- Ana sayfa
- Göz sağlığı rehberi
- Göz sözlüğü A-Z
- Zonül Lifleri Nedir? Görevi, Yapısı ve Zayıfladığında Ne Olur
Zonül Lifleri Nedir? Görevi, Yapısı ve Zayıfladığında Ne Olur
{{cerrah}} tarafından tıbbi olarak gözden geçirilmiştir, {{cerrahın unvanı ve uzmanlığı}}, {{inceleme tarihi}}. Son güncelleme: {{tarih}}.
Zonül lifleri (isim, çoğul; Zinn zonülü, siliyer zonül, zonül fibrilleri olarak da bilinir): gözün doğal merceğini (lens) gözbebeğinin arkasında yerinde tutan ince ama güçlü liflerdir. Merceği çevreleyen siliyer cisimden lens kapsülüne uzanırlar; merceği yassılaştırıp ya da yuvarlaklaştırarak yakına ve uzağa odaklanmanızı sağlarlar. Zonül lifleri zayıfladığında veya koptuğunda mercek sallanabilir ya da yerinden kayabilir; bu durum katarakt ameliyatında büyük önem taşır.
Gözdeki zonül lifleri: temel bilgiler
- Diğer adları
- Zinn zonülü, siliyer zonül, zonül fibrilleri; sıklıkla lensin asıcı bağı olarak da anılır
- Nerede bulunur
- İrisin arkasında, siliyer cisim ile mercek arasındaki boşlukta
- Neden yapılmıştır
- Genellikle fibrillin adlı proteinden oluşan, 10–12 nanometre kalınlığında mikrofibriller
- Başlıca görevleri
- Merceği ortada tutmak; siliyer kasın çekişini merceğe ileterek odaklanma sırasında şeklinin değişmesini sağlamak
- Merceğe tutunma yeri
- Merceğin ekvatorunu (kenarını) saran, yaklaşık 1,5 mm genişliğinde bir bölge; lens kapsülünün ön ve arka yüzü
- Sık hasar nedenleri
- Künt göz yaralanması, psödoeksfoliasyon sendromu, Marfan sendromu gibi kalıtsal bağ dokusu hastalıkları ve yaş
- Zayıflığın tipik belirtisi
- Titreyen veya kayan mercek (fakodonezis), yerinden oynamış mercek (subluksasyon)
- Uzman
- Göz doktoru (katarakt cerrahı); Laser Istanbul Clinic'te Prof. Dr. Ahmet Satıcı, Doç. Dr. Muhammet Derda Özer ve Op. Dr. Aysan Bayram
Zonül lifleri ne demek? Gözdeki zonül lifleri nedir?
Zonül sözcüğü "küçük kuşak, küçük bant" anlamına gelir. Gözdeki zonül lifleri, onları tarif eden 18. yüzyıl Alman anatomisti Johann Gottfried Zinn'in adıyla Zinn zonülü diye de bilinir. Kaynaklarda siliyer zonül (siliyer cisimden başladığı için), zonül fibrilleri ya da zonül lifleri adlarıyla karşınıza çıkabilir.
Doğal merceği, gözün ortasında asılı duran küçük, şeffaf ve esnek bir disk gibi düşünün; zonül lifleri de onu bir hamağın iplerine benzer biçimde her yönden askıda tutan sayısız ince ip gibidir. Araştırmacı Steven Bassnett, zonülü merceği gözün ortasına yerleştiren "özenle kurulmuş hücre dışı lif sistemi" olarak tanımlar. Lifler neredeyse tümüyle 10–12 nm kalınlığında mikrofibrillerden oluşur; en bol bulunan protein fibrillindir. Her lif birçok mikrofibrilin demetidir ve işin içinde onlarca farklı protein bulunur. Bu proteinlerin çoğu, pars plana denen bölgedeki siliyer epitel hücrelerinde üretilir.
Zonül ile lensin asıcı bağı aynı şey mi?
Günlük kullanımda evet. "Lensin asıcı bağı" (suspansör ligament), zonül liflerinin eski anatomik adıdır ve iki terim de aynı yapıyı gösterir. "Zonül lifleri mi, asıcı bağ mı?" sorusu çoğunlukla farklı adlar kullanan ders kitaplarından doğar. Kesin konuşmak gerekirse zonül tek bir bağ değil, bir lif takımıdır; bu nedenle göz uzmanları "zonül" veya "zonül lifleri" demeyi tercih eder.
