- Ana sayfa
- Göz sağlığı rehberi
- Göz sözlüğü A-Z
- Kornea Erozyonu Nedir? Belirtileri, Nedenleri, Tedavisi ve İyileşme Süreci
Kornea Erozyonu Nedir? Belirtileri, Nedenleri, Tedavisi ve İyileşme Süreci
{{cerrah}} tarafından tıbbi olarak gözden geçirilmiştir, {{cerrahın unvanı ve uzmanlık alanı}}, {{inceleme tarihi}}. Son güncelleme: {{güncelleme tarihi}}.
Kornea erozyonu (isim): korneanın yüzey tabakası olan epitelin, altındaki bazal tabakaya yeterince sıkı yapışmaması nedeniyle yer yer açılması, kalkması ya da kayarak çıkmasıdır. Bu durum tekrar tekrar yaşandığında tekrarlayan kornea erozyonu adını alır: yüzey tabakası özellikle gece boyunca ya da sabah uyanırken yeniden gevşer, ani ağrı, sulanma ve bulanık görme ortaya çıkar. Vakaların çoğu daha önce gözün çizilmesinden ya da yüzey tabakasının kalıtsal zayıflığından kaynaklanır ve bir kornea uzmanı kısa bir yarık lamba muayenesiyle tanı koyabilir.
Kornea erozyonu: kısa bilgiler
- Nedir
- Korneanın yüzey tabakası (epitel) taban tabakasına tutunamaz; bu yüzden çözülür ya da soyulur
- Tipik uyarı belirtisi
- Keskin ağrı, gözde kum ya da yabancı cisim hissi, sulanma ve ışık hassasiyeti; çoğunlukla sabah uyanırken
- En sık neden
- Daha önce geçirilmiş kornea yaralanması: tekrarlayan vakaların %45-64'ü eski bir travmayla ilişkilidir (EyeWiki, AAO)
- İkinci sık neden
- Kornea distrofisi, özellikle epitelyal bazal membran distrofisi (EBMD): vakaların %19-29'u
- Tanı
- Floresein boyası ile yarık lamba muayenesi
- İlk basamak tedavi
- Gündüz koruyucu içermeyen yapay gözyaşı, gece kayganlaştırıcı ya da hipertonik (%5 sodyum klorür) göz merhemi
- Basit tedavi yetmezse
- Koruyucu (bandaj) kontakt lens, ön stromal ponksiyon, yüzeyel keratektomi ya da fototerapötik keratektomi (PTK)
- ICD-10-CM kodu (ABD)
- H18.831 sağ göz · H18.832 sol göz · H18.833 her iki göz · H18.839 göz belirtilmemiş
- Uzman
- Kornea uzmanı (göz hastalıkları uzmanı); Laser Istanbul Clinic'te Doç. Dr. Muhammet Derda Özer
Kornea erozyonu nedir ve gözde tam olarak ne olur?
Kornea, gözün önündeki saydam penceredir ve en dış tabakası, birkaç hücre kalınlığında bir deri gibi olan epiteldir. Sağlıklı bir gözde epitel, altındaki tabakaya (bazal membran ve Bowman tabakası) çok sayıda minik tutunma noktasıyla bağlıdır. Kornea erozyonunda bu tutunma noktaları zayıftır ya da hasar görmüştür. Epitel bu durumda kalkabilir, yırtılabilir ya da kayarak çıkabilir; geride korneanın çok yoğun sinir uçlarını açıkta bırakan hassas bir alan kalır. Amerikan Oftalmoloji Akademisi (AAO), korneada ciltten yüzlerce kat fazla ağrı reseptörü bulunduğunu belirtir; küçük bir erozyonun bile bu kadar acıtmasının nedeni budur.
Doktorlar iki tablo tarif eder. Mikroform erozyonlar daha hafif, daha kısa ve daha sık görülür; makroform erozyonlar ise günlerce sürer ve genellikle bir yaralanmanın ardından gelir. Her iki durumda da hikâye benzerdir: göz gün boyunca rahattır, uyurken göz kapağı kapalıdır, sabah kapak açılırken geceyi kornea yüzeyine yapışarak geçirmiş gevşek epitel yırtılır. EyeWiki ayrıca korneanın alt yarısının en sık etkilenen bölge olduğunu not eder.
