- Ana sayfa: İstanbul'da göz ameliyatı
- Tüm göz tedavileri
- Göz muayenesi ve testler
- FFA (fundus floresein anjiyografi)
FFA Göz Anjiyosu Nedir? Retinanızın Damarlarını Gösteren Boyalı Test
FFA göz anjiyosu, koldaki bir toplardamara zararsız sarı bir boya (floresein) verilip gözün arka duvarındaki damarlardan geçişinin özel bir kamerayla fotoğraflandığı bir görüntüleme testidir. Muayenede görülemeyen sızıntıları, tıkalı damarları ve yeni oluşmuş anormal damarları gösterir; böylece cerrahınız retina için tedavi gerekip gerekmediğine ve hangisinin uygun olduğuna karar verir. Laser Istanbul Clinic'te retina cerrahı damar akışını görmek istediğinde istenir ve görüntüleri cerrahınız sizinle birlikte yorumlar.
FFA (fundus floresein anjiyografi), kısaca göz anjiyosu, retinanın kan dolaşımını gösteren bir testtir. Floresein boyası koldan verilir, yaklaşık 10 ila 15 saniyede gözün damarlarına ulaşır ve kamera damarların doluşunu ardışık fotoğraflarla kaydeder. Test genellikle 30 dakikadan kısa sürede biter. Yaşa bağlı makula dejenerasyonu, diyabetik göz hastalığı ve retina ven tıkanıklığının tanısında ve tedavi planında kullanılır. Retina anjiyografilerini Doç. Dr. Muhammet Derda Özer ve Op. Dr. Aysan Bayram okur.
FFA nedir? Göz anjiyosu boyası ne işe yarar?
FFA göz nedir? Retinanın, yani gözün arkasındaki ışığa duyarlı tabakanın ve onun altındaki damar tabakasının (koroid) kan dolaşımını fotoğraflayan bir testtir. Amerikan Oftalmoloji Akademisi (AAO), testi göz doktorunun retinanızın resimlerini özel bir kamerayla çekmesi olarak tanımlar.
Testi mümkün kılan boyadır. Floresein, mavi ışık gördüğünde parlayan (flüoresan) sarı bir boyadır. Kamera mavi bir flaş ve bir filtre kullanır; resimde yalnızca parlayan boya görünür. Sağlıklı damarlar boyayı içlerinde tutar ve temiz, net hatlı bir ağ olarak görünür. Hasarlı damarlar farklı davranır: boyayı retinaya sızdırabilir, tıkalı olduğu için boyayı hiç alamayabilir ya da daha önce olmayan yeni, anormal damarlar olabilir. Testte röntgen ya da radyoaktif madde kullanılmaz.
Aynı test FFA, FA, floresein anjiyografi, fundus anjiyografi ya da halk arasında göz anjiyosu diye anılır; hepsi aynı şeydir. Boyasız yapılan OCT anjiyografi (OCTA) ile aynı şey değildir; bu fark aşağıda anlatılıyor.
FFA nedir tıp ve biyokimya? Başka bir FFA
"FFA nedir tıp" ya da "FFA nedir biyokimya" diye aratıyorsanız, kısaltma başka bir anlama da gelir: serbest yağ asitleri (free fatty acids). Bunlar kanda dolaşan ve albümine bağlanarak taşınan, yağ dokusundaki depolanmış trigliseritlerden açığa çıkan ve hücrelerde enerji kaynağı olarak kullanılan yağ asitleridir. Kan tahlilinde "FFA" yazıyorsa genellikle bunu kasteder. Göz doktorunuzun istek formunda "FFA" yazıyorsa ise anlatılan test, bu sayfadaki fundus floresein anjiyografidir.
FFA göz anjiyosu ne için yapılır? Hangi hastalıklarda istenir?
