- Ana sayfa
- Göz sağlığı rehberi
- Lazer göz ameliyatı rehberleri
- Lazer sonrası göz kuruluğu ve halo
Göz Kuruluğu Neden Oluşur? Lazer Sonrası Göz Kuruluğu ve Halo: Nedenler ve Çözümler
Göz kuruluğu neden oluşur? Gözyaşı yeterince üretilmediğinde ya da çok çabuk buharlaştığında; lazer ameliyatından sonra ise en sık neden kornea sinirlerinin geçici olarak etkilenmesidir. Lazer sonrası kuruluk ve geceleri ışıkların çevresinde halka (halo) görmek yaygındır, ilk ay en yoğundur ve çoğu kişide 3–6 ay içinde belirgin biçimde azalır. Laser Istanbul Clinic'te Prof. Dr. Ahmet Satıcı ve Op. Dr. Aysan Bayram ameliyattan önce riskinizi ölçer.
Göz kuruluğu nedir?
Göz kuruluğu, gözün yüzeyinin yeterince nemli ve kaygan kalamadığı durumdur. Gözyaşı yeterince üretilmediğinde ya da çok çabuk buharlaştığında yüzey rahatsız olur ve görme kalitesi de değişebilir. Birçok insanda görülür ve çoğu zaman ciddi bir hastalık değildir; yine de gündelik yaşamı belirgin biçimde zorlaştırabilir.
Göz kuruluğu neden oluşur?
İngiltere Ulusal Sağlık Servisi'ne (NHS) göre göz kuruluğu, yeterli gözyaşı üretmediğinizde ya da gözyaşınız hızla buharlaştığında ortaya çıkar. Şu durumlarda olasılık artar:
- 50 yaşın üzerindeyseniz
- kontakt lens kullanıyorsanız
- bilgisayar ekranına uzun süre, ara vermeden bakıyorsanız
- klimalı ya da kalorifer sıcağıyla kuruyan ortamlarda çok vakit geçiriyorsanız
- rüzgârlı, kuru ya da tozlu havada kalıyorsanız
- sigara içiyorsanız (ya da dumanlı ortamdaysanız) veya alkol alıyorsanız
- bazı ilaçları kullanıyorsanız (örneğin bazı antidepresanlar ve tansiyon ilaçları)
- blefarit (göz kapağı kenarı iltihabı), Sjögren sendromu ya da lupus gibi bir hastalığınız varsa
Her tür lazer göz ameliyatından sonra bunlara bir neden daha eklenir: kornea sinirlerinin etkilenmesi. Aşağıda ayrıntılı anlatıyoruz.
Lazer ameliyatından sonra göz kuruluğu neden oluşur?
Kornea, yani gözün önündeki saydam pencere, vücuttaki en duyarlı dokulardan biridir; derinin yaklaşık 300–600 katı kadar ağrı algılayan sinir ucuna sahip olduğu tahmin edilir. Bu sinirler, yüzeyin kurumaya başladığını algılar ve göz kırpmayı ile gözyaşı üretimini tetikler.
Lazer korneaya müdahale ettiği için bu sinirlerin bir kısmı kaçınılmaz olarak etkilenir. LASIK'te cerrah, lazerden önce ince bir kapak (flep) oluşturur; bu kapak, kornea boyunca uzanan birçok siniri keser. LASIK sonrası ilk ayda yüzeyin hemen altındaki sinir ağının yoğunluğu %90'ın üzerinde azalır. Beyne daha az sinyal ulaştığı için daha az göz kırparsınız, bezler daha az refleks gözyaşı üretir ve gözyaşı tabakası kararsızlaşır. Yüzeydeki hafif iltihap da tabloya eklenir.
Bu yüzden kuruluk, lazerle görme düzeltmenin en sık yan etkisidir. Güncel tanı ölçütleriyle LASIK sonrası ilk haftalarda kişilerin %60–70'inde göz kuruluğu bulguları görülür. Community Eye Health dergisindeki bir derleme ise kornea lazer cerrahisi sonrası hastaların %90'ından fazlasında bir miktar kuruluk olduğunu, bunun ilk ayda en rahatsız edici olduğunu ve 3–12 ay içinde düzeldiğini bildirir.