Kornea erozyonu ile kornea çizilmesi (abrazyon) arasındaki fark nedir?
Abrazyon yaralanmanın kendisidir: parmak tırnağı, makyaj fırçası, ağaç dalı ya da göz ovalama gibi nedenlerle korneanın yüzeyinde oluşan çizik ya da sıyrıktır. Erozyon ise bunun ardından gelebilen durumdur: onarılan yüzey düzgün tutunmaz ve yeniden açılır. İki ya da daha fazla kez yaşandığında tekrarlayan kornea erozyonu denir.
| Kornea abrazyonu (çizik) | Kornea erozyonu (tekrarlayan) | |
|---|---|---|
| Nedir | Yüzeyde tek seferlik bir çizik | Yüzey tabakasının taban tabakasından tekrar tekrar gevşemesi ya da yırtılması |
| Tetikleyici | Net bir yaralanma (tırnak, dal, makyaj fırçası, yabancı cisim) | Çoğu zaman yok: kendiliğinden, en sık uyanırken başlayabilir; bazen eski bir yaralanmadan uzun süre sonra gelir |
| Tipik süreç | Küçük abrazyonlar 1-2 günde, büyükleri yaklaşık bir haftada iyileşir (AAO) | Ataklar gelip geçer; altta yatan zayıf tutunma tedavi edilmezse aylarca ya da yıllarca sürebilir |
| Tedavi | Damla ya da merhem, bazen antibiyotik ve kontrol | Önce uzun süreli kayganlaştırma; ataklar sürerse girişimler |
| Bağlantı | Abrazyon, tekrarlayan erozyonun en sık başlangıç noktasıdır | Abrazyonun ardından ya da distrofisi olan bir korneada ortaya çıkabilir |
Kornea erozyonu nedenleri: neden olur?
En sık nedenler ve risk faktörleri şunlardır:
Daha önce geçirilmiş kornea yaralanması
Travma en sık nedendir; bildirilen tekrarlayan vakaların %45-64'ünü oluşturur. Yaralanma çoğunlukla yüzeyi çizen bir şeydir: parmak tırnağı, kâğıt kenarı, ağaç dalı ya da yabancı cisim.
Kornea distrofisi
Korneanın kalıtsal hastalıkları ikinci sık nedendir. Epitelyal bazal membran distrofisi (EBMD, "harita-nokta-parmak izi distrofisi" olarak da bilinir) vakaların %19-29'unu oluşturur; ayrıca lattis, granüler ya da Fuchs endotel distrofisi gibi bazı distrofiler de rol oynar. EBMD iki gözü birden etkileyebilir ve erozyonlar hiçbir yaralanma olmadan başlayabilir.
Göz kuruluğu ve göz kapağı hastalıkları
Göz kuruluğu, meibom bezi disfonksiyonu (göz kapağındaki yağ bezlerinin tıkanması), oküler rozasea ve uyku sırasında göz kapağının tam kapanmaması (gece lagoftalmusu) yüzeyi daha kırılgan hale getirir.
Diğer etkenler
Daha önce geçirilmiş kornea enfeksiyonu, diyabet, band keratopati (korneada kalsiyum birikimi) ve kötü uyan ya da bakımı yetersiz kontakt lensler de erozyonla ilişkilidir.
Yüzey tabakasının alttaki tabakaya sağlam bağlanması zaman aldığı için, bir abrazyondan sonra kornea iyileşmiş görünse bile bir süre daha hassas kalabilir.
Kornea erozyonu belirtileri: nasıl hissettirir?
