- Ana sayfa
- Göz sağlığı rehberi
- Göz hastalıkları ve belirtileri A-Z
- Göz kapağı şişmesi
Göz Kapağı Neden Şişer? Göz Altı ve Üst Kapak Şişmesinin Nedenleri ve Evde Bakım
Göz kapağı neden şişer? En sık nedenler alerji, tıkanmış bir göz kapağı yağ bezi (arpacık ya da şalazyon), kapak kenarı iltihabı (blefarit) ve yaşla birlikte gevşeyen kapak cildi ile yağ dokusudur. Hafif şişlik çoğu kez ılık ya da soğuk kompres ve nazik kapak bakımıyla geçer. Gözü oynatırken ağrı, gözün öne çıkması, bulanık ya da çift görme ve ateş acil durumdur. Sık tekrarlayan şişliği Prof. Dr. Ahmet Satıcı gibi bir göz kapağı cerrahı muayene eder; kalıcı göz altı torbası için ameliyat da yapar.
Göz kapağı neden şişer?
Göz kapağı şişmesinin nedeni çoğu zaman birkaç sık duruma indirgenir ve bunlar, şişliğin bir gözde mi iki gözde mi olduğuna, kaşıntı ya da ağrı bulunup bulunmadığına ve ne kadar sürdüğüne bakarak ayırt edilebilir. Göz kapağı cildi çok ince ve gevşek bağlıdır; bu yüzden küçük bir iltihap ya da sıvı birikimi bile hemen göze çarpar. Birçok kişi şişliği sabah aynaya bakınca fark eder.
| Neden | Tipik görünüm | Genellikle ilk adım |
|---|---|---|
| Göz alerjisi (polen, toz, evcil hayvan, kozmetik) | İki kapakta birden; kaşıntı, sulanma, kızarıklık | Soğuk kompres, gözü ovmamak, doktorunuza veya eczacınıza danışmak |
| Arpacık (stye) | Tek kapakta; kapak kenarında ağrılı, kırmızı yumru | Ilık kompres; sıkmamak |
| Şalazyon (chalazion) | Tek kapakta; yavaş büyüyen, sert, genellikle ağrısız yumru | Ilık kompres ve masaj; geçmezse doktora başvurmak |
| Blefarit | İki kapakta; kapak kenarında kızarıklık, yanma, kirpik diplerinde kabuklanma, sabah yapışma | Günlük kapak temizliği |
| Gevşek cilt ve yağ "torbaları" (dermatokalazis) | İki kapakta; çoğu gün şiş ya da ağır görünen kapaklar, yaşla artar | Muayene; rahatsız ediyorsa cerrahi |
| Enfeksiyon (preseptal selülit) | Tek kapakta; kırmızı, sıcak, şiş, bazen ateşle birlikte | Aynı gün doktor değerlendirmesi |
| Tiroid göz hastalığı | İki kapakta; çoğu kez kumlu ya da öne çıkmış gözlerle | Tıbbi değerlendirme |
| Anjiyoödem (ani alerjik şişme) | Göz kapaklarında, dudakta ya da yüzde ani şişme | Aşağıdaki acil durumlar bölümüne bakın |
Geceleyin gevşek kapak dokusunda sıvı da birikebilir ve ayağa kalktıktan bir süre sonra çekilebilir. Şişlik hafifse, iki yanda eşitse, ağrısızsa ve birkaç saat içinde geçiyorsa en olası açıklama bu sıradan sabah şişliğidir. Gün boyu sürüyorsa, her gün tekrarlıyorsa ya da başka belirtilerle birlikteyse aşağıdaki nedenlere bakın.
Göz altı neden şişer?
Göz altı şişmesinin en sık nedenleri alerji, alt kapaktaki küçük bir yağ bezi tıkanıklığı (arpacık, şalazyon) ve yaşla gelişen göz altı torbalarıdır; sinüs gibi komşu dokulardan yayılan bir enfeksiyon da alt kapağı şişirebilir. Alerji ve iltihap genellikle iki gözün alt kapaklarını birlikte şişirir; yağ bezi tıkanıklığı ise tek bir yumru yapar.