Cerrahınız, retinada kan akışı, sızıntı ya da yeni damar oluşumu konusunda normal muayenenin ya da OCT taramasının tam yanıtlayamadığı bir soru olduğunda FFA ister. AAO'ya göre floresein anjiyografi şu durumların belirlenmesine yardım eder:
- Yaşa bağlı makula dejenerasyonu (sarı nokta hastalığı), özellikle yeni anormal damarların oluştuğu "yaş" tip
- Diyabetik retinopati ve diyabetik makula ödemi (retinanın merkezinin şişmesi)
- Retina ven tıkanıklığı, retinadan kan dönüşünü sağlayan toplardamarların tıkanması (dal ya da ana ven)
- Diğer nedenlere bağlı makula ödemi
- Makula pucker (makula yüzeyinde zar oluşumu)
- Göz içi melanom (gözün içindeki tümör)
AAO'nun klinik wikisi EyeWiki ayrıca koroidit (koroid iltihabı), Stargardt hastalığı ve druzenin test üzerinde görüldüğünü belirtir; testin hastalığın seyrini izlemek ve tedaviyi hedeflemek için de kullanıldığını ekler.
FFA hangi hastalıkta ne için kullanılır?
| Hastalık | AAO'ya göre FFA'nın amacı |
|---|---|
| Yaş tip makula dejenerasyonu | Anormal yeni damarların (makuler neovaskülarizasyon) varlığını, yaygınlığını, tipini, boyutunu ve yerini bulmak; tedaviyi yönlendirmek; tedaviden sonra kalıcı ya da yinelenen damarları saptamak |
| Diyabetik göz hastalığı | Diyabetik makula ödemini diğer makula hastalıklarından ayırmak; açıklanamayan görme kaybını araştırmak; kan akışının kaybolduğu alanları (kapiller perfüzyon kaybı) göstermek |
| Retina ven tıkanıklığı | Damarın ne kadarının tıkalı olduğunu, kan akışının ne kadar bozulduğunu (iskemi) ve makula şişliğinin yaygınlığını göstermek |
| Açıklanamayan bulanık görme | Muayene görme kaybını açıklamadığında nedenini aramak |
FFA herkese gerekli midir?
Hayır. AAO'nun retina kılavuzu, floresein anjiyografinin diyabetli kişilerin rutin muayenesinin parçası olmadığını belirtir. Birçok hasta retina muayenesi, fotoğrafı ve OCT taramasıyla yetinir ve hiç anjiyografiye ihtiyaç duymaz. FFA, yanıtı bir sonraki adımı değiştirecekse istenir; rutin bir test olarak değil.
Retina tedavisinden önce neden FFA istenir?
Göz anjiyosu bir planlama aracıdır. Göze iğne, retina lazeri ya da ameliyat arasında karar veren cerrahın damarların tam olarak nerede sızdırdığını ya da kapandığını bilmesi gerekir. AAO'nun yaşa bağlı makula dejenerasyonu kılavuzu, floresein anjiyografinin tedaviyi yönlendirmek ve tedaviden sonra kalıcı ya da yinelenen anormal damarları saptamak için endike olduğunu söyler. Diyabetik göz hastalığında aynı kılavuz, testin tedaviye yanıt vermeyen görme kaybını açıklayabileceğini ve önceki lazerden sonra süren yeni damar oluşumunu açıklayabilecek, henüz tedavi edilmemiş kapiller perfüzyon kaybı alanlarını gösterebileceğini belirtir.
Başka bir şehirde ya da yurt dışında yaşıyorsanız pratik bir yararı da vardır. Makula dejenerasyonu ya da ven tıkanıklığı gibi bir tanınız varsa raporlarınızı ve taramalarınızı bize gönderdiğinizde, tedaviden önce yeni bir anjiyografinin gerekip gerekmeyeceğini söyleyebiliriz; böylece yola çıkmadan planınız net olur.
Göz anjiyosu nasıl yapılır? Adım adım FFA
Aşağıdaki adımlar, AAO'nun anlatımını ve NHS hastane göz kliniklerinin (Moorfields Eye Hospital, Gloucestershire Hospitals ve Dudley Group) hasta bilgilendirme broşürlerini birleştirir. "Göz anjiyosu nasıl yapılır videosu" arayanlar için aşağıdaki sıra, kameranın ve ekibin test boyunca yaptığı işlerin yazılı hâlidir.
Testten önce
- Genellikle normal yiyip içebilir ve ilaçlarınızı her zamanki gibi alabilirsiniz. Moorfields broşürü böyle der; Dudley broşürü testten önce ağır yemek yememeyi önerir. Koordinatörünüz randevunuz için kesin talimatı doğrular.
