- Ana sayfa
- Göz sağlığı rehberi
- Göz sözlüğü A-Z
- Oküler Hipertansiyon Nedir? Belirtileri, Nedenleri, Tedavisi ve Glokom Riski
Oküler Hipertansiyon Nedir? Belirtileri, Nedenleri, Tedavisi ve Glokom Riski
{{cerrah}} tarafından tıbbi olarak gözden geçirilmiştir, {{cerrahın unvanı ve uzmanlık alanı}}, {{inceleme tarihi}}. Son güncelleme: {{güncelleme tarihi}}.
Oküler hipertansiyon nedir? Oküler hipertansiyon (kısaltması OHT), göz içi basıncının (halk arasında "göz tansiyonu") normalden yüksek olması, buna karşın optik sinirin sağlıklı göründüğü ve görme kaybının bulunmadığı durumdur. Gözün içindeki sıvı gerektiği kadar iyi boşalamadığında ortaya çıkar. Glokom (karasu) değildir, ama glokom riskini artırdığı için Laser Istanbul Clinic'te glokom bakımını yürüten Prof. Dr. Ahmet Satıcı gibi bir göz uzmanı tarafından izlenir.
Günlük konuşmada "göz tansiyonu" hem yüksek göz içi basıncı hem de glokom için kullanılır; ayrıca kan tansiyonuyla karıştırılır. Oysa göz içi basıncı gözün içindeki sıvı basıncıdır, koldan ölçülen kan basıncı değildir ve ikisi ayrı ölçülür.
Oküler hipertansiyon: özet bilgiler
- Nedir?
- Göz içi basıncının sürekli olarak normalin üzerinde olması; optik sinir sağlıklı, görme alanı normal
- Normal göz içi basıncı
- Genellikle 10 ile 20 mmHg arası kabul edilir (Amerikan Oftalmoloji Akademisi, AAO)
- Yaygın tanım
- Optik sinir hasarı ya da görme alanı kaybı olmadan basıncın sürekli 21 mmHg üzerinde olması (EyeWiki); Birleşik Krallık rehberi (NICE) tedaviye ve sevke karar vermek için 24 mmHg ve üzerini esas alır
- Belirtiler
- Genellikle yok; rutin göz muayenesinde saptanır
- Başlıca risk
- Yavaş gelişen primer açık açılı glokom. Oküler Hipertansiyon Tedavi Çalışması'nda (OHTS) tedavi görmeyenlerin %9,5'inde 5 yılda, tüm katılımcıların %45,6'sında 20 yılda glokom gelişti
- Başlıca yaklaşımlar
- İzlem, reçeteli göz damlaları (genellikle prostaglandin analoğu) veya selektif lazer trabeküloplasti (SLT)
- ICD-10
- H40.0 (glokom şüphesi; oküler hipertansiyonu içerir); ICD-10-CM H40.05-
- Uzman
- Glokom deneyimi olan göz hastalıkları uzmanı; Laser Istanbul Clinic'te Prof. Dr. Ahmet Satıcı
Oküler hipertansiyon nedir ve glokomla aynı şey mi?
Oküler hipertansiyon bir hastalık değil, bir risk durumudur; optik sinirin hasarlandığı bir tablo değildir. Gözünüz sürekli olarak "sulu sıvı" (aköz hümör) denen berrak bir sıvı üretir ve aynı miktarı dışarı akıtır; basıncı sabit tutan şey budur. Oküler hipertansiyonda boşalma daha az verimlidir, bu yüzden basınç yükselir. Glokomda ise basınç optik siniri hasarlar ve görme kaybı oluşur. Amerikan Oftalmoloji Akademisi'ne (AAO) göre oküler hipertansiyonu olanların optik siniri normal görünür, görme kaybı bulgusu yoktur; ancak glokom riski artmıştır ve "glokom şüphelisi" sayılırlar.
