye arayanlar çoğu zaman bu iki sütunu karşılaştırmak ister (doğru yazılışı "silindirik"tir, ancak reçete dilinde "silendirik" de sık yazılır).
- Sferik (SPH): Miyopi ya da hipermetropiyi düzeltir. Odaklanma hatası her yönde aynıdır; gözü futbol topu gibi düşünebilirsiniz.
- Silindirik (CYL): Astigmatı düzeltir. Göz, İngiliz Ulusal Sağlık Servisi'ne (NHS) göre futbol topundan çok rugby topuna benzer ve ışığı birden fazla noktada odaklar.
- Aks (AXIS): Silindirik düzeltmenin yönünü 1 ile 180 derece arasında gösterir (AAO). Silindirik değeri yoksa aks da yazılmaz.
Birçok kişide ikisi birlikte bulunur. Reçetesinde yalnızca sferik değeri olan biri, astigmatı olmayan ya da çok az olan kişidir. Bu da bizi bir sonraki soruya getiriyor.
Sferik cam nedir? Sferik cam ne demek?
Sferik cam, yalnızca küresel güce sahip, silindirik bileşeni olmayan camdır. Reçetede silindirik sütunu boşsa ya da "DS" (dioptres sphere, yani yalnızca sferik) yazıyorsa, gözlük camınız sferiktir. Astigmatı olan kişilerin camları ise hem sferik hem silindirik güç taşır. Sferik cam, miyopi ya da hipermetropiyi düzeltmek için yapılır ve camın her noktasında ışığı aynı miktarda kırar.
Eksi ve artı sferik ne demek? Miyopi ve hipermetropi
Eksi sferik (-) miyopi, yani uzağı görememe demektir. Uzaktaki cisimlerden gelen ışık retinanın üzerine değil önüne odaklanır; bu yüzden uzak bulanık, yakın net görünür. AAO'ya göre bu durum kornea fazla dik eğimliyse ya da göz küresi normalden uzunsa ortaya çıkar. Düzelten cam, ışığı göze girmeden önce dağıtan eksi (ıraksak) bir mercektir. Halk arasında "eksi numara" denmesinin nedeni budur.
Artı sferik (+) hipermetropi, yani yakını zor görme demektir. Işık retinanın arkasında odaklanır. EyeWiki (AAO), en sık nedeni olarak gözün fazla kısa olmasını gösterir; daha düz bir kornea ya da zayıf bir lens de başka nedenlerdir. NHS, hipermetropinin sıklıkla ailede görüldüğünü, yaşlı yetişkinlerde ise doğal lensin sertleşmesinden kaynaklanabildiğini ekler. Düzelten cam, ışığı içeri doğru kıran artı (yakınsak) bir mercektir.
Plano sıfır demektir. "Plano" (PL), o gözde sferik güç olmadığı anlamına gelir. "DS" ise camın yalnızca küresel olduğunu, silindirik içermediğini gösterir.
Akılda tutmanın basit bir yolu: eksi "uzak bulanık, yakın net", artı ise "yakın işlerde göz daha çok yorulur" demektir. EyeWiki'ye göre genç hipermetroplar doğal lenslerini sıkarak hipermetropilerinin önüne geçebilir; bu yüzden hafif hipermetropi yıllarca fark edilmeyebilir.
Sferik 0.25, 0.50, 0.75, 1.00, 1.25 ve 1.50 ne demek?
Bu sayılar, sferik değerin düşük bandındaki küçük basamaklardır; işaret (eksi ya da artı) hangi sorunu anlattığını belirler. "Sferik 1.25 ne demek", "sferik 0.25 ne demek", "sferik 0.75 ne demek", "sferik 1 ne demek", "sferik 0.5 ne demek" ve "sferik 1.5 ne demek" aramalarının hepsi aynı mantıkla yanıtlanır: önce işarete, sonra büyüklüğe bakın.
| Reçetede yazan | Anlamı |
|---|---|
| -0.25 | 0.25 D miyopi. Bu, reçetedeki en küçük basamaktır |
| -0.50 / -0.75 | 0.50 / 0.75 D miyopi |
| -1.00 / -1.25 / -1.50 | 1.00 / 1.25 / 1.50 D miyopi; AAO'nun gruplamasına göre hepsi düşük miyopi bandındadır (3 D'nin altı) |
| +0.25 ... +1.50 | Aynı büyüklükte hipermetropi; EyeWiki'ye göre +2.00 D'ye kadar olan değerler düşük hipermetropi bandındadır |
| Plano / PL / DS | Sferik güç yok |
Üç noktaya dikkat edin:
- İşaret önemlidir. "Sferik 1.25" dediğinizde eksi mi artı mı olduğunu bilmek gerekir. -1.25 miyopi, +1.25 hipermetropidir; camlar birbirinin tersi yönde çalışır.