- Alerjilerinizi ekibe söyleyin, özellikle deniz ürünleri, iyot ya da floreseine alerjinizi; ayrıca astım, kalp ya da solunum sorunlarınızı, diyalize girip girmediğinizi, ışığa duyarlı epilepsinizi ve hamile olma ihtimalinizi ya da emzirdiğinizi. İlaç listenizi ve gözlüğünüzü getirin.
- Yanınızda biriyle gelin ve güneş gözlüğü getirin. Gözbebekleriniz genişletilecektir.
Test sırasında
- Görme keskinliğiniz ölçülür ve sağlık öykünüz gözden geçirilir. Onam anlatılır, soru sorabilirsiniz.
- Göz damlalarıyla gözbebekleriniz genişletilir. NHS broşürlerine göre damlaların etkisi yaklaşık 30 dakikada başlar.
- Kameranın karşısına oturursunuz; çene bir desteğe, kolunuz bir yastığa yaslanır. Boya verilmeden önce ilk fotoğraflar çekilir.
- Koldaki ya da el sırtındaki bir toplardamara ince bir tüp (kanül) yerleştirilir.
- Boya verilir. AAO'ya göre boya gözün damarlarına yaklaşık 10 ila 15 saniyede ulaşır. Moorfields, boya girerken sıcak basması hissedebileceğinizi belirtir.
- Boya retina damarlarını doldururken hızlı bir flaş fotoğrafı serisi çekilir. Gözünüzü sabit tutmanız ve fotoğrafçının gösterdiği yere bakmanız istenir. Flaş parlaktır ama ağrısızdır.
- Sonraki dakikalarda ek fotoğraflar çekilir; boyanın sızıp sızmadığına ya da birikip birikmediğine bakılır.
Göz anjiyosu ne kadar sürer? AAO, testin genellikle 30 dakikadan kısa sürede bittiğini söyler. Moorfields broşürü testin kendisi için 10 ila 30 dakika verir ve öncesindeki ve sonrasındaki kontroller için bölümde bir ila iki saat ayırmanızı ister. Dudley broşürü de test için 20 ila 30 dakika, tüm ziyaret için yaklaşık 2 saat verir.
Test bittiğinde: kendinizi iyi hissettiğinizden emin olmak için ekip sizi kısa süre bekletebilir (bir NHS broşüründe 15 dakika). Ardından cerrahınız görüntülerin ne gösterdiğini sizinle birlikte gözden geçirir.
Göz anjiyosu sonrası dikkat edilmesi gerekenler: ilk 24 ila 48 saat
Test sonrası bakım basittir; ama uyarılmadıysanız şaşırtabilecek birkaç etki vardır.
| Etki | Ne olur? | Ne kadar sürer? |
|---|---|---|
| Bulanık görme ve ışık hassasiyeti | Boyadan değil, göz bebeğini genişleten damlalardan kaynaklanır | Birkaç saat; Moorfields yakın görmenin beş ila altı saat bulanık kalabileceğini söyler |
| Ciltte sararma | Hafif sarı bir ton | Saatler içinde geçer (AAO); bir iki gün (NHS broşürleri) |
| Parlak sarı ya da turuncu idrar | Böbrekler boyayı atar | 24 saate kadar (AAO); bir ila iki gün (Moorfields, Gloucestershire) |
| Görmede sarımsı bir ton | Kandaki boya | Kısa süre, genellikle dakikalar (AAO) |
| Kan şekeri ölçümlerinde geçici yükseklik | Diyabetiniz varsa boya ölçümleri geçici etkileyebilir | Geçici (Gloucestershire broşürü) |
Araç kullanımı: gözbebekleriniz normal boyutuna dönene kadar araç ya da makine kullanmayın (Dudley broşürü) ve eve dönüş için birini ayarlayın.
Hemen yardım alın: testten sonra ciltte lekeler, kaşıntı ya da nefes darlığı gelişirse en yakın acile gidin; Gloucestershire broşürü böyle der. Alerjik reaksiyonlar nadirdir ve ekip, en olası olduğu dönemde sizi gözlem altında tutar.
Göz anjiyosu sonucu ne zaman çıkar?