| Oküler hipertansiyon | Glokom | |
|---|---|---|
| Göz içi basıncı | Normalden yüksek | Çoğu zaman yüksek, ama normal aralıkta da olabilir |
| Optik sinir | Sağlıklı | Hasarlı |
| Görme alanı | Normal | Görme alanında kayıp var |
| Belirtiler | Yok | Erken evrede genellikle yok |
| Bakımın amacı | İzlemek; risk yüksekse basıncı düşürmek | Hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ya da durdurmak için basıncı düşürmek |
NHS'in belirttiği gibi, basınç normal aralıkta olsa bile optik sinir zarar görebilir. Bu yüzden glokom olup olmadığınıza yalnızca basınç değeri değil, optik sinirin durumu karar verir.
Glokomun kendisi için ayrıntılı bilgiye glokom tedavisi sayfasından ulaşabilirsiniz.
Oküler hipertansiyonun nedenleri: göz içi basıncı neden yükselir?
Doğrudan neden, sulu sıvının dışarı akışının azalmasıdır. AAO'nun klinik wiki'si EyeWiki'ye göre sıvı gözden iki yoldan çıkar: trabeküler ağ ve uveoskleral yol. Bu yollardaki direnç arttığında oküler hipertansiyon gelişir. Göz sıvıyı normal hızda üretmeye devam eder, dolayısıyla basınç yükselir. Trabeküler ağdaki yaşa bağlı değişiklikler de katkıda bulunur; bu yüzden durum yaşla birlikte daha sık görülür.
Hangi hastalıklar ve durumlar göz tansiyonunu yükseltir?
Oküler hipertansiyonun çoğu "primer"dir; yani arkasında başka bir hastalık yoktur. Ancak doktorlar önce ikincil nedenleri dışlamak zorundadır, çünkü bunların tedavisi farklıdır. EyeWiki şunları sayar:
Basınç yanlış da ölçülmüş olabilir: doğru kalibre edilmemiş bir tonometre, hatalı teknik ya da ıkınma, stres, nefesi tutma gibi kısa süreli etkiler sonucu etkileyebilir.
- Steroide yanıt: kortikosteroid kullanımı duyarlı kişilerde göz içi basıncını yükseltebilir.
- Pigment dispersiyon sendromu: göz içinde açığa çıkan pigment, boşalmayı etkileyebilir.
- Psödoeksfoliasyon sendromu: boşalmayı etkileyebilen pul pul bir birikinti.
- Göz içi iltihap (üveit): iltihap basıncı yükseltebilir.
- Göz yaralanması (travma): yaralanma boşalma açısına ya da trabeküler ağa zarar verebilir.
Risk faktörleri
AAO oküler hipertansiyon için şu risk faktörlerini sıralar: ailede oküler hipertansiyon ya da glokom öyküsü, diyabet ya da yüksek kan basıncı, 40 yaş üstü olmak, Afrika kökenli Amerikalı ya da Hispanik köken, yüksek miyopi (uzağı görememe), uzun süreli steroid kullanımı, geçirilmiş göz yaralanması ya da ameliyatı, pigment dispersiyon ya da psödoeksfoliasyon sendromu.
Oküler hipertansiyon belirtileri nelerdir? Fark etmek mümkün mü?
Genellikle mümkün değildir. AAO, oküler hipertansiyonun genellikle belirti ya da bulgu vermediğini, NICE ise oküler hipertansiyon ile erken glokomun belirtisiz olduğunu belirtir. Basıncı hissetmezsiniz, görmeniz normal kalır ve göz dışarıdan farklı görünmez. Bu yüzden rutin bir göz muayenesinde saptanır ve düzenli kontrol önemlidir. NHS, herkesin en az 2 yılda bir göz muayenesi yaptırmasını, daha yüksek risk altındakilerin (örneğin anne, baba ya da kardeşinde glokom olanların) daha sık yaptırmasını önerir.