Göz altı şişliği neyin habercisi?
Göz altı şişliği çoğu zaman zararsız bir durumun işaretidir; ama bazen altta yatan bir sorunu gösterir. Kaşıntı ve sulanma alerjiyi, ağrılı kırmızı bir yumru arpacığı, kirpik diplerinde kabuklanma blefariti düşündürür. Her gün aynı görünen kalıcı "torba" ise çoğunlukla kapağın yapısından, yani cilt gevşekliği ve yağ fıtıklaşmasından kaynaklanır. Şişlik ağrı, ateş, görme değişikliği ya da gözde öne çıkmayla birlikteyse bu bir uyarı işaretidir ve hızla değerlendirilmelidir.
Göz altı torbası ile geçici şişlik aynı şey değil
EyeWiki, dermatokalazisin (gevşek, fazla kapak cildi) sıklıkla yağ fıtıklaşması ile birlikte görüldüğünü anlatır; normalde kapağın arkasında duran yağ öne doğru itilir. Bunlar ayrı sorunlardır, cilt gevşekliği ile yağ dokusunun öne çıkması, ve çoğu kez birlikte bulunur. Alt kapak etkilendiğinde bu genellikle estetik bir sorundur; yine de cilt kıvrımlarında sıkışan nem tahrişe yol açabilir. Böyle torbalar kompresle ya da zamanla geçmez; cerrahi olarak tedavi edilir (aşağıdaki göz kapağı ameliyatı bölümüne bakın).
Göz altı şişmesi iltihap belirtisi mi?
Bazen evet. Göz altı şişmesi sıcak, kırmızı, ağrılı ve hızla büyüyorsa, özellikle ateş ya da halsizlikle birlikteyse, kapak cildinde enfeksiyon (selülit) olabilir. EyeWiki, göz kapağı travması, sinüzit ve böcek sokmasını preseptal selülitin (göz küresinin önündeki dokuların enfeksiyonu) risk faktörleri arasında sayar. Böyle bir şişlik aynı gün bir göz hekimine gösterilmelidir (bkz. acil durumlar bölümü).
Göz neden şişer? Tek göz altı şişmesi
Tek gözün şişmesi çoğunlukla o kapaktaki yerel bir sorun demektir: arpacık, şalazyon, kapak cildinde bir enfeksiyon ya da yalnızca o gözdeki bir tepki. Alerji ve genel sıvı birikimi genellikle iki tarafı etkilediği için açıkça tek taraflı bir şişlik, tıkanmış bir bezi ya da küçük bir enfeksiyonu düşündürür.
Tek göz altı şişmesinin olası nedenleri şunlardır:
- Arpacık. NHS, arpacığı kapakta küçük, ağrılı bir yumru olarak tarif eder; bazen içinde sarı irin bulunur, çevresinde kızarıklık ve şişlik görülür. Göz kırmızı ve sulu olabilir ama görme etkilenmez ve arpacık yaklaşık bir hafta içinde geriler.
- Şalazyon. Amerikan Oftalmoloji Akademisi'nin (AAO) klinik ansiklopedisi EyeWiki'ye göre şalazyon, kapaktaki yağ bezinin tıkanmasıyla oluşan kronik, steril bir yumrudur. Yavaş yavaş büyür ve kendi haline bırakılırsa haftalar ya da aylar içinde geçebilir.
- Kapak enfeksiyonu. Kapak travması, sinüzit ve böcek sokması preseptal selülit için risk faktörleridir (acil durumlar bölümüne bakın).
- Gözü ovmak. AAO, gözü ovmanın yalnızca tahriş edip şişliği artırdığını belirtir.
Yumru ağrılıysa, sıcaksa ve büyüyorsa ya da şişlik yayılıyorsa, aynı gün muayene ettirin.
Üst göz kapağı neden şişer?