Şu kişilerde risk daha yüksektir:
- ameliyattan önce de göz kuruluğu ya da göz kapağındaki yağ bezlerinde tıkanıklık (meibomian bez disfonksiyonu) olanlar
- kadınlar
- numarası yüksek olanlar (daha fazla doku işlendiği için)
- gözyaşını azaltan ilaçlar kullananlar (bazı alerji ilaçları ya da hormon tedavisi gibi)
Göz kuruluğunun belirtileri: gözde batma hissi, sulanma ve bulanıklık
NHS'e göre göz kuruluğunda gözler kaşınabilir, sızlayabilir, kumlu hissedilebilir, kızarabilir, ışığa hassaslaşabilir, bulanık görebilir ya da normalden daha fazla sulanabilir. Lazer sonrasında en sık tarif edilenler gözde batma hissi, yanma, "gözümde kum var" duygusu, kızarıklık ve ışığa duyarlılıktır.
Gözde batma hissi neden olur, göz batmasına ne iyi gelir?
Gözde batma hissi çoğu zaman yüzeyin kuruması ve gözyaşı tabakasının bozulmasıyla ilgilidir. Lazer sonrası ilk günlerde ve haftalarda bu his beklenen bir durumdur; düzenli kullanılan koruyucusuz suni gözyaşı damlaları, göz kapağı temizliği ve ekrandan ara vermek çoğu zaman rahatlatır (ayrıntılar aşağıda). Hekiminizin yazdığı antibiyotik ve iltihap giderici damlalar ise ihmal edilmemelidir; bunlar tedavinin parçasıdır.
Tek gözde batma hissi nasıl geçer?
İki gözde birden görülen yaygın kuruluğun aksine, yalnızca tek gözde süren batma hissi o göze özgü bir nedene işaret edebilir; örneğin gözde bir yabancı cisim ya da göz kapağı kenarında iltihap. Hafifse ve lazer sonrası ilk günlerdeyse suni gözyaşı ve dinlenmek rahatlatabilir. Ama batma tek gözde artıyor, ağrıya, kızarıklığa ya da görme azalmasına dönüşüyorsa beklemeyin: lazer olduysanız aynı gün cerrahınızla ya da koordinatörünüzle iletişime geçin. Lazer olmadıysanız da NHS ağrılı ve kırmızı bir gözü ya da görmedeki ani değişikliği acil durum sayar; ertelemeden bir göz doktoruna ya da acil servise başvurun.
Göz kuruluğu neden göz sulanmasına neden olur? Göz sulanmasına ne iyi gelir?
Kulağa ters gelse de kuruluk, gözün sulanmasının sık nedenlerinden biridir. Tahriş olmuş göz ani bir refleks gözyaşı salgılar; bu gözyaşı yüzeye düzgün yayılmaz ve kuruluğu gidermez. NHS de göz kuruluğu belirtileri arasında "normalden daha fazla sulanma"yı sayar. Bu nedenle "göz sulanmasına ne iyi gelir" sorusunun cevabı çoğu zaman kuruluğu tedavi etmektir: düzenli suni gözyaşı, göz kapağı temizliği ve ortam nemi. Sulanma haftalarca sürüyorsa ya da tek gözdeyse başka nedenler de olabileceği için hekim muayenesi gerekir.
Göz kuruluğu bulanık görme yapar mı?
Evet. Kuru ya da düzensiz gözyaşı tabakası ışığı dağıtır; bu yüzden görme, özellikle kitap okurken, araç kullanırken ya da ekrana bakarken gelip gidebilir ve göz kırpınca düzelebilir. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), LASIK sonrası kuruluğun aralıklı bulanıklıkla görme kalitesini düşürebileceğini belirtir. Amerikan Oftalmoloji Akademisi (AAO) ise LASIK sonrasında hemen herkeste göz kuruluğu ve gün içinde değişen görme olduğunu, bunun genellikle bir ay içinde azaldığını söyler. Göz kırpmakla düzelmeyen ya da giderek kötüleşen bulanıklığı cerrahınıza gösterin.
Lazer sonrası göz kuruluğu geçer mi, ne kadar sürer?