Merceğin zonül lifleri nerede durur, nasıl yapılmıştır?
Zonül lifleri üç yapı arasındaki dar bir boşlukta yer alır:
- Siliyer cisim: İrisin arkasında, siliyer kası barındıran ve gözün ön kısmındaki sıvıyı (aköz hümör) üreten halka biçimli doku.
- Lens kapsülü: Doğal merceği saran ince, şeffaf kese.
- İris ve gözbebeği: Önde yer alır ve sağlıklı bir gözde zonül liflerini görüş alanından gizler. Doktor onları genellikle ancak göz bebeği genişletildiğinde, özel bir mikroskopla ya da lifler hasar gördüğünde görebilir.
Bassnett'in 2021 tarihli derlemesine göre insan gözünde lifler pars planadaki "koylardan" çıkar, siliyer cismin kıvrımları arasından öne doğru ilerler ve lens kapsülüne, merceğin ekvatorunu kapsayan yaklaşık 1,5 mm genişliğindeki bir bölgeden tutunur. Bir kısmı ekvatorun hemen önüne, bir kısmı hemen arkasına bağlanır; böylece mercek aynı anda birçok yönden tutulmuş olur. Aynı derleme, zonül liflerinin visko-elastik olduğunu, yani küçük kablolar gibi gerilip geri toparlanabildiğini belirtir.
Zonül lifleri sonsuza dek genç kalan bir doku değildir. Fibrillin çok yavaş yenilenir; aynı derlemede yaşlı donörlerden alınan zonül örneklerinin kopması için gereken kuvvet, genç örneklere göre yaklaşık %30 daha azdı. Zonüllerin yaşla birlikte daha kırılgan hale gelmesinin nedenlerinden biri budur.
Zonül lifleri ne işe yarar? Gözdeki görevi nedir?
Gözdeki zonül liflerinin iki temel görevi vardır.
1. Merceği doğru yerde tutarlar. Işığın merceğin ortasından geçip retinaya odaklanabilmesi için mercek gözbebeğinin arkasında ortada durmalıdır. Zonül lifleri onu orada tutar; başınızı veya gözünüzü hareket ettirdiğinizde de sabit kalmasını sağlar.
2. Merceğin şekil değiştirmesini sağlarlar (akomodasyon, yani odaklanma). Mercek kendi kendine hareket etmez; gerginliği siliyer kasın denetlediği zonül lifleri aracılığıyla şekillenir. Amerikan Oftalmoloji Akademisi'nin (AAO) EyeWiki sayfasında anlatılan standart Helmholtz modeline göre işleyiş şöyledir:
| Aşama | Yakına bakarken | Uzağa bakarken |
|---|---|---|
| Siliyer kas | Kasılır, öne ve içe doğru hareket eder | Gevşer |
| Zonül lifleri | Gerginlikleri azalır (gevşerler) | Gergin kalırlar (sıkıca çekilirler) |
| Mercek şekli | Esnek mercek yuvarlaklaşır ve daha eğri hale gelir; odaklama gücü artar | Mercek yassılaşır; uzaktaki nesneleri net görürsünüz |
Yani zonül lifleri ile siliyer kas bir çift gibi çalışır: kas gerginliği ayarlar, zonül lifleri bunu merceğe iletir. Bassnett'in ifadesiyle insanda lifler, uzağa odaklanma (dezakomodasyon) sırasında merceği yassılaştıran kuvvetleri iletir ve böylece uzak nesneler net görülür.
Yaşla birlikte bu sistem yavaş yavaş bozulur. EyeWiki'ye göre insanlar presbiyopiyi (yakın gözlüğü ihtiyacını) ortalama 42–44 yaşlarında fark eder ve gözün odaklanma yedeği gençlikteki yaklaşık 7–10 diyoptriden 50 yaşına gelindiğinde yaklaşık 0,5 diyoptriye düşer. Akıllı (premium) lensle yapılan lens değişimi ameliyatı okuma gözlüğü ihtiyacını azaltabilir; ancak bu ancak zonül lifleri ve kapsül yeni lensi taşıyabiliyorsa mümkündür.
Zonül liflerinde neler ters gidebilir?