Üst göz kapağı şişmesi çoğunlukla arpacık, şalazyon, blefarit ya da alerjiden olur; yaşlı erişkinlerde ise kapağın üstüne sarkan gevşek cilt ve yağ da kapağı şiş gösterebilir. Her birinin görünümü biraz farklıdır ve bu ayırt etmeye yardım eder.
- Arpacık ya da şalazyon: kapakta dokunmakla ağrılı (arpacık) ya da sert ve genellikle ağrısız (şalazyon) bir yumru; bazen tüm üst kapağı şiş gösterir.
- Blefarit: kapak kenarının iltihabı. AAO, kirpik diplerinde kızarıklık, şişlik, yanma ve kabuklanma tarif eder; bakteriler, tıkanmış kapak yağ bezleri ya da Demodex akarları neden olabilir ve yağlı ciltli, kepekli ya da rozasealı kişilerde daha sık görülür. NHS, sabahları kapakların yapışmasını ekler ve belirtilerin zamanla gelip gittiğini söyler.
- Dermatokalazis: EyeWiki bunu gevşek, fazla kapak cildi olarak tanımlar; yaşlanmanın sık görülen bir bulgusudur ve esas olarak orta yaşlı ve yaşlı kişilerde ortaya çıkar. Üst kapağı ağır ya da şiş gösterebilir; bazı kişilerde yan görme alanını daraltabilir ya da gözlerde ve kaşta ağırlık hissi yapabilir.
Üst göz kapağınız yalnızca bazı sabahlar değil çoğu gün şiş görünüyorsa, bunun gerçekten şişlik mi yoksa kapağın yapısı mı olduğunu bir göz uzmanına sorun.
Göz kapaklarının şişmesi hangi hastalığın belirtisidir?
Göz kapaklarının şişmesi çoğunlukla alerji, arpacık, şalazyon ve blefarit gibi göze sınırlı sorunların belirtisidir; daha nadiren enfeksiyon (preseptal ya da orbital selülit), tiroid göz hastalığı ya da anjiyoödem gibi daha ciddi durumların işaretidir. Hangisinin söz konusu olduğunu şişliğin yanındaki belirtiler gösterir.
| Şişlikle birlikte görülen belirti | Akla gelen durum |
|---|---|
| Kaşıntı, sulanma, kızarıklık, iki gözde | Göz alerjisi |
| Tek kapakta ağrılı kırmızı yumru | Arpacık |
| Tek kapakta sert, ağrısız yumru | Şalazyon |
| Kapak kenarında kabuklanma, yanma, sabah yapışma | Blefarit |
| Sıcak, kırmızı, hızla büyüyen şişlik, ateş | Selülit (acil değerlendirme) |
| Göz hareketinde ağrı, gözün öne çıkması, görmede azalma ya da çift görme | Orbital selülit (acil) |
| Kapak çekilmesi (bakışta sertlik), kumlu ya da sulu göz, gözün öne çıkması | Tiroid göz hastalığı |
| Dudak, dil ya da yüzde ani şişme | Anjiyoödem (acil olabilir) |
Anjiyoödem, çoğunlukla göz kapaklarını, dudakları ya da yüzü etkileyen ani bir şişmedir; NHS'ye göre genellikle yiyecek, ilaç ya da başka bir maddeye karşı alerjik tepkidir ve ACE inhibitörleri gibi bazı ilaçlar da buna neden olabilir.
Gözde ödem neden oluşur?
Gözde ödem, yani göz çevresindeki dokularda sıvı birikmesi ya da iltihaplı şişme, genellikle alerji, enfeksiyon, bez tıkanıklığı ya da gevşek kapak dokusu nedeniyle oluşur. Kapak cildi çok ince olduğu için çok az sıvı ya da iltihap bile belirgin bir şişlik yapar.
- Alerji: göz yüzeyi ve kapaklar alerjene tepki verir; iki gözde, kaşıntı ve sulanmayla birlikte olur.