Çoğu kişide lazer sonrası göz kuruluğu geçicidir: şikâyetler genellikle 3–6 ay içinde düzelir; küçük bir grupta ise bir yıldan uzun sürebilir. Süre kısmen işleme bağlıdır, çünkü her yöntem kornea sinirlerini farklı etkiler. Yöntemlerin tamamını göz lazer ameliyatı sayfamızda bulabilirsiniz.
| LASIK / Femto-LASIK | SMILE / SMILE Pro | PRK / yüzey lazeri (no touch dahil) | |
|---|---|---|---|
| Lazer korneaya nasıl ulaşır? | İnce bir kapak kaldırılır, alttaki doku şekillendirilir ve kapak yerine yatırılır | 2–4 mm'lik küçük bir anahtar deliği kesisinden ince bir doku diski çıkarılır; kapak yoktur | İnce yüzey tabakası kaldırılır ve yüzey şekillendirilir; yüzey hücreleri 3–4 günde yeniden örtülür |
| Erken dönem kuruluk | Çok sık: ilk haftalarda %60–70 (güncel ölçütler) | Genellikle LASIK'ten hafif | Rahatsızlık, yüzey iyileşirken 2.–3. günlerde en yüksektir |
| Çalışmalar ne gösteriyor? | Şikâyetler genellikle 3–6 ayda düzelir; az sayıda kişide bir yılı aşar | Altı çalışmalık bir meta-analizde şikâyet puanları SMILE sonrası 6. ayda ameliyat öncesi düzeye dönmüş, Femto-LASIK sonrası hâlâ yüksek bulunmuştur | 2023'te yapılan bir çalışmada 6. aydaki kuruluk puanları PRK ve LASEK sonrası LASIK'e göre daha düşüktür |
| Kornea duyusu ne zaman toparlanır? | 1 yılda normalin yaklaşık %95'i; sinir yoğunluğu 6–16 ayda normale yakın | 3. ayda yaklaşık %79, 6. ayda %86 | 3 ay içinde %85–95; sinir ağı yaklaşık 2 yılda ameliyat öncesi yoğunluğa döner |
Rakamlar yayımlanmış çalışmalardaki ortalamalardır (bkz. Kaynaklar); sizin iyileşmeniz gözünüze, numaranıza ve yüzeyinizin iyileşmesine göre değişir.
Sizin için anlamı: Göz kuruluğuna yatkınsanız yöntem seçimi önemlidir. SMILE sonrası ve yüzey iyileştikten sonra PRK sonrası kuruluk, bu yöntemler kornea sinirlerinin daha fazlasını koruduğu için genellikle LASIK'e göre daha hafif seyreder; cerrahınız bu yüzden bu seçenekleri önerebilir. Karşılığında PRK'nın ilk günleri daha rahatsız edicidir ve görme daha geç oturur.
Kontakt lens kullanıyorum; lazer kuruluğu artırır mı?
Mutlaka değil. Birçok kişi gözleri artık lensi kaldırmadığı için lazere yönelir ve lensle ilgili kuruluk, göz kuruluğu hastalığıyla aynı şey değildir. ABD'deki PROWL çalışmalarında 534 LASIK hastasında normal kuruluk puanına sahip kişi oranı ameliyattan sonra öncesine göre daha yüksekti (bir grupta ameliyat öncesi %55, 3. ayda %66, 6. ayda %73). Aynı çalışmalar, ameliyat öncesinde hiç kuruluk şikâyeti olmayan kişilerin yaklaşık %28'inin 3. ayda hafif ile şiddetli arası şikâyet bildirdiğini de gösterdi. Cerrahınız, lensinize ara verdirdikten sonra gözyaşı tabakanızı test ederek hangi gruba girme olasılığınızı değerlendirir.
Lazer sonrası halo ve parlama neden olur?
Halo, ışıkların çevresinde parlak halkalar görmektir; parlama (glare), farlara bakarken gözü kamaştıran ışık yayılımıdır; yıldız patlaması (starburst) ise ışık kaynağından çıkan ışınlardır. Üçü de en çok geceleri, araç farlarına ya da sokak lambalarına bakarken fark edilir, çünkü gözbebeği o zaman en geniştir.
Nedenleri şunlardır:
- Kornea hâlâ iyileşiyordur. İlk haftalarda işlem gören yüzey ve kapak arayüzü henüz tam pürüzsüz değildir; ışık geçerken dağılır.
- Göz kuruluğu. Parçalı bir gözyaşı tabakası düzensiz bir optik yüzeydir; bu yüzden kuruluk tek başına halo ve dalgalanan görmeye yol açabilir.