Zonül lifleri gevşeyebilir, uzayabilir veya kopabilir. Doktorlar buna zonül zayıflığı ya da desteğin bir kısmı yırtıldığında zonüler diyaliz der. Başlıca nedenler şunlardır:
| Neden | Zonül liflerini nasıl etkiler |
|---|---|
| Künt göz yaralanması | Merceğin yerinden çıkmasının (ektopia lentis) önde gelen nedenidir. Bassnett'in derlemesinde aktarılan, lens çıkığı olan 166 hastalık bir seride yarıdan fazlası travmaya bağlıydı |
| Psödoeksfoliasyon sendromu (PXF) | Mercek ve zonül liflerinin üzerinde pul pul, lif benzeri bir maddenin birikmesiyle zonülleri zayıflatan, yaşa bağlı bir durum. Ağırlıklı olarak 50 yaş üzeri kişileri etkiler ve İskandinav toplumlarında daha sık görülür. PXF'li kişilerin yaklaşık yarısında açık açılı glokom (göz tansiyonu hastalığı) gelişir (EyeWiki); bu nedenle göz içi basıncının da kontrol edilmesi gerekir |
| Marfan sendromu | Fibrillin-1 üreten FBN1 geninin değişimlerinden kaynaklanır. Marfan sendromu olanların %50 ile %80'inde mercek yer değiştirir; genellikle yukarı ve dışa (süperotemporal) doğrudur |
| Homosistinüri | Nadir görülen, kalıtsal bir metabolik hastalık; hastaların yaklaşık %90'ında lens çıkığı görülür (EyeWiki) |
| Diğer kalıtsal durumlar | Weill-Marchesani sendromu, Ehlers-Danlos sendromu ve izole (basit) ektopia lentis; ektopia lentis retinitis pigmentosa gibi başka göz hastalıklarına da eşlik edebilir |
| Yaş | Zonül lifleri yaşla birlikte giderek kırılganlaşır |
Zonülün zayıf olması mercek mutlaka yerinden çıkacak demek değildir. Pek çok kişide hafif zonül zayıflığı hiçbir belirtiye yol açmaz ve ilk kez katarakt muayenesinde veya ameliyat sırasında fark edilir.
Zayıf veya hasarlı zonül liflerinin belirtileri
Hafif zonül zayıflığı çoğu zaman hiçbir belirti vermez. Mercek hareket ettiğinde ya da eğildiğinde kişiler şunları fark edebilir:
- Bulanık veya değişken görme; yakın ya da uzak görmede kötüleşme (EyeWiki, görme keskinliğinde azalmayı ektopia lentisin en önemli belirtisi olarak sayar)
- Tek gözde çift görme (monoküler diplopi); bu da EyeWiki'de listelenir
- Baş veya göz hareketiyle değişiyormuş gibi görünen görme
- Gözlükle tam düzelmeyen numara değişikliği
Doktorlar muayenede iki bulguya bakar: fakodonezis (göz hareket ettiğinde titreyen veya sallanan mercek) ve iridodonezis (arkasındaki mercek desteğini yitirdiğinde ortaya çıkabilen titrek iris).
Zayıf zonül lifleri nasıl teşhis edilir?
Göz cerrahınız zonül zayıflığını çoğu zaman olağan bir yarık lamba muayenesinde, özellikle göz bebeği damlayla genişletildikten sonra görebilir. EyeWiki, yerinden oynamış merceğin incelenmesini yarık lamba muayenesi, refraksiyon (numara ölçümü) ve gözün arka kısmının genişletilmiş gözbebeğiyle muayenesi olarak tarif eder; altta yatan bir hastalıktan şüphelenildiğinde buna ek tetkikler eklenir. Genel adımlar şunlardır:
Öykü
Geçirilmiş yaralanma, göz ameliyatı, ailede Marfan sendromu veya lens çıkığı öyküsü ve bilinen psödoeksfoliasyon tanısı.
Yarık lamba muayenesi
Göz bebeği genişletilmiş olarak eğik, merkezden kaymış veya titreyen mercek; mercek üzerinde pul pul madde (psödoeksfoliasyon) ve destekte boşluklar aranır.
Ölçümler
Sığ bir ön kamara (korneanın ve irisin arasındaki boşluk) ipucu olabilir: EyeWiki, psödoeksfoliasyonda merkezi derinliğin 2,5 mm'nin altında olmasının zonül dengesizliğini düşündürebileceğini belirtir. Psödoeksfoliasyonlu 315 gözü kapsayan 2024 tarihli bir çalışmada, genişletme sonrası küçük kalan gözbebeği, sığ ön kamara ve merkezden kayık mercek, ameliyatta zonül sorunlarının başlıca uyarı işaretleri olarak bulundu.