- Küçük sayı hastalık demek değildir. Reçete, ihtiyaç duyduğunuz camı ölçer; gözünüzün sağlığını değil. Düşük değerlerde uzağı biraz bulanık görebilirsiniz ama bu, gözünüzün sağlıksız olduğu anlamına gelmez.
- 0.25 D çok küçüktür. Uluslararası Miyopi Enstitüsü (IMI), araştırma tanımında miyopiyi küresel eşdeğer olarak -0.50 D veya daha kötü değer olarak belirler. Bu eşiğe göre 0.25 D'lik bir değer tek başına araştırma tanımına girmez (bu karşılaştırma bize aittir; klinik karar her zaman muayene eden hekime bırakılır).
Sayınız bu aralıktaysa ve gözlük kullanmak istemiyorsanız, değerlendirme için aşağıdaki tedavi bölümüne bakabilirsiniz; hangi yöntemin uygun olduğuna cerrah muayeneden sonra karar verir.
Sferik değerim ne kadar yüksek? Düşük, orta ve yüksek
Sferik değerinizin gücü, işareti göz ardı ettiğinizde sayının büyüklüğüdür. Göz doktorları miyopi ve hipermetropiyi bantlara ayırır:
| Bant | Miyopi (eksi sferik) | Hipermetropi (artı sferik) |
|---|---|---|
| Düşük | 3 D'nin altı (AAO) | +2.00 D'ye kadar (EyeWiki) |
| Orta | 3 ile 6 D arası (AAO) | +2.25 ile +5.00 D arası (EyeWiki) |
| Yüksek | 6 D'nin üzeri (AAO) | +5.25 D ve üzeri (EyeWiki) |
Araştırmalarda biraz farklı eşikler kullanılır. IMI, miyopiyi -0.50 D ve daha kötü küresel eşdeğer, yüksek miyopiyi ise -6.00 D ve daha kötü değer olarak tanımlar; ölçüm, gözün odaklanması gevşetilmiş halde yapılır.
-1.50 ya da -2.00 sferik kötü müdür? Hayır. Reçete gereken camı ölçer, gözlerinizin sağlığını değil. Bunlar düşük miyopidir: gözlüksüz uzağı bulanık görürsünüz ama sayı gözlerinizin sağlıksız olduğu anlamına gelmez.
Yüksek numaralar neden önemlidir? AAO, yüksek miyopisi olanlarda retina dekolmanı, glokom (göz tansiyonu) ve katarakt riskinin daha yüksek olduğunu belirtir. EyeWiki yüksek miyopiyi -6.00 D veya daha fazla (ya da 26.5 mm veya daha uzun göz) olarak tanımlar ve stabil yüksek miyopide yıllık takibin yeterli olabileceğini söyler. NHS de ağır miyopide glokom, retina yırtılması, katarakt ve makula dejenerasyonu risklerinin arttığını sayar. Bu, telaş için değil, düzenli göz muayenesi için bir nedendir.
Ne kadar yaygındır? Çok. Holden ve arkadaşları (Ophthalmology, 2016), 2010'da dünya nüfusunun yüzde 28'inin (yaklaşık 2 milyar kişi) miyop olduğunu tahmin etti ve 2050 için yüzde 50'yi (yaklaşık 5 milyar kişi) öngördü. Yüksek miyopi 2010'da yüzde 4 (227 milyon kişi) olarak tahmin edildi, 2050 için ise yüzde 10 (938 milyon kişi) öngörülüyor. EyeWiki, hipermetropinin Amerika Birleşik Devletleri'nde nüfusun yaklaşık yüzde 10'unu (14 milyon kişi) etkilediğini belirtir.