Oküler hipertansiyon baş ağrısı yapar mı?
Hayır. Baş ağrısı oküler hipertansiyonun belirtisi değildir ve baş ağrılarının çoğunun göz basıncıyla ilgisi yoktur. İstisna, glokomun ani bir atağıdır; bu farklı ve daha nadir bir durumdur. NHS bu durumda şiddetli göz ağrısı, kırmızı göz, gözün çevresinde hassasiyet, ışıkların etrafında gökkuşağı renkli halkalar, bulanık görme, bulantı ve baş ağrısını sayar. Bu bir tıbbi acildir: hemen bir acil servise gidin (aşağıdaki "Doktora ne zaman gidilmeli?" bölümüne bakın).
Göz tansiyonu (oküler hipertansiyon) tehlikeli mi?
Oküler hipertansiyonun kendisi doğrudan zarar vermez; ancak kalıcı görme kaybına yol açabilen glokom için tedavi edilebilir önemli bir risk faktörüdür. Risk gerçektir ama çoğu kişi için sınırlıdır. Referans niteliğindeki Oküler Hipertansiyon Tedavi Çalışması (OHTS), bir gözünde 24 ile 32 mmHg arası göz içi basıncı olan ve glokom hasarı bulunmayan, 40 ile 80 yaş arası 1.636 kişiyi izledi.
| OHTS sonucu | Oran |
|---|---|
| 5 yılda glokom gelişti, tedavisiz | %9,5 |
| 5 yılda glokom gelişti, basınç düşürücü damlalarla | %4,4 (tehlike oranı 0,40) |
| 20 yılda glokom gelişti, tüm katılımcılar | %45,6 |
| 20 yılda glokom gelişti, en düşük riskli üçte bir | %31,7 |
| 20 yılda glokom gelişti, en yüksek riskli üçte bir | %59,8 |
| 20 yılda görme alanı kaybı gelişti | %25,2 |
Bundan iki sonuç çıkar. Birincisi, oküler hipertansiyonu olanların çoğu görmesini kaybetmez: OHTS katılımcılarının yalnızca yaklaşık dörtte birinde 20 yılda görme alanı kaybı gelişti. İkincisi, risk kişiden kişiye çok değişir. OHTS'ye göre ileri yaş, daha yüksek göz içi basıncı, daha ince merkezi kornea, daha büyük dikey çukur/disk oranı (optik sinirin bir ölçüsü) ve daha yüksek görme alanı "desen standart sapması" glokomun kimlerde gelişeceğini öngördü. EyeWiki'ye göre 555 mikrometrenin altındaki merkezi kornea kalınlığı en güçlü uyarı işaretlerinden biridir. 20 yıllık izlemede Siyah ve Afrika kökenli Amerikalı katılımcıların %55,2'sinde glokom gelişti; diğer katılımcılarda bu oran %42,7 idi.
Oküler hipertansiyon nasıl teşhis edilir?
Tanı, basıncın gerçekten yüksek olduğunu doğrulamak ve optik sinirin sağlıklı olduğunu göstermek demektir. NICE ve EyeWiki testleri şöyle sıralar:
Tonometri
basınç ölçümü. Standart yöntem, hissizleştirici damla sonrası biyomikroskop (yarık lamba) üzerinde yapılan Goldmann aplanasyon tonometrisidir. NICE, sevk kararının yalnızca temassız ("hava üflemeli") tonometriye dayandırılmaması gerektiğini söyler. Basınç gün içinde değiştiği için ölçümler, çoğu zaman günün farklı saatlerinde, tekrarlanır.
Merkezi kornea kalınlığı (pakimetri)
kornea kalınlığı basınç ölçümünün doğruluğunu etkilediği ve ince kornea ek risk taşıdığı için ölçülür.
Gonyoskopi
hissizleştirilmiş göze yerleştirilen bir mercekle boşalma açısına bakılır ve dar açılı glokom dışlanır.