Kornea erozyonunun tipik belirtileri şunlardır:
| Belirti | Not |
|---|---|
| Ani ağrı, çoğunlukla uyanırken ya da gözü açarken | Klasik işarettir. Ağrı hafiften şiddetliye kadar değişebilir |
| Gözde bir şey varmış hissi | Kum, çizilme ya da yabancı cisim hissi |
| Sulanma | Sinirler açıkta kaldığı için refleks gözyaşı |
| Işığa hassasiyet (fotofobi) | Birçok kişi parlak ışıkta gözünü rahat açık tutamaz |
| Bulanık görme | Yüzey düzensiz olduğu için; yüzey iyileştikçe genellikle düzelir |
| Kızarıklık | Atak sırasında sık görülür |
Ataklar çoğu zaman saatler ile günler içinde yatışır, ardından haftalar ya da aylar sonra tekrar eder. Belirtiler genellikle tek gözdedir; EBMD ise iki gözü de etkileyebilir. Daha önce gözünü çizmiş ya da bilinen bir distrofisi olan kişide sabahları ağrıyla uyanmak, çoğu insanı göz doktoruna götüren ipucudur.
Kornea erozyonu nasıl teşhis edilir?
Tanı genellikle klinik olarak konur ve birkaç dakika sürer:
- Öykü. Doktorunuz daha önceki yaralanmaları, kontakt lens kullanımını, göz kuruluğunu ve ağrının uyanırken başlayıp başlamadığını sorar.
- Floresein boyası ile yarık lamba muayenesi. Sarı-yeşil boya, yüzeyin eksik ya da gevşek olduğu yeri gösterir. Bulgular net bir defekten, atak aralarında neredeyse normal görünen bir yüzeye kadar değişebilir; bu yüzden öykü önemlidir.
- Kornea görüntüleme. Gözün ön kısmının optik koherens tomografisi (OKT) düzensiz, şiş ya da gevşek tutunan bir epiteli gösterebilir. Tekrarlayan erozyonlu gözlerde yapılan bir çalışmada OKT, vakaların yaklaşık %61'inde epitel şişliğini, %50'sinde epitelin düzensiz parçalanmasını göstermiştir (EyeWiki).
- Diğer gözün kontrolü. Distrofiler genellikle iki gözde görüldüğünden diğer göz de muayene edilir.
Laser Istanbul Clinic'te kornea topografisi ve OKT, İstanbul'daki her ameliyat öncesi muayenenin parçasıdır; cerrahınız randevu almadan önce eldeki tetkiklerinize de bakar. Başka şehirde yaşıyorsanız mevcut göz raporlarınızı ve görüntülerinizi önceden göndermeniz yeterlidir.
Kornea erozyonunun ICD-10 kodu nedir?
Amerika Birleşik Devletleri'nde kullanılan klinik modifikasyon olan ICD-10-CM'de korneanın tekrarlayan erozyonu H18.83- koduyla ifade edilir: H18.831 (sağ göz), H18.832 (sol göz), H18.833 (her iki göz) ve H18.839 (göz belirtilmemiş). Tek seferlik kornea abrazyonu ise farklı kodlanır: S05.0- (konjonktiva yaralanması ve yabancı cisimsiz kornea abrazyonu). Ülkelerin kendi sınıflandırma sürümleri vardır; kendi kayıtlarınızda hangi kodun yazdığını doktorunuza sorabilirsiniz.
Tekrarlayan kornea erozyonu tedavisi: damladan ameliyata
Tedavi basamaklıdır. Çoğu kişi ilk basamaklarla kontrol altına alınır; girişimler tekrar edip duran erozyonlar için saklanır. Tekrarlayan kornea erozyonu üzerine 2018 tarihli Cochrane derlemesi (10 çalışma, 505 katılımcı), çalışmaların küçük ve kalitesi düşük olduğunu, bu yüzden kesin tedavi rehberleri için yeterli olmadığını bildirmiştir. Bu nedenle göz doktorunuz, korneanıza ve öykünüze göre aşağıdaki seçeneklerden birini seçer.