- Küçük optik düzensizlikler. Korneayı şekillendirmek ve LASIK'te kapağın kendisi, yüksek dereceli sapmalar denen ince optik hatalar oluşturabilir (başlıca sferik aberasyon ve koma). Gözlük bunları düzeltmez; en çok loş ışıkta belli olurlar.
- Gözbebeği boyutu ve tedavi alanı. Karanlıkta gözbebeğiniz lazerin işlediği alandan daha geniş açılırsa, ışık hem işlenmiş hem işlenmemiş kenardan geçer ve bulanık bir halka oluşturur.
- Yüksek numara ve kalan numara. Büyük düzeltmeler, hafif kaymış bir tedavi alanı, LASIK kapağındaki küçük kıvrımlar ya da küçük bir artık numara gece görme şikâyeti olasılığını artırır.
Ne kadar yaygın, geçer mi? İlk dönemde oldukça yaygındır. PROWL çalışmalarında LASIK'ten 3 ay sonra kişilerin %43–46'sı parlama, halo, yıldız patlaması ya da çift görme gibi yeni bir görsel belirti bildirdi. AAO'nun klinik ansiklopedisi EyeWiki, LASIK sonrasında bir miktar görsel değişiklik bildirenlerin oranını yaklaşık %20 olarak verir ve bu rahatsızlıkların ameliyattan 3–6 ay sonra yatışma eğiliminde olduğunu belirtir. NHS de parlama, halo ve yıldız patlamasının genellikle birkaç ay içinde düzeldiğini söyler. Çoğu kişi uyum sağlar: PROWL'da görme kalitesinden memnuniyetsizlik %1–4 idi. Az sayıda kişide belirtiler sürer; FDA bazı hastalarda gece görmeyi ciddi etkileyebilecek parlama, halo ya da çift görme geliştiğini belirtir.
| Belirti | Ne fark edersiniz? | En olası neden | Olağan seyir |
|---|---|---|---|
| Halo | Geceleri ışıkların çevresinde halkalar | İyileşen yüzey, kuruluk, işlenen alandan geniş gözbebeği | Haftalar içinde azalır; çoğunlukla 3–6 ayda oturur |
| Parlama | Farlardan ya da güneşten kamaşma | İyileşen ya da kuru yüzeyde ışık saçılması | Yüzey iyileştikçe ve gözyaşı toparlandıkça düzelir |
| Yıldız patlaması | Nokta ışıkların çevresinde ışınlar | Yüksek dereceli sapmalar, kapak kıvrımları | Çoğunlukla 3–6 ay içinde düzelir; azınlıkta sürebilir |
| Dalgalanan bulanıklık | Göz kırpınca açılan görme | Göz kuruluğu | Kuruluk tedavi edildikçe düzelir |
Göz kuruluğuna ne iyi gelir?
Tedavi basamaklıdır: önce basit önlemlerle başlanır, şikâyet sürerse yenisi eklenir. Hangi basamağa ihtiyacınız olduğuna cerrahınız karar verir.
| Basamak | Neleri içerir? | Ne zaman kullanılır? |
|---|---|---|
| 1. Günlük bakım | Sık kullanılan koruyucusuz suni gözyaşı damlası, sıcak kompres, göz kapağı temizliği, ortam nemlendirici, ekrandan ara, dışarıda güneş gözlüğü | Herkes için, ameliyatın ertesi gününden itibaren |
| 2. Reçeteli tedavi | Siklosporin ya da lifitegrast gibi iltihap giderici damlalar, kısa süreli hafif steroid damla, gözyaşı noktası tıkaçları (gözyaşının gözde daha uzun kalmasını sağlayan küçük tıkaçlar) | 1. basamağa rağmen süren kuruluk |
| 3. Uzman tedavisi | Kişinin kendi kanından yapılan serum damlası, sinir büyüme faktörü damlaları, göz kapağı yağ bezleri için yoğun atımlı ışık (IPL), skleral kontakt lensler | Şiddetli ya da uzun süren olgular |
Göz kuruluğu için en iyi damla hangisi?
Lazer sonrası kuruluk için ilk tercih koruyucusuz suni gözyaşı damlasıdır. "En iyi marka" diye tek bir ürün yoktur; önemli olan, yüzey iyileşirken günde pek çok kez kullanabileceğiniz için damlanın koruyucusuz olmasıdır. İlk haftalarda yalnızca cerrahınızın yazdığı damlaları, yazılı çizelgedeki sıra ve saatlerle kullanın. Birkaç hafta sonra da yetmiyorsa markadan markaya geçip durmak yerine cerrahınıza söyleyin.