- İltihap ve enfeksiyon: arpacık, blefarit ve selülitte kapak dokusu iltihaplanıp şişer.
- Tiroid göz hastalığı: otoimmün bir hastalıktır; göz çevresindeki dokular iltihaplanıp şişer (ayrı bölümde).
- Yapısal neden: gevşek cilt ve fıtıklaşmış yağ, gerçek bir sıvı birikimi olmadan kapağı şiş gösterir.
Geçici sıvı birikimini kalıcı yapısal şişlikten ayırmak için bir göz uzmanı muayenesi yeterlidir. Ödem tek taraflıysa, ağrı ya da görme değişikliğiyle birlikteyse beklemeyin.
Göz arkası ödem tedavisi: ne zaman acildir?
Göz arkasındaki (göz çukurunun içindeki) ödem ya da iltihap, kapak şişmesinden ayrı ele alınması gereken bir durumdur ve tedavisi nedene bağlıdır; en önemli iki neden orbital selülit ile tiroid göz hastalığıdır. Her ikisi de bir göz hekiminin muayenesini gerektirir ve evde kompresle tedavi edilemez.
Kapağın önündeki enfeksiyon (preseptal selülit) ile göz çukurunun içine ilerlemiş enfeksiyon (orbital selülit) arasındaki fark çok önemlidir:
| Preseptal selülit (göz çukurunun önünde) | Orbital selülit (acil) | |
|---|---|---|
| Göz kapağı | Kırmızı, şiş | Kırmızı, şiş |
| Görme | Normal | Azalmış |
| Göz hareketleri | Normal | Ağrılı, kısıtlı |
| Göz konumu | Normal | Öne çıkmış (proptozis) |
| Gözbebekleri | Normal tepki verir | Anormal olabilir |
| Ateş | Varsa hafif | Daha yüksek |
Kaynak: EyeWiki, Preseptal Cellulitis. EyeWiki orbital selülit için hastaneye derhal yatış ve damardan antibiyotik gerektiren bir tıbbi acil durum olarak söz eder; komplikasyonlar arasında kalıcı görme kaybı bulunabilir.
Hemen yardım alın (aynı gün göz acil, en yakın acil servis ya da 112) şu durumlarda:
- Kapak sıcak, kırmızı ve hızla şişiyorsa, özellikle ateş ya da kendini kötü hissetmeyle birlikteyse. NHS'ye göre gözün çevresindeki selülit çok ciddidir ve hızlı tıbbi müdahale gerektirir.
- Şişlik şiddetli ağrı, görme değişikliği ya da irinle birlikteyse (NHS).
- Enfeksiyon olarak tedavi edilen bir şişlik 48 saat içinde düzelmediyse (EyeWiki).
- Küçük bir çocukta kapak şiş ve kırmızıysa; EyeWiki, preseptal selülitin en çok 5 yaş altı çocuklarda görüldüğünü belirtir.
112'yi arayın dudaklarınız, ağzınız, diliniz ya da boğazınız aniden şişiyorsa ya da nefes almakta veya yutmakta zorlanıyorsanız. NHS bunları anjiyoödemin acil işaretleri olarak sayar.
Şiddetli ya da giderek artan göz ağrısı kendi başına bir değerlendirmeyi hak eder: göz ağrısı nedenleri rehberimize bakın. Şişlikle birlikte kumlu, yanan gözleriniz varsa göz yanması nedenleri ve çözümü yazımızı okuyun.
Tiroid göz kapağı şişmesi yapar mı?
Evet. Tiroid göz hastalığı, göz çevresindeki dokuların iltihaplanıp şiştiği otoimmün bir durumdur. Göz kapağı şişmesine, kapak çekilmesine (bakışta sertlik), kumlu, sulu ya da kuru gözlere ve gözün öne çıkmasına yol açabilir. EyeWiki, görülme sıklığını yılda yaklaşık 100.000 kişide 19 olarak verir.