Sferik ve küresel eşdeğer (spherical equivalent)
Birçok çalışma ve bazı klinikler, tüm reçeteyi küresel eşdeğer (SE) denen tek bir sayıya indirger. Bu sayı, sferik değer artı silindirik değerin yarısıdır. Örnek: sferik -3.00 ve silindirik -1.00 olan bir gözün SE değeri -3.00 + (-0.50) = -3.50 D'dir (örnek, göstermek için yaptığımız kendi hesabımızdır). Yukarıdaki IMI tanımlarının dayandığı sayı budur; farklı miktarda astigmat içeren iki reçeteyi karşılaştırmanın da kolay yoludur.
Eksi ve artı silindirik yazımı sferik değeri değiştirir. Bazı muayenehaneler silindirik değeri eksi işaretiyle, bazıları artı işaretiyle yazar; ikisi de aynı camı anlatır (Wikipedia, "Eyeglass prescription"). Bir reçete bir yazımdan diğerine çevrildiğinde sferik değer de değişir, çünkü yeni sferik, eski sferik artı silindiriktir. Örneğin -2.00 -1.00 x 180 ile -3.00 +1.00 x 90 aynı camdır. Yurt dışından alınmış tanıdık gelmeyen bir reçeteniz varsa bize gönderin, sizin için okuyalım.
Nedenler: Sferik değerim neden değişir?
Sferik, gözünüzün nasıl odaklandığını ölçer; bu yüzden gözün boyunu ya da kornea ve lensin odaklama gücünü değiştiren her şey sferik değeri de değiştirir.
- Çocukluk ve ergenlikte büyüme. NHS'ye göre miyopi genellikle yaklaşık 6 ile 13 yaş arasında başlar ve 20 yaş civarına kadar kötüleşebilir. AAO başlangıcı genellikle 8 ile 12 yaş arasına koyar ve büyüme atılımlarında sıklıkla ilerlediğini belirtir.
- Genetik. Miyopi ve hipermetropi sıklıkla ailede görülür (NHS). AAO, miyop bir ebeveyni olmasının çocuğun mutlaka miyop olacağı anlamına gelmediğini ekler.
- Yaşla birlikte doğal lens. Yaklaşık 40 yaşından sonra lens sertleşir ve yakın odaklanma azalır (presbiyopi, AAO). Bu, sferik değerinizden ayrı bir sorundur ve ADD sütunuyla karşılanır; ancak birçok miyop kişinin hem uzak hem yakın için yardıma ihtiyaç duyduğu anlamına gelir.
- Diğer nedenler. NHS'ye göre hipermetropi nadiren diyabet ya da göz kanseri gibi hastalıklardan kaynaklanabilir; EyeWiki ise katarakti hipermetropi nedenleri arasında sayar. Numaranızda ani ya da büyük bir değişiklik, göz doktoruna gitmek için bir nedendir.
NHS, miyopinin önlenmesinin zor olduğunu söyler. Çocuklarda gün ışığında dışarıda daha fazla zaman geçirmek daha düşük miyopi riskiyle ilişkilendirilmiştir (AAO, NHS). Miyopisi ilerleyen çocuklar için AAO düşük doz atropin göz damlalarını ve özel kontakt lensleri sayar; NHS ise bazı optisyenlerin miyopi kontrol camları ya da gece takılan ortokeratoloji lensleri sunduğunu belirtir.
Belirtiler: Düzeltilmemiş sferik nasıl hissettirir?
Eksi sferikte (miyopi):
- uzak görmede bulanıklık; tabela, sınıftaki tahta ya da televizyon gibi
- net görmek için gözleri kısma
- göz yorgunluğu ve baş ağrısı
- çocuklarda kitabı ya da ekranı çok yakın tutma ve sık göz ovuşturma
Artı sferikte (hipermetropi):
- yakın işlerde (okuma, telefon, bilgisayar) bulanıklık ya da göz yorgunluğu
- yakın işten sonra baş ağrısı ve göz yorgunluğu
- yakına bakarken gözleri kısma
AAO, EyeWiki ve NHS bunları tipik belirtiler olarak sayar. Hafif vakalar hiç belirti vermeyebilir. Çocuklar iyi görmediklerini çoğu zaman fark etmediği için NHS, çocukta miyopi belirtileri görüldüğünde optisyene gidilmesini önerir ve tedavi edilmeyen çocukluk miyopisinin şaşılığa ya da tembel göze yol açabileceğini belirtir.
Tanı: Sferik nasıl ölçülür?