Göz kuruluğuna doğal çözüm var mı? Evde neler yapılır?
Bitkisel ya da "doğal" karışımlar için güvenilir bir kaynağa dayanan bir öneri veremeyiz. Kanıta dayalı olan ve ameliyat sonrasında da işe yarayan basit alışkanlıklar şunlardır (NHS ve ABD Ulusal Göz Enstitüsü, NEI):
- Göz kapaklarınızı temizleyin. NHS'in tarifi: ılık (sıcak olmayan) suyla ıslatılmış bir bezi göz çevresine hafifçe bastırın, kapakları parmakla ya da pamukla nazikçe ovarak yağın dışarı çıkmasını sağlayın, birikmiş yağı ve kabukları ılık suyla ıslatılmış pamukla silin. Lazer sonrası ilk haftalarda kompres ve kapak temizliğine ne zaman başlayacağınıza cerrahınız karar versin.
- Bilgisayar, tablet ve telefondan düzenli ara verin ve tam göz kırpmayı hatırlayın; NHS ekranın göz hizasının hemen altında olmasını önerir.
- Duman, rüzgâr ve yüze doğrudan üfleyen klimadan kaçının; kuru odalarda nemlendirici kullanın.
- Dışarıda yandan koruyan güneş gözlüğü takın.
- Bol su için (NEI günde 8–10 bardak önerir) ve gece 7–8 saat uyuyun.
- Sigara ve aşırı alkolden uzak durun; reçeteli bir ilacı hekime danışmadan bırakmayın.
Göz kuruluğu kalıcı mıdır, tamamen geçer mi?
Lazer hastalarının çoğunda göz kuruluğu "tedavi edilmesi gereken kalıcı bir hastalık" değildir; kornea sinirleri yeniden büyüdükçe, genellikle aylar içinde azalır. Az sayıda kişide daha uzun sürer; FDA, LASIK sonrası şiddetli kuruluğun kalıcı olabileceğini belirtir. O durumda amaç, yukarıdaki reçeteli ve uzman seçenekleriyle gözü rahat ve görmeyi kararlı tutmaktır. En iyi korunma yolu, kuruluğu ameliyattan önce bulmak ve tedavi etmektir.
Halo ve parlamaya ne iyi gelir?
- Zaman. Halo ve parlamanın çoğu kornea iyileştikçe, genellikle 3–6 ay içinde azalır. Cerrahınız ek bir tedaviyi düşünmeden önce gözlerinizin oturmasını bekler.
- Kuruluğu tedavi etmek. Daha düzgün bir gözyaşı tabakası daha az ışık dağıtır; bu yüzden yukarıdaki kuruluk basamakları haloyu da sıklıkla hafifletir.
- Gece araç kullanırken dikkat. Cerrahınız görmenizin ehliyet standardını karşıladığını doğrulayana ve farlarla kendinizi rahat hissedene kadar geceleri araç kullanmayın.
- Gece sürüş gözlüğü. Halonun bir nedeni küçük bir artık numaraysa, geceleri kullanılacak ince bir gözlük ışıkları netleştirebilir.
- Gözbebeğini küçülten damlalar. Brimonidin ya da pilokarpin gibi damlalar loş ışıkta gözbebeğini küçültür; böylece tedavi alanının kenarından geçen ışık azalır. Bunlar reçeteli ilaçlardır.
- Lazerle ek düzeltme (rötuş). Optik düzensizliğe bağlı kalıcı şikâyetlerde, göz kararlı hale geldikten ve kornea yeterince kalınsa dalga ön (wavefront) ya da topografi rehberli yeniden tedavi yardımcı olabilir.
- Özel kontakt lensler. Yanıt vermeyen nadir olgularda, özel tasarlanmış lensler düzensizliği maskeleyebilir.
Ne zaman cerraha başvurmalısınız?
Şunlardan birini fark ederseniz aynı gün cerrahınızla iletişime geçin:
- giderek azalmak yerine artan ağrı
- artan kızarıklık, ışığa duyarlılık ya da akıntı
- kötüleşen görme ya da bir gözde ani görme kaybı
Bunlar enfeksiyonun (mikrobiyal keratit) ya da kapağın altındaki iltihabın (diffüz lamellar keratit) belirtisi olabilir. İkisi de nadirdir ama hızlı tedavi ister. İstanbul'daysanız klinikle ya da koordinatörünüzle hemen konuşun; başka bir şehirdeyseniz cerrahınıza ulaşın, hızlı ulaşamazsanız size en yakın göz acil servisine gidin.