Genişletilmiş (damlalı) optik sinir muayenesi
çukur/disk oranına bakılır ve erken hasar aranır.
Optik sinir ve sinir lifi tabakasının OCT taraması ile disk fotoğrafları
ileride karşılaştırma için bir başlangıç kaydı oluşturur.
Görme alanı testi
normal başlangıç değerini doğrulamak için ideal olarak iki güvenilir test yapılır.
Ardından uzmanınız glokom gelişme riskinizi tahmin eder. NICE, doktorlara göz içi basıncı düzeyini, kornea kalınlığını, aile öyküsünü ve yaşam beklentisini birlikte tartmalarını söyler. Ücretsiz çevrimiçi OHTS risk hesaplayıcısı yaş, basınç, kornea kalınlığı, çukur/disk oranı ve desen standart sapmasını birleştirir.
Oküler hipertansiyon tedavisi: tedavi gerekir mi?
Her zaman değil. AAO, basınç yalnızca hafif yüksekse göz doktorunun tedavi yerine izlemeyi seçebileceğini söyler. NICE, yaşamı boyunca görme bozukluğu riski taşımayan oküler hipertansiyonlu kişilerin tedavi edilmemesini önerir. Tedavi, basıncı daha yüksek ya da riskli özellikleri olanlara yöneliktir. OHTS'de tedavi hedefi basıncı en az %20 düşürmekti; 2025 tarihli AAO rehberi de %20'lik düşüşü makul bir başlangıç hedefi olarak belirtir.
Oküler hipertansiyon göz damlaları (göz tansiyonu damlası)
Göz damlaları en yaygın tedavidir. NICE, yeni tanı almış, basıncı 24 mmHg ve üzerinde olan ve görme bozukluğu riski taşıyan kişilerde, lazeri tercih etmezlerse ya da lazer uygun değilse, jenerik bir prostaglandin analoğunu önerir. EyeWiki bunun neden genellikle ilk seçim olduğunu şöyle açıklar: günde bir kez kullanılır, ucuzdur, basıncı ortalama yaklaşık %30 düşürür ve yan etki profili elverişlidir. Sık yan etkiler göz kızarıklığı, göz çevresi cildinde koyulaşma ve kirpiklerde uzamadır.
| Damla grubu | Örnekler (EyeWiki) | Notlar |
|---|---|---|
| Prostaglandin analogları | latanoprost, bimatoprost, travoprost, tafluprost | Genellikle ilk seçim; günde bir kez |
| Beta-blokerler | timolol, betaksolol, karteolol, levobunolol | Alternatif ya da ek tedavi; uygunluğu genel sağlığınıza bağlıdır |
| Karbonik anhidraz inhibitörleri | dorzolamid, brinzolamid | Alternatif ya da ek tedavi |
| Alfa agonistler | brimonidin, apraklonidin | Alternatif ya da ek tedavi |
| Rho kinaz inhibitörü | netarsudil | NICE, yetişkinlerde oküler hipertansiyonda latanoprost-netarsudil kombinasyonunu da bir seçenek olarak önerir |
Oküler hipertansiyon için en iyi göz damlası hangisi?
Herkes için tek bir en iyi damla yoktur. Genellikle önce bir prostaglandin analoğu denenir, çünkü basıncı en çok düşürür ve günde bir kez kullanılır; basınç hedefine ulaşılamazsa doktorunuz damlayı değiştirir ya da ek damla ekler. NICE'ın glokom rehberi, koruyucu maddeye alerjiniz varsa ya da belirgin, belirtili göz yüzeyi hastalığınız (örneğin şiddetli göz kuruluğu) varsa koruyucusuz damlaların düşünülebileceğini söyler. Damlalar yalnızca her gün ve doğru kullanılırsa işe yarar; bu yüzden doktorunuzdan ya da hemşirenizden damlayı damlatma tekniğinizi izlemesini isteyin. EyeWiki, damlaya başladıktan 4 ila 6 hafta sonra basınç kontrolünü önerir.