- Kapak çekilmesi hastaların %90'ına varan bölümünde bulunur; kapak şişliği de bir bulgudur (EyeWiki).
- Kadınlar erkeklerden yaklaşık beş kat daha sık etkilenir ve tanı yaşı ortancası 43'tür (EyeWiki).
- Sigara en tutarlı biçimde ilişkilendirilen risk faktörüdür; bırakmak riski azaltır (EyeWiki).
- Kompresif optik nöropati, görmeyi tehdit eden bir komplikasyondur; olguların %5'inden azında görülür ve acildir: ilerleyici görme kaybı aynı gün değerlendirme gerektirir (EyeWiki).
Gözün öne çıkması, çift görme ya da bilinen bir tiroid hastalığıyla birlikte süren kapak şişliği mutlaka bir hekim tarafından değerlendirilmelidir.
Göz şişmesine ne iyi gelir? Evde güvenli bakım
Göz şişmesine ne iyi geldiği nedene bağlıdır: arpacık, şalazyon ve blefaritte ılık kompres, alerjide soğuk kompres. Anında etki eden bir yöntem yoktur; insanların işi hızlandırmak için yaptığı şeyler, yani sıkmak ve ovmak, durumu kötüleştirir. Göz şişkinliğine ne iyi geldiği sorusunun yanıtı da aynıdır: önce nedeni anlamak.
Alerjik göz şişmesine ne iyi gelir?
Alerjiye bağlı şişen gözler için çözüm, tetikleyiciyi uzaklaştırmak, ovmayı bırakmak, gözleri serinletmek ve doktorunuzun ya da eczacınızın önerdiği göz damlalarını kullanmaktır. NHS, kaşıntılı, kırmızı ya da sulu gözleri göz alerjisinin tipik belirtileri arasında sayar.
- Gözleri serinletin. NHS, birkaç dakika gözlerin üzerinde soğuk, ıslak bir bez tutmayı önerir.
- Ovmayın. AAO, ovmanın gözleri tahriş edip daha fazla şişliğe yol açtığı için her zaman kaçınılmasını öğütler.
- Maruziyeti azaltın. AAO, yoğun polen günlerinde sabah ortası ve akşamüstü dışarıda geçen süreyi sınırlamayı, dışarıda güneş gözlüğü takmayı, pencereleri kapalı tutmayı, ev nemini %30–50 arasında tutmayı ve yatak takımlarını sık sık sıcak suda yıkamayı önerir. NHS, yandan kapalı güneş gözlüğü, dışarıdan geldikten sonra duş almak ve çamaşırları dışarıda kurutmamayı ekler.
- Suni gözyaşı kullanın. AAO, suni gözyaşını (günde 4 kereye kadar) reçetesiz seçenekler arasında sayar.
- Doktorunuza veya eczacınıza antihistaminik damla ya da tablet için danışın. AAO, dekonjestan-antihistaminik damlaların 2–3 günle sınırlanması gerektiğini belirtir.
- Gözler yatışana kadar kontakt lens takmayın (NHS).
Belirtiler 7 günden uzun sürerse (NHS) ya da daha güçlü, reçeteli tedavi gerekiyorsa (AAO) bir göz hekimine başvurun. Kontakt lens kullananlarda kapaktaki lekeler lens alerjisine işaret edebilir (NHS).
Arpacık ve şalazyon için ılık kompres
- NHS, kapalı göz üzerine ılık, nemli bir bezin 5–10 dakika tutulmasını ve bunun günde 2–4 kez tekrarlanmasını önerir.
- Normalde kullanabiliyorsanız ağrı için parasetamol ya da ibuprofen kullanılabilir (NHS).
- Arpacığı sıkmayın ya da patlatmayın, kirpiği kendiniz çekmeyin; NHS bunun enfeksiyonu yayabileceği konusunda uyarır.
- İyileşene kadar kontakt lens ve göz makyajından kaçının (NHS).
Blefarit için kapak temizliği
- Kapalı göz kapaklarınızın üzerine ılık suya batırılmış bir bezi 5–10 dakika koyun (NHS).