Gerekirse diğer testler
Marfan sendromu veya homosistinüri gibi kalıtsal bir durumdan şüphelenilirse doktor kalp, genetik ya da metabolik bir kontrol isteyebilir.
Cerrahlar zayıflığı katarakt ameliyatı sırasında da izler. Psödoeksfoliasyonla ilgili erken bir bildiri (Skuta ve arkadaşları, 1987), ameliyat öncesinde titreyen mercek, iki göz arasında ön kamara derinliği farkı ve kapsülün ön yüzü açılırken aşırı mercek hareketini uyarı işaretleri olarak sayar.
Tedavi: zayıf veya hasarlı zonül lifleri nasıl yönetilir?
Tedavi, zonülün ne kadarının eksik olduğuna ve merceğin görmenizi ne kadar etkilediğine bağlıdır.
| Durum | Tipik yaklaşım |
|---|---|
| Hafif zayıflık, şeffaf mercek, belirti yok | Düzenli kontrollerle izlem; numara değiştiyse gözlük |
| Mercek hafif kaymış, hâlâ şeffaf | Görmeyi düzeltmek için gözlük veya kontakt lens ve izlem |
| Zonülü zayıf gözde katarakt | Deneyimli bir cerrah tarafından ek destekle (aşağıya bakın) planlı katarakt ameliyatı |
| Mercek ciddi biçimde yer değiştirmiş ya da çıkmış, görme düzeltilemiyor | Merceğin alınması (lensektomi) ameliyatı; bazen vitrektomiyle birlikte, ardından kontakt lens ya da özel bir teknikle yerleştirilen göz içi lensi (GİL) (EyeWiki) |
Zonülü zayıf gözde katarakt ameliyatı: kapsüler gerilim halkası
Standart katarakt ameliyatı, yeni lensi taşımak için zonül liflerinin tuttuğu kapsül kesesine dayanır. Zonüller zayıfsa cerrahlar ek destek koyabilir:
- Kapsüler gerilim halkası (CTR). Kapsül kesesinin içine yerleştirilen, keseyi açık ve yuvarlak tutan esnek bir halka. Journal of Cataract & Refractive Surgery'de yayımlanan 2000 tarihli bir derleme, zonül kusurları varken standart bir CTR'nin katarakt çıkarılmadan önce ya da çıkarma sırasında herhangi bir anda yerleştirilebildiğini anlatır. Yaklaşık 150 dereceden az zonüler diyalizi olan 21 gözlük bir çalışmada, halka yerleştirildikten sonra hiçbir gözde kese çökmedi ve gözlerin %71'i 6/12 veya daha iyi görmeye ulaştı.
- Sklera fiksasyonu. Çok ileri zonül kaybında, sklera fiksasyonu için tasarlanmış bir CTR gözün beyaz tabakasına sabitlenebilir. Doğuştan zonül kaybı olan 90 gözün değiştirilmiş CTR ve lens implantı ile tedavi edildiği bir çalışmada gözlerin %88,9'u 20/40 veya daha iyi görmeye ulaştı.
Deneyimli ellerde sonuçlar iyi olabilir; ancak zonülü zayıf gözlerde ameliyat, rutin ameliyattan daha karmaşıktır. Yukarıda andığımız 315 gözlük psödoeksfoliasyon çalışmasında, gözlerin yaklaşık onda birinde (%9,84) ameliyat sırasındaki zonül sorunları nedeniyle sklera fiksasyonu ya da halka gerekti. Bu yüzden önce dikkatli bir muayene ve riskler hakkında açık bir bilgilendirme gelir; buna halka veya ek bir ameliyat gerekme olasılığı da dahildir.
Zonül lifleri katarakt ameliyatı ve lens değişimi için neden önemlidir?
Katarakt ameliyatı bulanık doğal merceği çıkarır ve yapay lensi (GİL) taşımak için, zonül liflerinin tuttuğu ince kapsül kesesini yerinde bırakır. Dolayısıyla katarakt ameliyatının veya refraktif lens değişiminin sonucu kısmen zonül liflerine bağlıdır: lifler güçlüyse lens ortada kalır; zayıfsa lens eğilebilir ya da kayabilir, bu da bulanık veya çift görmeye yol açabilir ve ek tedavi gerektirebilir.