Şu durumlarda kontrol randevusu alın:
- birkaç hafta düzenli suni gözyaşı kullanmanıza rağmen kuruluk sizi hâlâ rahatsız ediyorsa (NHS de ev tedavisine rağmen birkaç hafta geçmeyen kuruluk için bir göz doktoruna ya da optisyene görünmeyi önerir)
- ameliyattan 3–6 ay sonra halo ya da parlama gece sürüşünüzü hâlâ etkiliyorsa
- görmeniz aylar ya da yıllar sonra yavaş yavaş keskinliğini kaybediyorsa. Ektazi denen nadir bir komplikasyonda kornea zayıflar ve öne doğru çıkıntı yapar; hastaların %0,04–0,5'inde görülür ve ameliyattan aylar ya da yıllar sonra ortaya çıkabilir.
Laser Istanbul Clinic'te cerrahınız iyileşme döneminde gözlerinizi kontrol eder; İstanbul dışından gelen hastalarda koordinatörünüz ve cerrahınız iyileşmenizi kararlaştırılan aralıklarla uzaktan, görüntülü olarak izler. Yüz yüze muayene gerekirse bulunduğunuz şehirde bir göz doktoruna gitmenizi birlikte planlarız ve ameliyat kayıtlarınızı paylaşırız.
Ameliyat öncesi tetkikler bu riski nasıl azaltır?
Uzun süren göz kuruluğu ve gece görme sorunlarının çoğu önceden tahmin edilebilir. Ameliyat öncesi muayenenin amacı, riski taşıyan kişileri ameliyattan önce bulmak, tedavi edilebilecek olanı tedavi etmek ve doğru yöntemi seçmek, gerekirse hiç lazer yapmamaktır.
| Tetkik | Neye bakar? | Kuruluk ve halo için neden önemli? |
|---|---|---|
| Belirti anketi (OSDI gibi) | Gözlerinizin gün içinde ne kadar kuru ve rahatsız hissettiğine | Ameliyat öncesi mevcut kuruluk, en güçlü uyarı işaretidir |
| Gözyaşı kırılma zamanı ve yüzey boyama | Gözyaşı tabakasının ne kadar çabuk bozulduğuna; yüzeydeki kuru noktalara | Kararsız gözyaşı tabakası ameliyattan önce tedavi edilir |
| Schirmer testi ve gözyaşı ozmolaritesi | Ne kadar gözyaşı ürettiğinize ve ne kadar yoğun olduğuna | Az ya da tuzlu gözyaşı kuruluk hastalığını gösterir |
| Meibografi ve göz kapağı muayenesi | Gözyaşının buharlaşmasını önleyen yağ bezlerine | Tıkalı bezler önce tedavi edilir; bu çoğu kez ameliyat sonrası rahatlığı artırır |
| Kornea topografisi ve kalınlık ölçümü (pakimetri) | Korneanızın şekline ve kalınlığına | Keratokonusu ve ince korneayı dışlar; ne kadar doku işlenebileceğini ve ileride rötuş yapılıp yapılamayacağını gösterir |
| Gözbebeği boyutu ve numara | Gözbebeğinizin ne kadar açıldığına ve düzeltmenin ne kadar güçlü olduğuna | Gözünüze uyan tedavi alanını planlamaya yardım eder; gece halosu riskini işaret eder |
Sonuçlara göre cerrahınız şunları yapabilir:
- Önce kuruluğu ya da göz kapağı hastalığını tedavi eder ve ameliyat tarihi vermeden tetkikleri tekrarlar.
- LASIK yerine SMILE ya da PRK gibi bir yüzey tedavisi önerir, çünkü bunlar kornea sinirlerinin daha fazlasını korur.
- Lazeri hiç önermeyebilir. AAO; şiddetli göz kuruluğunu, fazla ince korneaları, kornea hastalığını ve keratokonusu kişinin LASIK adayı olmamasının nedenleri arasında sayar.