- Kapakları yaklaşık 30 saniye nazikçe masaj yapın (NHS).
- Kirpik diplerini, ılık suda seyreltilmiş bebek şampuanına batırılmış pamuk ya da temiz bir pedle silin (NHS). AAO, kirpik diplerinin yaklaşık 15 saniye ovularak temizlenmesini önerir.
- Gözleriniz iyi hissettiğinde bile her gün sürdürün (NHS).
İşe yaramayanlar: sıkmak, ovmak, şiş kapağın üzerine göz makyajı yapmak ya da başkasının göz damlasını kullanmak.
Göz altında sivilce gibi şişlik: arpacık, şalazyon ya da blefarit mi?
Göz altında ya da kapakta sivilce gibi bir şişlik çoğunlukla arpacık ya da şalazyondur; blefarit ise tek bir yumru değil, tüm kapak kenarını etkiler. Üçü ilk bakışta benzer görünür ama bakımları biraz farklıdır: arpacık akut, ağrılı bir enfeksiyon; şalazyon kronik, genellikle ağrısız bir tıkanıklık; blefarit ise kapak kenarının uzun süreli iltihabıdır.
| Arpacık (hordeolum) | Şalazyon | Blefarit | |
|---|---|---|---|
| Nedir | Kapakta küçük, ağrılı, enfekte yumru | Yağ bezi tıkanıklığına bağlı steril iltihap | Kapak kenarlarının uzun süreli iltihabı |
| Ağrı | Ağrılı, dokununca hassas | Genellikle hassas değil | Ağrılı, kaşıntılı, kumlu his |
| Yeri | Kapakta tek bir nokta | Kapağın içinde sert bir nodül | Tüm kapak kenarları, çoğu kez iki gözde |
| Ne kadar sürer | Yaklaşık bir hafta (NHS) | Tedavi edilmezse haftalar ya da aylar (EyeWiki) | Gelip gider; kalıcı bir tedavisi yoktur (AAO) |
| Evde bakım | Ilık kompres | Ilık kompres ve masaj | Günlük kapak hijyeni |
| Doktora gidin | Birkaç hafta içinde düzelmiyorsa; şiddetli ağrı varsa; görme etkileniyorsa | Geçmiyorsa, büyükse ya da tekrarlıyorsa | Temizlikle düzelmiyorsa ya da kötüleşiyorsa |
Aynı yerde tekrar eden ya da alışılmadık görünen bir yumru mutlaka muayene edilmelidir; çünkü nadiren basit bir şalazyon değildir.
Üst göz kapağı şişmesinde doktor ne yapar?
Üst göz kapağı şişliği birkaç hafta içinde düzelmiyorsa, sürekli tekrarlıyorsa ya da yukarıdaki uyarı işaretlerinden biri varsa doktor gerekir. Tedavi tanıya bağlıdır.
| Tanı | Doktorun yapabilecekleri |
|---|---|
| Blefarit | Antibiyotikli krem, merhem, damla ya da tablet (NHS); steroid damla, suni gözyaşı ve omega-3 takviyeleri de kullanılabilir (AAO) |
| Geçmeyen şalazyon | Kalıcı yumru için steroid enjeksiyonu; büyük ya da geçmeyen yumru için kesi ve küretaj (EyeWiki) |
| Tekrarlayan ya da alışılmadık yumru | Tümörü dışlamak için patolojiye gönderilir (EyeWiki) |
| Preseptal selülit | Hafif olgularda ağızdan antibiyotik ve günlük kontrol; şiddetliyse ya da düzelmiyorsa hastane tedavisi (EyeWiki) |
| Kalıcı torbalar ya da ağır kapaklar | Blefaroplasti (göz kapağı ameliyatı) |
Aynı yerde tekrar eden ya da alışılmadık görünen bir yumru, göz kapağı (oküloplastik) deneyimi olan bir cerrahın, örneğin Prof. Dr. Ahmet Satıcı'nın değerlendirmesinden yarar gören durumdur. Şüpheli kapak lezyonlarında oküler onkoloji alanında çalışan Doç. Dr. Muhammet Derda Özer de görüş verebilir.