Oküler hipertansiyon lazer tedavisi: SLT
Selektif lazer trabeküloplasti (SLT), trabeküler ağdaki boşalmayı iyileştiren bir lazer tedavisidir. NICE, yeni tanı almış, basıncı 24 mmHg ve üzerinde olan ve yaşamı boyunca görme bozukluğu riski taşıyan kişilere (pigment dispersiyon sendromu dışında) 360 derece SLT önerilmesini tavsiye eder. Hastalara SLT'nin damla ihtiyacını geciktirebileceği, damla gerekme olasılığını azaltabileceği ama ortadan kaldırmayacağı ve ileride tekrarı gerekebileceği anlatılmalıdır. Glokom ve oküler hipertansiyonda ilk tedavi olarak SLT ile damlayı karşılaştıran LiGHT çalışmasında, SLT grubundaki gözlerin %69,8'i 6. yılda başka bir ilaç ya da cerrahi tedaviye gerek kalmadan hedef basınçta kaldı, lazerle ilgili ciddi bir yan etki görülmedi ve damla grubuna göre daha az gözde trabekülektomi gerekti (13'e karşı 32).
Bizde tedavi: glokom ve göz basıncı bakımı, basıncı düşürmeye yönelik lazer tedavisi dahil, Prof. Dr. Ahmet Satıcı tarafından yürütülür. Doç. Dr. Muhammet Derda Özer, üveit ya da kornea hastalığıyla bağlantılı basınç sorunlarına bakar. Yalnızca oküler hipertansiyon nedeniyle ameliyat önerilmez; EyeWiki, görmeyi anlamlı ölçüde etkileyen bir kataraktınız da varsa katarakt ameliyatının düşünülebileceğini, çünkü bunun basıncı düşürdüğünü belirtir.
Göz tansiyonu kendiliğinden geçer mi?
Bazen basınç düşer, ama buna güvenemezsiniz. Göz içi basıncı gün boyunca doğal olarak değişir ve NICE yüksek bir ölçümün işlem yapılmadan önce tekrarlanmasını önerir. OHTS'nin tedavi almayan gözlem grubunda basınç çalışma boyunca ortalama %4,0 düştü. Ancak yüksek basınç doğrulandığında genellikle uzun süre düzenli kontrol gerekir. Tedavi basıncı yalnızca sürdüğü sürece düşürür; EyeWiki tedavinin glokomu geciktirdiğini ama yaşam boyu riski ortadan kaldırmadığını belirtir. NICE, riski düşük ve basıncı kabul edilebilir olan kişilerin tedaviyi bırakmayı konuşabileceğini, bırakmadan 1 ila 4 ay sonra basınç kontrolü yapılması gerektiğini söyler.
Oküler hipertansiyon ICD-10 kodu
DSÖ'nün ICD-10 sisteminde oküler hipertansiyon, oküler hipertansiyonu da kapsayan H40.0 "Glokom şüphesi" başlığı altında sınıflanır. ABD'nin ICD-10-CM sisteminde kodlar H40.051 (sağ göz), H40.052 (sol göz), H40.053 (iki göz) ve H40.059 (belirtilmemiş göz) şeklindedir. Kod bir kayıt etiketidir; glokomunuz olduğu anlamına gelmez.
Takip: oküler hipertansiyon ne sıklıkla kontrol edilmeli?