Sferik değeriniz, bir göz muayenesinde (refraksiyon) optometrist ya da göz doktoru tarafından ölçülür. Gözün odaklanması gevşetilmişken en net görmeyi sağlayan cam güçlerini bulurlar; IMI'nin ölçümü tanımlama biçimi de budur. Sonuç, her göz için ayrı bir satır olarak (OD ve OS) yazılır.
Ameliyat düşünüyorsanız muayeneyi bir göz cerrahında yaptırmanız en doğrusudur. Ne sıklıkla muayene olmanız gerektiğini hekiminize sorun; NHS, kendinizin ya da çocuğunuzun 2 yıldır göz muayenesi olmadıysa bir optisyene gidilmesini önerir.
Gözlük reçetesi, kontakt lens reçetesi değildir. AAO'ya göre kontakt lensler doğrudan göz üzerinde durduğu için kontakt lens reçetesi farklıdır ve lensin boyutuna ve markasına özgü ölçüler içerir. Güçlü numaralarda camla göz arasındaki mesafe (arka vertex mesafesi) de önemlidir: özellikle ±4.00 D'nin üzerinde küçük değişiklikler gözünüze ulaşan gücü değiştirebilir (Wikipedia, "Eyeglass prescription"). Yalnızca gözlük reçetesine bakarak kontakt lens sipariş etmeyin.
Tedavi: Sferik değerimi ne düzeltir?
| Seçenek | Nasıl çalışır | Tipik sferik aralığı | Notlar |
|---|---|---|---|
| Gözlük | Eksi ya da artı bir cam, ışığı göze girmeden önce kırar | Her değer | En basit seçenek; AAO ve NHS'ye göre ilk basamak tedavi |
| Kontakt lens | Aynı düzeltme, göz üzerinde taşınır | Her değer (ayrı bir reçete gerekir) | İyi hijyen ve lense özgü bir ölçü gerekir |
| Lazer göz ameliyatı (LASIK, SMILE, PRK) | Lazer korneyi yeniden şekillendirir | RCOphth: genellikle miyopide -10.00 D'ye, hipermetropide +4.00 D'ye ve astigmatta ±6.00 D'ye kadar | 18 yaş üstü ve stabil numara (iki yılda 0.5 D'den fazla değişim yok) |
| ICL (göz içi kontakt lens) | Doğal lensin önüne, göz içine ince bir lens yerleştirilir | EyeWiki (AAO): FDA onayı miyopide -3.0 D ile -20.0 D arasındadır | Lazer uygun olmadığında sıklıkla düşünülür; FDA onayı, 21-45 yaş yetişkinler ve bir yıl boyunca 0.5 D içinde stabil numara için geçerlidir |
| Lens değişimi (refraktif lens değişimi) | Doğal lens yapay bir lensle değiştirilir | Lazerin tedavi edebildiği aralığın ötesindeki numaralar, çoğunlukla yakın görme ihtiyacıyla birlikte | Karara muayeneden sonra cerrah varır |
AAO, LASIK'in presbiyopiyi düzeltemediğini ekler; yani okuma sorunu da olan kişilere bir lens seçeneği daha uygun olabilir.
Sferik değeriniz seçimi nasıl belirler? Sferik değeriniz, kornea taramalarınızla birlikte lazerin (yaklaşık -10 D'ye kadar miyopi), ICL'nin (daha yüksek miyopi ya da lazerin uygun olmadığı durumlar) ya da lens değişiminin daha iyi yol olup olmadığını belirlemeye yardımcı olur. Cerrah, gözlerinizi ölçtükten sonra karar verir; asla yalnızca sayıya bakarak değil. Lazer, doğal lensinizin yaşlanmasını durdurmaz.
Prof. Dr. Ahmet Satıcı ve Op. Dr. Aysan Bayram kırma kusurlarını İstanbul'da lazerle tedavi eder; Prof. Dr. Satıcı ayrıca ICL ve lens değişimi de yapar. Ameliyatlar, İstanbul'da tam donanımlı, Sağlık Bakanlığı ruhsatlı bir ameliyathanede gerçekleştirilir.
Sferik değeriniz için doktora ne zaman gidilmeli?