Göz altı torbası ve ağır kapaklar için ameliyat ne zaman çözümdür?
Göz kapağı ameliyatı (blefaroplasti), şişlikten değil kapağın yapısından, yani gevşek cilt ve fıtıklaşmış yağdan kaynaklanan kabarıklığın tedavisidir. Kapaklarınız çoğu gün şiş ya da ağır görünüyorsa, kaşıntı ya da ağrı yoksa ve yukarıdaki önlemlerle düzelmiyorsa en olası neden budur.
EyeWiki, blefaroplastiyi kapak kıvrımında gizlenen bir kesiyle fazla kapak cildinin alınması ve öne çıkan yağın kontürü düzeltmek üzere azaltılması olarak tanımlar. Morarma yaklaşık 1–2 hafta sürer ve iyileşme birkaç ay boyunca yavaş yavaş devam eder. Cerrah önce şişliğin tiroid göz hastalığı ya da alerji gibi başka bir tıbbi nedenden kaynaklanmadığını kontrol eder; çünkü ameliyat bunları düzeltmez.
Laser Istanbul Clinic'te göz kapağı ve oküloplastik cerrahiyi Prof. Dr. Ahmet Satıcı, İstanbul'da, tam donanımlı, Sağlık Bakanlığı ruhsatlı bir ameliyathanede yapar. Göz kapağı ameliyatı, 45 yaş üstü hastalarda çoğu kez katarakt ya da lens ameliyatıyla birleştirilir; bu yüzden ortak değerlendirme isteyin. Başka bir şehirden geliyorsanız kontroller İstanbul'da yapılır, sonrasında uzaktan takip sürer.
→ Link: Göz kapağı estetiği (blefaroplasti): kimler için uygun olduğu, neler yapıldığı ve iyileşme süreci.
Sık sorulan sorular
Göz kapağı en sık alerji, tıkanmış bir kapak bezi (arpacık ya da şalazyon), kapak kenarı iltihabı (blefarit) ya da yaşa bağlı gevşek cilt ve yağ nedeniyle şişer. İki yanda eşit, ağrısız ve birkaç saat içinde geçen hafif şişlik genellikle zararsızdır. Her gün tekrarlayan şişlik, ağrı, yumru ya da görme değişikliği tıbbi kontrol gerektirir.
Göz altı şişmesi çoğunlukla alerji, alt kapakta bir yağ bezi tıkanıklığı ya da yaşla birlikte gelişen göz altı torbasından olur. Torbalar cilt gevşekliği ve yağ fıtıklaşmasıdır ve kompresle geçmez; alerji ise kaşıntı ve sulanmayla birlikte iki gözde görülür. Sıcak, kırmızı ve hızla büyüyen bir göz altı şişliği aynı gün doktora gösterilmelidir.
Tek gözün şişmesi genellikle arpacık, şalazyon ya da küçük bir yerel enfeksiyona işaret eder; çünkü alerji ve genel sıvı birikimi iki gözü birlikte etkiler. Arpacık ağrılıdır ve yaklaşık bir haftada geriler; şalazyon sert, genellikle ağrısızdır ve haftalar ya da aylar sürebilir. Kapak sıcaksa, şişlik yayılıyorsa ya da ateş varsa doktora gidin.
Arpacık, şalazyon ve blefaritte kapalı göze günde 2–4 kez 5–10 dakika ılık, nemli bez konur (NHS) ve hiçbir şey sıkılmaz. Alerjide göze soğuk bez konur ve göz ovulmaz. Hiçbir ev yöntemi anında etki etmez; birkaç hafta sonra düzelmeyen şişlik muayene edilmelidir.