Riskinize bağlıdır. EyeWiki tipik aralıkları verir: düşük riskli kişilerde 6 ila 12 ayda bir basınç kontrolü ve yılda bir tam genişletilmiş göz muayenesi; daha yüksek riskli kişilerde 4 ila 6 ayda bir. NICE, optik siniri ve görme alanı normal olan, başlangıç basıncı 24 mmHg ve üzerinde olan tedavi edilmiş oküler hipertansiyon için şu aralıkları belirler:
| Durum | Sonraki değerlendirme |
|---|---|
| Basınç kontrol altında değil | 1 ila 4 ay |
| Basınç kontrol altında, glokoma dönüşüm belirsiz | 6 ila 12 ay |
| Basınç kontrol altında, glokom belirtisi yok | 18 ila 24 ay |
Optik sinirde ya da görme alanında değişiklik olursa tanı yeniden değerlendirilir ve glokom bakımına geçilir. EyeWiki'nin uzun dönemli OHTS sonuçlarının özetine göre dönüşüm gerçekleştiğinde genellikle geç ve hafif seyretmiştir.
Doktora ne zaman gidilmeli?
Hemen acil servise başvurun:
- ani, şiddetli göz ağrısı ile birlikte kırmızı göz, bulanık görme, ışıkların çevresinde gökkuşağı renkli halkalar, bulantı ya da kusma ve baş ağrısı (NHS bunu tıbbi acil olarak tanımlar)
- görmede ani bir değişiklik
Rutin randevu alın:
- son 2 yıl içinde göz muayenesi yaptırmadıysanız
- anne, baba ya da kardeşinizde glokom varsa
- uzun süredir steroid kullanıyorsanız ya da göz yaralanması veya göz ameliyatı geçirdiyseniz
- göz basıncınızın "biraz yüksek" olduğu söylendiyse ve takip planlanmadıysa
- oküler hipertansiyon tanısı aldıysanız ve tedavi gerekip gerekmediği konusunda ikinci bir görüş istiyorsanız
Elinizde basınç ölçümleriniz, optik sinir taramalarınız ve görme alanı sonuçlarınız varsa, bunları ücretsiz ön değerlendirme için bize gönderebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Oküler hipertansiyon, göz içi basıncının normalden yüksek olması; buna karşın optik sinirin sağlıklı ve görmenin normal olmasıdır. Glokom değildir, ama glokom gelişme riskini artırır; bu nedenle gözleriniz izlenir.
Oküler hipertansiyonda basınç yüksektir ama optik sinir sağlıklıdır. Glokomda optik sinir hasarlıdır ve görme alanı etkilenir. Glokom, basınç normal aralıktayken de ortaya çıkabilir.
Genellikle belirti yoktur. AAO ve NICE ikisi de belirtisiz olduğunu söyler; bu yüzden göz muayenesinde saptanır. Baş ağrısı bir belirti değildir; kırmızı göz ve bulanık görmeyle birlikte ani, şiddetli göz ağrısı ise acil bakım gerektirir.
Gözün sıvısının boşalmasındaki azalma; çoğu zaman açık bir neden bulunmaz. Steroidler, pigment dispersiyonu, psödoeksfoliasyon, üveit ve göz yaralanması da basıncı yükseltebilir ve önce bunlar araştırılır.
Kendi başına değil, ama glokoma yol açabilir. OHTS'de tedavi görmeyenlerin %9,5'inde 5 yılda glokom gelişti, yaklaşık dörtte birinde 20 yılda görme alanında kayıp oldu.
Hayır. Düşük riskli kişiler izlenir. NICE tedaviyi esas olarak basınç 24 mmHg ve üzerindeyse ve yaşamınız boyunca görme bozukluğu riskiniz varsa önerir.
Riskinize göre doktorunuzla birlikte seçilen damlalar (genellikle bir prostaglandin analoğu) ya da SLT lazer. LiGHT çalışmasında SLT, ilk tedavi olarak damlalara göre daha iyi uzun dönemli hastalık kontrolü sağladı.
Basınç değişkendir ve tekrar ölçümlerde normale dönebilir, ancak doğrulanmış oküler hipertansiyon genellikle uzun süreli izlem gerektirir.