Aynı gün acil başvurun, eğer:
- ani görme kaybı ya da görmede keskin bir değişiklik yaşıyorsanız
- yeni ışık çakmaları, birdenbire çok sayıda uçuşan nokta ya da perde gibi bir gölge görüyorsanız; bunlar retina yırtığının ya da dekolmanının işareti olabilir (AAO, yüksek miyopide retina dekolmanını daha yüksek riskler arasında sayar)
- ışıkların etrafında haleler, baş ağrısı ya da bulantıyla birlikte ağrılı, kırmızı bir göz varsa; bu akut açı kapanması glokomu olabilir (EyeWiki, hipermetrop gözlerde olası bir komplikasyon olarak sayar)
Rutin bir göz muayenesi planlayın, eğer:
- uzak ya da yakın görmeniz bulanıksa, gözlerinizi kısıyorsanız ya da yakın işten sonra baş ağrınız oluyorsa
- gözlüğünüz artık rahat gelmiyorsa ya da numaranız sürekli değişiyorsa
- çocuğunuzda miyopi belirtileri varsa ya da 2 yıldır göz muayenesi olmadıysa (NHS)
- sferik değeriniz yüksekse (yaklaşık ±6 D ya da daha güçlü) ve son zamanlarda tam bir retina kontrolü yaptırmadıysanız
- lazer ya da lens ameliyatı düşünüyor ve sayılarınızın uygun aralıkta olup olmadığını öğrenmek istiyorsanız
Elinizde bir reçete varsa ve bir cerrahın görüşünü almak istiyorsanız, herhangi bir karar vermeden önce incelenmesi için gönderebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Sferik, göz reçetesinde miyopiyi (eksi) ya da hipermetropiyi (artı) düzelten ana cam gücüdür ve diyoptri cinsinden yazılır. Reçetede SPH ya da "Sferik" başlığıyla her gözün satırındaki ilk sayıdır; silindirik (CYL) ve aks değerlerinden önce gelir.
Sferik, her yönde aynı olan miyopi ya da hipermetropiyi düzeltir. Silindirik ise astigmatı düzeltir; astigmatta göz futbol topundan çok rugby topuna benzer ve ışığı birden fazla noktada odaklar (NHS). Aks, bu düzeltmenin yönünü 1 ile 180 derece arasında verir (AAO). Birçok kişide ikisi birlikte bulunur.
Sferik cam, yalnızca küresel güce sahip, silindirik (astigmat) bileşeni olmayan gözlük camıdır. Reçetede silindirik sütunu boşsa ya da "DS" yazıyorsa camınız sferiktir. Miyopi ya da hipermetropiyi düzeltir.
Sferik 1.25, 1.25 diyoptrilik bir düzeltme gücü anlamına gelir. Önünde eksi işareti varsa (-1.25) miyopi, artı işareti varsa (+1.25) hipermetropidir. Değer, AAO'nun gruplamasına göre düşük miyopi bandındadır (3 D'nin altı). Aynı mantık 0.25, 0.50 (0.5), 0.75, 1.00 (1) ve 1.50 (1.5) için de geçerlidir.
Eksi sferik (-) miyopiyi düzeltir: uzak bulanık, yakın nettir. Artı sferik (+) hipermetropiyi düzeltir: yakın görme zorlaşır, yüksek hipermetropide uzak da bulanıklaşabilir. Sayı büyüdükçe düzeltme güçlenir.
Plano (PL), sferik gücün sıfır olduğu anlamına gelir; o göz miyopi ya da hipermetropi için düzeltme gerektirmez. Yine de astigmat için silindirik değeri olabilir. "DS" ise camın yalnızca küresel olduğunu gösterir.
AAO'nun gruplamasına göre -3.00 D, düşük ve orta miyopi arasındaki sınırda yer alır (düşük 3 D'nin altı, orta 3 ile 6 D arası). Gözlüksüz uzaktaki cisimler bulanık görünür; ancak sayı nedeniyle gözleriniz sağlıksız değildir.
İki gözün sferik değerinin farklı olması yaygındır. Her göz ayrı ölçülür (sağ için OD, sol için OS). Fark büyükse, özellikle çocuklarda, özel bir ilgi gerekip gerekmediğini göz doktorunuza sorun.
Çoğu zaman büyük ölçüde azaltabilir, ancak sınırlar vardır. RCOphth'a göre 18 yaşın üzerindeyseniz ve numaranız stabilse (iki yılda 0.5 D'den fazla değişim yoksa) lazer genellikle miyopide -10.00 D'ye, hipermetropide +4.00 D'ye kadar uygundur. Bu aralığın dışında ICL ya da lens değişimi size daha uygun olabilir. Lazer doğal lensinizin yaşlanmasını durdurmaz; bu yüzden ileride yine okuma gözlüğüne ihtiyaç duyabilirsiniz.