1. basamak: akut atağın tedavisi
- Kayganlaştırma. Gün boyunca sık sık koruyucu içermeyen yapay gözyaşı, yatmadan önce kayganlaştırıcı bir göz merhemi (parafin bazlı ya da hipertonik merhem gibi). %5 sodyum klorür merhemi, AAO'nun iki ya da daha fazla kez yaşanmış erozyonlar için andığı seçeneklerden biridir.
- Konfor ve koruma. Ağrıyı hafifletmek için kısa süreli sikloplejik (gözbebeği gevşetici) damla, enfeksiyonu önlemek için antibiyotik ve rahatsızlık için ağızdan ibuprofen.
- Gözü ovmayın. Göz ovmaktan kaçının; göz doktorunuz güvenli olduğunu söyleyene kadar normal kontakt lens takmayın (AAO).
2. basamak: erozyonlar tekrarlıyorsa
| Seçenek | Ne içerir | Kanıt ne diyor |
|---|---|---|
| Koruyucu (bandaj) kontakt lens | Yüzeyin sağlam tutunabilmesi için antibiyotik eşliğinde haftalarca takılan yumuşak terapötik lens | Bir raporda, üç ay uzun süreli bandaj lens ile tedavi edilenlerin %75'i bir yıl sonra nüks görmemiştir (EyeWiki). Küçük bir Birleşik Krallık çalışması bandaj lens ile yalnızca kayganlaştırma arasında net fark bulmamıştır (Cochrane 2018) |
| Otolog serum ya da siklosporin damla | Kendi kan serumunuzdan yapılan göz damlası ya da iltihap önleyici damla | İkinci basamak seçenekler (EyeWiki) |
| Ağızdan doksisiklin ve kısa süreli steroid damla | Günde iki kez 50 mg doksisiklin, yüzey tutunmalarını parçalayan bir enzimi (MMP-9) bloke eder; steroid damla genellikle günde iki ya da üç kez yaklaşık 3 hafta kullanılır | Klinik pratikte gözetim altında kullanılır (EyeWiki); çalışma kanıtlarının kalitesi sınırlıdır |
| Punktum tıkaçları | Gözyaşı kanallarının girişine yerleştirilen minik tıkaçlar damlaların gözde kalmasını sağlar | Damlaların yüzeyde tutulmasına yardımcı olur (EyeWiki) |
3. basamak: kornea erozyonu cerrahisi ve girişimler
Damla, merhem ve bandaj lens işe yaramadığında düşünülen seçeneklerdir. Her biri korneanın yüzeyine uygulanır; hiçbiri kornea nakli değildir.
| Girişim | Nasıl çalışır | Bildirilen sonuçlar |
|---|---|---|
| Ön stromal ponksiyon (mikropunktür) | İnce bir iğne (ya da lazer) gevşek alanda minik delikler açarak yüzeyin tutunmasına yardımcı olur | Tek uygulamadan sonra %62,9 başarı (EyeWiki) |
| Epitel debridmanı ve elmas frezle parlatma (yüzeyel keratektomi) | Gevşek yüzey alınır, alttaki tabaka parlatılır; yeni hücreler iyi tutunur | 48 kişilik bir çalışmada, sahte frez uygulamasına göre nüksler çok daha az görülmüştür (risk oranı 0,07; orta düzeyde kesinlikte kanıt, Cochrane 2018) |
| Alkolle delaminasyon | Seyreltik alkol (%20) yüzey hücrelerini yaklaşık 40 saniyede gevşetir ve silinir | Tekrarlayan erozyon için kabul gören bir seçenek (EyeWiki) |
| Fototerapötik keratektomi (PTK) | Eksimer lazer korneanın ön yüzünden çok ince bir tabaka kaldırır | 700 gözü kapsayan 2023 tarihli bir meta-analizde nüks oranı %18 bulunmuştur; yan etkiler arasında subepitelyal bulanıklık (haze) (%13), uzağı görmeye doğru kayma (%20) ve düzeltilmiş görmede azalma (%11) vardır |
Cerrahi neden "son basamak" kalır? PTK ve diğer yüzey girişimleri kornea bulanıklığına (haze) ya da skarına, hipermetropik kaymaya ve nadiren enfeksiyona yol açabilir; bu yüzden uzmanlar bunları ancak basit tedavi işe yaramadığında kullanır. Korneaya lazer uygulaması ayrıca sağlıklı ve yeterince kalın bir kornea gerektirir; bu, önce topografi ve pakimetri ile kontrol edilir.