DSÖ ICD-10'da H40.0 (glokom şüphesi, oküler hipertansiyon dahil), ICD-10-CM'de H40.05-.
İlgili terimler
Göz içi basıncı (GİB)
gözün içindeki sıvı basıncı; mmHg ile ölçülür.
Glokom (karasu)
optik sinir hasarı; genellikle göz içi basıncıyla ilişkilidir.
Glokom şüphelisi
oküler hipertansiyonu olanlar dahil, glokom riski daha yüksek kişi.
Tonometri
göz içi basıncının ölçülmesi.
Gonyoskopi
gözün boşalma açısının incelenmesi.
Trabeküler ağ
sıvının gözden çıktığı boşalma dokusu.
Optik nörit
optik sinirin iltihabı; görmeyi etkileyebilir ama bir göz basıncı hastalığı değildir.
Retinitis pigmentosa
ilerleyici görme kaybına yol açan kalıtsal bir retina hastalığı; glokomdan farklı bir görme alanı kaybı nedenidir.
Bu sayfadaki bilgilerin kaynakları
- American Academy of Ophthalmology. What Is Ocular Hypertension? https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-ocular-hypertension
- American Academy of Ophthalmology. What Is Normal Eye Pressure? https://www.aao.org/eye-health/tips-prevention/eye-pressure
- EyeWiki (AAO). Ocular Hypertension. https://eyewiki.org/Ocular_Hypertension
- NICE. Glaucoma: diagnosis and management (NG81), published 1 Nov 2017, last updated 26 Jan 2022. https://www.nice.org.uk/guidance/ng81/chapter/Recommendations
- Kass MA, et al. The Ocular Hypertension Treatment Study: a randomized trial determines that topical ocular hypotensive medication delays or prevents the onset of primary open-angle glaucoma. Arch Ophthalmol 2002;120(6):701-713. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12049574/
- Gordon MO, et al. The Ocular Hypertension Treatment Study: baseline factors that predict the onset of primary open-angle glaucoma. Arch Ophthalmol 2002;120(6):714-720. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12049575/
- Kass MA, et al. Assessment of cumulative incidence and severity of primary open-angle glaucoma among participants in the Ocular Hypertension Treatment Study after 20 years of follow-up. JAMA Ophthalmol 2021;139(5). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33856434/
- Gazzard G, et al. Laser in Glaucoma and Ocular Hypertension (LiGHT) Trial: six-year results of primary selective laser trabeculoplasty versus eye drops. Ophthalmology 2023;130(2):139-151. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36122660/
- American Academy of Ophthalmology. Primary Open-Angle Glaucoma Suspect Preferred Practice Pattern (2025). https://www.aao.org/education/preferred-practice-pattern/primary-open-angle-glaucoma-suspect-ppp
- NHS. Glaucoma. https://www.nhs.uk/conditions/glaucoma/
- WHO. ICD-10 (2019 version), H40.0 Glaucoma suspect. https://icd.who.int/browse10/2019/en#/H40.0
- US National Library of Medicine, Clinical Tables: ICD-10-CM H40.05 Ocular hypertension. https://clinicaltables.nlm.nih.gov/api/icd10cm/v3/search?terms=H40.05&sf=code&df=code,name
Son göz muayenenizde göz tansiyonunuz yüksek mi çıktı?
Basınç ölçümlerinizi, optik sinir taramalarınızı ve görme alanı sonuçlarınızı bize gönderin. Prof. Dr. Ahmet Satıcı bunları inceleyecek ve gözleriniz için izlemenin, damlanın ya da lazerin uygun olup olmayacağını, hiçbir yükümlülük olmadan açıklayacak.
3 göz cerrahı
Dosyanızı bir satış temsilcisi değil, adı belli bir cerrah inceler. Yanıt süresi: {{yanıt süresi}}.
Prof. Dr. Ahmet Satıcı
Doç. Dr. Muhammet Derda Özer
Op. Dr. Aysan Bayram