- Bunun yerine lens ameliyatı önerir. 40'lı yaşların ortasından itibaren bazı kişiler için lens değişimi lazerden daha iyi bir seçenek olabilir.
Muayene öncesinde kontakt lensinizi {{muayene öncesi lens arası: yumuşak / torik / sert lensler}} boyunca çıkarın; çünkü lensler korneanın şeklini ve gözyaşı tabakasını geçici olarak değiştirebilir ve ölçümlerin doğal gözünüzü yansıtması gerekir.
Sık sorulan sorular
Göz kuruluğu, yeterli gözyaşı üretilmediğinde ya da gözyaşı çok çabuk buharlaştığında oluşur. Yaş (50 üzeri), kontakt lens, ekran başında uzun süre kalmak, klimalı ya da kuru ortamlar, sigara, bazı ilaçlar ve blefarit gibi hastalıklar nedenler arasındadır. Lazer ameliyatından sonra ise kornea sinirlerinin geçici olarak etkilenmesi en sık nedendir.
Çoğu kişide LASIK sonrası göz kuruluğu 3–6 ay içinde geçer. İlk ay en yoğundur ve kornea sinirleri yeniden büyüdükçe azalır; duyu 1 yıl içinde normalin yaklaşık %95'ine döner. Küçük bir azınlıkta şikâyet bir yılı aşar ve daha uzun süreli tedavi gerekir.
Kuruluk SMILE sonrası genellikle daha hafif ve daha kısa sürer. SMILE kapak yerine küçük bir anahtar deliği kesisi kullanır, böylece daha az kornea siniri kesilir. Bir meta-analizde şikâyet puanları SMILE'dan 6 ay sonra normale dönmüş, Femto-LASIK sonrası ise hâlâ yüksek kalmıştı.
Önce koruyucusuz suni gözyaşı damlası, sıcak kompres, göz kapağı temizliği, ekrandan ara vermek ve ortam nemi gibi günlük bakım yardımcı olur. Yetmezse hekim iltihap giderici damlalar, gözyaşı noktası tıkaçları ya da uzman tedavileri düzenleyebilir. Lazer sonrası ilk haftalarda yazılı damla çizelgenizi aynen izleyin.
Tek bir en iyi marka yoktur; lazer sonrası genellikle ilk tercih koruyucusuz suni gözyaşıdır ve cerrahınızın önerdiği sıklıkta kullanılır. İlk haftalarda yalnızca yazılı çizelgenizdeki damlaları kullanın. Yetmezse cerrahınız iltihap giderici damlalar ya da başka tedaviler yazabilir.
Tek gözdeki batma hissi o göze özgü bir nedene (yabancı cisim, göz kapağı iltihabı) işaret edebilir. Hafifse ve lazer sonrası ilk günlerdeyse suni gözyaşı rahatlatabilir; ama ağrı, kızarıklık, akıntı ya da görmede azalma varsa aynı gün cerrahınıza ya da bir göz doktoruna başvurun.
Evet, göz kuruluğu çoğunlukla göz kırpınca düzelen, gelip giden bir bulanıklık yapabilir. Lazer sonrası ilk haftalarda yaygındır ve gözyaşı tabakası toparlandıkça düzelir. Düzelmeyen ya da kötüleşen bulanıklığı cerrahınıza gösterin.
Genellikle değildir. Çoğu kişide halo, kornea iyileştikçe ve beyin uyum sağladıkça 3–6 ay içinde azalır. Az sayıda kişide sürer; o zaman gözbebeğini küçülten damlalar, gece sürüş gözlüğü ve uygun gözlerde lazerle ek düzeltme gibi seçenekler değerlendirilir.
Çoğu zaman evet; önce göz kuruluğunuz tedavi edilmeli ve gözyaşı testleriniz kabul edilebilir olmalıdır. Cerrahınız bu durumda SMILE ya da PRK'yı tercih edebilir. Şiddetli göz kuruluğu olanlar LASIK için uygun değildir ve başka bir tedavi önerilebilir.
Hafif kuruluk için yazılı çizelgenizdeki suni gözyaşı damlalarını sık kullanın ve koordinatörünüzü bilgilendirin. Cerrahınız ve koordinatörünüz iyileşmenizi kararlaştırılan aralıklarla uzaktan izler. Ağrı, artan kızarıklık ya da görmede kötüleşme gibi belirtiler varsa aynı gün cerrahınıza ulaşın; ulaşamazsanız size en yakın göz acil servisine gidin.