Tetikleyiciden kaçının, ovmayın, gözleri soğuk bezle serinletin ve doktorunuza ya da eczacınıza antihistaminik göz damlası veya tablet için danışın. AAO, günde 4 kereye kadar suni gözyaşını reçetesiz seçenek olarak sayar. Belirtiler 7 günden uzun sürerse bir hekime başvurun.
Çoğunlukla alerji, arpacık, şalazyon ya da blefarit gibi göze sınırlı sorunların; daha az sıklıkla kapak ya da göz çukuru enfeksiyonunun, tiroid göz hastalığının ya da anjiyoödemin belirtisidir. Gözün öne çıkması, çift görme, ateş ya da dudak ve dilde şişme gibi eşlik eden belirtiler daha ciddi nedenleri düşündürür.
Olabilir. Şişlik sıcak, kırmızı, ağrılı ve hızla büyüyorsa, özellikle ateşle birlikteyse, kapak cildinde enfeksiyon (selülit) düşünülmelidir. Böyle bir durumda aynı gün göz hekimine başvurun; gözü oynatırken ağrı ya da görmede azalma varsa acil servise gidin.
Göz kapağı şişliğine gözü oynatırken ağrı, gözün öne çıkması, görmede azalma ya da çift görme ve yüksek ateş eşlik ediyorsa acildir; bu, enfeksiyonun göz çukuruna (orbital selülit) ilerlediğini gösterebilir. EyeWiki bunu hastaneye yatış ve damardan antibiyotik gerektiren bir acil durum olarak tarif eder.
Çoğu zaman evet. Arpacık yaklaşık bir hafta içinde geriler (NHS), şalazyon haftalar ya da aylar içinde kendiliğinden geçebilir (EyeWiki). Birkaç hafta içinde düzelmiyorsa, tekrar ediyorsa ya da bir uyarı işareti varsa tedavi için başvurun.
Şişlik gevşek cilt ve yağ fıtıklaşmasından kaynaklanıyorsa evet. Blefaroplasti fazla cildi alır ve öne çıkan yağı azaltır. Alerji, tiroid göz hastalığı ya da enfeksiyonu tedavi etmez; bu yüzden cerrahınız önce nedeni muayene eder.
Geçmeyen şiş ya da ağır göz kapakları mı var?
Fotoğraflarınızı ve sorularınızı bize gönderin. Göz kapağı ve oküloplastik cerrahi yapan Prof. Dr. Ahmet Satıcı, şişliğinizin cerrahi mi, tıbbi mi, yoksa geçici mi olduğunu size dürüstçe söyler.
Bu sayfadaki bilgilerin kaynakları
- Taken over from the English master content/en/art-64.md (each page opened and read there on 7 Oct 2026). No new source was added for the Turkish page.
- NHS. Stye. https://www.nhs.uk/conditions/stye/
- NHS. Blepharitis. https://www.nhs.uk/conditions/blepharitis/
- NHS. Conjunctivitis (allergic conjunctivitis section). https://www.nhs.uk/conditions/conjunctivitis/
- NHS. Hay fever. https://www.nhs.uk/conditions/hay-fever/
- NHS. Cellulitis. https://www.nhs.uk/conditions/cellulitis/
- NHS. Angioedema. https://www.nhs.uk/conditions/angioedema/
- American Academy of Ophthalmology. What Is Blepharitis? https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-blepharitis
- American Academy of Ophthalmology. Eye Allergies. https://www.aao.org/eye-health/tips-prevention/eye-allergies
- EyeWiki (AAO). Preseptal Cellulitis. https://eyewiki.org/Preseptal_Cellulitis
- EyeWiki (AAO). Orbital Cellulitis. https://eyewiki.org/Orbital_Cellulitis
- EyeWiki (AAO). Chalazion. https://eyewiki.org/Chalazion
- EyeWiki (AAO). Thyroid Eye Disease. https://eyewiki.org/Thyroid_Eye_Disease
- EyeWiki (AAO). Dermatochalasis. https://eyewiki.org/Dermatochalasis