Bizde tedavi: keratokonus, çapraz bağlama (cross-linking) ve kornea nakli dahil kornea hastalıkları, Doç. Dr. Muhammet Derda Özer tarafından yürütülür. Kornea erozyonu nadiren nakil gerektirir. Ancak korneanız aynı zamanda skarlıysa, incelmişse ya da derin tabakalarından hastalıklıysa nakil de konuşulabilir.
Kornea erozyonu ne kadar sürede geçer? İyileşme süreci
Tek bir iyileşme süresi yoktur; cevap, tek bir atağı mı yoksa altta yatan sorunu mu kastettiğinize bağlıdır.
- Tek bir atak. Yüzey tedaviyle genellikle hızla yenilenir. Yol gösterici olarak AAO, küçük bir kornea abrazyonu için 1-2 gün, daha büyüğü için yaklaşık bir hafta verir. Ağrı çoğunlukla ilk saatlerde en şiddetlidir.
- Zayıf tutunma. Tabakaların sağlam bağlanması daha uzun sürer; ağrı geçtikten sonra da tedavinin sürmesinin nedeni budur. Yukarıdaki çalışmalarda bandaj lens tedavisi üç ay sürmüştür; gece merhemi ise çoğu zaman göz doktorunun önerdiği süre boyunca kullanılır.
- Girişimden sonra. Elmas frezle parlatmadan sonra yaklaşık 4-5 gün bandaj kontakt lens takılır (EyeWiki); PTK ve diğer girişimlerde cerrahınız size bir takvim verir.
Tekrarlayan kornea erozyonu tamamen geçer mi?
Çoğu kişide kontrol altına alınabilir. EyeWiki, yeterli tedavi ve zamanında tanıyla prognozun mükemmel olduğunu belirtir. Ancak ameliyattan sonra bile nüks mümkündür (yukarıdaki meta-analizde PTK sonrası %18) ve neden epitelyal bazal membran distrofisi olduğunda seyir değişkendir: belirtiler yaşam boyu inip çıkabilir, bazı kişiler zamanla düzelir. Gece kayganlaştırma çoğu zaman uzun vadeli önerilir.
Beslenme tekrarlayan kornea erozyonuna iyi gelir mi?
Hiçbir diyet ya da besinin tekrarlayan kornea erozyonunu önlediği ya da tedavi ettiği kanıtlanmamıştır; EyeWiki derlemesi beslenme ya da takviyelerden söz etmez. Beslenme bazen gündeme gelir, çünkü göz kuruluğu yüzeyi daha kırılgan yapar; ancak bu konudaki en iyi çalışma erozyonu değil göz kuruluğunu incelemiştir: ABD'deki DREAM çalışmasında (orta-şiddetli göz kuruluğu olan 535 kişi) 12 ay boyunca günde 3.000 mg omega-3 yağ asidi, zeytinyağı plasebosundan daha iyi sonuç vermemiştir. Bu yüzden çabanızı desteklenen konulara verin: kayganlaştırma, göz kuruluğu ve göz kapağı hastalıklarının tedavisi ve gözleri ovmamak.
Kornea erozyonunda doktora ne zaman gidilmeli?