Gloucestershire Hospitals NHS Foundation Trust, hastalara ön sonucun hemen verilebildiğini, aksi hâlde bir sonraki poliklinik randevusunda verildiğini ve acil bulguların hastaya telefonla bildirildiğini söyler. Yani sonuç çoğu zaman aynı gün ya da bir sonraki kontrolde öğrenilir; beklenen şey fotoğrafların çekilmesi değil, yorumlanmasıdır. Bizde görüntüleri sizi tedavi edecek cerrah okur ve bulgular cerrahınızla yapılan görüşmede sizinle paylaşılır. Başka bir şehirden ya da yurt dışından gönderdiğiniz görüntüleri ise {{yanıt süresi}} içinde değerlendirip dönüş yapıyoruz.
Görüntüler neyi gösterir? FFA nasıl yorumlanır?
FFA, saniyeler içinde çekilen bir fotoğraf serisidir; bu yüzden her görüntünün zamanlaması görüntünün kendisi kadar önemlidir. EyeWiki evreleri şöyle anlatır.
| Evre | Enjeksiyondan sonra yaklaşık süre | Cerrahın gördüğü |
|---|---|---|
| Koroid dolumu | 8 – 12 saniye | Retinanın altındaki derin damar tabakası dolmaya başlar |
| Retina dolaşımının görünmesi | 11 – 18 saniye | Boya retina damarlarına girer |
| En parlak evre | Yaklaşık 30 saniye | Damar ağı en parlak ve en net hâlindedir |
| Yeniden dolaşım | 3 – 5 dakika | Boya daha zayıf bir ikinci geçişle döner |
| Çekimin sonu | Yaklaşık 10 dakika | Geç sızıntı ya da boyanma kontrol edilir |
Cerrah iki örüntüye bakar:
- Hiperfloresans (fazla parlak): kırılgan damarlardan boya sızması, dokunun boyanması, sıvı dolu boşluklarda boya birikmesi ya da pigment tabakasının ince olduğu yerlerde "pencere defekti". Sızıntı, damarların yetersiz olduğunu ya da şişlik bulunduğunu gösterir.
- Hipofloresans (fazla koyu): boyanın görülemediği alanlar; ya bir şey görüntüyü engellediği için (örneğin kanama) ya da damarlar retina damar tıkanıklığında olduğu gibi tıkalı olduğu için.
Cerrahınız bu örüntüleri muayenenizle ve OCT taramanızla birlikte okur. Tek bir görüntü tek başına tanı koydurmaz.
İsteğe bağlı medya: {{FFA'yı anlatan kısa hasta videosu ve metni}}
FFA yan etkileri ve güvenliği
Göz anjiyosu güvenli midir? Yaygın kullanılır ve genellikle iyi tolere edilir, ama bir enjeksiyon olduğu için yan etkiler görülebilir. En sık görülenler kısa sürelidir: bulantı, bazen kusma, sıcak basması ve yukarıda anlatılan sarı renk değişikliği.
Yan etki sıklığı çalışmaya göre değişir:
- 2.025 hastada 2.789 anjiyografiyi içeren ileriye dönük bir çalışmada (Kwiterovich ve arkadaşları, Ophthalmology, 1991) işlemlerin %4,8'inden sonra advers reaksiyon görüldü: bulantı %2,9, kusma %1,2, kızarıklık, kaşıntı ya da kurdeşen %0,5, nefes darlığı ya da bayılma gibi diğer reaksiyonlar %0,2. Bu çalışmada ağır reaksiyon görülmedi.
- Moorfields broşürü, hastaların yaklaşık onda birinin kendini bulantılı ya da nefessiz hissedebileceğini veya kısa süreli döküntü çıkarabileceğini, bunun nadiren birkaç saniyeden uzun sürdüğünü belirtir.
- Ciddi reaksiyonlar (anafilaksi, kalp durması, bronkospazm) nadirdir. EyeWiki yaklaşık 221.781 işlemde 1 ölüm oranı bildirir.
Daha önce reaksiyon geçirenlerde risk daha yüksektir: Kwiterovich çalışmasında tekrar testte reaksiyon oranı %48,6 iken önceki testi sorunsuz geçirenlerde %1,8'dir. Önceki herhangi bir reaksiyonu cerrahınıza mutlaka söyleyin.