Lazer düşünüyorsunuz ama göz kuruluğundan endişe mi ediyorsunuz?
Laser Istanbul Clinic'te cerrahınız LASIK, SMILE Pro ya da PRK önermeden önce gözyaşı tabakanızı, korneanızı ve gözbebeklerinizi inceler ve lazerin gözünüze uygun olmadığı durumda bunu size dürüstçe söyler. Lazer ameliyatlarına Prof. Dr. Ahmet Satıcı ve Op. Dr. Aysan Bayram liderlik eder.
Bu sayfadaki bilgilerin kaynakları
- Taken over from the English master content/en/art-10.md (each opened and checked there on 6 Oct 2026):
- EyeWiki (American Academy of Ophthalmology). Dry Eyes After Laser in situ Keratomileusis (LASIK). https://eyewiki.org/Dry_Eyes_After_Laser_in_situ_Keratomileusis_(LASIK)
- EyeWiki (AAO). LASIK Complications. https://eyewiki.org/LASIK_Complications
- EyeWiki (AAO). Photorefractive Keratectomy. https://eyewiki.org/Photorefractive_Keratectomy
- Ying J, Roy A, Garg P, Chen W. Complications in patients who have undergone laser refractive surgery. Community Eye Health 2024;37(123):15–18. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11921254/
- Shen Z, et al. Dry Eye after Small Incision Lenticule Extraction (SMILE) versus Femtosecond Laser-Assisted in Situ Keratomileusis (FS-LASIK) for Myopia: A Meta-Analysis. PLoS One 2016. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5161410/
- Yahalomi T, Achiron A, Arnon R, Stanescu N, Pikkel J. Dry Eye Disease following LASIK, PRK, and LASEK: An Observational Cross-Sectional Study. Journal of Clinical Medicine 2023. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10253504/
- Bandeira F, Yusoff NZ, Yam GHF, Mehta JS. Corneal re-innervation following refractive surgery treatments. Neural Regeneration Research 2019. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6352585/
- Dossari SK. Post-refractive Surgery Dry Eye: A Systematic Review Exploring Pathophysiology, Risk Factors, and Novel Management Strategies. Cureus 2024. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11194137/
- American Academy of Ophthalmology, EyeNet. Postoperative Symptoms and Satisfaction With LASIK Surgery (summary of Eydelman et al., PROWL studies, JAMA Ophthalmology 2017). https://www.aao.org/eyenet/article/postoperative-symptoms-satisfaction-with-lasik-sur
- EurekAlert! (JAMA Network press release). Substantial percentage of patients surveyed report new visual symptoms following LASIK surgery. https://www.eurekalert.org/news-releases/644501
- US Food and Drug Administration. LASIK: What are the risks and how can I find the right doctor for me? https://www.fda.gov/medical-devices/lasik/what-are-risks-and-how-can-i-find-right-doctor-me
- American Academy of Ophthalmology. LASIK — Laser Eye Surgery. https://www.aao.org/eye-health/treatments/lasik
- American Academy of Ophthalmology. Facts About LASIK Complications. https://www.aao.org/eye-health/treatments/facts-about-lasik-complications
- NHS. Laser eye surgery and lens surgery. https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/laser-eye-surgery-and-lens-surgery/
- National Eye Institute (NIH). Dry Eye. https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/dry-eye (water intake, screen breaks, sunglasses, humidifier; taken from the English master and not re-opened: the NEI site refused automated access on 7 Oct 2026)
- Ludwig PE, Lopez MJ, Sevensma KE. Anatomy, Head and Neck, Eye Cornea. StatPearls, NCBI Bookshelf. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/books/NBK470340/
- New for the Turkish page (opened 7 Oct 2026):
- NHS. Dry eyes (page last reviewed 6 Jan 2025): symptoms (itchy, sore, gritty, red, blurry, light-sensitive, more watery than normal), causes and risk factors (age over 50, contact lenses, screens, air-conditioned/heated rooms, wind/dust, smoke and alcohol, some antidepressants and blood-pressure medicines, blepharitis, Sjögren's syndrome, lupus), eyelid-cleaning method, screen just below eye level, advice to see an optician or GP if dry eyes persist after a few weeks, urgent advice for a painful red eye or sudden changes in sight. https://www.nhs.uk/conditions/dry-eye-syndrome/