Aynı gün bir göz doktoruna ya da göz acil servisine başvurun:
- özellikle uyanırken başlayan ve birkaç saat içinde hafiflemeyen ani şiddetli göz ağrısı
- korneada beyaz bir nokta, akıntı ya da belirgin kızarıklıkla birlikte ağrı: bunlar kornea ülserinin (enfeksiyon) işareti olabilir; tedavi edilmezse görmeyi kalıcı olarak bozabilir ve körlüğe bile yol açabilir (AAO)
- kontakt lens takarken kırmızı ve ağrılı göz (lensleri çıkarın ve geri takmayın)
- kimyasal sıçraması ya da keskin ya da hızlı bir cisimden yaralanma
- görmede ani azalma
Rutin randevu alın:
- özellikle eski bir çizikten sonra, sabahları tekrar eden göz ağrısı atakları
- tekrar tekrar gelen kum hissi ve bulanık görme
- EBMD gibi bilinen bir kornea distrofisi varken yeni ağrı atakları
Daha önce tedavi gördüyseniz ve ataklar sürüyorsa, tetkiklerinizi ve göz raporunuzu göndererek ikinci görüş alabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kornea erozyonu, korneanın yüzey tabakasının (epitel) altındaki tabakaya sıkıca tutunamadığı ve açıldığı durumdur. Bu tekrar tekrar yaşandığında tekrarlayan kornea erozyonu denir. Çoğunlukla uyanırken ani ağrı, sulanma, ışığa hassasiyet ve bulanık görmeye yol açar.
Başlıca belirtiler ani ağrı (çoğunlukla uykudan sonra gözü açarken), gözde bir şey varmış hissi, sulanma, ışığa hassasiyet, kızarıklık ve bulanık görmedir. Ataklar çoğunlukla saatler ile günler içinde yatışır ve sonra tekrar eder.
En sık neden, daha önce geçirilmiş kornea yaralanmasıdır; tekrarlayan vakaların %45-64'ü ile ilişkilidir. Kornea distrofileri, özellikle epitelyal bazal membran distrofisi, ikinci sık nedendir (%19-29). Göz kuruluğu, göz kapağı hastalıkları ve diyabet de rol oynar.
Abrazyon (çizik), korneanın yüzeyindeki, genellikle bir yaralanmadan kaynaklanan sıyrıktır. Erozyon ise yüzey tabakasının alttaki korneadan tekrar tekrar gevşemesidir; çoğunlukla eski bir abrazyonun ardından ya da bir distrofi nedeniyle gelişir. AAO, iki ya da daha fazla kez yaşanan erozyonları tekrarlayan olarak tanımlar.
Tedavi, gündüz koruyucu içermeyen kayganlaştırıcı damlalar ve gece kayganlaştırıcı ya da %5 sodyum klorür merhemiyle başlar. Ataklar sürerse bandaj kontakt lens, doksisiklin ile steroid damla, ön stromal ponksiyon, elmas frezle parlatma ya da yüzeyin lazerle tedavisi (PTK) seçenekler arasındadır. Sırayı göz doktorunuz belirler.
Çoğu kişide gerekmez. Cerrahi, kayganlaştırma ve diğer tedavilere rağmen tekrar eden erozyonlar için saklanır. Stromal ponksiyon, yüzeyel keratektomi ve PTK gibi seçenekler yalnızca korneanın yüzeyinde çalışır; bunlar kornea nakli değildir. PTK üzerine yapılan bir meta-analizde gözlerin %18'inde nüks görülmüştür.
Tek bir yüzey hasarı atağı genellikle günler içinde iyileşir (AAO'ya göre küçük bir abrazyonda 1-2 gün, daha büyüğünde yaklaşık bir hafta); ancak yüzeyin sağlam tutunması daha uzun sürer. Bu yüzden tedavi ve gece kayganlaştırma, ağrı geçtikten sonra da genellikle sürer.
Çoğu kişide iyi kontrol edilebilir, ancak özellikle EBMD gibi bir distrofiniz varsa nüks mümkündür. Doktorunuz gece kayganlaştırmanın uzun süre sürdürülmesini önerebilir.
Hiçbir diyet ya da takviyenin bunu önlediği ya da tedavi ettiği gösterilmemiştir. Büyük bir ABD çalışması, omega-3 takviyelerinin sık görülen bir katkı faktörü olan göz kuruluğunda plasebodan daha iyi olmadığını bulmuştur. En iyi destek gören önlemler kayganlaştırma, göz kuruluğunun tedavisi ve göz ovmaktan kaçınmaktır.