Ekibe bildirmeniz gereken diğer noktalar:
- Hamilelik: EyeWiki, hamilelikte ciddi bir advers olay bildirilmediğini ama testin kontrendikasyon sayıldığını belirtir. Hamileyseniz ya da hamile olabilirseniz söyleyin.
- Emzirme: NHS broşürleri emziriyorsanız hemşireye söylemenizi ister; böylece ekip durumunuza göre sizi bilgilendirir.
- Alerji ve astım: Moorfields broşürü, testin deniz ürünlerine alerjisi olan hastalarda dikkatle uygulandığını söyler.
- Işığa duyarlı epilepsi: Moorfields, nadir durumlarda flaşlı fotoğrafçılığın nöbeti tetikleyebileceğini belirtir.
- Diyabet: kan şekeri ölçümleri geçici olarak daha yüksek çıkabilir.
AAO, her anjiyografi biriminin acil durumlar için bir bakım planı ve komplikasyonları en aza indirecek ve yönetecek net bir protokolü olması gerektiğini belirtir.
FFA ile OCT arasındaki fark nedir? OCT FFA nedir?
"OCT FFA nedir" diye soranların kafasını karıştıran şey, ikisinin çoğu hastada birlikte istenmesidir; ama iki farklı soruyu yanıtlarlar. AAO, OCT'yi retinanın kesit resimlerini ışık dalgalarıyla çeken, girişimsiz bir test olarak tanımlar; cerrah retinanın katmanlarını görür ve kalınlığını ölçer. OCT yapıyı gösterir; FFA ise kan akışını ve sızıntıyı gösterir.
OCT anjiyografi (OCTA), kan akışını haritalayan, boyasız ve daha yeni bir taramadır. Fayed ve Fawzi'ye göre (Review of Ophthalmology, 2019) OCTA boya gerektirmez, retinanın kapiller katmanlarını ayrı ayrı gösterir ve sızıntı yüzünden görüntüsü bulanmaz. Buna karşılık floresein anjiyografi retinanın ve koroidin çok daha geniş bir alanını gösterir, mikroanevrizma gibi düşük akımlı lezyonlara daha duyarlıdır ve statik OCTA görüntülerinin yapamadığı şekilde sızıntıyı zaman içinde yakalar. AAO, OCTA'nın makula dejenerasyonunda diğer anjiyografi yöntemlerinin yerini almadığını söyler.
| FFA | OCT | OCT anjiyografi | |
|---|---|---|---|
| Enjeksiyon gerekir mi? | Evet | Hayır | Hayır |
| Neyi gösterir? | Kan akışı, sızıntı, tıkalı damarlar | Kesit yapı ve kalınlık | Ayrı kapiller katmanlarda kan akışı |
| En iyi olduğu alan | Sızıntı, geniş alanda kan akışı, açıklanamayan görme kaybı | Şişlik, sıvı, retina katmanları | Boyasız kapiller ayrıntı |
Doğru test birleşimi hastalığınıza bağlıdır. Hangi testlere ihtiyacınız olduğuna cerrahınız karar verir.
Göz anjiyosu yaptıranların yorumları: hastalar neler yaşıyor?
Hasta broşürleri ve test deneyimini anlatan hastaların en sık değindiği noktalar birbirini tutar: damar yolu için küçük bir iğne batması, enjeksiyonda sıcak basması ve bazen kısa bir bulantı, flaşın parlaklığı, gün boyu süren bulanık görme ve ışık hassasiyeti, ve ertesi gün hâlâ sarı olan idrar. Hepsi bu sayfada anlatılan beklenen etkilerdir ve kendiliğinden geçer. Birçok hasta için asıl zahmetli kısım testin kendisi değil, gözbebeği damlaları yüzünden o gün telefona ya da kitaba rahat bakamamaktır; bu yüzden yanınızda biriyle gelmeniz, güneş gözlüğü getirmeniz ve günün geri kalanını buna göre planlamanız önerilir.
Laser Istanbul Clinic hastalarının kendi yorumları için: {{hasta yorumları}}.