Birçok kişide miyopi yaklaşık 20 yaş civarında oturur (NHS), ancak numara her yaşta değişebilir; örneğin 40 yaştan sonra doğal lens değişiklikleriyle ya da katarakt ve diyabet gibi hastalıklarla. Ameliyat öncesinde stabil bir numaranın istenmesinin nedeni budur.
Hayır. Kontakt lens reçetesi farklıdır; lensin boyutu ve markası gibi ayrıntıları içerir (AAO). Optisyeninizden ayrı bir kontakt lens ölçüsü isteyin.
İlgili terimler
Silindirik (CYL)
Reçetede astigmatı düzelten bölüm.
Aks
Silindirik düzeltmenin yönü; 1 ile 180 derece arasında yazılır.
Diyoptri (D)
Sferik ve silindirik değerin ölçüldüğü birim.
Miyopi
Eksi sferik; uzaktaki cisimler bulanık görünür.
Hipermetropi
Artı sferik; yakın görme zorlaşır.
ADD
Yakın işler için eklenen güç; 40'lı yaşların başından itibaren kullanılır.
Küresel eşdeğer (SE)
Sferik değer artı silindirik değerin yarısı; tüm reçete için tek sayı.
Presbiyopi
Yaşa bağlı yakın odaklanma kaybı; 40 yaşından kısa süre sonra fark edilir.
Astigmat
Işığın tek noktada toplanamaması; silindirik değerle düzeltilir.
OD / OS
Sağ göz / sol göz.
Bu sayfadaki bilgilerin kaynakları
- American Academy of Ophthalmology (AAO). How to Read Your Eyeglasses Prescription. https://www.aao.org/eye-health/glasses-contacts/how-to-read-eyeglasses-prescription
- AAO. Myopia (Nearsightedness): What Is Myopia? https://www.aao.org/eye-health/diseases/myopia-nearsightedness
- AAO. What Is Presbyopia? https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-presbyopia
- AAO. LASIK Laser Eye Surgery. https://www.aao.org/eye-health/treatments/lasik
- EyeWiki (AAO). Hyperopia. https://eyewiki.org/Hyperopia
- EyeWiki (AAO). Myopia. https://eyewiki.org/Myopia
- EyeWiki (AAO). Pathologic Myopia (Myopic Degeneration). https://eyewiki.org/Pathologic_Myopia_(Myopic_Degeneration)
- EyeWiki (AAO). Implantable Collamer Lens. https://eyewiki.org/Implantable_Collamer_Lens
- NHS. Short-sightedness (myopia). https://www.nhs.uk/conditions/short-sightedness/
- NHS. Long-sightedness. https://www.nhs.uk/conditions/long-sightedness/
- NHS. Astigmatism. https://www.nhs.uk/conditions/astigmatism/
- Flitcroft DI, et al. IMI: Defining and Classifying Myopia. Invest Ophthalmol Vis Sci 2019;60:M20-M30. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6735818
- Holden BA, et al. Global Prevalence of Myopia and High Myopia and Temporal Trends from 2000 through 2050. Ophthalmology 2016;123(5):1036-42, as summarised in Community Eye Health: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6688420/
- The Royal College of Ophthalmologists. Laser Vision Correction: Patient Information (2024), including its glossary. https://www.rcophth.ac.uk/guidance-resources/laser-vision-correction/
- Wikipedia. Eyeglass prescription (plano, DS, plus and minus cylinder notation, back vertex distance). https://en.wikipedia.org/wiki/Eyeglass_prescription
Sferik değerinizin lazer ya da lens ameliyatı için ne anlama geldiğinden emin değil misiniz?
Reçetenizi ve elinizdeki göz taramalarını bize gönderin. Prof. Dr. Ahmet Satıcı ya da Op. Dr. Aysan Bayram bunları inceleyip gözlerinize hangi tedavilerin uygun olabileceğini, hiçbir yükümlülük olmadan size anlatsın.
3 göz cerrahı
Dosyanızı bir satış temsilcisi değil, adı belli bir cerrah inceler. Yanıt süresi: {{yanıt süresi}}.
Prof. Dr. Ahmet Satıcı
Doç. Dr. Muhammet Derda Özer
Op. Dr. Aysan Bayram