ABD sürümü olan ICD-10-CM'de korneanın tekrarlayan erozyonu H18.83- koduyla ifade edilir: sağ göz için H18.831, sol göz için H18.832, her iki göz için H18.833 ve göz belirtilmemişse H18.839. Tek bir kornea abrazyonu S05.0- altında kodlanır.
İlgili terimler
Kornea abrazyonu
korneanın yüzeyinde oluşan çizik; tekrarlayan erozyonun en sık başlangıç noktası.
Epitel
korneanın ince dış hücre tabakası.
Epitelyal bazal membran distrofisi (EBMD)
yüzey tabakasının zayıf tutunmasına yol açan, "harita-nokta-parmak izi distrofisi" olarak da bilinen kalıtsal bir durum; tekrarlayan erozyonun önde gelen nedenlerinden biri.
Fototerapötik keratektomi (PTK)
korneanın yüzeyinden çok ince bir tabakayı kaldıran eksimer lazer tedavisi.
Koruyucu (bandaj) kontakt lens
iyileşen yüzeyi korumak için takılan yumuşak lens.
Keratit ve kornea ülseri
korneanın iltihabı ya da açık yarası, genellikle enfeksiyona bağlıdır; acil bir durumdur.
Subkonjonktival kanama
gözün beyazındaki saydam zarın altında oluşan bir kan birikintisi; gözün kızarmasının farklı bir nedeni.
Oküler hipertansiyon
göz muayenesinde saptanan, normal aralığın üzerindeki göz içi basıncı.
Bu sayfadaki bilgilerin kaynakları
- EyeWiki (American Academy of Ophthalmology). Recurrent Corneal Erosion. https://eyewiki.org/Recurrent_Corneal_Erosion
- American Academy of Ophthalmology. Corneal Abrasion and Erosion. https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-corneal-abrasion
- American Academy of Ophthalmology. What Is a Corneal Ulcer (Keratitis)? https://www.aao.org/eye-health/diseases/corneal-ulcer
- EyeWiki (American Academy of Ophthalmology). Epithelial Basement Membrane Dystrophy. https://eyewiki.org/Epithelial_Basement_Membrane_Dystrophy
- Watson SL, Leung V. Interventions for recurrent corneal erosions. Cochrane Database of Systematic Reviews 2018, CD001861.pub4. PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29985545/
- Chen S, Chu X, Zhang C, et al. Safety and Efficacy of the Phototherapeutic Keratectomy for Treatment of Recurrent Corneal Erosions: A Systematic Review and Meta-Analysis. Ophthalmic Research 2023;66(1):1114-1127. PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37490883/
- Asbell PA, Maguire MG, et al. (DREAM Study Research Group). n-3 Fatty Acid Supplementation for the Treatment of Dry Eye Disease. New England Journal of Medicine 2018;378:1681-1690. PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29652551/
- Ewald M, Hammersmith KM. Review of diagnosis and management of recurrent erosion syndrome. Current Opinion in Ophthalmology 2009;20(4):287-291. PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19491682/
- US National Library of Medicine, Clinical Tables. ICD-10-CM search service (H18.83-, S05.0-). https://clinicaltables.nlm.nih.gov/apidoc/icd10cm/v3/doc.html
Sabahları tekrar eden göz ağrısı ya da bir türlü geçmeyen kornea sorunu mu var?
Tetkiklerinizi ya da göz raporunuzu bize gönderin. Kornea uzmanımız Doç. Dr. Muhammet Derda Özer inceleyip gözleriniz için hangi tedavilerin uygun olabileceğini, hiçbir yükümlülük olmadan size söylesin.
3 göz cerrahı
Dosyanızı bir satış temsilcisi değil, adı belli bir cerrah inceler. Yanıt süresi: {{yanıt süresi}}.
Prof. Dr. Ahmet Satıcı
Doç. Dr. Muhammet Derda Özer
Op. Dr. Aysan Bayram