Ameliyat öncesi kapsamlı değerlendirmenin önemi buradan gelir. Ameliyattan önce cerrahınız merceğinizi, gözbebeğinizi ve ön kamara derinliğinizi inceler, tetkiklerinizi gözden geçirir; yaralanma, psödoeksfoliasyon, Marfan sendromu ya da diğer risk etkenlerini sorar. Zonül lifleri zayıf görünüyorsa ameliyat, işin ortasında fark edilmek yerine baştan halka veya başka bir destekle planlanabilir.
Bizde tedavi: Katarakt ve akıllı (trifokal) lens cerrahisini Prof. Dr. Ahmet Satıcı yönetir; katarakt ameliyatını ayrıca Doç. Dr. Muhammet Derda Özer ve Op. Dr. Aysan Bayram da yapar. Laser Istanbul Clinic'te OCT ve biyometri gibi tetkikler İstanbul'daki her ameliyat öncesi muayenenin parçasıdır ve cerrahınız, randevu almadan önce eldeki tetkiklerinizi inceler. Ameliyat, İstanbul'da, Sağlık Bakanlığı ruhsatlı, tam donanımlı bir ameliyathanede yapılır.
Zonül lifleriyle ilgili ne zaman doktora gidilmeli?
Şu durumlarda aynı gün bir göz doktoruna veya göz acil servisine başvurun:
- Göze darbeden sonra bulanık veya çift görme, ağrı ya da yerinden kaymış gibi görünen mercek
- Göz yaralanmasından sonra ani görme kaybı, görüşte perde inmesi ya da yeni çakmalar ve uçuşan cisimler
- Baş ağrısı veya bulantının eşlik ettiği ağrılı, kırmızı göz
Şunları fark ederseniz yakın zamanda randevu alın:
- Tek gözde çift görme ya da baş veya göz hareketiyle değişen görme
- Sürekli değişen numara; özellikle Marfan sendromu ya da ailede lens çıkığı öyküsü olan genç kişilerde
- Size psödoeksfoliasyon olduğu söylendiyse ve katarakt ameliyatı ya da glokom kontrolü gerekiyorsa
- Daha önce geçirdiğiniz herhangi bir göz ameliyatı veya yaralanmasından sonra gelişen bulanık görme
Psödoeksfoliasyon veya ektopia lentis gibi bir tanınız ya da geçmişte bir göz yaralanmanız varsa ve katarakt ameliyatı konusunda görüş almak istiyorsanız, tetkiklerinizi İstanbul'a gelmeden önce de bize gönderip incelettirebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Zonül lifleri, doğal merceği gözbebeğinin arkasında yerinde tutan çok sayıda ince liftir. Lens kapsülünü siliyer cisme bağlar ve siliyer kasın çekişini ileterek merceğin yakın ve uzak görme için şekil değiştirmesini sağlar.
Zinn zonülü, zonül liflerinin anatomist Johann Gottfried Zinn'in adından gelen başka bir adıdır. Siliyer zonül ya da lensin asıcı bağı olarak da anılır.
Gözdeki zonül lifleri merceği ortada tutar ve odağını değiştirmesine izin verir. Yakına baktığınızda siliyer kas kasılır, zonüllerdeki gerginlik azalır ve mercek yuvarlaklaşır. Uzağa baktığınızda kas gevşer ve zonül lifleri merceği yassılaştırır.
Siliyer kas "motor", zonül lifleri "iplerdir". Kas zonül liflerindeki gerginliği değiştirir, zonüller bu değişimi merceğe iletir ve merceğin eğriliği değişir. Zonüller olmasaydı kas merceği şekillendiremezdi.
Onlarca başka proteinle birlikte, ağırlıklı olarak fibrillin proteininden oluşan, 10–12 nanometre kalınlığındaki mikrofibril demetleridir. Marfan sendromunda olduğu gibi fibrillin geninin (FBN1) değişmesinin zonülleri zayıflatabilmesinin nedeni de budur.
Doğrudan değil. Yırtılan zonül lifleri yeniden büyümez; ancak cerrahlar eksikliği telafi edebilir. Kapsüler gerilim halkası veya sklera fiksasyonu lens kesesini ya da implantı destekleyebilir; ağır olgularda mercek çıkarılır ve yerine bir implant konur.
Çoğu zaman evet, ancak daha karmaşıktır ve önceden planlanmalıdır. Cerrahlar genellikle kapsüler gerilim halkası veya başka bir destek kullanır ve riskler rutin ameliyattakinden yüksektir. Ameliyat öncesi kapsamlı bir muayene sorunu erkenden ortaya çıkarır.