FFA göz anjiyosu fiyatı ve ücreti
FFA, retina cerrahınız istediğinde Laser Istanbul Clinic'te tedavi fiyatına dâhil olan ameliyat öncesi muayenenin ve taramaların parçasıdır. Yalnızca anjiyografi ve retina değerlendirmesi isterseniz, örneğin iğne ya da ameliyata karar vermeden önce ikinci görüş için, anjiyografili bağımsız retina muayenesinin fiyatı {{₺ bağımsız retina muayenesi ve FFA fiyatı}}'dır. Fiyata cerrahınızın değerlendirmesi, kişisel tercümanınız ve koordinatörünüzün takibi dâhildir.
Otel ve havalimanı transferi fiyata dâhil değildir; isterseniz ayrı ücretle ayarlarız. Uçak bileti de dâhil değildir. SGK ya da özel sigorta kapsamı için bilgi: {{SGK / özel sigorta geçerliliği}}.
"FFA göz anjiyosu fiyatı" karşılaştırması yapıyorsanız her fiyatın neyi kapsadığına bakın: boya ve kamera işlemi, uzmanın raporu ve muayene bazen ayrı ücretlendirilir.
Kendi merkezinizden aldığınız güncel anjiyografi, OCT taraması ve raporları, yola çıkmadan önce ücretsiz bir ilk değerlendirme için bize gönderebilirsiniz.
Anjiyografiyi başka yerde yaptırdıysanız
Yukarıda alıntılanan broşürlerdeki akış (damlalar, kanül, fotoğraf serisi, sonuç aynı gün ya da bir sonraki randevuda) göz kliniklerinde hemen her yerde benzerdir. Elinizde zaten bir anjiyografi varsa cerrahlarımız önce onu inceleyebilir. Yeni bir anjiyografi gerekirse, İstanbul'da ameliyat öncesi muayenenizin bir parçası olarak yapılabilir.
Anjiyografinizi kim okur?
Görüntüleri sizi tedavi edecek cerrah okur. Doç. Dr. Muhammet Derda Özer, retina uzmanımızdır; tıbbi ve cerrahi retina, üveit ve göz onkolojisi üzerine çalışır; bu yüzden retina damar hastalıkları, iltihap ya da göz içi tümör için anjiyografileri o inceler. İngilizce konuşan kadın cerrah Op. Dr. Aysan Bayram da retina hastalıklarını tedavi eder. Retina sorununuzun yanında katarakt da varsa Prof. Dr. Ahmet Satıcı lens ameliyatınızı retina bulgularını göz önünde tutarak planlayabilir.
Cerrahınız görüntülerin ne gösterdiğini ve önünüzdeki seçenekleri anlatır; isterseniz tercümanınız aracılığıyla.
FFA'nın desteklediği tedaviler
| Hastalık ya da tedavi | FFA nasıl kullanılır? |
|---|---|
| Yaş tip makula dejenerasyonu ve diğer makula hastalıkları | Anormal damarları ve sızıntıyı yerleştirir; tedaviyi yönlendirir; yinelemeyi kontrol eder |
| Diyabetik retinopati ve makula ödemi | Açıklanamayan görme kaybını açıklar; kan akışının kaybolduğu alanları haritalar |
| Retina ven tıkanıklığı | Tıkanıklığın, iskeminin ve makula şişliğinin yaygınlığını gösterir |
| Retina ameliyatı: vitrektomi ve retina dekolmanı | Görme kaybının nedeninin netleştirilmesi gerektiğinde retina değerlendirmesinin parçasıdır |
Göz muayenenizdeki diğer testler
Anjiyografi nadiren tek test olur. Her biri farklı bir soruyu yanıtlar:
- OCT (optik koherans tomografi): retinanın kesit taramaları (/goz-muayenesi-ve-testler/oct/)
- Göz ultrasonu (B-scan): gözün içi doğrudan görülemediğinde görüntüleme (/goz-muayenesi-ve-testler/goz-ultrasonu/)
- Görme alanı testi (perimetri): yan görmenizi ölçer (/goz-muayenesi-ve-testler/gorme-alani-testi/)
- Göz tansiyonu ölçümü (tonometri): göz içi basıncı, glokom kontrolünde önemlidir (/goz-muayenesi-ve-testler/goz-tansiyonu-olcumu/)
- VEP ve ERG elektrofizyoloji testleri: retinanın ve görme yolunun elektriksel yanıtları (/goz-muayenesi-ve-testler/vep-erg-testi/)
- Kornea topografisi: gözün ön yüzünün haritası (/goz-muayenesi-ve-testler/kornea-topografisi/)
FFA göz anjiyosu: sık sorulan sorular
FFA, fundus floresein anjiyografinin kısaltmasıdır: koldaki bir toplardamara sarı bir boya verilir ve özel bir kamera boyanın retina damarlarından geçişini fotoğraflar. Normal muayenede görülemeyen sızıntıları, tıkanıklıkları ve anormal yeni damarları gösterir.