Merceğinizin ve zonül liflerinizin üzerinde pul pul bir maddenin biriktiği, bunun da zonülleri normalden zayıf bırakabildiği anlamına gelir. Görmenizi kaybedeceğiniz anlamına gelmez; ancak psödoeksfoliasyonu olanların yaklaşık yarısında açık açılı glokom gelişir. Bu nedenle göz tansiyonunuz düzenli olarak ölçülmeli, ameliyat gerektiğinde de deneyimli bir katarakt cerrahı seçmelisiniz.
İlgili terimler
Göz merceği (kristalin lens)
Zonül liflerinin yerinde tuttuğu şeffaf, esnek doğal mercek.
Siliyer cisim
İrisin arkasında yer alan, siliyer kası barındıran, aköz hümörü üreten ve zonül liflerinin tutunduğu halka biçimli doku.
Siliyer kas
Zonül lifleri aracılığıyla merceğin odaklanma şeklini değiştiren kas.
Akomodasyon
Gözün uzaktan yakına odak değiştirme yeteneği.
Presbiyopi
Yakın odaklanmanın yaşla azalması; genellikle 40'lı yaşların başında ve ortasında fark edilir.
Lens kapsülü
Merceği saran, zonül liflerinin tutunduğu ince, şeffaf kese.
Fakodonezis
Titreyen veya sallanan mercek; zonül zayıflığının bir belirtisi.
Ektopia lentis
Normal konumundan çıkmış mercek.
Psödoeksfoliasyon
Mercek ve zonül liflerinin üzerinde pul pul madde biriktiren, yaşa bağlı bir durum.
Kapsüler gerilim halkası
Zayıf zonülleri desteklemek için katarakt ameliyatında kapsül kesesine yerleştirilen küçük halka.
Vitreus (camsı cisim)
Merceğin ve zonül liflerinin arkasında, gözün arka kısmını dolduran şeffaf jel.
Retina
Gözün arka kısmında, merceğin ışığı odakladığı ışığa duyarlı tabaka.
Bu sayfadaki bilgilerin kaynakları
- Bassnett S. Zinn's zonule. Progress in Retinal and Eye Research 2021. PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32980533/ · full text: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8139560/
- EyeWiki (American Academy of Ophthalmology). Presbyopia (mechanism of accommodation; age of onset). https://eyewiki.org/Presbyopia
- EyeWiki (AAO). Ectopia Lentis. https://eyewiki.org/Ectopia_Lentis
- EyeWiki (AAO). Marfan Syndrome. https://eyewiki.org/Marfan_Syndrome
- EyeWiki (AAO). Pseudoexfoliation Syndrome. https://eyewiki.org/Pseudoexfoliation_Syndrome
- Menapace R, Findl O, Georgopoulos M, Rainer G, Vass C, Schmetterer K. The capsular tension ring: designs, applications, and techniques. J Cataract Refract Surg 2000. PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10889438/
- Jacob S, Agarwal A, Agarwal A, Agarwal S, Patel N, Lal V. Efficacy of a capsular tension ring for phacoemulsification in eyes with zonular dialysis. J Cataract Refract Surg 2003. PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12648643/
- Cionni RJ, Osher RH, Marques DM, Marques FF, Snyder ME, Shapiro S. Modified capsular tension ring for patients with congenital loss of zonular support. J Cataract Refract Surg 2003. PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14522284/
- Hayashi K, Yoshida M, Manabe S, Hirata A. High-risk factors for zonular complications during cataract surgery in eyes with pseudoexfoliation syndrome. 2024. PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38290806/
- Skuta GL, Parrish RK, Hodapp E, Forster RK, Rockwood EJ. Zonular dialysis during extracapsular cataract extraction in pseudoexfoliation syndrome. Arch Ophthalmol 1987. PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/3619736/
Zonülü zayıf bir kataraktınız mı var, ya da merceğinizin gevşek olduğu mu söylendi?
Tetkiklerinizi veya göz raporunuzu bize gönderin. Katarakt cerrahlarımız inceleyip gözleriniz için hangi seçeneklerin uygun olabileceğini, hiçbir yükümlülük olmadan size söylesin.
3 göz cerrahı
Dosyanızı bir satış temsilcisi değil, adı belli bir cerrah inceler. Yanıt süresi: {{yanıt süresi}}.
Prof. Dr. Ahmet Satıcı
Doç. Dr. Muhammet Derda Özer
Op. Dr. Aysan Bayram