Yaş tip makula dejenerasyonu, diyabetik retinopati ve makula ödemi, retina ven tıkanıklığı ve diğer retina damar hastalıklarının tanısında ve tedavi planında; ayrıca muayenenin açıklayamadığı görme kaybının nedenini aramada kullanılır. Hastalığı izlemek ve tedavinin işe yarayıp yaramadığını görmek için de istenir.
Biyokimyada ve kan tahlillerinde FFA genellikle serbest yağ asitleri anlamına gelir: kanda albümine bağlı dolaşan ve hücrelere enerji sağlayan yağ asitleri. Göz doktorunun istediği FFA ise fundus floresein anjiyografidir, yani retinanın boyalı damar görüntülemesi.
AAO testin genellikle 30 dakikadan kısa sürede bittiğini söyler; NHS broşürleri fotoğraf çekimi için 10 ila 30 dakika verir. Gözbebeği damlalarının etkisini beklemek gerektiği için toplamda bir ila iki saat ayırın.
Tek acı veren kısım damar yolu için yapılan küçük iğne batmasıdır. Boya verilirken sıcak basması olabilir; fotoğraf flaşları parlaktır ama ağrısızdır. Gözünüzü sabit tutmanız ve fotoğrafçının gösterdiği yere bakmanız yeterlidir.
Gözbebekleri genişlediği için birkaç saat bulanık görme ve ışık hassasiyeti olur; güneş gözlüğü takın ve araç kullanmayın. Cilt bir iki güne kadar hafif sarı, idrar parlak sarı ya da turuncu olabilir; bunlar kendiliğinden geçer. Ciltte leke, kaşıntı ya da nefes darlığı olursa hemen acile gidin.
Böbrekler boyayı idrarla attığı için idrar parlak sarı ya da turuncu görünür. AAO bunun 24 saate kadar, NHS broşürleri bir ila iki gün sürebileceğini söyler. Cildiniz de birkaç saat ile bir iki gün arası hafif sarı görünebilir; ikisi de kendiliğinden geçer.
Bir NHS hastanesinin bilgilendirmesine göre ön sonuç hemen verilebilir, aksi hâlde sonraki randevuda verilir; acil bulgular telefonla bildirilir. Bizde bulguları cerrahınız sizinle görüşmede paylaşır.
Sık görülenler bulantı, ara sıra kusma, sıcak basması, sarı cilt ve sarı idrardır. Büyük bir çalışmada işlemlerin %4,8'inden sonra reaksiyon görüldü ve çoğu bulantıydı. Ciddi alerjik reaksiyonlar nadirdir. Önceki reaksiyonları, alerjilerinizi ve astımınızı testten önce ekibe söyleyin.
Hamilelikte kontrendikasyon sayılır; EyeWiki ciddi advers olay bildirilmediğini de not eder. Hamileyseniz ya da hamile olabilirseniz mutlaka söyleyin. Emziriyorsanız hemşireye bildirin, ekip sizi durumunuza göre bilgilendirir.
Hayır. OCT, retinanın yapısını kesit olarak gösteren, boyasız bir taramadır. FFA ise kan akışını ve sızıntıyı gösterir. Her biri diğerinin göstermediğini gösterdiği için sıklıkla birlikte kullanılır.
Hastaların en sık anlattığı şeyler iğne batması, sıcak basması, kısa bulantı, gün boyu süren bulanık görme ve sarı idrardır; hepsi beklenen ve geçici etkilerdir. Test sonrası ilk saatlerde yanınızda biri olması ve güneş gözlüğü, deneyimi en çok kolaylaştıran iki ayrıntıdır.
Retina cerrahınız istediğinde tedavi fiyatlarımıza dâhil olan ameliyat öncesi taramaların parçasıdır. Anjiyografili bağımsız retina muayenesi {{₺ bağımsız retina muayenesi ve FFA fiyatı}}'dır. Otel ve transfer ayrıdır.
Bu sayfadaki bilgilerin kaynakları
- American Academy of Ophthalmology, What Is Fluorescein Angiography?: procedure steps; dye reaches the eye in about 10–15 seconds; typically under 30 minutes; conditions diagnosed; yellow skin within hours and urine up to 24 hours; allergic reactions rare; sunglasses and transport. https://www.aao.org/eye-health/treatments/what-is-fluorescein-angiography
- EyeWiki (AAO), Fluorescein Angiography: angiogram phases and timings; hyper- and hypofluorescence; conditions seen (choroiditis, Stargardt disease, drusen); severe-reaction mortality 1 in 221,781; pregnancy considered a contraindication, no serious events reported. https://eyewiki.org/Fluorescein_Angiography
- American Academy of Ophthalmology, Preferred Practice Pattern Summary Benchmarks: Retina/Vitreous: FFA indications in AMD; not part of regular examination of people with diabetes; unexplained vision loss and capillary non-perfusion; retinal vein occlusion; OCTA has not replaced other angiographic methods in AMD; emergency care plan. https://www.aao.org/summary-benchmark-detail/retina-summary-benchmarks-2020
- Gloucestershire Hospitals NHS Foundation Trust, Fluorescein and indocyanine green angiography (GHPI0497, Jan 2025): no X-rays; allergies, pregnancy, breastfeeding; yellow urine/skin 1–2 days; blood sugar readings; 15-minute wait; results on the day or at next appointment, urgent findings phoned; emergency care for skin blotches or breathing problems. https://gloshospitals.nhs.uk/documents/22640/Fluorescein_and_indocyanine_green_angiography_GHPI0497_01_25.pdf
- The Dudley Group NHS Foundation Trust, Fundus Fluorescein Angiography (FFA) patient information: 20–30 minute test, about 2 hours in total; avoid a heavy meal; do not drive until pupils return to normal. https://www.dgft.nhs.uk/pil/fundus-fluorescein-angiograph/
- Kwiterovich KA, Maguire MG, Murphy RP, et al. Frequency of adverse systemic reactions after fluorescein angiography. Ophthalmology 1991: 2,789 procedures, 2,025 patients; 4.8% adverse reactions; repeat reaction 48.6% vs 1.8%. https://pure.johnshopkins.edu/en/publications/frequency-of-adverse-systemic-reactions-after-fluorescein-angiogr-4/
- Fayed AE, Fawzi AA. OCTA vs. Dye: The Pros and Cons. Review of Ophthalmology, 5 January 2019. https://reviewofophthalmology.com/article/octa-vs-dye-the-pros-and-cons
- American Academy of Ophthalmology, What Is Optical Coherence Tomography?: cross-section pictures of the retina with light waves. https://www.aao.org/eye-health/treatments/what-is-optical-coherence-tomography
- New (Turkish version only): Wikipedia, Fatty acid, section on free fatty acids: non-esterified fatty acids circulating in plasma bound to albumin, released from adipose-tissue triglycerides and used as cellular fuel (beta-oxidation). Used only for the one-paragraph disambiguation of "FFA nedir biyokimya / tıp". https://en.wikipedia.org/wiki/Fatty_acid
- Patient-experience paragraph: built only from the effects described in the AAO, Moorfields, Gloucestershire and Dudley leaflets above; no forum text was quoted or reproduced and no testimonial is invented.
Elinizde retina tetkikleri var mı? Bir cerrah ücretsiz baksın
Reçetenizi, OCT taramalarınızı, anjiyografinizi ve göz raporlarınızı yükleyin. Doç. Dr. Özer ya da Op. Dr. Bayram size görüntülerin ne gösterdiğini ve yeni bir anjiyografinin ya da tedavinin gerekip gerekmeyeceğini, hiçbir yükümlülük olmadan söylesin. {{yanıt süresi}} içinde dönüş yapıyoruz.
3 göz cerrahı
Dosyanızı bir satış temsilcisi değil, adı belli bir cerrah inceler. Yanıt süresi: {{yanıt süresi}}.
Prof. Dr. Ahmet Satıcı
Doç. Dr. Muhammet Derda Özer
Op. Dr. Aysan Bayram